Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 7.44

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

7.44.1

सैन्धवेन निरुद्धेषु जयगृद्धिषु पाण्डुषु ।
सुघोरमभवद्युद्धं त्वदीयानां परैः सह ॥ ७.४४.१ ॥

सैंधवाने अडवलेल्या, विजयाची इच्छा धरणाऱ्या पांडवांशी, तुमच्या योद्ध्यांचे शत्रूंशी अतिभयंकर युद्ध झाले.

7.44.2

प्रविश्याथार्जुनिः सेनां सत्यसन्धो दुरासदः ।
व्यक्षोभयत तेजस्वी मकरः सागरं यथा ॥ ७.४४.२ ॥

अर्जुनपुत्र सेनेत शिरून, सत्यप्रतिज्ञ, दुर्धर्ष आणि तेजस्वी तो, मकर जसा समुद्र ढवळतो तसा सैन्य ढवळून टाकला.

7.44.3

तं तथा शरवर्षेण छादयन्तमरिंदमम् ।
यथा प्रधानाः सौभद्रमभ्ययुः कुरुसत्तमाः ॥ ७.४४.३ ॥

बाणवर्षावाने त्याला असे झाकणाऱ्या शत्रुदमन सौभद्रावर कुरुश्रेष्ठ प्रधान वीर चालून गेले.

7.44.4

तेषां तस्य च सम्मर्दो दारुणः समपद्यत ।
सृजतां शरवर्षाणि प्रसक्तममितौजसाम् ॥ ७.४४.४ ॥

त्यांचा आणि त्याचा भयानक संघर्ष झाला; अमित तेजस्वी वीर सतत बाणवर्षाव करत राहिले.

7.44.5

रथव्रजेन संरुद्धस्तैरमित्रैस्तथाऽऽर्जुनिः ।
वृषसेनस्य यन्तारं हत्वा चिच्छेद कार्मुकम् ॥ ७.४४.५ ॥

रथसमूहाने वेढलेल्या अर्जुनपुत्राने वृषसेनाच्या सारथ्याला मारून त्याचे धनुष्य तोडले.

7.44.6

तं च विव्याध बलवांस्तस्य चाश्वानजिह्मगैः ।
वातायमानैस्तैरश्वैर्विसंज्ञोऽपहृतो रणात् ॥ ७.४४.६ ॥

बलवान त्याने त्यालाही आणि त्याच्या घोड्यांनाही सरळ बाणांनी विद्ध केले; वाऱ्यासारख्या वेगाने धावणाऱ्या त्या घोड्यांमुळे तो बेशुद्ध होऊन रणांगणातून नेला गेला.

7.44.7

तेनान्तरेणाभिमन्योर्यन्तापासारयद्रथम् ।
रथव्रजास्ततो हृष्टाः साधुसाध्विति चुक्रुशुः ॥ ७.४४.७ ॥

त्या अंतराने अभिमन्यूच्या सारथ्याने रथ दूर नेला. तेव्हा रथसेना आनंदित होऊन 'साधू, साधू' असे ओरडली.

7.44.8

तं सिंहमिव सङ्क्रुद्धं प्रमथ्नन्तं शरैररीन् ।
आरादायान्तमभ्येत्य वसातीयोऽभ्ययाद्द्रुतम् ॥ ७.४४.८ ॥

सिंहासारखा अत्यंत क्रुद्ध होऊन बाणांनी शत्रूंना चिरडत दुरून येणाऱ्या त्याच्यावर वसातीय वेगाने येऊन तुटून पडला.

7.44.9

सोऽभिमन्युं शरैः षष्ट्या रुक्मपुङ्कैरवाकिरत् ।
अब्रवीच्च न मे जीवञ्जीवतो युधि मोक्ष्यसे ॥ ७.४४.९ ॥

त्याने सोनेरी पंखांचे साठ बाण अभिमन्यूवर वर्षाव केला आणि म्हटले, "मी जिवंत असताना युद्धात तू जिवंत सुटणार नाहीस."

7.44.10

तमयस्मयवर्माणमिषुणा दूरपातिना ।
विव्याध हृदि सौभद्रः स पपात व्यसुः क्षितौ ॥ ७.४४.१० ॥

लोखंडी कवच धारण केलेल्या त्याला सौभद्राने दूरवर जाणाऱ्या बाणाने छातीत भेदले; तो प्राणहीन होऊन भूमीवर कोसळला.

