મહાભારત · અધ્યાય 7.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.40.1
ततः समभवद्युद्धं तयोः पुरुषसिंहयोः ।
तस्मिन्काले महाबाहुः सौभद्रः परवीरहा ॥ ७.४०.१ ॥
ત્યારે એ બે પુરુષસિંહો વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું. તે સમયે મહાબાહુ, શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર સૌભદ્ર (અભિમન્યુ)...
7.40.2
सशरं कार्मुकं छित्त्वा लाघवेन व्यपातयत् ।
दुःशासनं शरैस्तीक्ष्णैः संततक्ष समन्ततः ॥ ७.४०.२ ॥
તેણે કુશળતાથી દુઃશાસનનું બાણ સહિતનું ધનુષ્ય કાપીને પાડી દીધું અને તીક્ષ્ણ બાણોથી તેને ચારે બાજુથી વીંધ્યો.
7.40.3
शरविक्षतगात्रं तु प्रत्यमित्रमवस्थितम् ।
अभिमन्युः स्मयन्धीमान्दुःशासनमथाब्रवीत् ॥ ७.४०.३ ॥
બાણોથી શરીર ઘાયલ થયું હોવા છતાં દૃઢપણે ઊભેલા એ શત્રુ દુઃશાસનને બુદ્ધિમાન અભિમન્યુએ હસીને કહ્યું.
7.40.4
दिष्ट्या पश्यामि सङ्ग्रमे मानिनं शूरमागतम् ।
निष्ठुरं त्यक्तधर्माणमाक्रोशनपरायणम् ॥ ७.४०.४ ॥
સદ્ભાગ્યે યુદ્ધમાં અભિમાની, શૂર, નિષ્ઠુર, ધર્મત્યાગી અને ગાળો દેવામાં લીન એવા તને હું સામે આવેલો જોઉં છું.
7.40.5
यत्सभायां त्वया राज्ञो धृतराष्ट्रस्य शृण्वतः ।
कोपितः परुषैर्वाक्यैर्धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ७.४०.५ ॥
સભામાં રાજા ધૃતરાષ્ટ્ર સાંભળતા હતા ત્યારે તેં કઠોર વચનોથી ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને ક્રોધિત કર્યા હતા.
7.40.6
जयोन्मत्तेन भीमश्च बह्वबद्धं प्रभाषितः ।
अक्षकूटं समाश्रित्य सौबलस्यात्मनो बलम् ॥ ७.४०.६ ॥
વિજયના મદમાં ઉન્મત્ત થઈને તેં ભીમને પણ ઘણાં અયોગ્ય વચનો કહ્યાં; શકુનિના કપટી પાસાના બળ પર તું ફુલાઈ ગયો.
7.40.7
तत्त्वयेदमनुप्राप्तं तस्य कोपान्महात्मनः ।
परवित्तापहारस्य कोधस्याप्रशमस्य च ॥ ७.४०.७ ॥
પરધનનું હરણ કરનાર, અશાંત ક્રોધવાળા તે મહાત્માના કોપથી આ તને પ્રાપ્ત થયું છે.
7.40.8
लोभस्य ज्ञाननाशस्य द्रोहस्यात्याहितस्य च ।
पितॄणां मम राज्यस्य हरणस्योग्रधन्विनाम् ॥ ७.४०.८ ॥
જ્ઞાનનો નાશ કરનાર લોભ, દ્રોહ, ભારે અપકાર અને ઉગ્ર ધનુર્ધરોએ મારા પિતૃઓનું રાજ્ય હરી લેવું—
7.40.9
तत्त्वयेदमनुप्राप्तं प्रकोपाद्वै महात्मनाम् ।
स तस्योग्रमधर्मस्य फलं प्राप्नुहि दुर्मते ॥ ७.४०.९ ॥
તેથી મહાત્માઓના પ્રચંડ કોપથી આ તને પ્રાપ્ત થયું છે. હે દુર્મતિ, તે અધર્મનું ઉગ્ર ફળ હવે ભોગવ.
7.40.10
शासिताऽस्म्यद्य ते बाणैः सर्वसैन्यस्य पश्यतः ।
अद्याहमनृणस्तस्य कोपस्य भविता रणे ॥ ७.४०.१० ॥
આજે સર્વ સૈન્ય જોતું હોય ત્યારે હું બાણોથી તને શિક્ષા કરીશ. આજે રણમાં તે કોપના ઋણથી હું મુક્ત થઈશ.
