Mahābhārata · Adhyāya 7.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.49.1
विष्णोः स्वसुर्नन्दकरः स विष्ण्वायुधभूषणः ।
रराजातिरथः सङ्ख्ये जनार्दन इवापरः ॥ ७.४९.१ ॥
Aquel que dio alegría a la hermana de Viṣṇu, adornado con las armas de Viṣṇu, el gran auriga brilló en la batalla como otro Janārdana.
7.49.2
मारुतोद्धूतकेशान्तमुद्यतारिवरायुधम् ।
वपुः समीक्ष्य पृथ्वीशा दुःसमीक्ष्यं सुरैरपि ॥ ७.४९.२ ॥
Al ver aquella figura, con el cabello agitado por el viento en las puntas y la mejor arma enemiga en alto, difícil de mirar incluso para los dioses, los reyes de la tierra (se aterrorizaron).
7.49.3
यदि पाणितलादेतच्चक्रं मुञ्चेत फाल्गुनिः ।
वरदानान्मातुलस्य विष्णोश्चक्रमिवापतेत् ॥ ७.४९.३ ॥
Si Phālguni (Arjuna) soltara este disco desde la palma de su mano, por el don de su tío materno caería como el disco de Viṣṇu.
7.49.4
तच्चक्रं भृशमुद्विग्नाः संचिच्छिदुरनेकधा ।
महारथस्ततः कार्ष्मिः स जग्राह महागदाम् ॥ ७.४९.४ ॥
Muy perturbados, lo cortaron en muchos pedazos. Entonces el gran auriga Kārṣṇi (Abhimanyu) empuñó la gran maza.
7.49.5
विधनुःस्यन्दनासिस्तैर्विचक्रश्चारिभिः कृतः ।
अभिमन्युर्गदापाणिरश्वत्थामानमार्दयत् ॥ ७.४९.५ ॥
Abhimanyu, despojado de arco, carro, espada y rueda por sus enemigos, con la maza en la mano, golpeó a Aśvatthāman.
7.49.6
स गदामुद्यतां दृष्ट्वा ज्वलन्तीमशनीमिव ।
अपाक्रामद्रथोपस्थाद्विक्रमांस्त्रीन्नरर्षभः ॥ ७.४९.६ ॥
Al ver la maza levantada, ardiendo como un rayo, aquel toro entre los hombres retrocedió tres pasos desde el asiento del carro.
7.49.7
तस्याश्वान्गदया हत्वा तथोभौ पार्ष्णिसारथी ।
शराचिताङ्गः सौभद्रः श्वाविद्वत्समदृश्यत ॥ ७.४९.७ ॥
Tras derribar con su maza a sus caballos y también a ambos aurigas de retaguardia, el hijo de Subhadrā apareció con sus miembros cubiertos de flechas, como un puercoespín.
7.49.8
ततः सुबलदायादं कालिकेयमपोथयत् ।
जघान चास्यानुचरान्गान्धारान्सप्तसप्ततिम् ॥ ७.४९.८ ॥
Luego aplastó a Kālikeya, heredero de Subala, y abatió a setenta y siete de sus seguidores gāndhāras.
7.49.9
पुनश्चैव वसातीयाञ्जघान रथिनो दश ।
केकयानां रथान्सप्त हत्वा च दश कुञ्जरान्।
दौःशासनिरथं साश्वं गदया समपोथयत् ॥ ७.४९.९ ॥
De nuevo abatió a diez aurigas vasātīs, destruyó siete carros de los kekayas, mató diez elefantes y aplastó por completo con su maza el carro del hijo de Duḥśāsana, con sus caballos.
7.49.10
ततो दौःशसनिः क्रुद्धो गदामुद्यम्य मारिष ।
अभिदुद्राव सौभद्रं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.४९.१० ॥
Entonces el hijo de Duḥśāsana, enfurecido, levantó su maza, oh señor, y se lanzó contra el hijo de Subhadrā, gritando: «¡Detente, detente!».
