มหาภารตะ · อัธยายะ 7.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.49.1
विष्णोः स्वसुर्नन्दकरः स विष्ण्वायुधभूषणः ।
रराजातिरथः सङ्ख्ये जनार्दन इवापरः ॥ ७.४९.१ ॥
ผู้ที่ทำให้น้องสาวของพระวิษณุเกิดความยินดี ผู้ประดับด้วยอาวุธของพระวิษณุ นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ส่องแสงในการรบ ดุจพระชนารทนะอีกองค์หนึ่ง
7.49.2
मारुतोद्धूतकेशान्तमुद्यतारिवरायुधम् ।
वपुः समीक्ष्य पृथ्वीशा दुःसमीक्ष्यं सुरैरपि ॥ ७.४९.२ ॥
เมื่อเห็นร่างนั้น เส้นผมถูกลมพัดปลายกระจาย อาวุธอันเลิศของศัตรูถูกยกขึ้น ยากที่แม้เทวดาจะมองได้ เหล่าพระราชาแห่งแผ่นดินต่างหวาดกลัว
7.49.3
यदि पाणितलादेतच्चक्रं मुञ्चेत फाल्गुनिः ।
वरदानान्मातुलस्य विष्णोश्चक्रमिवापतेत् ॥ ७.४९.३ ॥
หากฟาลคุนี (อรชุน) ปล่อยจักรนี้จากฝ่ามือ ด้วยพรที่ได้จากพระมาตุลของตน มันจะพุ่งลงดุจจักรของพระวิษณุ
7.49.4
तच्चक्रं भृशमुद्विग्नाः संचिच्छिदुरनेकधा ।
महारथस्ततः कार्ष्मिः स जग्राह महागदाम् ॥ ७.४९.४ ॥
พวกเขาตกใจอย่างยิ่ง จึงตัดจักรนั้นออกเป็นชิ้นนับไม่ถ้วน จากนั้นนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่คือการษณี (อภิมันยุ) ก็คว้าคทาอันใหญ่ยิ่งไว้
7.49.5
विधनुःस्यन्दनासिस्तैर्विचक्रश्चारिभिः कृतः ।
अभिमन्युर्गदापाणिरश्वत्थामानमार्दयत् ॥ ७.४९.५ ॥
อภิมันยุถูกศัตรูริบทั้งธนู รถศึก ดาบ และจักร เหลือเพียงคทาในมือ จึงฟาดอัศวัตถามัน
7.49.6
स गदामुद्यतां दृष्ट्वा ज्वलन्तीमशनीमिव ।
अपाक्रामद्रथोपस्थाद्विक्रमांस्त्रीन्नरर्षभः ॥ ७.४९.६ ॥
เมื่อเห็นคทาถูกยกขึ้น ลุกโชนดุจสายฟ้า วีรบุรุษผู้เป็นดั่งวัวแห่งมนุษย์ก็ถอยจากที่นั่งบนรถถึงสามก้าว
7.49.7
तस्याश्वान्गदया हत्वा तथोभौ पार्ष्णिसारथी ।
शराचिताङ्गः सौभद्रः श्वाविद्वत्समदृश्यत ॥ ७.४९.७ ॥
เขาใช้คทาทุบม้าของอัศวัตถามันจนตาย และทุบทั้งสองคนที่เป็นผู้ค้ำท้ายรถและสารถีเช่นกัน บุตรแห่งสุภัทราปรากฏกายโดยมีลูกศรปักเต็มร่าง ดุจเม่น
7.49.8
ततः सुबलदायादं कालिकेयमपोथयत् ।
जघान चास्यानुचरान्गान्धारान्सप्तसप्ततिम् ॥ ७.४९.८ ॥
จากนั้นเขาทุบกาลิเกยะ ทายาทของสุพละ และสังหารบริวารแห่งคันธาระของเขาเจ็ดสิบเจ็ดคน
7.49.9
पुनश्चैव वसातीयाञ्जघान रथिनो दश ।