7.40.11
अमर्षितायाः कृष्णायाः काङ्क्षितस्य च मे पितुः ।
अद्य कौरव्य भीमस्य भवितास्म्यनृणो युधि।
न हि मे मोक्ष्यसे जीवन्यदि नोत्सृजसे रणं ॥ ७.४०.११ ॥
ક્રોધિત કૃષ્ણા (દ્રૌપદી)નું અને મારા પિતાની ઇચ્છાનું ઋણ — આજે, હે કૌરવ્ય, ભીમ યુદ્ધમાં ઋણમુક્ત થશે. જો તું રણ ન છોડે, તો જીવતો તું મારા હાથમાંથી છૂટી શકીશ નહીં.
7.40.12
एवमुक्त्वा महाबाहुर्बाणं दुःशासनान्तकम् ।
संदधे परवीरघ्नः कालाग्न्यनिलवर्चसम् ॥ ७.४०.१२ ॥
એમ કહીને મહાબાહુ, શત્રુવીરોના સંહારક, દુઃશાસનનો અંત કરનાર, કાલાગ્નિ અને વાયુ સમાન તેજસ્વી બાણ તેમણે ધનુષ પર ચડાવ્યું.
7.40.13
तस्योरस्तूर्णमासाद्य जत्रुदेशे विभिद्य तम् ।
जगाम सह पुङ्खेन वल्मीकमिव पन्नगः।
अथैनं पञ्चविंशत्या पुनरेव समार्पयत् ॥ ७.४०.१३ ॥
તે બાણ ઝડપથી તેની છાતી સુધી પહોંચ્યું, જત્રુ-પ્રદેશ વીંધીને રાફડામાં પેસતા સાપની જેમ પીંછા સહિત અંદર ગયું.
7.40.15
रणमध्यादपोवाह सौभद्रशरपीडितम् ॥ ७.४०.१५ ॥
સૌભદ્રના બાણોથી પીડાયેલા તેને રણભૂમિના મધ્યેથી ઉપાડી ગયા.
7.40.16
पाण्डवा द्रौपदेयाश्च विराटश्च समीक्ष्य तम् ।
पाञ्चालाः केकयाश्चैव सिंहनादमथानदन् ॥ ७.४०.१६ ॥
પાંડવો, દ્રૌપદીના પુત્રો અને વિરાટે તેને જોઈને, અને પાંચાલ તથા કેકયોએ સિંહનાદ કર્યો.
7.40.17
वादित्राणि च सर्वाणि नानालिङ्गानि सर्वशः ।
प्रावादयन्त संहृष्टाः पाण्डूनां तत्र सैनिकाः ॥ ७.४०.१७ ॥
હર્ષિત થયેલા પાંડવ સૈનિકોએ ત્યાં વિવિધ પ્રકારનાં તમામ વાજિંત્રો વગાડ્યાં.
7.40.18
अपश्यन्स्मयमानाश्च सौभद्रस्य विचेष्टितम् ।
अत्यन्तवैरिणं दृप्तं दृष्ट्वा शत्रुं पराजितम् ॥ ७.४०.१८ ॥
સૌભદ્રનું કૃત્ય જોઈને તેઓ હસતા હતા; અત્યંત વેરી, ગર્વિષ્ઠ શત્રુને પરાજિત જોઈને.
7.40.19
धर्ममारुतशक्राणामश्विनोः प्रतिमास्तथा ।
धारयन्तो ध्वजाग्रेषु द्रौपदेया महारथाः ॥ ७.४०.१९ ॥
ધર્મ, વાયુ, ઇન્દ્ર અને અશ્વિનીકુમારોની પ્રતિમાઓ ધ્વજાઓના અગ્રભાગે ધારણ કરનારા દ્રૌપદીના પુત્રો મહારથીઓ હતા.
7.40.20
सात्यकिश्चेकितानश्च धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ।
केकया धृष्टकेतुश्च मात्स्याः पाञ्चालसृञ्जयाः ॥ ७.४०.२० ॥
સાત્યકિ, ચેકિતાન, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન અને શિખંડી, કેકયો, ધૃષ્ટકેતુ, મત્સ્યો, પાંચાલો અને સૃંજયો.