7.49.11
तावुद्यतगदौ वीरावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ।
भ्रातृव्यौ सम्प्रजहाते पुरेव त्र्यम्बकान्धकौ ॥ ७.४९.११ ॥
Aquellos dos héroes, con las mazas alzadas, deseosos de la muerte mutua, rivales primos, chocaron como antaño Tryambaka y Andhaka.
7.49.12
तावन्योन्यं गदाग्राभ्यामाहत्य पतितौ क्षितौ ।
इन्द्रध्वजाविवोत्सृष्टौ रणमध्ये परंतपौ ॥ ७.४९.१२ ॥
Ambos, golpeándose mutuamente con las puntas de sus mazas, cayeron al suelo en medio de la batalla como estandartes de Indra derribados, aquellos abrasadores de enemigos.
7.49.13
दौःशासनिरथोत्थाय कुरूणां कीर्तिवर्धनः ।
उत्तिष्ठमानं सौभद्रं गदया मूर्ध्न्यताडयत् ॥ ७.४९.१३ ॥
El hijo de Duḥśāsana se alzó de su carro, aquel que acrecienta la gloria de los Kurus, y golpeó en la cabeza con su maza al Saubhadra (Abhimanyu) que se levantaba.
7.49.14
गदावेगेन महता व्यायामेन च मोहितः ।
विचेता न्यपतद्भूमौ सौभद्रः परवीरहा ॥ ७.४९.१४ ॥
Aturdido por la gran fuerza de la maza y el esfuerzo, sin sentido, el Saubhadra (Abhimanyu), matador de héroes enemigos, cayó al suelo.
7.49.15
एवं विनिहतो राजन्नेको बहुभिराहवे ।
क्षोभयित्वा चमूं सर्वां नलिनीमिव कुञ्जरः ॥ ७.४९.१५ ॥
Así, oh rey, fue derribado solo en la batalla por muchos, habiendo agitado todo el ejército como un elefante agita un estanque de lotos.
7.49.16
अशोभत हतो वीरो व्याधैर्वनगजो यथा ।
तं तथा पतितं शूरं तावकाः पर्यवारयन् ॥ ७.४९.१६ ॥
Como un elefante de bosque abatido por cazadores, el héroe resplandecía; así, al caer, el valiente fue rodeado por los tuyos.
7.49.17
दावं दग्ध्वा यथा शान्तं पावकं शिशिरात्यये ।
विमृद्व्य नगशृङ्गाणि सन्निवृत्तमिवानिलम् ॥ ७.४९.१७ ॥
Como un incendio forestal que, habiendo ardido, se apaga al final del invierno, o el viento que, tras aplastar las cumbres de las montañas, se retira.
7.49.18
अस्तिं गतमिवादित्यं तप्त्वा भारत वाहिनीम् ।
उपप्लुतं यथा सोमं संशुष्कमिव सागस्म् ॥ ७.४९.१८ ॥
Oh Bhārata, como el sol que, tras abrasar al ejército, se ha puesto; como la luna atrapada por un eclipse; como el océano secado.
7.49.19
पूर्णचन्द्राभवदनं काकपक्षवृतालिकम् ।
तं भूमौ पतितं दृष्ट्वा तावकास्ते महारथाः।
मुदा परमया युक्ताश्चुक्रुशुः सिंहवन्मुहुः ॥ ७.४९.१९ ॥
Al ver caído en tierra a aquel de rostro como la luna llena y cabellos cubiertos por alas de cuervo, vuestros grandes guerreros de carro, llenos de suprema alegría, rugieron una y otra vez como leones.
7.49.20
आसीत्परमको हर्षस्तावकानां विशाम्पते ।
इतरेषां तु वीराणां नेत्रेभ्यः प्रापतज्जलम् ॥ ७.४९.२० ॥
Oh señor de los pueblos, vuestros guerreros sintieron suprema alegría, mientras de los ojos de los otros héroes cayeron lágrimas.
