Mahābhārata · Adhyāya 7.55

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

7.55.1

श्रुत्वा मृत्युसमुत्पत्तिं कर्माण्यनुपमानि च ।
धर्मराजः पुनर्वाक्यं प्रसाद्यैनमथाब्रवीत् ॥ ७.५५.१ ॥

Habiendo escuchado el origen de la muerte y las acciones incomparables, el rey Dharma, tras complacerle, volvió a hablar así.

7.55.2

गुरवः पुण्यकर्माणः शक्रप्रतिमविक्रमाः ।
पूर्वं राजर्षयो ब्रह्मन्कियन्तो मृत्युना हताः ॥ ७.५५.२ ॥

Oh brahmán, ¿cuántos de los antiguos reyes sabios, venerables, de obras meritorias y valor igual al de Śakra, fueron abatidos por la muerte?

7.55.3

भूय एव तु मां तथ्यैर्वचोभिरभिबृंहय ।
राजर्षीणां पुराणानां समाश्वासय कर्मभिः ॥ ७.५५.३ ॥

De nuevo, fortaléceme con palabras verdaderas y consuélame con las acciones de los antiguos reyes sabios.

7.55.4

कियन्त्यो दक्षिणा दत्ताः काश्च दत्ता महात्मभिः ।
राजर्षिभिः पुण्यकृद्भिस्तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥ ७.५५.४ ॥

¿Cuántas y cuáles dádivas sacrificiales dieron los grandes reyes sabios de almas elevadas que hicieron obras meritorias? Dímelo, por favor.

7.55.5

अन्येपि यज्वनां लोका अन्ये चापि तपस्विनाम् ।
क्षमावतां च त्रींल्लोकाञ्शूरा गच्छन्ति भारत ॥ ७.५५.५ ॥

Oh Bhārata, los mundos de los sacrificadores son unos, y los de los ascetas otros; los pacientes y los héroes van a los tres mundos.

7.55.6

क्षत्रियस्य तुं सङ्ग्रामे शत्रून्हत्वा हतस्य वा ।
फलमत्यन्तमित्याहुर्धर्मशास्त्रविदो जनाः ॥ ७.५५.६ ॥

Para un kṣatriya en batalla, ya sea que mate a sus enemigos o sea él mismo muerto, los conocedores de las escrituras del dharma dicen que el fruto es supremo.

7.55.7

वेदविद्याव्रतस्नाता यज्वानः पुत्रिणश्च ये ।
तेभ्यः परार्थ्या यज्वानो यज्वभ्यश्च तनुत्यजः ॥ ७.५५.७ ॥

Quienes están bañados en el saber de los Vedas y en votos, los sacrificadores y los que tienen hijos; mejores que ellos son los sacrificadores dedicados al bien ajeno, y mejores que los sacrificadores son los que entregan su cuerpo.

7.55.8

स वीरो यज्वनो नित्यं क्षत्रियानार्जुनिर्गतः ।
लोकान्पुण्यतमानिष्टानिति विद्धि विशाम्पते ॥ ७.५५.८ ॥

Ese héroe, como el hijo de Arjuna, siempre partió de entre los kṣatriyas que sacrifican; sábelo, oh señor de los pueblos, que los mundos más meritorios y deseados son suyos.

7.55.9

सर्वेषां नृपसिंहानां शृणु यज्ञान्नृपोत्तम ।
तानतिक्रम्य गच्छन्ति स्वर्गकामास्तनुत्यजः ॥ ७.५५.९ ॥

Escucha, oh mejor de los reyes, los sacrificios de todos los leones entre reyes; sobrepasándolos, los que desean el cielo y entregan su cuerpo avanzan.

7.55.10

सर्वेषां यज्वनां यज्ञं श्रोतुमिच्छामि सुव्रत ।
दक्षिणाश्चानुरूपेभ्यो दत्ता राजर्षिसत्तमैः ॥ ७.५५.१० ॥

Oh tú de votos firmes, deseo oír el sacrificio de todos los que sacrifican y las dakṣiṇās dadas a los dignos por los mejores reyes-sabios.