केकयानां रथान्सप्त हत्वा च दश कुञ्जरान्।
दौःशासनिरथं साश्वं गदया समपोथयत् ॥ ७.४९.९ ॥
อีกครั้งหนึ่ง เขาสังหารนักรบรถศึกแห่งวสาตีสิบคน ทำลายรถของเกกายะเจ็ดคัน ฆ่าช้างสิบเชือก และทุบรถของบุตรแห่งทุศาสนะจนแหลกละเอียดด้วยคทา พร้อมทั้งม้าทั้งหมด
7.49.10
ततो दौःशसनिः क्रुद्धो गदामुद्यम्य मारिष ।
अभिदुद्राव सौभद्रं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.४९.१० ॥
ขณะนั้น บุตรแห่งทุศาสนะผู้โกรธจัด ยกคทาขึ้นแล้วพุ่งเข้าหาบุตรแห่งสุภัทรา โดยร้องว่า "หยุดก่อน หยุดก่อน" ข้าแต่ท่านผู้เจริญ
7.49.11
तावुद्यतगदौ वीरावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ।
भ्रातृव्यौ सम्प्रजहाते पुरेव त्र्यम्बकान्धकौ ॥ ७.४९.११ ॥
วีรบุรุษทั้งสองต่างยกคทาขึ้น ปรารถนาจะปลิดชีพกันและกัน เป็นลูกพี่ลูกน้องที่เป็นศัตรูกัน ปะทะกันดังเช่นตริยมพกะกับอันธกะในอดีต
7.49.12
तावन्योन्यं गदाग्राभ्यामाहत्य पतितौ क्षितौ ।
इन्द्रध्वजाविवोत्सृष्टौ रणमध्ये परंतपौ ॥ ७.४९.१२ ॥
ทั้งสองฟาดปลายคทาใส่กันจนล้มลงกับพื้นกลางสนามรบ เหมือนธงของพระอินทร์ที่ถูกโค่นลง ผู้เผาผลาญศัตรูทั้งสองนั้น
7.49.13
दौःशासनिरथोत्थाय कुरूणां कीर्तिवर्धनः ।
उत्तिष्ठमानं सौभद्रं गदया मूर्ध्न्यताडयत् ॥ ७.४९.१३ ॥
บุตรแห่งทุศาสนะ ผู้เพิ่มพูนเกียรติยศของเการพ ลุกขึ้นจากรถ แล้วฟาดคทาลงบนศีรษะของสุภัทราเตรีอภิมันยุที่กำลังลุกขึ้น
7.49.14
गदावेगेन महता व्यायामेन च मोहितः ।
विचेता न्यपतद्भूमौ सौभद्रः परवीरहा ॥ ७.४९.१४ ॥
ถูกแรงพุ่งของคทาอย่างรุนแรงและความเหนื่อยล้าจากการต่อสู้ทำให้มึนงง บุตรแห่งสุภัทรา ผู้สังหารวีรบุรุษของศัตรู ล้มลงกับพื้นโดยหมดสติ
7.49.15
एवं विनिहतो राजन्नेको बहुभिराहवे ।
क्षोभयित्वा चमूं सर्वां नलिनीमिव कुञ्जरः ॥ ७.४९.१५ ॥
ข้าแต่พระราชา เขาถูกผู้คนมากมายรุมฆ่าเพียงลำพังในการรบเช่นนี้ และทำให้กองทัพทั้งหมดปั่นป่วน เหมือนช้างที่คนลงในสระบัว
7.49.16
अशोभत हतो वीरो व्याधैर्वनगजो यथा ।
तं तथा पतितं शूरं तावकाः पर्यवारयन् ॥ ७.४९.१६ ॥
วีรบุรุษที่ถูกฆ่าแล้วยังคงสง่างาม ดุจช้างป่าที่ถูกพรานล้อมฆ่า ฝ่ายของท่านล้อมวีรบุรุษผู้ล้มลงนั้นไว้
7.49.17
दावं दग्ध्वा यथा शान्तं पावकं शिशिरात्यये ।
विमृद्व्य नगशृङ्गाणि सन्निवृत्तमिवानिलम् ॥ ७.४९.१७ ॥
ดุจไฟป่าที่เผาจนมอดดับลงเมื่อสิ้นฤดูหนาว หรือลมที่บดยอดเขาแล้วหวนกลับ
7.49.18
अस्तिं गतमिवादित्यं तप्त्वा भारत वाहिनीम् ।
उपप्लुतं यथा सोमं संशुष्कमिव सागस्म् ॥ ७.४९.१८ ॥
ข้าแต่ภารตะ ดุจดวงอาทิตย์ที่ลับขอบฟ้าไปหลังจากแผดเผากองทัพ ดุจดวงจันทร์ที่ถูกราหูกลืน หรือมหาสมุทรที่เหือดแห้ง
7.49.19
पूर्णचन्द्राभवदनं काकपक्षवृतालिकम् ।
तं भूमौ पतितं दृष्ट्वा तावकास्ते महारथाः।
मुदा परमया युक्ताश्चुक्रुशुः सिंहवन्मुहुः ॥ ७.४९.१९ ॥
เมื่อเห็นเขาล้มลงกับพื้น หน้าดุจพระจันทร์เพ็ญ และเส้นผมปกคลุมด้วยปีกอีกา รถศึกผู้ยิ่งใหญ่ของท่านต่างเปี่ยมด้วยความยินดียิ่ง คำรามซ้ำแล้วซ้ำเล่าดุจสิงโต
7.49.20
आसीत्परमको हर्षस्तावकानां विशाम्पते ।
इतरेषां तु वीराणां नेत्रेभ्यः प्रापतज्जलम् ॥ ७.४९.२० ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน ความยินดียิ่งได้เกิดแก่นักรบฝ่ายของท่าน ส่วนน้ำตาไหลออกจากดวงตาของวีรบุรุษฝ่ายอื่น
7.49.21
अन्तरिक्षे च भूतानि प्राक्रोशन्त विशाम्पते ।
दृष्ट्वा निपतितं वीरं च्युतं चन्द्रमिवाम्बरात् ॥ ७.४९.२१ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน สรรพสัตว์ในท้องฟ้าต่างร้องครวญ เมื่อเห็นวีรบุรุษนั้นล้มลงเหมือนพระจันทร์ที่หลุดร่วงจากท้องฟ้า
7.49.22
द्रोणकर्णमुखैः षड्भिर्धार्तराष्ट्रैर्महारथैः ।
एकोऽयं निहतः शेते नैष धर्मो मतो हि नः ॥ ७.४९.२२ ॥
วีรบุรุษผู้นี้ผู้เดียวถูกสังหาร นอนตายด้วยน้ำมือของโอรสทั้งหกของธฤตราษฎร์ นำโดยโทรณะและกรรณะ ผู้เป็นมหารถ ในความเห็นของพวกเรา การกระทำนี้ไม่ใช่ธรรม
7.49.23
तस्मिन्विनिहते वीरे बह्वशोभत मेदिनी ।
द्यौर्यथा पूर्णचन्द्रेण नक्षत्रगणमालिनी ॥ ७.४९.२३ ॥
เมื่อวีรบุรุษนั้นถูกสังหาร แผ่นดินก็ทอแสงงดงามยิ่งนัก เหมือนท้องฟ้าที่ประดับด้วยพระจันทร์เพ็ญและสายดาวฤกษ์
7.49.24
रुक्मपुङ्खैश्च सम्पूर्णा रुधिरौघपरिप्लुता ।
उत्तमाङ्गैश्च शूराणां भ्राजमानैः सकुण्डलैः ॥ ७.४९.२४ ॥
แผ่นดินเต็มไปด้วยลูกศรปลายทอง ชุ่มโชกด้วยกระแสโลหิต และประดับด้วยศีรษะของวีรบุรุษที่สวมตุ้มหูอันเรืองรอง
7.49.25
विचित्रैश्च परिस्तोमैः पताकाभिश्च संवृता ।
चामरैश्च कुथाभिश्च प्रविद्धैश्चाम्बरोत्तमैः ॥ ७.४९.२५ ॥
แผ่นดินถูกปกคลุมด้วยผ้าปูประดับลวดลายหลากสี ธงทิว พัดขนหางจามรี ผ้าคลุมหลังม้า และอาภรณ์อันวิจิตรที่ถูกโยนทิ้งกระจัดกระจาย
7.49.26
रथाश्वनरनागानामलङ्कारैश्च सुप्रभैः ।
खङ्गैः सुनिशितैः पीतैर्निर्मुक्तैर्भुजगैरिव ॥ ७.४९.२६ ॥
ทั้งเครื่องประดับของรถ ม้า คน และช้าง และดาบคมกล้าอันเปล่งประกาย ที่นอนเกลื่อนกลาดราวกับงูที่ลอกคราบทิ้งไว้
7.49.27
चापैश्च विविधैश्छिन्नैः शक्त्यृष्टिप्रासकम्पनैः ।
विविधैश्चायुधैश्चान्यैः संवृता भूरशोभत ॥ ७.४९.२७ ॥
แผ่นดินถูกปกคลุมด้วยคันธนูหักหลายชนิด หอก หลาวและทวนที่สั่นสะเทือน และอาวุธอื่น ๆ อีกมากมาย จึงปรากฏงดงามยิ่ง
7.49.28
निष्टनद्भिरतीवान्यैरुद्वहद्रुधिरस्रवैः ।
नरैः पतद्भिः पतितैरवनी स्वधिकं बभौ ॥ ७.४९.२८ ॥
แผ่นดินยิ่งเรืองรองขึ้นไปอีก เมื่อมีผู้คนครางอย่างรุนแรงอีกมาก ทั้งคนที่ล้มลงและที่ล้มอยู่แล้ว ต่างมีกระแสโลหิตไหลนองออกมา
7.49.29
वाजिभिश्चापि निर्जीवैः श्वसद्भिः शोणितोक्षितैः ।
सारोहैर्विषमा भूमिः सौभद्रेण निपातितैः ॥ ७.४९.२९ ॥
พื้นดินขรุขระด้วยม้าที่ไร้ชีวิตแต่ยังหายใจอยู่ เปื้อนโลหิต พร้อมทั้งผู้ขี่ที่ถูกโอรสของพระสุภัทราโค่นลงทั้งหมด
7.49.30
साङ्कुशैः समहामात्रैः सर्वमायुधकेतुभिः ।
पर्वतैरिव विध्वस्तैर्विशिखैर्मथितैर्गजैः ॥ ७.४९.३० ॥
ทั้งตะขอช้าง ควาญช้างผู้ยิ่งใหญ่ อาวุธและธงทั้งปวง และช้างที่ถูกลูกศรบดขยี้ แตกกระจายเหมือนภูเขาที่พังทลาย
7.49.31
पृथिव्यानुकीर्णैश्च अश्वसारथियोधिभिः ।
हदैरिव प्रक्षुभितैर्हृतनागै रथोत्तमैः ॥ ७.४९.३१ ॥
แผ่นดินเกลื่อนกลาดด้วยม้า สารถี และนักรบ และเหมือนทะเลสาบที่ถูกกวนปั่น พร้อมทั้งรถชั้นเยี่ยมที่ช้างถูกฆ่าตาย
7.49.32
पदातिसङ्घैश्च हतैर्विविधायुधभूषणैः ।
भीरूणां त्रासजननी घोररूपाऽभवन्मही ॥ ७.४९.३२ ॥
ด้วยกองทหารราบที่ถูกสังหาร ประดับด้วยอาวุธและเครื่องประดับหลากชนิด แผ่นดินจึงกลายเป็นรูปร่างน่าสะพรึงกลัว ก่อให้เกิดความหวาดหวั่นแก่ผู้ขลาดกลัว
7.49.33
तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ चन्द्रार्कसदृशद्युतिम् ।
तावकानां परा प्रीतिः पाण्डूनां चाभवद्व्यथा ॥ ७.४९.३३ ॥
เมื่อเห็นเขาล้มลงบนพื้นดิน มีรัศมีงดงามดุจพระจันทร์และพระอาทิตย์ ฝ่ายของท่านก็เกิดความยินดีอย่างยิ่ง ส่วนพวกปาณฑพก็เกิดความทุกข์ระทม
7.49.34
अभिमन्यौ हते राजञ्शिशुकेऽप्राप्तयौवने ।
सम्प्राद्रवच्चमूः सर्वा धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ७.४९.३४ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่ออภิมันยุผู้เป็นหนุ่มน้อยยังไม่ถึงวัยเป็นชายหนุ่มถูกสังหาร กองทัพทั้งหมดก็แตกกระเจิงต่อหน้าต่อตาพระธรรมราชา
7.49.35
दीर्यमाणं बलं दृष्ट्वा सौभद्रे विनिपातिते ।
अजातशत्रुस्तान्वीरानिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.४९.३५ ॥
เมื่อเห็นกองทัพแตกกระจายเมื่อโอรสของพระสุภัทราถูกโค่นลง อชาตศัตรูจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่วีรบุรุษเหล่านั้น
7.49.36
स्वर्गमेष गतः शूरो यो हतो न पराङ्मुखः ।
संस्तम्भयत माभैष्ट विजेष्यामो रणे रिपून् ॥ ७.४९.३६ ॥
วีรบุรุษผู้นี้ถูกสังหารโดยไม่หันหลังให้ศัตรู บัดนี้ได้ไปสู่สวรรค์แล้ว จงยืนหยัดไว้ อย่ากลัวเลย เราจะชนะศัตรูในการรบ
7.49.37
इत्येवं स महातेजा दुःखितेभ्यो महाद्युतिः ।
धर्मराजो युधां श्रेष्ठो ब्रुवन्दुःखमपानुदत् ॥ ७.४९.३७ ॥
พระธรรมราชาผู้มีเดชานุภาพยิ่ง ทรงรุ่งโรจน์ยิ่งนัก เป็นยอดนักรบ ได้ตรัสปลอบโยนผู้ที่กำลังเศร้าโศก และขจัดความทุกข์ของพวกเขาไปด้วยประการฉะนี้
7.49.38
युद्धे ह्याशीविषाकारान्राजपुत्रान्रणे रिपून् ।
पूर्वं निहत्य सङ्ग्रामे पश्चादार्जुनिरभ्ययात् ॥ ७.४९.३८ ॥
ก่อนหน้านี้ ในการรบ โอรสของอรชุนได้สังหารเจ้าชายและศัตรูผู้เปรียบดั่งงูพิษในสงคราม แล้วจึงรุกเข้าไปในการต่อสู้
7.49.39
हत्वा दशसहस्राणि कौसल्यं च महारथम् ।
कृष्णार्जुनसमः कार्ष्णिः शक्रलोकं गतो ध्रुवम् ॥ ७.४९.३९ ॥
เขาสังหารได้หมื่นคน รวมทั้งเการัลยะผู้เป็นมหารถด้วย โอรสของกฤษณะ ผู้เสมอด้วยพระกฤษณะและอรชุน แน่นอนว่าได้ไปยังโลกของพระอินทร์แล้ว
7.49.40
रथाश्वनरमातङ्गान्विनिहत्य सहस्रशः ।
अवितृप्तः स सङ्ग्रामादशोच्यः पुण्यकर्मकृत्। ॥ ७.४९.४० ॥
เขาสังหารรถ ม้า คน และช้างนับพัน ไม่รู้จักพอในการรบ ผู้กระทำกรรมดีนั้นไม่ควรแก่การโศกเศร้า
7.49.41
गतः पुण्यकृतां लोकाञ्शाश्वतान्पुण्यनिर्जितान् ॥ ७.४९.४१ ॥
เขาได้ไปยังโลกอันเป็นนิรันดร์ของผู้ที่ทำบุญกุศล โลกอันได้มาด้วยบุญ