7.49.21
अन्तरिक्षे च भूतानि प्राक्रोशन्त विशाम्पते ।
दृष्ट्वा निपतितं वीरं च्युतं चन्द्रमिवाम्बरात् ॥ ७.४९.२१ ॥
Oh señor de los pueblos, los seres del cielo gritaron, al ver a aquel héroe caído como la luna que cae del cielo.
7.49.22
द्रोणकर्णमुखैः षड्भिर्धार्तराष्ट्रैर्महारथैः ।
एकोऽयं निहतः शेते नैष धर्मो मतो हि नः ॥ ७.४९.२२ ॥
Este, solo, yace muerto a manos de seis grandes guerreros de carro, hijos de Dhṛtarāṣṭra, encabezados por Droṇa y Karṇa; esto, a nuestro juicio, no es dharma.
7.49.23
तस्मिन्विनिहते वीरे बह्वशोभत मेदिनी ।
द्यौर्यथा पूर्णचन्द्रेण नक्षत्रगणमालिनी ॥ ७.४९.२३ ॥
Cuando aquel héroe fue abatido, la tierra resplandeció grandemente, como el cielo adornado con la luna llena y una guirnalda de constelaciones.
7.49.24
रुक्मपुङ्खैश्च सम्पूर्णा रुधिरौघपरिप्लुता ।
उत्तमाङ्गैश्च शूराणां भ्राजमानैः सकुण्डलैः ॥ ७.४९.२४ ॥
Colmada de flechas de astas doradas, empapada en corrientes de sangre, y sembrada de las cabezas relucientes de los héroes adornadas con pendientes.
7.49.25
विचित्रैश्च परिस्तोमैः पताकाभिश्च संवृता ।
चामरैश्च कुथाभिश्च प्रविद्धैश्चाम्बरोत्तमैः ॥ ७.४९.२५ ॥
Estaba cubierta de paños ornamentados de vivos colores, estandartes, abanicos de cola de yak, mantas de silla y las mejores vestiduras arrojadas.
7.49.26
रथाश्वनरनागानामलङ्कारैश्च सुप्रभैः ।
खङ्गैः सुनिशितैः पीतैर्निर्मुक्तैर्भुजगैरिव ॥ ७.४९.२६ ॥
con los adornos de carros, caballos, hombres y elefantes, y con espadas afiladísimas y brillantes, yacentes como serpientes que han mudado la piel.
7.49.27
चापैश्च विविधैश्छिन्नैः शक्त्यृष्टिप्रासकम्पनैः ।
विविधैश्चायुधैश्चान्यैः संवृता भूरशोभत ॥ ७.४९.२७ ॥
La tierra, cubierta de arcos rotos de muchas clases, de lanzas, venablos y jabalinas temblorosas, y de otras muchas armas, resplandecía.
7.49.28
निष्टनद्भिरतीवान्यैरुद्वहद्रुधिरस्रवैः ।
नरैः पतद्भिः पतितैरवनी स्वधिकं बभौ ॥ ७.४९.२८ ॥
La tierra resplandecía aún más con otros que gemían intensamente, con hombres que caían y caídos, derramando ríos de sangre.
7.49.29
वाजिभिश्चापि निर्जीवैः श्वसद्भिः शोणितोक्षितैः ।
सारोहैर्विषमा भूमिः सौभद्रेण निपातितैः ॥ ७.४९.२९ ॥
El suelo quedó desigual por caballos sin vida, aún jadeantes y untados de sangre, con sus jinetes, todos derribados por el hijo de Subhadrā.
7.49.30
साङ्कुशैः समहामात्रैः सर्वमायुधकेतुभिः ।
पर्वतैरिव विध्वस्तैर्विशिखैर्मथितैर्गजैः ॥ ७.४९.३० ॥
con aguijones y grandes mahuts, con todas las armas y estandartes, y con elefantes destrozados por flechas, derribados como montañas.
