มหาภารตะ · อัธยายะ 7.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.5.1
रथस्थं पुरुषव्याघ्रं दृष्टा कर्णमवस्थितम् ।
हृष्टो दुर्योधनो राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.५.१ ॥
ท้าวเจ้า ทุรโยธน์ผู้ปีติยินดี เมื่อเห็นกรรณะยืนอยู่บนรถ ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ จึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้
7.5.2
सनाथमिव मन्येऽहं भवता पालितं बलम् ।
अत्र किं नु समर्थं यद्धितं तत्सम्प्रधार्यताम् ॥ ७.५.२ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่ากองทัพนี้ซึ่งท่านคุ้มครองอยู่ เหมือนมีผู้เป็นใหญ่ปกครอง บัดนี้ขอให้เราพิจารณาให้รอบคอบว่า ในที่นี้สิ่งใดทำได้และเป็นประโยชน์
7.5.3
ब्रूहि नः पुरुषव्याघ्र त्वं हि प्राज्ञतमो नृषु ।
यथा चार्थपतिः कृत्यं पश्यते न तथेतरः ॥ ७.५.३ ॥
ขอท่านบอกแก่พวกเรา ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์เอ๋ย เพราะท่านเป็นผู้มีปัญญายิ่งที่สุดในหมู่มนุษย์ ผู้เป็นเจ้าของกิจย่อมเห็นว่าควรทำอะไร ส่วนคนอื่นย่อมไม่เห็นเช่นนั้น
7.5.4
ते स्म सर्वे तव वचः श्रोतुकामा नरेश्वर ।
नान्याय्यं हि भवान्वाक्यं ब्रूयादिति मतिर्मम ॥ ७.५.४ ॥
ข้าแต่จอมมนุษย์ พวกเราทุกคนปรารถนาจะฟังถ้อยคำของท่าน ข้าพเจ้าเห็นว่าท่านจะไม่กล่าววาจาที่ไม่สมควร
7.5.5
भीष्मः सेनाप्रणेताऽऽसीद्वयसा विक्रमेण च ।
श्रुतेन चोपसम्पन्नः सर्वैर्योधगणैस्तथा ॥ ७.५.५ ॥
ภีษมะเป็นผู้นำกองทัพ มีทั้งอายุและความกล้าหาญ ทั้งความรู้ และยังมีคุณสมบัติทั้งปวงของกลุ่มนักรบ
7.5.6
तेनातियशसा कर्ण घ्नता शत्रुगणान्मम ।
सुयुद्धेन दशाहानि पालिताः स्मो महात्मना ॥ ७.५.६ ॥
ข้าแต่กรรณะ ด้วยท่านผู้มีเกียรติยศยิ่ง ผู้สังหารกองทัพศัตรูของข้าพเจ้า พวกเราได้รับการคุ้มครองถึงสิบวันด้วยการรบอันยอดเยี่ยมของท่านผู้มีจิตใจสูงส่ง
7.5.7
तस्मिन्नसुकरं कर्म कृतवत्यास्थिते दिवम् ।
कं तु सेनाप्रणेतारं मन्यसे तदनन्तरम् ॥ ७.५.७ ॥
เมื่อท่านนั้นทำกิจที่ทำได้ยากแล้ว ก็ได้ไปสู่สวรรค์ บัดนี้ท่านเห็นผู้ใดเป็นผู้นำกองทัพต่อจากท่านนั้น
7.5.8
न विना नायकं सेना मुहूर्तमपि तिष्ठति ।
आहवेषु विशेषेण भ्रष्टनेत्रेष्विवाञ्जनम्।
आहवेष्वाहवश्रेष्ठ नेतृहीनेव नौर्जले ॥ ७.५.८ ॥
กองทัพย่อมตั้งอยู่ไม่ได้แม้เพียงชั่วขณะ หากปราศจากผู้นำ โดยเฉพาะในการรบ เหมือนยาหยอดตาสำหรับผู้เสียดวงตา ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นักรบ กองทัพที่ไม่มีผู้นำก็เหมือนเรือที่ไร้ผู้บังคับบนผืนน้ำ
7.5.9
यथा ह्यकर्णधारा नौ रथश्चासारथिर्यथा ।
द्रवेद्यथेष्टं तद्वत्स्यादृते सेनापतिं बलम् ॥ ७.५.९ ॥
เหมือนเรือที่ไม่มีคนถือหางเสือ หรือรถที่ไม่มีสารถี ย่อมแล่นไปตามใจชอบ กองทัพที่ปราศจากแม่ทัพก็เป็นเช่นนั้น
7.5.10
अदेशिको यथा सार्थः सर्वः कृच्छ्रं समृच्छति ।
अनायका तथा सेना सर्वान्दोषान्समर्च्छति ॥ ७.५.१० ॥
เหมือนคาราวานที่ไม่มีผู้นำทาง ย่อมประสบความยากลำบากทุกประการ กองทัพที่ไม่มีผู้นำก็ประสบความผิดพลาดทั้งปวงฉันนั้น
7.5.11
स भावन्वीक्ष्य सर्वेषु मामकेषु महात्मसु ।
