マハーバーラタ · 章 7.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.52.1
एवं विलपमाने तु कुन्तीपुत्रे युधिष्ठिरे ।
कृष्णद्वैपायनस्तत्र आजगाम महानृषिः ॥ ७.५२.१ ॥
クンティーの息子ユディシュティラがこのように嘆いていたとき、大仙クリシュナ・ドヴァイパーヤナがそこへ来た。
7.52.2
अथ दृष्ट्वा महात्मानं पाण्डुपुत्रो युधिष्ठिरः ।
युक्तासनो दीनमनाः पूजां चक्रे महात्मनः ॥ ७.५२.२ ॥
大いなる魂の聖者を見て、パーンドゥの息子ユディシュティラは悲しみに沈んだ心で、ふさわしい座に座らせ、その偉大な方を敬った。
7.52.3
अर्चयित्वा यथान्यायमुपविष्टं युधिष्ठिरः ।
अब्रवीच्छोकसन्तप्तो भ्रातुः पुत्रवधेन च ॥ ७.५२.३ ॥
規定どおり敬意を表した後、甥の死に悲しみに苛まれたユディシュティラは、座っている聖者に語った。
7.52.4
अधर्मयुक्तैर्बहुभिः परिवार्य महारथैः ।
युध्यमानो महेष्वासैः सौभद्रो निहतो रणे ॥ ७.५२.४ ॥
不正な多くの大戦車兵に取り囲まれ、戦っていたスブハドラーの子（アビマニユ）は戦場で殺された。
7.52.5
बालश्च बालबुद्धिश्च वीरश्च परवीरहा ।
अनुपायेन सङ्ग्रामे युध्यमानो विनाशितः ॥ ७.५२.५ ॥
若く、幼い知恵の持ち主でありながら、英雄であり敵の英雄を倒す者であったが、戦いの中で不正な手段によって滅ぼされた。
7.52.6
मया प्रोक्तः स सङ्ग्रामे द्वारं सञ्जनयस्व नः ।
प्रविष्टेऽभ्यन्तरे तस्मिन्सैन्धवेन निवारिताः ॥ ७.५२.६ ॥
私は戦いの中で彼に言った。「我々のために門を開け。」彼が内へ入ると、シンドゥの王（ジャヤドラタ）が我々を阻んだ。
7.52.7
ननु नाम समं युद्धमेष्टव्यं युद्धजीविभिः ।
इदं चैवासमं युद्धमीदृशं यत्कृतं परैः ॥ ७.५२.७ ॥
まことに、戦いで生きる者は対等な戦いを求めるべきである。しかし敵が行ったこの不公平な戦いは、このようなものである。
7.52.8
तेनास्मि भृशसन्तप्तः शोकबाष्पसमाकुलः ।
शमं नैवाधिगच्छामि चिन्तयानः पुनः पुनः ॥ ७.५२.८ ॥
そのために私は深く苦しみ、悲しみの涙にくれている。何度も何度もこれを思い、心の平安を得られない。
7.52.9
तं तथा विलपन्तं वै शोकव्याकुलमानसम् ।
उवाच सान्त्वयन्व्यासो युधिष्ठिरमिदं वचः ॥ ७.५२.९ ॥
悲しみに心乱れてこのように嘆くユディシュティラを、ヴィヤーサは慰めつつこの言葉を告げた。
7.52.10
युधिष्ठिर महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
व्यसनेषु न मुह्यन्ति त्वादृशा भरतर्षभ ॥ ७.५२.१० ॥
ユディシュティラよ、大いなる賢者よ、全ての聖典に通じた者よ、バラタの雄牛よ、お前のような人は災厄に迷わないものだ。
7.52.11
स्वर्गमेष गतः शूरः शत्रून्हत्वा बहून्रणे ।
अबालसदृशं कर्म कृत्वा वै पुरुषोत्तमः ॥ ७.५२.११ ॥
この英雄、人中の最上者は、戦場で多くの敵を倒し、少年にはふさわしくない、一人前の男にふさわしい勇猛な行いをして、天界へ去った。
7.52.12
अनतिक्रमणीयो वै विधिरेष युधिष्ठिर ।
देवदानवगन्धर्वान्मूत्युर्हरति भारत ॥ ७.५२.१२ ॥
ユディシュティラよ、この定めは越えがたい。バラタの末裔よ、死は神々・ダーナヴァ・ガンダルヴァさえも連れ去るのだ。
7.52.13
इमे वै पृथिवीपालाः शेरते पृथिवीतले ।
निहताः पृतनामध्ये मृतसंज्ञा महाबलाः ॥ ७.५२.१३ ॥
大地の守護者たちは地に横たわっている。軍の只中で討たれ、大力を持ちながら、今は死者と呼ばれる。
7.52.14
नागायुतबलाश्चान्ये वायुवेगबलास्तथा ।
त एते निहताः सङ्ख्ये तुल्यरूपा नरैर्नराः ॥ ७.५२.१४ ॥
万頭の象の力と風の速さを持つ他の者たちも、戦いで倒れた。彼らは他の人間と姿の等しい人間である。
7.52.15
नैषां पश्यामि हन्तारं प्राणिनां संयुगे क्वचित् ।
विक्रमेणोपसम्पन्नास्तपोबलसमन्विताः ॥ ७.५२.१५ ॥
戦いの中で彼らを殺した生き物は、どこにも見当たらない。彼らは勇武に富み、苦行の力を備えていた。
7.52.16
जेतव्यमिति चान्योन्यं येषां नित्यं हृदि स्थितम् ।
अथ चेमे हताः प्राज्ञाः शेरते विगतायुषः ॥ ७.५२.१६ ॥
「互いに打ち勝つべし」という思いが常に心にあった者たち、その賢者たちは、今や殺され、寿命尽きて横たわっている。
7.52.17
मृता इति च शब्दोयं वर्तते च ततोऽर्थवत् ।
इमे मृता महीपालाः प्रायशो भीमविक्रमाः ॥ ७.५२.१७ ॥
「死者」という語は用いられており、意味がある。この王たちは大抵恐るべき勇者であったが、既に殺された。
7.52.18
निश्चेष्टा निरभीमानाः शूराः शत्रुवशंगताः ।
राजपुत्राश्च संरब्धा वैश्वानरमुखं गताः ॥ ७.५२.१८ ॥
動かず、誇りを失った勇士たちは敵の支配下に落ちた。そして怒りに燃えた王子たちは、火神ヴァイシュヴァーナラの口へと入った。
7.52.19
अत्र मे संशयः प्राप्तः कुतः संज्ञा मृता इति ।
कस्य मृत्युः कुतो मृत्युः केन मृत्युरिमाः प्रजाः।
हरत्यमरसङ्काश तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ ७.५२.१९ ॥
ここで私に疑問が生じた。意識を失った彼らはなぜ死んだのか。誰の死か、何からの死か、誰による死がこれらの民を奪うのか。神々に等しい祖父よ、それを私に語ってください。
7.52.20
तं तथा परिपृच्छन्तं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
आश्वासनमिदं वाक्यमुवाच भगवानृषिः ॥ ७.५२.२० ॥
このように問うクンティーの子ユディシュティラに、尊き聖仙はこの慰めの言葉を語った。
7.52.21
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
अकम्पनस्य कथितं नारदेन पुरा नृप ॥ ७.५२.२१ ॥
ここでも人々はこの古い物語を語る。かつてナーラダがアカンパナに語ったものである、王よ。
7.52.22
स चापि राजा राजेन्द्र पुत्रव्यसनमुत्तमम् ।
अप्रसह्यतमं लोके प्राप्तवानिति नः श्रुतम् ॥ ७.५२.२२ ॥
あの王もまた、王の中の王よ、世で最も大きく耐え難い息子の不幸に遭った、と我々は聞いている。
7.52.23
तदहं सम्प्रवक्ष्यामि मृत्योः प्रभवमुत्तमम् ।
ततस्त्वं मोक्ष्यसे दुःखात्स्नेहबन्धनसंश्रयात् ॥ ७.५२.२३ ॥
その死の最高の起源を私はおまえに説こう。そうすれば、情愛の絆にすがることから生じる苦しみから、おまえは解放されるだろう。
7.52.24
समस्तपापराशिघ्नं शृणु कीर्तयतो मम ।
धन्यमाख्यानमायुष्यं शोकघ्नं पुष्टिवर्धनम् ॥ ७.५२.२४ ॥
私が語るのを聞け。この物語は、罪の山をすべて滅ぼし、吉祥で、寿命を延ばし、悲しみを除き、繁栄を増すものである。
7.52.25
पवित्रमरिसङ्घघ्नं पङ्गलानां च मङ्गलम् ।
यथैव वेदाध्ययनमुपाख्यानमिदं तथा ॥ ७.५२.२५ ॥
これは清めとなり、敵の大軍を滅ぼし、足の不自由な者にさえ吉祥をもたらす。ヴェーダの学習と同じく、この物語もそうである。
7.52.26
श्रवणीयं महाराज प्रातर्नित्यं नृपोत्तमैः ।
पुत्रानायुष्मतो राज्यमीहमानैः श्रियं तथा ॥ ७.५२.२६ ॥
偉大なる王よ、長寿の息子、王国、繁栄を望む最良の王たちは、毎朝これを聞くべきである。
7.52.27
पुरा कृतयुगे तात आसीद्राजा ह्यकम्पनः ।
स शत्रुवशमापन्नो मध्ये सङ्ग्राममूर्धनि।
योधयामास बलवान्बद्धश्चासीदकम्पनः ॥ ७.५२.२७ ॥
我が子よ、昔クリタ・ユガに、アカンパナという王がいた。敵の手中に落ちた彼は、戦いの最前線の只中で力強く戦ったが、アカンパナは縛られた。
7.52.28
तस्य पुत्रो हरिर्नाम नारायणसमो बले ।
श्रीमान्कृतास्त्रो मेधावी युधि शक्रोपमो बली ॥ ७.५२.२८ ॥
その息子はハリといい、力においてナーラーヤナに等しかった。輝かしく、武器に熟達し、賢く、戦いではインドラのように力強かった。
7.52.29
स दृष्ट्वा पितरं युद्धे तदवस्थं महाद्युतिः ।
अचिन्तयित्वा मरणं शत्रुमध्यं ततोऽविशत् ॥ ७.५२.२९ ॥
戦場で父がそのような状態にあるのを見て、その大いに輝く者は死を顧みず、敵の只中へ突入した。
7.52.30
स शत्रुभिः परिवृतो बहुधा रणमूर्धनि ।
योधयामास तान्सर्वान्सर्वास्त्रकुशलो बली ॥ ७.५२.३० ॥
敵に四方から囲まれながら、戦いの最前線で彼ら全員と戦った。すべての武器に熟達した力強き者である。
7.52.31
वर्षन्बाणसहस्राणि शत्रुष्वमितविक्रमः ।
पदातिरथनागाश्वान्प्रममाथ महाबलः ॥ ७.५२.३१ ॥
敵に千の矢を降らせながら、無量の勇猛を持つその大力の者は、歩兵・戦車・象・馬を打ち砕いた。
7.52.32
स शरैराचितश्चक्रैर्गदाभिर्मुसलैरपि ।
मृद्गन्रथसहस्राणि पदातीन्वाजिवारणान् ॥ ७.५२.३२ ॥
矢・円盤・棍棒・鉄杵に囲まれながら、彼は幾千もの戦車・歩兵・馬・象を踏み砕き続けた。
7.52.33
परानीकं विभिद्याजौ मोक्षयित्वा च तं नृपम् ।
पुनरेवाकरोद्युद्धं शत्रुमध्यगतो बली ॥ ७.५२.३३ ॥
敵軍を貫いてその王を救い出した後、敵の只中にいたその勇者は、再び戦いを始めた。
7.52.34
ततस्ते रथिनः सर्वे समेत्य पुनराहवे ।
जघ्नुस्तं परिवार्यैकं तोमरैरिव कुञ्जरम् ॥ ७.५२.३४ ॥
そこで戦車の戦士たちは再び戦場に集まり、ただ一人の彼を取り囲んで、象を突くように槍で打った。
7.52.35
स कर्म दुष्करं कृत्वा सङ्ग्रामे शत्रुतापनः ।
शत्रुभिर्निहतः सङ्ख्ये पृतानायां युधिष्ठिर ॥ ७.५२.३५ ॥
ユディシュティラよ、その困難な業をなし遂げた敵を苦しめる者は、軍の只中で戦いの中、敵によって殺された。
7.52.36
द्विषद्भिर्निहतं दृष्ट्वा प्रियं पुत्रमकम्पनः ।
अमर्षजनितक्रोध आहवात्सहसाऽऽगतः ॥ ७.५२.३६ ॥
敵に殺された愛する息子を見て、憤りから生じた怒りを抱いたアカンパナは、突然戦場から現れた。
7.52.37
स राजा प्रेतकृत्यानि तस्य कृत्वा शुचान्वितः ।
शोचन्नहनि रात्रौ च नालभत्सुखमात्मनः ॥ ७.५२.३७ ॥
王は彼の葬儀を行い、悲しみに満ち、昼も夜も嘆き続け、自らの幸福を得ることはなかった。
7.52.38
तस्य शोकं विदित्वा तु पुत्रव्यसनसम्भवम् ।
आजगामाथ देवर्षिर्नारदोऽस्य समीपतः ॥ ७.५२.३८ ॥
息子の不幸から生じた彼の悲しみを知り、神聖な聖者ナーラダが彼のもとに来た。
7.52.39
स तु राजा महाभागो दृष्ट्वा देवर्षिसत्तमम् ।
पूजयित्वा यथान्यायं कथामकथयत्तदा ॥ ७.५२.३९ ॥
その大いに幸運な王は、神聖な聖者の中で最も優れた者を見て、定めに従って敬い、そして一つの物語を語った。
7.52.40
तस्य सर्वं समाचष्ट यथावृत्तं युधिष्ठिर ।
शत्रुभिर्विजयं सङ्ख्ये पुत्रस्य च वधं तथा ॥ ७.५२.४० ॥