7.55.11

शैब्यस्य नृपतेः पुनः सृञ्जयो नाम नामतः ।
सखायौ तस्य चेवोभौ ऋषी पर्वतनारदौ ॥ ७.५५.११ ॥

Del rey Śaibya hubo de nuevo un amigo llamado Sṛñjaya; y sus dos amigos eran los sabios Parvata y Nārada.

7.55.12

तौ कदाचिद्गृहं तस्य प्रविष्टौ तद्दिदृक्षया ।
विधिवच्चार्चितौ तेन प्रीतौ तत्रोषतुः सुखम् ॥ ७.५५.१२ ॥

Una vez, deseando verle, ambos entraron en su casa; él los honró según la regla, y, complacidos, habitaron allí con alegría.

7.55.13

तं कदाचित्सुखासीनं ताभ्यां सह शुचिस्मिता ।
दुहिताऽभ्यागमत्कन्या सृञ्जयं वरवर्णिनी ॥ ७.५५.१३ ॥

Una vez, mientras él estaba sentado con comodidad, su hija de sonrisa pura y hermosa tez llegó junto a ellos ante Sṛñjaya.

7.55.14

तयाऽभिवादितः कन्यामभ्यनन्दद्यथाविधि ।
तत्सलिङ्गाभिराशीर्भिरिष्टाभिरभितः स्थिताम् ॥ ७.५५.१४ ॥

Saludado por ella con reverencia, la recibió conforme a la norma y, con bendiciones propias y gratas, la bendijo mientras estaba de pie a su alrededor.

7.55.15

तां निरीक्ष्याब्रवीद्वाक्यं पर्वतः प्रहसन्निव ।
कस्येयं चञ्चलापाङ्गी सर्वलक्षणसम्मता ॥ ७.५५.१५ ॥

Mirándola, Parvata dijo estas palabras, como riendo: «¿De quién es esta, de mirada inquieta y dotada de todos los signos auspiciosos?»

7.55.16

उषा स्विद्भाः स्विदर्कस्य ज्वलनस्य शिखापि वा ।
श्रीर्द्द्रिः कीर्तिंर्धृतिः षुष्टिः सिद्धिश्चन्द्रमसः प्रभा ॥ ७.५५.१६ ॥

¿Es la aurora, el resplandor del sol o la llama del fuego? ¿Es Śrī, Hrī, Kīrti, Dhṛti, Puṣṭi, Siddhi, o la luz de la luna?

7.55.17

एवं ब्रुवाणं देवर्षिं नृपतिः सृञ्जयोऽब्रवीत् ।
ममेयं भगवन्कन्या वर्या वरमभीप्सति ॥ ७.५५.१७ ॥

Mientras el sabio divino hablaba así, el rey Sṛñjaya dijo: «Venerable señor, esta excelente hija mía desea un esposo.»

7.55.18

नारदस्त्वब्रवीदेनं देहि मह्यमिमां नृप ।
भार्यार्थं सुमहच्छ्रेयः प्राप्तुं चेदिच्छसे नृप ॥ ७.५५.१८ ॥

Pero Nārada le dijo: «Oh rey, dame a esta doncella. Oh rey, si deseas obtener un gran bien, dásela a mí como esposa.»

7.55.19

ददानीत्येवं संहृष्टः सृञ्जयः प्राह नारदम् ।
एवमुक्ते नृपतिना क्रोधपर्याकुलेक्षणः।
पर्वतस्तु सुसङ्क्रुद्धो नारदं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.५५.१९ ॥

Alegre, diciendo «Lo daré», Sṛñjaya habló a Nārada. Cuando el rey así habló, Parvata, con los ojos turbados por la ira, dijo a Nārada en gran cólera estas palabras.

7.55.20

पूर्वं ममैव मनसा विद्धि भार्यां वृतामृषे ।
यस्मादपाचरस्तस्मात्स्वर्गं न गच्छसि ॥ ७.५५.२० ॥

«Oh sabio, sabe que ella ya fue elegida por mí en mi mente como esposa. Porque has actuado indebidamente, no irás al cielo.»