पश्य सेनापतिं युक्तमनु शान्तनवादिह ॥ ७.५.११ ॥
ท่านจงพิจารณาวีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหลายในฝ่ายของข้าพเจ้า แล้วดูที่นี่ว่าใครเหมาะจะนำกองทัพต่อจากบุตรของศานตนุ
7.5.12
यं हि सेनाप्रमेतारं भवान्वक्ष्यति संयुगे ।
तं वयं सहिताः सर्वे करिष्यामो न संशयः। ॥ ७.५.१२ ॥
ผู้ใดที่ท่านจะกล่าวนามว่าเป็นผู้นำกองทัพในการรบ พวกเราทุกคนจะร่วมกันทำให้ผู้นั้นเป็นเช่นนั้น ไม่มีข้อสงสัยเลย
7.5.13
सर्व एव महात्मान इमे पुरुषसत्तमाः ।
सेनापतित्वमर्हन्ति नात्र कार्या विचारणा ॥ ७.५.१३ ॥
ท่านผู้มีจิตใจสูงส่งและเป็นยอดของบุรุษทั้งหมดนี้ ล้วนคู่ควรกับตำแหน่งแม่ทัพ ไม่ต้องพิจารณากันในเรื่องนี้
7.5.14
कुलसंहननज्ञानैर्बलविक्रमबुद्धिभिः ।
युक्ताः श्रुतज्ञा धीमन्त आहवेष्वनिवर्तिनः ॥ ७.५.१४ ॥
ผู้ประกอบด้วยตระกูลอันสูงส่ง รูปร่างสง่า ความรู้ กำลัง ความกล้าหาญ และปัญญา เป็นผู้เรียนรู้คัมภีร์ มีปัญญา และไม่ถอยหลังในการรบ
7.5.15
युगपन्न तु ते शक्याः कर्तुं सर्वे पुरःसराः ।
एक एव तु कर्तव्यो यस्मिन्वैशेषिका गुणाः ॥ ७.५.१५ ॥
พวกเขาทั้งหมดจะให้เป็นผู้นำพร้อมกันไม่ได้ ควรแต่งตั้งเพียงผู้เดียว คือผู้ที่มีคุณสมบัติพิเศษอยู่
7.5.16
अन्योन्यस्पर्धिनां ह्येषां यद्येकं त्वं करिष्यसि ।
शेषा विमनसो व्यक्तं न योत्स्यन्ति हितास्तव ॥ ७.५.१६ ॥
หากท่านแต่งตั้งผู้หนึ่งในพวกเขา ที่เป็นคู่แข่งขันกันเอง ผู้เหลือจะเสียกำลังใจอย่างแน่นอน และจะไม่รบด้วยใจจดใจจ่อ แม้จะเป็นผู้ปรารถนาดีต่อท่านก็ตาม
7.5.17
अयं च सर्वयोधानामाचार्यः स्थिवरो गुरुः ।
युक्तः सेनापतिः कर्तुं द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ॥ ७.५.१७ ॥
โทรณะผู้นี้ เป็นอาจารย์ของนักรบทั้งปวง เป็นครูผู้เฒ่าผู้สูงวัย เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ถือศัสตรา เหมาะที่จะตั้งให้เป็นแม่ทัพ
7.5.18
को हि तिष्ठति दुर्धर्षे द्रोणे शस्त्रभृतां वरे ।
सेनापतिःस्यादन्योस्माच्छुक्राङ्गिरसदर्शनात् ॥ ७.५.१८ ॥
ใครเล่าจะยืนหยัดต่อหน้าโทรณะผู้ยากที่ใครจะข่มได้ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ถือศัสตรา และใครเล่าจะเป็นแม่ทัพได้นอกจากท่าน ผู้มีปัญญาเสมือนพระศุกระและพระองคีรัส
7.5.19
न च सोऽप्यस्ति ते योधः सर्वराजसु भारत ।
द्रोणं यः समरे यान्तमनुयास्यति संयुगे ॥ ७.५.१९ ॥
และข้าแต่ภรตะ ในบรรดากษัตริย์ทั้งปวงของท่าน ก็ไม่มีนักรบผู้ใดที่จะติดตามโทรณะไปในการรบเมื่อท่านยกทัพเข้าสู่สนามได้
7.5.20
एष सेनाप्रणेतॄणामेष शस्त्रभृतामपि ।
एष बुद्धिमतां चैव श्रेष्ठो राजन्गुरुस्तव ॥ ७.५.२० ॥
ท่านผู้นี้เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้นำกองทัพ ในบรรดาผู้ถือศัสตรา และในบรรดาผู้มีปัญญาเช่นกัน ข้าแต่กษัตริย์ ท่านเป็นอาจารย์ของท่าน
7.5.21
एवं दुर्योधनाचार्यमाशु सेनापतिं कुरु ।
जिगीषन्तो सुरान्सङ्ख्ये कार्तिकेयमिवामराः ॥ ७.५.२१ ॥
ดังนั้น จงรีบตั้งอาจารย์ของทุรโยธน์ให้เป็นแม่ทัพของกองทัพเถิด เหมือนเหล่าอมรเทพเมื่อปรารถนาจะชนะเหล่าเทวดาในสงคราม ก็ได้ตั้งการติเกยะให้เป็นแม่ทัพของตน