7.44.11

वसातीयं हतं दृष्ट्वा क्रुद्धाः क्षत्रियपुङ्गवाः ।
परिवव्रुस्तदा राजंस्तव पौत्रं जिघांसवः ॥ ७.४४.११ ॥

वसातीय मारला गेलेला पाहून संतप्त झालेल्या क्षत्रियश्रेष्ठांनी, हे राजन्, तेव्हा तुमच्या नातवाला मारण्याच्या इच्छेने त्याला वेढले.

7.44.12

विष्फारयन्तश्चापानि नानारूपाण्यनेकशः ।
तद्युद्धमभवद्रौद्रं सौभद्रस्यारिभिः सह ॥ ७.४४.१२ ॥

विविध रूपांची धनुष्ये अनेक प्रकारे ताणणाऱ्यांशी सौभद्राचे ते युद्ध भयंकर झाले.

7.44.13

तेषां शरान्सेष्वसनाञ्शरीराणि शिरांसि च ।
सकुण्डलानि स्रग्वीणि क्रुद्धश्चिच्छेद फाल्गुनिः ॥ ७.४४.१३ ॥

क्रुद्ध झालेल्या फाल्गुनीने (अर्जुनाने) त्यांचे बाण, भाते व धनुष्यांसह, देह आणि मस्तके, कुंडले व माळांसह छेदून टाकली.

7.44.14

सखङ्गाः साङ्गुलित्राणाः सपट्टसपरश्वथाः ।
अदृश्यन्त भुजाश्छिन्ना हेमाभरणभूषिताः ॥ ७.४४.१४ ॥

तलवारी, बोटांचे संरक्षक, पट्टे व परशू यांसह, सोन्याच्या अलंकारांनी सजलेले छिन्न बाहू दिसू लागले.

7.44.15

स्रग्भिराभरणैर्वस्त्रैः पतितैर्विविधैर्ध्वजैः ।
वर्मभिश्चर्मभिर्हारैर्मुकुटैश्छत्रचामरैः ॥ ७.४४.१५ ॥

माळा, अलंकार, वस्त्रे, पडलेल्या विविध ध्वजा, चिलखते, ढाली, हार, मुकुट, छत्रे व चामरे यांनी (भूमी भरली).

7.44.16

उपस्करैरधिष्ठानैरीषादण्डकबन्धुरैः ।
अक्षैर्विमथितैश्चक्रैर्भग्नैश्च बहुधा युगैः ॥ ७.४४.१६ ॥

रथाची सामग्री, आसने, ईषादंड, कबंधुर, मोडलेले आस, चिरडलेली चाके आणि अनेक प्रकारे तुटलेली जोखडे यांनी (भूमी भरली).

7.44.17

अनुकर्षैः पताकाभिस्तथा सारथिवाजिभिः ।
रथैश्च भग्नैर्नागैश्च हतैः कीर्णाभवन्मही ॥ ७.४४.१७ ॥

अनुकर्ष, ध्वज, सारथी व घोडे यांसह, मोडलेले रथ आणि मारलेले हत्ती यांनी पृथ्वी भरली.

7.44.18

निहतैः क्षत्रियैः शूरैर्नानाजनपदेश्वरैः ।
जयगृद्धैर्वृता भूमिर्दारुणा समपद्यत ॥ ७.४४.१८ ॥

विजयाची इच्छा धरणारे, विविध जनपदांचे अधिपती शूर क्षत्रिय मारले गेल्याने पृथ्वी भयानक झाली.

7.44.19

दिशो विचरतस्तस्य सर्वाश्च प्रदिशस्तथा ।
रणेऽभिमन्योः क्रुद्धस्य रूपमन्तरधीयत ॥ ७.४४.१९ ॥

युद्धात संतप्त अभिमन्यू सर्व दिशांत व उपदिशांत संचार करत असताना त्याचे रूप अंतर्धान पावले.

7.44.20

काञ्चनं यद्यदस्यासीद्वर्म चाभरणानि च ।
धनुषश्च शराणां च तदपश्याम केवलम् ॥ ७.४४.२० ॥

त्याचे जे सोन्याचे कवच व अलंकार होते, तसेच धनुष्य व बाण होते, एवढेच आम्हाला दिसत होते.

7.44.21

तं तदा नाशकत्कश्चिच्चक्षुर्भ्यामभिवीक्षितुम् ।
आददानं शरैर्योधान्मध्ये सूर्यमिव स्थितम् ॥ ७.४४.२१ ॥

तेव्हा कोणालाही त्याच्याकडे डोळे भरून पाहता येत नव्हते; तो बाणांनी योद्ध्यांना घेरत मध्यभागी उभ्या असलेल्या सूर्यासारखा दिसत होता.