మహాభారతం · అధ్యాయం 7.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.5.1
रथस्थं पुरुषव्याघ्रं दृष्टा कर्णमवस्थितम् ।
हृष्टो दुर्योधनो राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.५.१ ॥
ఓ రాజా! రథంపై నిలిచి ఉన్న పురుషవ్యాఘ్రుడైన కర్ణుడిని చూసి, సంతోషించిన దుర్యోధనుడు ఈ మాటలు పలికాడు.
7.5.2
सनाथमिव मन्येऽहं भवता पालितं बलम् ।
अत्र किं नु समर्थं यद्धितं तत्सम्प्रधार्यताम् ॥ ७.५.२ ॥
నీచేత రక్షింపబడుతున్న ఈ సైన్యం నాథుడు కలదానివలె నేను భావిస్తున్నాను. ఇక్కడ ఏది సమర్థమైనదో, ఏది హితమో దానిని పరిశీలించుము.
7.5.3
ब्रूहि नः पुरुषव्याघ्र त्वं हि प्राज्ञतमो नृषु ।
यथा चार्थपतिः कृत्यं पश्यते न तथेतरः ॥ ७.५.३ ॥
ఓ పురుషవ్యాఘ్రా! మాకు చెప్పుము, ఎందుకంటే మనుషులలో నీవే అత్యంత ప్రాజ్ఞుడవు. కార్యాధిపతి చేయవలసినదానిని చూచినట్లు ఇతరులు చూడలేరు.
7.5.4
ते स्म सर्वे तव वचः श्रोतुकामा नरेश्वर ।
नान्याय्यं हि भवान्वाक्यं ब्रूयादिति मतिर्मम ॥ ७.५.४ ॥
ఓ నరేశ్వరా! మేమందరం నీ మాటలు వినాలని కోరుతున్నాము. నీవు అన్యాయమైన మాట పలకవు అని నా అభిప్రాయము.
7.5.5
भीष्मः सेनाप्रणेताऽऽसीद्वयसा विक्रमेण च ।
श्रुतेन चोपसम्पन्नः सर्वैर्योधगणैस्तथा ॥ ७.५.५ ॥
భీష్ముడు సేనాధిపతిగా ఉండెను. వయస్సులో, పరాక్రమంలో, శాస్త్రజ్ఞానంలో, అలాగే అన్ని యోధగణాల గుణాలతో ఆయన సంపన్నుడు.
7.5.6
तेनातियशसा कर्ण घ्नता शत्रुगणान्मम ।
सुयुद्धेन दशाहानि पालिताः स्मो महात्मना ॥ ७.५.६ ॥
ఓ కర్ణా! ఆ అతిప్రఖ్యాతుడైన మహాత్ముడు నా శత్రుగణాలను సంహరిస్తూ, మంచి యుద్ధంతో పది రోజులు మమ్మల్ని రక్షించాడు.
7.5.7
तस्मिन्नसुकरं कर्म कृतवत्यास्थिते दिवम् ।
कं तु सेनाप्रणेतारं मन्यसे तदनन्तरम् ॥ ७.५.७ ॥
అతడు దుష్కర కర్మను చేసి స్వర్గానికి వెళ్ళాడు; అతని తరువాత సేనానాయకుడిగా నువ్వు ఎవరిని భావిస్తున్నావు?
7.5.8
न विना नायकं सेना मुहूर्तमपि तिष्ठति ।
आहवेषु विशेषेण भ्रष्टनेत्रेष्विवाञ्जनम्।
आहवेष्वाहवश्रेष्ठ नेतृहीनेव नौर्जले ॥ ७.५.८ ॥
నాయకుడు లేకుండా సేన ఒక్క క్షణమైనా నిలవదు, ముఖ్యంగా యుద్ధాలలో; కళ్ళు పోయినవారికి కాటుకవలె. యుద్ధశ్రేష్ఠుడా, నాయకుడు లేని సేన నీటిలో నడిపేవాడు లేని పడవలాంటిది.
7.5.9
यथा ह्यकर्णधारा नौ रथश्चासारथिर्यथा ।
द्रवेद्यथेष्टं तद्वत्स्यादृते सेनापतिं बलम् ॥ ७.५.९ ॥
సుక్కాని లేని పడవ, సారథి లేని రథం ఇష్టం వచ్చినట్లు పరుగెత్తినట్లు, సేనాపతి లేకుండా సేనకూ అలాగే జరుగుతుంది.
7.5.10
अदेशिको यथा सार्थः सर्वः कृच्छ्रं समृच्छति ।
अनायका तथा सेना सर्वान्दोषान्समर्च्छति ॥ ७.५.१० ॥
మార్గదర్శి లేని వ్యాపార బృందం అన్ని కష్టాలనూ ఎదుర్కొన్నట్లు, నాయకుడు లేని సేన అన్ని లోపాలనూ పొందుతుంది.
