ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.45.1
आददानस्तु शूराणामायुंष्यभवदार्जुनिः ।
अन्तकः सर्वभूतानां प्राणान्काल इवागते ॥ ७.४५.१ ॥
ਪਰ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਲੈਣ ਲੱਗਾ; ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤਕ ਕਾਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੋਵੇ।
7.45.2
स शक्र इव विक्रान्तः शक्रसूनोः सुतो बली ।
अभिमन्युस्तदानीकं लोडयन्समदृश्यत ॥ ७.४५.२ ॥
ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਪਰਾਕਰਮੀ, ਇੰਦਰ-ਪੁੱਤਰ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਮਨਯੂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਦਿੱਸਿਆ।
7.45.3
प्रविश्यैव तु राजेन्द्र क्षत्रियेन्द्रान्तकोपमः ।
सत्यश्रवसमादत्त व्याघ्रो मृगमिवोल्बणः ॥ ७.४५.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ! ਖੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਲਈ ਯਮ ਵਰਗਾ ਉਹ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਸਤਿਆਸ਼ਰਵਸ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝਪਟਿਆ ਜਿਵੇਂ ਭਿਆਨਕ ਬਾਘ ਹਿਰਨ ਉੱਤੇ।
7.45.4
सत्यश्रवसि चाक्षिप्ते त्वरमाणा महारथाः ।
प्रगृह्य विपुलं शस्त्रमभिमन्युमुपाद्रवन् ॥ ७.४५.४ ॥
ਸਤਿਆਸ਼ਰਵਸ ਦੇ ਹਮਲੇ ਹੇਠ ਆਉਣ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਏ ਮਹਾਰਥੀ ਵੱਡੇ ਸ਼ਸਤਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅਭਿਮਨਯੂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
7.45.5
अहंपूर्वमहंपूर्वमिति क्षत्रियपुङ्गवाः ।
स्पर्धमानाः समाजग्मुर्जिघांसन्तोऽर्जुनात्मजम् ॥ ७.४५.५ ॥
'ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ' ਆਖਦੇ ਹੋਏ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਖੱਤਰੀ-ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
7.45.6
क्षत्रियाणामनीकानि प्रद्रुतान्यभिधावताम् ।
जग्राह तिमिरासाद्य क्षुद्रमत्स्यानिवार्णिवे ॥ ७.४५.६ ॥
ਭੱਜਦੀਆਂ ਖੱਤਰੀ-ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜੀਆਂ ਜਾਣ, ਉਸਨੇ ਫੜ ਲਿਆ।
7.45.7
ये केचन गतास्तस्य समीपमपलायिनः ।
न ते प्रतिन्यवर्तन्त समुद्रादिव सिन्धवः ॥ ७.४५.७ ॥
ਜਿਹੜੇ ਭੱਜ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਏ, ਉਹ ਮੁੜ ਨਾ ਆਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਨਦੀਆਂ ਮੁੜਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।
7.45.8
महाग्रहगृहीतेव वातवेगभयार्दिता ।
समकम्पत सा सेना विभ्रष्टा नौरिवार्णवे ॥ ७.४५.८ ॥
ਮਹਾਗ੍ਰਹ ਨੇ ਫੜੀ ਹੋਈ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਦੇ ਵੇਗ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ ਸੈਨਾ ਕੰਬ ਉੱਠੀ; ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕੀ ਬੇੜੀ ਵਾਂਗ।
7.45.9
अथ रुक्मरथो नाम मद्रेश्वरसुतो बली ।
त्रस्तामाश्वासयन्सेनामत्रस्तो वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.४५.९ ॥
ਫਿਰ ਮਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੁਕਮਰਥ ਨਾਮ ਦਾ ਬਲਵਾਨ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਬੇਡਰ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
7.45.10
अलं त्रासेन वः शूरा नैष कश्चिन्मयि स्थिते ।
अहमेनं ग्रीहष्यामि जीवग्राहं न संशयः ॥ ७.४५.१० ॥
ਹੇ ਸੂਰਬੀਰੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਮੇਰੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਤੇ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜਿਊਂਦਾ ਫੜਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
7.45.11
एवमुक्त्वा तु सौभद्रमभिदुद्राव वीर्यवान् ।
सुकल्पितेनोह्यमानः स्यन्दनेन विराजता ॥ ७.४५.११ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਸੌਭਦ੍ਰ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ; ਸੁਸੱਜਿਤ, ਚਮਕਦੇ ਰੱਥ ਤੇ ਹੰਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ।
7.45.12
सोऽभिमन्युं त्रिभिर्बाणैर्विद्ध्वा वक्षस्यथानदत् ।
त्रिभिश्च दक्षिणे बाहौ सव्ये च निशितैस्त्रिभिः ॥ ७.४५.१२ ॥
ਉਸ ਨੇ ਅਭਿਮੰਨਯੂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਗਰਜਿਆ; ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸੱਜੀ ਅਤੇ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਵਿੱਚ ਵੀ।
7.45.13
स तस्येष्वसनं छित्त्वा फाल्गुनिः सव्यदक्षिणौ ।
भुजौ शिरश्च स्वक्षिभ्रु क्षितौ क्षिप्रमपातयत् ॥ ७.४५.१३ ॥
ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਕੇ ਫਾਲਗੁਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਖੱਬੀ ਤੇ ਸੱਜੀ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ-ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਿਰ ਤੁਰੰਤ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
7.45.14
दृष्ट्वा रुक्मरथं रुग्णं पुत्रं शल्यस्य मानिनम् ।
जीवग्राहं जिघृक्षन्तं सौभद्रेण यशस्विना ॥ ७.४५.१४ ॥
ਯਸ਼ਸਵੀ ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ ਵਾਲੇ, ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਹੰਕਾਰੀ ਸ਼ਲ੍ਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ।
7.45.15
सङ्ग्रामदुर्मदा राजन्राजपुत्राः प्रहारिणः ।
वयस्याः शल्यपुत्रस्य सुवर्णविकृतध्वजाः ॥ ७.४५.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਦਮਸਤ, ਵਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਲ੍ਯ-ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਜਾਏ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਨ।