7.55.21

एवमुक्तो नारदस्तं प्रत्युवाचोत्तरं वचः ।
मनोवाग्बुद्धिसम्भाषा सत्यं तोयमथाग्नयः ॥ ७.५५.२१ ॥

Así interpelado, Nārada le respondió con estas palabras: «La palabra de la mente, de la voz y del intelecto es verdadera; el agua y los fuegos (son testigos).»

7.55.22

पाणिग्रहममन्त्राश्च प्रथितं दारलक्षणम् ।
न त्वेषां निश्चिता निष्ठा त्वया सा मनसा स्मृता ॥ ७.५५.२२ ॥

Los mantras de la toma de la mano y la conocida señal de la esposa (el matrimonio); pero en estos, la resolución firme fue que la recordaste en tu mente.

7.55.23

एवं विद्वांस्तु मां यस्मादनुव्याहृतवानसि ।
तस्मात्त्वमपि न स्वर्गं गमिष्यसि मया विना।
अन्योन्यमेवं शप्त्वा वै तस्थतुस्तत्र तौ तदा ॥ ७.५५.२३ ॥

Sabiéndolo, sin embargo hablaste contra mí; por eso tú tampoco irás al cielo sin mí. Así, habiéndose maldecido mutuamente, los dos se quedaron allí de pie.

7.55.24

अथ सोऽपि नृपो विप्रान्पानाच्छादनभोजनैः ।
पुत्रकामः परं शक्त्या यत्नाच्चोपाचरच्छुचिः ॥ ७.५५.२४ ॥

Entonces aquel rey también, deseando un hijo, se purificó y con gran esfuerzo, según su capacidad, atendió a los brahmanes con bebida, vestidos y alimento.

7.55.25

तस्य प्रसन्ना विप्रेन्द्राः कदाचित्पुत्रदर्शिनः ।
तपःस्वाध्यायनिरता वेदवेदाङ्गपारगाः ॥ ७.५५.२५ ॥

Complacidos con él, los principales brahmanes, que vieron para él un hijo, una vez — dedicados a la austeridad y al estudio, maestros de los Vedas y sus ciencias auxiliares —

7.55.26

सहिता नारदं प्राहुर्देह्यस्मै पुत्रमीप्सितम् ।
तथेत्युक्त्वा द्विजैरुक्तः सृञ्जयं नारदोऽब्रवीत् ॥ ७.५५.२६ ॥

Juntos dijeron a Nārada: «Dale el hijo que desea.» Instados por los dvija con «Así sea», Nārada habló a Sṛñjaya.

7.55.27

तुभ्यं प्रसन्ना राजर्षे पुत्रमीप्सन्ति ब्राह्मणाः ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते यादृशं पुत्रमीप्सितम् ॥ ७.५५.२७ ॥

«Oh real sabio, los brahmanes, complacidos contigo, desean darte un hijo. Que te vaya bien: elige el don, el tipo de hijo que deseas.»

7.55.28

तथोक्तः प्राञ्जली राजा पुत्रं वव्रे गुणान्वितम् ।
यशस्विनं कीर्तिमन्तं तेजस्विनमरिन्दमम् ॥ ७.५५.२८ ॥

Así interpelado, el rey, con las manos juntas, eligió un hijo dotado de virtudes: famoso, renombrado, radiante, domador de enemigos.

7.55.29

यस्य मूत्रं पुरीषं च क्लेदः स्वेदश्च काञ्चनम् ।
सर्वं भवेत्प्रसादाद्वै तादृशं तनयं वृणे ॥ ७.५५.२९ ॥

«Un hijo cuya orina, excremento, humedad y sudor sean todos de oro: tal hijo elijo, por tu gracia.»