7.5.11
स भावन्वीक्ष्य सर्वेषु मामकेषु महात्मसु ।
पश्य सेनापतिं युक्तमनु शान्तनवादिह ॥ ७.५.११ ॥
నా మహాత్ములందరినీ పరిశీలించి, ఇక్కడ శంతనుని కుమారునికి తరువాత సేనాపతిగా తగినవాడిని చూడు.
7.5.12
यं हि सेनाप्रमेतारं भवान्वक्ष्यति संयुगे ।
तं वयं सहिताः सर्वे करिष्यामो न संशयः। ॥ ७.५.१२ ॥
యుద్ధంలో నువ్వు ఏ సేనాపతిని నామకరణం చేస్తావో, అతడిని మనమంతా కలిసి చేస్తాం; ఇందులో సందేహం లేదు.
7.5.13
सर्व एव महात्मान इमे पुरुषसत्तमाः ।
सेनापतित्वमर्हन्ति नात्र कार्या विचारणा ॥ ७.५.१३ ॥
వీరందరూ మహాత్ములు, పురుషోత్తములు; సేనాపతి పదవికి అర్హులే. ఇందులో ఆలోచించనక్కర్లేదు.
7.5.14
कुलसंहननज्ञानैर्बलविक्रमबुद्धिभिः ।
युक्ताः श्रुतज्ञा धीमन्त आहवेष्वनिवर्तिनः ॥ ७.५.१४ ॥
కులం, దేహబలం, జ్ఞానం, బలం, పరాక్రమం, బుద్ధితో కూడినవారు; శాస్త్రజ్ఞులు, ధీమంతులు, యుద్ధంలో వెనుతిరగనివారు.
7.5.15
युगपन्न तु ते शक्याः कर्तुं सर्वे पुरःसराः ।
एक एव तु कर्तव्यो यस्मिन्वैशेषिका गुणाः ॥ ७.५.१५ ॥
వీరందరినీ ఒకేసారి నాయకులుగా చేయలేము; విశేష గుణాలున్న ఒక్కరినే నియమించాలి.
7.5.16
अन्योन्यस्पर्धिनां ह्येषां यद्येकं त्वं करिष्यसि ।
शेषा विमनसो व्यक्तं न योत्स्यन्ति हितास्तव ॥ ७.५.१६ ॥
వీరిలో ఒకరిని మీరు ఎంచుకుంటే, ఒకరితో ఒకరు పోటీపడే మిగిలినవారు మనస్తాపంతో, మీ హితులైనప్పటికీ, నిశ్చయంగా పోరాడరు.
7.5.17
अयं च सर्वयोधानामाचार्यः स्थिवरो गुरुः ।
युक्तः सेनापतिः कर्तुं द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ॥ ७.५.१७ ॥
ఇతడే సర్వయోధులకు ఆచార్యుడు, వృద్ధుడు, గురువు; శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణుడు సేనాపతిగా నియమించతగినవాడు.
7.5.18
को हि तिष्ठति दुर्धर्षे द्रोणे शस्त्रभृतां वरे ।
सेनापतिःस्यादन्योस्माच्छुक्राङ्गिरसदर्शनात् ॥ ७.५.१८ ॥
శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడు, అజేయుడైన ద్రోణుని ఎదుట నిలిచి, శుక్రుడు, అంగిరసుని వంటి దర్శనం కలిగిన ఇతనికంటే మరొకరు సేనాపతి కాగలరు?
7.5.19
न च सोऽप्यस्ति ते योधः सर्वराजसु भारत ।
द्रोणं यः समरे यान्तमनुयास्यति संयुगे ॥ ७.५.१९ ॥
భరతవంశీయుడా! అన్ని రాజుల్లోనూ యుద్ధంలో వెళ్తున్న ద్రోణుని అనుసరించగల యోధుడు నీకు లేడు.
7.5.20
एष सेनाप्रणेतॄणामेष शस्त्रभृतामपि ।
एष बुद्धिमतां चैव श्रेष्ठो राजन्गुरुस्तव ॥ ७.५.२० ॥
ఇతడే సేనానాయకులలో, ఆయుధధారులలో, బుద్ధిమంతులలో కూడా శ్రేష్ఠుడు. ఓ రాజా! ఇతడే నీ గురువు.
7.5.21
एवं दुर्योधनाचार्यमाशु सेनापतिं कुरु ।
जिगीषन्तो सुरान्सङ्ख्ये कार्तिकेयमिवामराः ॥ ७.५.२१ ॥
ఇలా దుర్యోధనుని ఆచార్యుని వెంటనే సేనాపతిగా చేయి; యుద్ధంలో దేవతలను జయించగోరిన అమరులు కార్తికేయుని చేసినట్లు.