7.45.16
तालमात्राणि चापानि विकर्षन्तो महाबलाः ।
आर्जुनिं शरवर्षेण समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ७.४५.१६ ॥
ਤਾੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਜਿੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਦੇ ਮਹਾਬਲੀਆਂ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ।
7.45.17
शूरैः निक्षाबलोपेतैस्तरुणैरत्यमर्षणैः ।
दृष्ट्वैकं समरे शूरं सौभद्रमपराजितम् ॥ ७.४५.१७ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ ਉਸ ਇੱਕਲੇ ਸੂਰਮੇ ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨੌਜਵਾਨ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ (ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ)।
7.45.18
छाद्यमानं शरव्रातैर्हृष्टो दुर्योधनोऽभवत् ।
वैवस्वतस्य भवनं गतं ह्येममन्यत ॥ ७.४५.१८ ॥
ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਜਾਂਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ; ਉਸਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਵੈਵਸਵਤ (ਯਮ) ਦੇ ਭਵਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।
7.45.19
सुवर्णपुङ्खैरिषुभिर्नानालिङ्गैः सुतेजनैः ।
अदृश्यमार्जुनिं चक्रुर्निमेषात्ते नृपात्मजाः ॥ ७.४५.१९ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਅਦਿੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.45.20
ससूताश्वध्वजं तस्य स्यन्दनं तं च मारिष ।
आचितं समपश्याम श्वाविधं शललैरिव ॥ ७.४५.२० ॥
ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਉਸਦਾ ਰਥ, ਸਾਰਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਸਮੇਤ ਉਹ ਸੂਈਆਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਹੀ ਸੂਰ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਵੇਖਿਆ।
7.45.21
स गाढविद्धः क्रुद्धश्च तोत्रैर्गज इवार्दितः ।
गान्धर्वमस्त्रमायच्छद्रथमायां च भारत ॥ ७.४५.२१ ॥
ਡੂੰਘਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਉਸਨੇ ਗੰਧਰਵ ਅਸਤਰ ਚੁੱਕਿਆ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਰਥ ਵੀ ਫੈਲਾਇਆ।
7.45.22
अर्जुनो तपस्तप्त्वा गन्धर्वेभ्यो यदाहृतम् ।
तुम्बुरुप्रमुखेभ्यो वै तेनामोहयताहितान् ॥ ७.४५.२२ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੋਂ, ਤੁੰਬੁਰੂ ਆਦਿ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਪਾਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.45.23
एकधा शतधा राजन्दृश्यते स्म सहस्रधा ।
अलातचक्रवत्सङ्ख्ये क्षिप्रमस्त्राणि दर्शयन् ॥ ७.४५.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ, ਸੌ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਸੀ; ਅਲਾਤਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਸਤਰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
7.45.24
रथचर्यास्त्रमायाभिर्मोहयित्वा परन्तपः ।
बिभेद शतधा राजञ्शरीराणि महीक्षिताम् ॥ ७.४५.२४ ॥
ਰਥ-ਚਾਲ, ਅਸਤਰ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਤਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੇ।
7.45.25
प्राणाः प्राणभृतां सङ्ख्ये प्रेषिता निशितैः शरैः ।
राजन्प्रापुरसुं लोकं शरीराण्यवनिं ययुः ॥ ७.४५.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭੇਜੇ ਪ੍ਰਾਣ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ ਸਮੇਤ ਲੋਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ; ਸਰੀਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗੇ।
7.45.26
धनूंष्यश्वान्नियन्तॄंश्च ध्वजान्बाहूंश्च साङ्गदान् ।
सिरांसि च शितैर्बाणैस्तेषां चिच्छेद फाल्गुनिः ॥ ७.४५.२६ ॥
ਫਾਲਗੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼, ਘੋੜੇ, ਸਾਰਥੀ, ਧੁਜਾਂ, ਬਾਜ਼ੂਬੰਦ ਸਮੇਤ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ।
7.45.27
चूतारामो यथा भग्नः पञ्चवर्षः फलोपगः ।
राजपुत्रशतं तद्वत्सौभद्रेण निपातितम् ॥ ७.४५.२७ ॥
ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੇ, ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਾਂਗ ਟੁੱਟ ਜਾਣ ਵਾਂਗ, ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੇ ਸੌ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
7.45.28
क्रुद्धाशीविषसङ्काशान्सुकुमारान्सुखोचितान् ।
एकेन निहतान्दृष्ट्वा भीतो दुर्योधनोऽभवत् ॥ ७.४५.२८ ॥
ਕ੍ਰੋਧੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ, ਸੁਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਪਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵੀਰ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਡਰ ਗਿਆ।
7.45.29
रथिनः कुञ्जरानश्वान्पदातींश्चावमर्दितान् ।
दृष्ट्वा दुर्योधनः क्षिप्रमुपायात्तममर्षितः ॥ ७.४५.२९ ॥
ਰਥੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
7.45.30
तयोः क्षणमिवापूर्वः सङ्ग्रामः समपद्यत ।
अथाभवत्ते विमुखः पुत्रः शरशताहतः ॥ ७.४५.३० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਲ ਭਰ ਲਈ ਅਨੋਖਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੈਂਕੜੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਕੇ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਗਿਆ।