ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 7.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.5.1
रथस्थं पुरुषव्याघ्रं दृष्टा कर्णमवस्थितम् ।
हृष्टो दुर्योधनो राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.५.१ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಕರ್ಣನನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದುರ್ಯೋಧನನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
7.5.2
सनाथमिव मन्येऽहं भवता पालितं बलम् ।
अत्र किं नु समर्थं यद्धितं तत्सम्प्रधार्यताम् ॥ ७.५.२ ॥
ನಿನ್ನಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಈ ಸೇನೆ ನಾಥವುಳ್ಳಂತಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸಮರ್ಥವೋ, ಯಾವುದು ಹಿತವೋ ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸು.
7.5.3
ब्रूहि नः पुरुषव्याघ्र त्वं हि प्राज्ञतमो नृषु ।
यथा चार्थपतिः कृत्यं पश्यते न तथेतरः ॥ ७.५.३ ॥
ಓ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನೇ! ನಮಗೆ ಹೇಳು, ಏಕೆಂದರೆ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜ್ಞಾನಿ. ಕಾರ್ಯದ ಒಡೆಯನು ಮಾಡಬೇಕಾದುದನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ ಇತರರು ನೋಡಲಾರರು.
7.5.4
ते स्म सर्वे तव वचः श्रोतुकामा नरेश्वर ।
नान्याय्यं हि भवान्वाक्यं ब्रूयादिति मतिर्मम ॥ ७.५.४ ॥
ಓ ನರೇಶ್ವರನೇ! ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ನೀನು ಅನ್ಯಾಯದ ಮಾತನ್ನು ಆಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
7.5.5
भीष्मः सेनाप्रणेताऽऽसीद्वयसा विक्रमेण च ।
श्रुतेन चोपसम्पन्नः सर्वैर्योधगणैस्तथा ॥ ७.५.५ ॥
ಭೀಷ್ಮನು ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ವಯಸ್ಸು, ಪರಾಕ್ರಮ, ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಯೋಧಗಣಗಳ ಗುಣಗಳಿಂದ ಅವನು ಸಂಪನ್ನನಾಗಿದ್ದನು.
7.5.6
तेनातियशसा कर्ण घ्नता शत्रुगणान्मम ।
सुयुद्धेन दशाहानि पालिताः स्मो महात्मना ॥ ७.५.६ ॥
ಓ ಕರ್ಣ! ಆ ಅತಿಯಶಸ್ವಿ ಮಹಾತ್ಮನು ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಣಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾ ಉತ್ತಮ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.
7.5.7
तस्मिन्नसुकरं कर्म कृतवत्यास्थिते दिवम् ।
कं तु सेनाप्रणेतारं मन्यसे तदनन्तरम् ॥ ७.५.७ ॥
ಅವನು ದುಷ್ಕರ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದ ಬಳಿಕ, ನೀನು ಯಾರನ್ನು ಸೇನಾನಾಯಕನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೀಯ?
7.5.8
न विना नायकं सेना मुहूर्तमपि तिष्ठति ।
आहवेषु विशेषेण भ्रष्टनेत्रेष्विवाञ्जनम्।
आहवेष्वाहवश्रेष्ठ नेतृहीनेव नौर्जले ॥ ७.५.८ ॥
ನಾಯಕನಿಲ್ಲದೆ ಸೇನೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ನಿಲ್ಲದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ; ಕಣ್ಣು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವಂತೆ. ಯುದ್ಧಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾಯಕರಹಿತ ಸೇನೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಇಲ್ಲದ ದೋಣಿಯಂತೆ.
7.5.9
यथा ह्यकर्णधारा नौ रथश्चासारथिर्यथा ।
द्रवेद्यथेष्टं तद्वत्स्यादृते सेनापतिं बलम् ॥ ७.५.९ ॥
ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಇಲ್ಲದ ದೋಣಿ ಮತ್ತು ಸಾರಥಿ ಇಲ್ಲದ ರಥ ಇಷ್ಟಬಂದಂತೆ ಓಡುವಂತೆ, ಸೇನಾಪತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸೇನೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
7.5.10
अदेशिको यथा सार्थः सर्वः कृच्छ्रं समृच्छति ।
अनायका तथा सेना सर्वान्दोषान्समर्च्छति ॥ ७.५.१० ॥
ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನಿಲ್ಲದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತಂಡ ಎಲ್ಲ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ, ನಾಯಕನಿಲ್ಲದ ಸೇನೆ ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ.
7.5.11
स भावन्वीक्ष्य सर्वेषु मामकेषु महात्मसु ।
पश्य सेनापतिं युक्तमनु शान्तनवादिह ॥ ७.५.११ ॥
ನನ್ನ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಇಲ್ಲಿ ಶಂತನುವಿನ ಮಗನ ನಂತರ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಲು ಯೋಗ್ಯನನ್ನು ನೋಡು.
7.5.12
यं हि सेनाप्रमेतारं भवान्वक्ष्यति संयुगे ।
तं वयं सहिताः सर्वे करिष्यामो न संशयः। ॥ ७.५.१२ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಾರನ್ನು ಸೇನಾಪತಿಯೆಂದು ಹೆಸರಿಸುತ್ತೀಯೋ, ಅವನನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ — ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
7.5.13
सर्व एव महात्मान इमे पुरुषसत्तमाः ।
सेनापतित्वमर्हन्ति नात्र कार्या विचारणा ॥ ७.५.१३ ॥
ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಮಹಾತ್ಮರು, ಪುರುಷೋತ್ತಮರು; ಸೇನಾಪತಿ ಪದವಿಗೆ ಅರ್ಹರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವೇ ಬೇಡ.
7.5.14
कुलसंहननज्ञानैर्बलविक्रमबुद्धिभिः ।
युक्ताः श्रुतज्ञा धीमन्त आहवेष्वनिवर्तिनः ॥ ७.५.१४ ॥
ಕುಲ, ದೇಹಬಲ, ಜ್ಞಾನ, ಬಲ, ಪರಾಕ್ರಮ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದವರು; ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಧೀಮಂತರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದವರು.
7.5.15
युगपन्न तु ते शक्याः कर्तुं सर्वे पुरःसराः ।
एक एव तु कर्तव्यो यस्मिन्वैशेषिका गुणाः ॥ ७.५.१५ ॥
ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳುಳ್ಳ ಒಬ್ಬರನ್ನೇ ನೇಮಿಸಬೇಕು.
7.5.16
अन्योन्यस्पर्धिनां ह्येषां यद्येकं त्वं करिष्यसि ।
शेषा विमनसो व्यक्तं न योत्स्यन्ति हितास्तव ॥ ७.५.१६ ॥
ಇವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನು ನೀವು ಆರಿಸಿದರೆ, ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಉಳಿದವರು ಮನನೊಂದು, ನಿಮ್ಮ ಹಿತೈಷಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
7.5.17
अयं च सर्वयोधानामाचार्यः स्थिवरो गुरुः ।
युक्तः सेनापतिः कर्तुं द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ॥ ७.५.१७ ॥
ಇವರೇ ಎಲ್ಲ ಯೋಧರ ಆಚಾರ್ಯರು, ಹಿರಿಯರು, ಗುರು; ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ದ್ರೋಣರೇ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಲು ಯೋಗ್ಯರು.
7.5.18
को हि तिष्ठति दुर्धर्षे द्रोणे शस्त्रभृतां वरे ।
सेनापतिःस्यादन्योस्माच्छुक्राङ्गिरसदर्शनात् ॥ ७.५.१८ ॥
ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅಜೇಯ ದ್ರೋಣರ ಎದುರು ನಿಂತು, ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಗಿರಸರಂತಹ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಇವರಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ಯಾರು ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಬಲ್ಲರು?
7.5.19
न च सोऽप्यस्ति ते योधः सर्वराजसु भारत ।
द्रोणं यः समरे यान्तमनुयास्यति संयुगे ॥ ७.५.१९ ॥
ಭರತವಂಶಜನೇ! ಎಲ್ಲ ರಾಜರಲ್ಲಿಯೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ ದ್ರೋಣರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಲ್ಲ ವೀರನು ನಿನಗಿಲ್ಲ.
7.5.20
एष सेनाप्रणेतॄणामेष शस्त्रभृतामपि ।
एष बुद्धिमतां चैव श्रेष्ठो राजन्गुरुस्तव ॥ ७.५.२० ॥
ಇವರೇ ಸೇನಾನಾಯಕರಲ್ಲಿ, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರು. ಓ ರಾಜನೇ, ಇವರೇ ನಿನ್ನ ಗುರು.
7.5.21
एवं दुर्योधनाचार्यमाशु सेनापतिं कुरु ।
जिगीषन्तो सुरान्सङ्ख्ये कार्तिकेयमिवामराः ॥ ७.५.२१ ॥
ಹೀಗೆ ದುರ್ಯೋಧನನ ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಸೇನಾಪತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸಿದ ಅಮರರು ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನು ಮಾಡಿದಂತೆ.