7.55.30

तथा भविष्यतीत्युक्ते जज्ञे तस्योप्सितः सुतः ।
काञ्चनस्याकरः श्रीमान्प्रसादाद्वै सुकाङ्क्षितः ॥ ७.५५.३० ॥

Dicho «Así será», nació para él el hijo deseado: una mina de oro, glorioso, muy anhelado por la gracia.

7.55.31

रुदितस्य च नेत्राभ्यामपतत्तस्य नेत्रजम् ।
मूत्रं पुरीषं स्वेदश्च सर्वं भवति काञ्चनम्।
सुवर्णष्ठीविरित्येव तस्य नामाभवत्कृतम् ॥ ७.५५.३१ ॥

Cuando lloraba, las lágrimas que caían de sus ojos, su orina, sus excrementos y su sudor se convertían todos en oro. Por eso se le dio el nombre de Suvarṇaṣṭhīvi, "el que escupe oro".

7.55.32

तस्मिन्वरप्रदानेन वर्धयत्यमितं धनम् ।
कारयामास नृपतिः सौवर्णं सर्वमीप्सितम् ॥ ७.५५.३२ ॥

Gracias a la concesión de aquel don, su riqueza aumentaba sin medida, y el rey mandó hacer de oro todo lo que deseaba.

7.55.33

गृहप्राकारदुर्गाणि ब्राह्मणावसथान्यपि ।
शय्यासनानि यानानि स्थालीपिठरभाजनम् ॥ ७.५५.३३ ॥

Casas, murallas y fortalezas, las moradas de los brahmanes, lechos y asientos, vehículos, platos, ollas y vasijas.

7.55.34

तस्य राज्ञोऽपि यद्वेश्म बाह्याश्चोपस्कराश्च ये ।
सर्वं तत्काञ्चनमयं कालेन परिवर्धितम् ॥ ७.५५.३४ ॥

El palacio de aquel rey y todos los enseres exteriores que le pertenecían fueron creciendo con el tiempo hasta quedar hechos enteramente de oro.

7.55.35

अथ दस्युगणाः श्रुत्वा दृष्ट्वा चैनं तथाविधम् ।
सम्भूय तस्य नृपतेः समारब्धाश्चिकीर्षितुम् ॥ ७.५५.३५ ॥

Entonces, las bandas de ladrones, al oír hablar de él y verlo en semejante estado, se reunieron y se dispusieron a hacer algo contra aquel rey.

7.55.36

केचित्तत्राब्रुवन्राज्ञः पुत्रं गृह्णीम वै स्वयम् ।
सोऽस्याकरः काञ्चनस्य तस्य यत्नं चरामहे ॥ ७.५५.३६ ॥

Allí algunos dijeron: "Apoderémonos nosotros mismos del hijo del rey. Él es una mina de oro; hagamos un esfuerzo por él."

7.55.37

ततस्ते दस्यवो लुब्धाः प्रविश्य नृपतेर्गृहम् ।
राजपुत्रं तथाऽऽजह्रुः सुवर्णष्ठीविनं बलात् ॥ ७.५५.३७ ॥

Entonces aquellos ladrones codiciosos entraron en la casa del rey y se llevaron por la fuerza al hijo del rey, el que escupía oro.

7.55.38

गृह्यैनमनुपायज्ञा नीत्वाऽरण्यमचेतसः ।
हत्वा विशस्य चापश्यँ ल्लुब्धा वसु न किञ्चन ॥ ७.५५.३८ ॥

Aquellos codiciosos insensatos, ignorantes de los medios adecuados, lo apresaron, lo llevaron al bosque, lo mataron y, habiéndolo abierto, no encontraron riqueza alguna.

7.55.39

तस्य प्राणैर्विमुक्तस्य नष्टं तत्काञ्चनं वरम् ।
दस्यवश्च तदाऽन्योन्यं जघ्नुर्मूर्खा विचेतसः ॥ ७.५५.३९ ॥

Cuando sus alientos vitales lo abandonaron, aquel excelente oro también desapareció; entonces aquellos ladrones necios y sin juicio se mataron unos a otros.