7.40.21
पाण्डवाश्च मुदा युक्ता युधिष्ठिरपुरोगमाः ।
अभ्यद्रवन्त त्वरिता द्रोणानीकं बिभित्सवः ॥ ७.४०.२१ ॥
યુધિષ્ઠિરને આગળ રાખીને આનંદમાં ભરેલા પાંડવો દ્રોણની સેનાને ભેદવાની ઇચ્છાથી ઝડપથી ધસી ગયા.
7.40.22
ततोऽभवन्महायुद्धं त्वदीयानां परैः सह ।
जयमाकाङ्क्षमाणानां शूराणामनिवर्तिनाम् ॥ ७.४०.२२ ॥
ત્યારે તમારા પક્ષના અને શત્રુઓના, જયની ઇચ્છા રાખતા અને પાછા ન હટતા શૂરવીરોનું મહાયુદ્ધ થયું.
7.40.23
तथा तु वर्तमाने वै सङ्ग्रामेऽतिभयंकरे ।
दुर्योधनो महाराज राधेयमिदमब्रवीत् ॥ ७.४०.२३ ॥
મહારાજ, આ રીતે અતિ ભયંકર યુદ્ધ ચાલતું હતું ત્યારે દુર્યોધને રાધેયને આ કહ્યું.
7.40.24
पश्य दुःशासनं वीरमभिमन्युवशंगतम् ।
प्रतपन्तमिवादित्यं निघ्नन्तं शात्रवान्रणे। ॥ ७.४०.२४ ॥
અભિમન્યુના વશમાં આવેલા વીર દુઃશાસનને જુઓ; સૂર્ય જેવો તપતો રણમાં શત્રુઓનો સંહાર કરી રહ્યો છે.
7.40.25
अथ चैते सुसंरब्धाः सिंहा इव बलोत्कटाः ।
सौभद्रमुद्यतास्त्रातुमभ्यधावन्त पाण्डवाः ॥ ७.४०.२५ ॥
ત્યારે આ પાંડવો અત્યંત ક્રોધે ભરાઈ, બળથી ઉન્મત્ત સિંહોની જેમ, સૌભદ્રનું રક્ષણ કરવા ધસી ગયા.
7.40.26
ततः कर्णः शरैस्तीक्ष्णैरभिमन्युं दुरासदम् ।
अभ्यवर्षत सङ्क्रुद्धः पुत्रस्य हितकृत्तव ॥ ७.४०.२६ ॥
ત્યારે ક્રોધે ભરાયેલા કર્ણે તીક્ષ્ણ બાણોથી દુર્જય અભિમન્યુ પર વર્ષા કરી; તે તમારા પુત્રનું હિત કરનાર હતો.
7.40.27
तस्य चानुचरांस्तीक्ष्णैर्विव्याघ परमेषुभिः ।
अवज्ञापूर्वकं शूरः सौभद्रस्य परणाजिरे ॥ ७.४०.२७ ॥
તે વીરે રણભૂમિમાં તિરસ્કારપૂર્વક સૌભદ્ર (અભિમન્યુ)ના અનુચરોને પણ તીક્ષ્ણ શ્રેષ્ઠ બાણોથી વીંધ્યા.
7.40.28
अभिमन्युस्तु राधेयं त्रिसप्तत्या शिलीमुखैः ।
अविध्यत्त्वरितो राजन्द्रोणं प्रेप्सुर्महामनाः ॥ ७.४०.२८ ॥
પણ હે રાજન્! મહામનસ્વી અભિમન્યુએ દ્રોણ સુધી પહોંચવાની ઇચ્છાથી ઝડપથી રાધેય કર્ણને તોંતેર બાણોથી વીંધ્યો.
7.40.29
तं तथा नाशकत्कश्चिद्दोणाद्वारयितुं रथी ।
आरुजन्तं रथव्रातान्वज्रहस्तात्मजात्मजम् ॥ ७.४०.२९ ॥
રથસમૂહોને ચૂરી રહેલા વજ્રહસ્ત (ઇન્દ્ર)ના પુત્રના પુત્ર (અભિમન્યુ)ને દ્રોણ તરફથી કોઈ રથી તે રીતે રોકી શક્યો નહીં.
7.40.30
ततः कर्णो जयप्रेप्सुर्मानी सर्वधनुष्मताम् ।
सौभद्रं शतशोऽविध्यदुत्तमास्त्राणि दर्शयन् ॥ ७.४०.३० ॥
ત્યારે વિજયની ઇચ્છા રાખનાર, સર્વ ધનુર્ધરોમાં અભિમાની કર્ણે ઉત્તમ અસ્ત્રો બતાવતાં સૌભદ્ર (અભિમન્યુ)ને સેંકડો વાર વીંધ્યો.
7.40.31
सोऽस्त्रैरस्त्रविदां श्रेष्ठो रामशिष्यः प्रतापवान् ।
समरे शत्रुदुर्धर्षमभिमन्युमपीडयत् ॥ ७.४०.३१ ॥
અસ્ત્રવિદોમાં શ્રેષ્ઠ, પરશુરામના શિષ્ય, પ્રતાપી તે કર્ણે યુદ્ધમાં શત્રુઓને દુર્જય અભિમન્યુને પોતાનાં અસ્ત્રોથી પીડિત કર્યો.
7.40.32
स तथा पीड्यमानस्तु राधेयेनास्त्रवृष्टिभिः ।
समरेऽमरसङ्काशः सौभद्रो न व्यशीर्यत ॥ ७.४०.३२ ॥
રાધાના પુત્ર (કર્ણ) દ્વારા અસ્ત્રોની વર્ષાથી આ રીતે પીડાયેલા છતાં, દેવતુલ્ય સૌભદ્ર (અભિમન્યુ) યુદ્ધમાં ડગ્યા નહીં.
7.40.33
ततः शिलाशितैस्तीक्ष्णैर्भल्लैरानतपर्वभिः ।
छित्त्वा धनूंषि शूराणामार्जुनिः कर्णमार्दयत् ॥ ७.४०.३३ ॥
ત્યારે અર્જુનપુત્ર (અભિમન્યુ) પથ્થર પર ધાર કાઢેલા, વળેલા સાંધાવાળા તીક્ષ્ણ ભલ્લ બાણોથી વીરોના ધનુષ્યો કાપીને કર્ણને પીડ્યો.
7.40.34
धनुर्मण्डलनिर्मुक्तैः शरैराशीविषोपमैः ।
सच्छत्रध्वजयन्तारं साश्वमाशु स्मयन्निव ॥ ७.४०.३४ ॥
ધનુષ્યમંડળમાંથી છૂટેલા, ઝેરી સર્પો જેવા બાણોથી તેણે છત્ર, ધ્વજ, સારથિ અને ઘોડાઓ સહિત ઝડપથી (પ્રહાર કર્યો), જાણે હસતાં હસતાં.
7.40.35
कर्णोऽपि चास्य चिक्षेप बाणान्सन्नतपर्वणः ।
असम्ब्रान्तश्च तान्सर्वानगृह्णात्फल्गुनात्मजः ॥ ७.४०.३५ ॥
કર્ણે પણ તેના પર વળેલા સાંધાવાળા બાણો ફેંક્યા; પરંતુ ફાલ્ગુનના પુત્ર (અભિમન્યુ) અવિચલિત રહીને તે બધા પકડી લીધા.
7.40.36
ततो मुहूर्तात्कर्णस्य बाणेनैकेन वीर्यवान् ।
सध्वजं कार्मुकं वीरश्छित्त्वा भूमावपातयत् ॥ ७.४०.३६ ॥
ત્યારે એક ક્ષણમાં એ પરાક્રમી વીરે એક જ બાણથી કર્ણનું ધ્વજસહિત ધનુષ્ય કાપીને ભૂમિ પર પાડી દીધું.
7.40.37
ततः कृच्छ्रगतं कर्णं दृष्ट्वा कर्णादनन्तरः ।
सौभद्रमभ्ययात्तूर्णं दृढमुद्यम्य कार्मुकम् ॥ ७.४०.३७ ॥
ત્યારે કર્ણને સંકટમાં જોઈને, કર્ણ પછીના યોદ્ધાએ દૃઢતાથી ધનુષ્ય ઉઠાવીને તરત સૌભદ્ર (અભિમન્યુ) પર ધસી આવ્યો.
7.40.38
तत उच्चुक्रुशुः पार्थास्तेषां चानुचरा जनाः ।
वादित्राणि च सञ्जघ्नः सौभद्रं चापि तुष्टुवुः ॥ ७.४०.३८ ॥
ત્યારે પાર્થો અને તેમના અનુચરો મોટેથી પોકારી ઊઠ્યા, વાજિંત્રો વગાડ્યાં અને સૌભદ્રની સ્તુતિ પણ કરી.