महाभारत · अध्याय 7.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.41.1
सोऽभ्यगच्छद्धनुष्पाणिर्ज्यां विकर्षन्पुनः पुनः ।
सच्छत्रध्वजयन्तारं साश्वमाशु स्मयन्निव ॥ ७.४१.१ ॥
धनुष्य हाती घेऊन वारंवार प्रत्यंचा ओढत, जणू हसत-हसत, छत्र, ध्वज, सारथी आणि घोड्यांसह तो त्वरेने पुढे सरसावला.
7.41.2
सोऽपिध्यद्दशभिर्बाणैरभिमन्युं दुरासदम् ।
सच्छत्रध्वजयन्तारं साश्वमाशु स्मयन्निव ॥ ७.४१.२ ॥
त्याने दहा बाणांनी दुर्जय अभिमन्यूवर प्रहार केला; जणू हसत-हसत छत्र, ध्वज, सारथी आणि घोड्यांवरही त्वरेने प्रहार केला.
7.41.3
पितृपैतामहं कर्म कुर्वाणमतिमानुषम् ।
दृष्ट्वार्दितं शरैः कार्ष्मिं त्वदीया हृषिताऽभवन् ॥ ७.४१.३ ॥
पिता व पितामह यांना शोभणारे, अतिमानुषी कर्म करणाऱ्या त्याला बाणांनी पीडित पाहून तुमचे लोक आनंदित झाले.
7.41.4
तस्याभिमन्युरायम्य स्मयन्नेकेन पत्रिणा ।
शिरः प्रच्यावयामास तद्रथात्प्रापतद्भुवि ॥ ७.४१.४ ॥
अभिमन्यूने हसत प्रत्यंचा ओढून एकाच बाणाने त्याचे मस्तक छाटले; तो रथावरून भूमीवर कोसळला.
7.41.5
कर्णिकारमिवाधूतं वातेनापतितं नगात् ।
कर्णानुजं च सम्प्रेक्ष्य तावका व्यथिताऽभवन्।
भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा कर्णश्चासीत्पराङ्मुखः ॥ ७.४१.५ ॥
वाऱ्याने हलवलेल्या, झाडावरून पडलेल्या कर्णिकार फुलाप्रमाणे कर्णाच्या धाकट्या भावाला पडलेले पाहून तुमचे लोक व्यथित झाले; भाऊ मारला गेल्याचे पाहून कर्ण पाठ फिरवून उभा राहिला.
7.41.6
विमुखीकृत्य कर्णं तु सौभद्रः कङ्कपत्रिभिः ।
अन्यानपि महेष्वासांस्तूर्णमेवाभिदुद्रुवे ॥ ७.४१.६ ॥
कर्णाला कंकपक्ष्यांच्या पंखांच्या बाणांनी पाठ फिरवायला लावून सुभद्रेच्या पुत्राने त्वरेने इतर महाधनुर्धरांवरही हल्ला केला.
7.41.7
ततस्तद्विततं सेन्यं हस्त्यश्वरथपत्तिमत् ।
क्रद्धोऽभिमन्युरभिनत्तिग्मतेजा महारथः ॥ ७.४१.७ ॥
तेव्हा हत्ती, घोडे, रथ व पायदळ यांनी पसरलेल्या त्या सेनेला क्रुद्ध, तीव्र तेजस्वी महारथी अभिमन्यूने भेदले.
7.41.8
कर्णस्तु बहुभिर्बाणैरर्द्यमानोऽभिमन्युना ।
अपायाज्जवनैरश्वैस्ततोऽनीकमभिद्रवत् ॥ ७.४१.८ ॥
परंतु अभिमन्यूच्या अनेक बाणांनी पीडित झालेला कर्ण वेगवान घोड्यांनी माघारी गेला; मग तो सैन्याकडे धावला.
7.41.9
तिंष्ठ कर्ण महेष्वास कृप दुर्योधनेति च ।
द्रोणस्य क्रोशतो राजंस्तदनीकमभज्यत ॥ ७.४१.९ ॥
"थांबा, हे महाधनुर्धर कर्णा, कृपा, दुर्योधना!" असे द्रोण ओरडत असताना, हे राजा, ती सेनाशाखा मोडली.