ユディシュティラよ、彼は起こったことをすべて、戦いにおける敵の勝利と息子の殺害も含めて語った。
7.52.41
मम पुत्रो महावीर्य इन्द्रविष्णुसमद्युतिः ।
शत्रुभिर्बहुभिः सङ्ख्ये पराक्रम्य हतो बली ॥ ७.५२.४१ ॥
私の息子は偉大な勇気を持ち、インドラとヴィシュヌのように輝いていた。多くの敵と勇敢に戦った末、力強い彼は戦場で殺された。
7.52.42
शृणु मे प्राणिनां चापि मृत्युः प्रभवते किल ।
क एष मृत्युर्भगवन्किंवीर्यबलपौरुषः।
एतदिच्छामि तत्त्वेन श्रोतुं मतिमतां वर ॥ ७.५२.४२ ॥
お聞きください。死は確かに生きとし生けるものを支配しています。尊き方よ、この死とは誰なのですか。その勇気、力、威力はどのようなものなのでしょうか。知者の中で最も優れた方よ、真実としてこれを聞きたいのです。
7.52.43
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नारदो वरदः प्रभुः ।
आख्यानमिदमाचष्ट पुत्रशोकापहं महत् ॥ ७.५२.४३ ॥
その言葉を聞いて、恩恵を与える主ナーラダは、息子を失った悲しみを除くこの偉大な物語を語った。
7.52.44
शृणु राजन्महाबाहो आख्यानं बहुविस्तरम् ।
यथावृत्तं श्रुतं चैव मयाऽपि वसुधाधिप ॥ ७.५२.४४ ॥
王よ、大腕の方よ、この非常に長い物語を聞きなさい。起こったとおりに、私もまた聞いたとおりに。大地の主よ。
7.52.45
प्रजाः सृष्टा तदा ब्रह्मा आदिसर्गे पितामहः ।
असंहृतं महातेजा दृष्ट्वा जगदिदं प्रभुः ॥ ७.५२.४५ ॥
最初の創造において、祖父ブラフマーがそのとき生き物を創造した。大いなる輝きの主は、この世界がまだ収められていないのを見た。
7.52.46
तस्य चिन्ता समुत्पन्ना संहारं प्रति पार्थिव ।
चिन्तयन्न ह्यसौ देव संहारं वसुधाधिप ॥ ७.५२.४६ ॥
王よ、彼の心に破壊への思いが生じた。神よ、しかしそれを思いめぐらしながらも、彼はその破壊に留まりはしなかった。大地の主よ。
7.52.47
तस्य रोषान्महाराज मुखेभ्योऽग्निरजायत ।
तेन सर्वा दिशो व्याप्ताः सान्तर्देशा दिधक्षता ॥ ७.५२.४७ ॥
大王よ、彼の怒りから、その口々から火が生じた。焼き尽くそうとするその火は、あらゆる方角と中間の方位を満たした。
7.52.48
ततो दिवं भुवं चैव ज्वालामालासमाकुलम् ।
चारचरं जगत्सर्वं ददाह भगवान्प्रभुः ॥ ७.५२.४८ ॥
そのとき尊き主は、炎の花環に満ちた天と地を、動くものも動かないものも含む全世界とともに焼き尽くした。
7.52.49
ततो हतानि भूतानि चराणि स्थावराणि च ।
महता क्रोधवेगेन त्रासयन्निव वीर्यवान्। ॥ ७.५२.४९ ॥
そして動くものと動かないものの全ての生き物が、大いなる怒りの勢いによって打ち倒された。あたかも勇者が恐怖を与えるかのように。
7.52.50
ततो रुद्रो जटी स्याणुर्निशाचरपतिर्हरः ।
जगाम शरणं देवं ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् ॥ ७.५२.५० ॥
そこで、髪を束ねたルドラ、不動のスターヌ、夜行者の主ハラは、最高神ブラフマーのもとへ庇護を求めて行った。
7.52.51
तस्मिन्नापतिते स्थाणौ प्रजानां हितकाम्यया ।
अब्रवीत्परमो देवो ज्वलन्निव महामुनिः ॥ ७.५२.५१ ॥
スターヌが彼の前に倒れたとき、衆生の利益を願い、至高神は輝く大聖者のように語った。
7.52.52
किं कर्म कामं कामार्ह कामाज्जातोऽसि पुत्रक ।
करिष्यामि प्रियं सर्वं ब्रूहि स्थाणो यदिच्छसि ॥ ७.५२.५२ ॥
息子よ、どのような行いを望むのか。欲望から生まれし者、欲望にふさわしき者よ。おまえの愛するものは何でもしよう。スターヌよ、望むことを言え。