7.49.31
पृथिव्यानुकीर्णैश्च अश्वसारथियोधिभिः ।
हदैरिव प्रक्षुभितैर्हृतनागै रथोत्तमैः ॥ ७.४९.३१ ॥
Esparcidos por la tierra, con caballos, aurigas y guerreros, y como lagos agitados, con los mejores carros cuyos elefantes habían sido abatidos.
7.49.32
पदातिसङ्घैश्च हतैर्विविधायुधभूषणैः ।
भीरूणां त्रासजननी घोररूपाऽभवन्मही ॥ ७.४९.३२ ॥
Con las multitudes de infantes abatidos, adornados con diversas armas y joyas, la tierra se volvió de forma terrible, causando terror a los cobardes.
7.49.33
तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ चन्द्रार्कसदृशद्युतिम् ।
तावकानां परा प्रीतिः पाण्डूनां चाभवद्व्यथा ॥ ७.४९.३३ ॥
Al verlo caído en tierra, de un esplendor como la luna y el sol, tu gente sintió gran alegría y los Pāṇḍavas sufrieron angustia.
7.49.34
अभिमन्यौ हते राजञ्शिशुकेऽप्राप्तयौवने ।
सम्प्राद्रवच्चमूः सर्वा धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ७.४९.३४ ॥
Oh rey, cuando Abhimanyu, un joven que aún no había alcanzado la madurez, fue abatido, todo el ejército huyó en desbandada ante los ojos del rey Yudhiṣṭhira.
7.49.35
दीर्यमाणं बलं दृष्ट्वा सौभद्रे विनिपातिते ।
अजातशत्रुस्तान्वीरानिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.४९.३५ ॥
Al ver que el ejército se dispersaba cuando Saubhadra fue derribado, Ajātaśatru dirigió estas palabras a aquellos héroes.
7.49.36
स्वर्गमेष गतः शूरो यो हतो न पराङ्मुखः ।
संस्तम्भयत माभैष्ट विजेष्यामो रणे रिपून् ॥ ७.४९.३६ ॥
Este héroe, que fue abatido sin volver la espalda, ha ido al cielo. Manteneos firmes, no temáis; venceremos a los enemigos en la batalla.
7.49.37
इत्येवं स महातेजा दुःखितेभ्यो महाद्युतिः ।
धर्मराजो युधां श्रेष्ठो ब्रुवन्दुःखमपानुदत् ॥ ७.४९.३७ ॥
Así, el de gran esplendor y gran brillo, el rey de la justicia, el mejor de los guerreros, hablando a los afligidos, disipó su dolor.
7.49.38
युद्धे ह्याशीविषाकारान्राजपुत्रान्रणे रिपून् ।
पूर्वं निहत्य सङ्ग्रामे पश्चादार्जुनिरभ्ययात् ॥ ७.४९.३८ ॥
Tras haber matado primero en la batalla a los príncipes y enemigos, semejantes a serpientes venenosas, el hijo de Arjuna avanzó después en el combate.
7.49.39
हत्वा दशसहस्राणि कौसल्यं च महारथम् ।
कृष्णार्जुनसमः कार्ष्णिः शक्रलोकं गतो ध्रुवम् ॥ ७.४९.३९ ॥
Habiendo matado a diez mil, y también a Kauśalya, el gran conductor de carros, Kārṣṇi, igual a Kṛṣṇa y Arjuna, sin duda fue al mundo de Indra.
7.49.40
रथाश्वनरमातङ्गान्विनिहत्य सहस्रशः ।
अवितृप्तः स सङ्ग्रामादशोच्यः पुण्यकर्मकृत्। ॥ ७.४९.४० ॥
Habiendo matado por miles carros, caballos, hombres y elefantes, insaciable en la batalla, el hacedor de obras meritorias no es digno de lamento.
7.49.41
गतः पुण्यकृतां लोकाञ्शाश्वतान्पुण्यनिर्जितान् ॥ ७.४९.४१ ॥
Ha ido a los mundos eternos de quienes realizan obras meritorias, conquistados por el mérito.