7.41.10
शलभैरिव चाकाशं धाराभिरिव पर्वतः ।
अभिमन्यो शरैश्छन्नं न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ७.४१.१० ॥
टोळांनी आकाश आणि धारांनी पर्वत झाकला जावा तसे, हे अभिमन्यो, बाणांनी झाकल्यामुळे काहीच ओळखता येईना.
7.41.11
तावकानां तु योधानां वध्यतां निशितैः शरैः ।
अन्यत्र सैन्धवाद्राजन्न स्म कश्चिदतिष्ठत ॥ ७.४१.११ ॥
हे राजा, तुमचे योद्धे तीक्ष्ण बाणांनी मारले जात होते; सैंधवाखेरीज (जयद्रथ) कोणीही टिकले नाही.
7.41.12
सौभद्रस्तु ततः शङ्खं प्रध्माय पुरुषर्षभः ।
शीघ्रमभ्यपतत्सेनां भारतीं भरतर्षभ ॥ ७.४१.१२ ॥
मग सुभद्रेचा पुत्र, पुरुषश्रेष्ठ, शंख फुंकून भारतीय सेनेवर वेगाने तुटून पडला, हे भरतश्रेष्ठा.
7.41.13
स कक्षेऽग्निरिवोत्सृष्टो निर्दहंस्तरसा रिपून् ।
मध्ये भारतसैन्यानामार्जुनिः पर्यवर्तत ॥ ७.४१.१३ ॥
रानातील झुडपात सोडलेल्या अग्नीप्रमाणे शत्रूंना वेगाने जाळत, भारतसेनेच्या मध्यभागी अर्जुनपुत्र फिरू लागला.
7.41.14
रथनागाश्वमनुजानर्दयन्निशितैः शरैः ।
सम्प्रविश्याकरोद्भूमिं कबन्धगणसङ्कुलाम् ॥ ७.४१.१४ ॥
तीक्ष्ण बाणांनी रथ, हत्ती, घोडे व माणसे पीडित करत, आत शिरून त्याने भूमी धडांच्या समूहांनी भरून टाकली.
7.41.15
सौभद्रचापप्रभवैर्निकृत्ताः परमेषुभिः ।
स्वानेवाभिमुखान्ध्नन्तः प्राद्रवञ्जीवितार्थिनः ॥ ७.४१.१५ ॥
सौभद्राच्या धनुष्यातून सुटलेल्या श्रेष्ठ बाणांनी छिन्न होऊन, आपल्यासमोरील लोकांनाच मारत, जीव वाचवण्यासाठी ते पळाले.
7.41.16
ते घोरा रौद्रकर्माणो विपाठा बहवः शिताः ।
निघ्न्तो रथनागाश्वाञ्जग्मुराशु वसुन्धराम् ॥ ७.४१.१६ ॥
ते भयंकर, क्रूरकर्मा, आरपार भेदणारे अनेक तीक्ष्ण बाण रथ, हत्ती व घोडे मारत पटकन धरणीवर गेले.
7.41.17
सायुधाः साङ्गुलित्राणाः सगदाः साङ्गदा रणे ।
दृश्यन्ते बाहवश्चिन्ना हेमाभारणभूषिताः ॥ ७.४१.१७ ॥
रणांगणात शस्त्रे, बोटांचे संरक्षक, गदा आणि बाजूबंदांसह सोन्याच्या अलंकारांनी सजलेले छिन्न बाहू दिसत होते.
7.41.18
शराश्चापानि खङ्गाश्च शरीराणि शिरांसि च ।
सकुण्डलानि स्रग्वीणि भूमावासन्सहस्रशः ॥ ७.४१.१८ ॥
बाण, धनुष्ये, तलवारी, देह आणि कुंडले व माळांसह मस्तके हजारोंनी भूमीवर पडली होती.
7.41.19
सोपस्करैरधिष्ठानैरीषादण्डकबन्धुरैः ।
अक्षैर्विमथितैश्चक्रैर्बहुधा पतितैर्युगैः ॥ ७.४१.१९ ॥
उपस्कर, अधिष्ठान, ईषादण्ड व कबन्धुरांसह, मोडलेल्या आस व चाकांनी, अनेक प्रकारे पडलेल्या जोखडांनी.
7.41.20
शक्तिचापासिभिश्चैव पतितैश्च महाध्वजैः ।
चर्मचापशरैश्चैव व्यवकीर्णैः समन्तततः ॥ ७.४१.२० ॥
शक्ती, धनुष्ये व तलवारी, पडलेल्या महाध्वजांनी, ढाली, धनुष्ये व बाणांनी, चोहीकडे विखुरलेल्यांनी.
7.41.21
निहतैः क्षत्रियैरश्वैर्वारणैश्च विशाम्पते ।
अगम्यरूपा पृथिवी क्षणेनासीत्सुदारुणा ॥ ७.४१.२१ ॥
हे प्रजापते, मारल्या गेलेल्या क्षत्रियांनी, घोड्यांनी व हत्तींनी पृथ्वी क्षणात ओळखू न येणारी व अत्यंत भयानक झाली.
7.41.22
वध्यतां राजपुत्राणां क्रन्दतामितरेतरम् ।
प्रादुरासीन्महाशब्दो भीरूणां भयवर्धनः ॥ ७.४१.२२ ॥
मारल जाणाऱ्या राजपुत्रांनी एकमेकांना आक्रोशाने हाका मारल्यावर भित्र्यांचे भय वाढवणारा मोठा आवाज उठला.
7.41.23
स शब्दो भरतश्चेष्ठ दिशः सर्वा व्यनादयत् ।
सौभद्रश्चाद्रवत्सेनां घ्नन्वराश्वरथद्विपान् ॥ ७.४१.२३ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, त्या आवाजाने सर्व दिशा दुमदुमल्या; सौभद्र सैन्यावर धावून रथ, घोडे, सारथी व हत्तींना मारत सुटला.
7.41.24
कक्षमग्निरिवोत्सृष्टो निर्दहंस्तरसा रिपून् ।
मध्ये भारतसैन्यानामार्जुनिः प्रत्यदृश्यत ॥ ७.४१.२४ ॥
वाळलेले गवत जाळणाऱ्या अग्नीप्रमाणे, अर्जुनपुत्र शत्रूंना वेगाने जाळत भरतसैन्याच्या मध्यभागी दिसला.
7.41.25
विचरन्तं दिशः सर्वाः प्रदिशश्चापि भारत ।
तं तदा नानुपश्यामः सैन्ये च रजसाऽऽवृते ॥ ७.४१.२५ ॥
हे भारता, सर्व दिशा आणि उपदिशांमध्ये संचार करणाऱ्या त्याला तेव्हा आम्ही पाहू शकलो नाही, कारण सैन्य धुळीने झाकले गेले होते.
7.41.26
आददानं गजाश्वानां णां चायुंषि भारत ।
क्षमेन भूयः पश्यामः सूर्यं मध्यंदिने यथा ॥ ७.४१.२६ ॥
हे भारता, हत्ती आणि घोड्यांचे प्राण व आयुष्य हरण करणाऱ्या त्याला क्षणात आम्ही पुन्हा पाहिले, माध्यान्हीच्या सूर्याप्रमाणे.
7.41.27
अभिमन्युं महाराज प्रतपन्तं द्विषद्गणान् ।
स वासवसमः सङ्ख्ये वासवस्यात्मजात्मजः ॥ ७.४१.२७ ॥
हे महाराजा, शत्रुसमूहांना तापवणारा अभिमन्यू युद्धात इंद्रासमान होता; तो इंद्राचा पुत्र अर्जुनाचा पुत्र होता.
7.41.28
अभिमन्युर्महाराज सैन्यमध्ये व्यरोचत ।
यथा पुरा वह्निसुतः सुरसैन्येषु वीर्यवान् ॥ ७.४१.२८ ॥
हे महाराजा, सैन्याच्या मध्यभागी अभिमन्यू पूर्वी देवसैन्यांमध्ये पराक्रमी अग्निपुत्र (स्कंद) जसा तळपला, तसा तळपला.