7.55.40

हत्वा परस्परं नष्टाः कुमारं चाद्भुतं भुवि ।
असम्भाव्यं गता घोरं नरकं दुष्टकारिणः ॥ ७.५५.४० ॥

Habiéndose matado unos a otros y perecido, fueron, a causa de aquel asombroso joven sobre la tierra, al inconcebible y espantoso infierno reservado para los malhechores.

7.55.41

तं दृष्ट्वा निहतं पुत्रं वरदत्तं महातपाः ।
विललाप सुदुःखार्तो बहुधा करुणं नृपः ॥ ७.५५.४१ ॥

Al ver a su hijo Varadatta muerto, el rey, gran asceta, afligido por un profundo dolor, se lamentó lastimosamente de muchas maneras.

7.55.42

विलपन्तं निशम्याथ पुत्रशोकहतं नृपम् ।
प्रत्यदृश्यत देवर्षिर्नारदस्तस्य सन्निधौ ॥ ७.५५.४२ ॥

Al oír al rey lamentarse, abatido por el dolor de su hijo, el sabio divino Nārada se apareció entonces en su presencia.

7.55.43

उवाच चैनं दुःखार्तं विलपन्तमचेतसम् ।
सृञ्जयं नारदो यद्यत्तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ ७.५५.४३ ॥

Nārada habló a Sṛñjaya, afligido por el dolor, lamentándose y sin sentido: escucha, Yudhiṣṭhira, todo lo que dijo.

7.55.44

त्यज शोकं महाराज वैक्लब्यं त्यज बुद्धिमन् ।
न मृतः शोचतो जीवेन्मुह्यतो वा नराधिप ॥ ७.५५.४४ ॥

Abandona el dolor, gran rey; abandona el desaliento, sabio. El muerto no vuelve a la vida por el lamento ni por el desconcierto, señor de los hombres.

7.55.45

त्यज शोकं नृपश्रेष्ठ न शोचन्ति भवद्विधाः ।
वीरो भवान्महाराज ज्ञानवृद्धोऽपि मे मतः।
कामानामवितृप्तस्त्वं सृञ्जयेह मरिष्यसि ॥ ७.५५.४५ ॥

Abandona el dolor, mejor de los reyes; hombres como tú no se lamentan. Eres un héroe, gran rey, y te tengo por anciano en sabiduría. Sṛñjaya, insatisfecho en tus deseos, morirás aquí mismo.

7.55.46

यस्य चैते वयं गेहे उषिता ब्रह्मवादिनः ।
आविक्षितं मरुत्तं च मृतं सृञ्जय शुश्रुम ॥ ७.५५.४६ ॥

En cuya casa hemos morado nosotros, expositores del Veda: hemos oído, Sṛñjaya, que también Āvikṣit y Marutta han muerto.

7.55.47

संवर्तो याजयामास स्पर्धया वै बृहस्पतेः ।
यस्मै राजर्षये प्रादाद्धनं स भगवान्प्रभुः।
हैमं हिमवतः पादं यियक्षोर्विविधैः सवैः ॥ ७.५५.४७ ॥

Saṃvarta ofició un sacrificio por rivalidad con Bṛhaspati. Aquel señor bendito dio riqueza a aquel rey sabio que deseaba celebrar diversos sacrificios: la ladera dorada del Himālaya.

7.55.48

यस्य सेन्द्रामरगणा बृहस्पतिपुरोगमाः ।
देवा विश्वसृजः सर्वे यजनान्ते समासते।
यज्ञवाटस्य सौवर्णाः सर्वे चासन्परिच्छदाः ॥ ७.५५.४८ ॥

Al final de cuyo sacrificio se sientan juntos todos los dioses, encabezados por Bṛhaspati, junto con Indra y la hueste de los inmortales, y todos los creadores del mundo; y todos los adornos de aquel recinto sacrificial eran de oro.

7.55.49

यस्य सर्वं तदा ह्यन्नं मनोभिप्रायगं शुचि ।
कामतो बुभुजुर्विप्राः सर्वे चान्नार्थिनो द्विजाः।
पयो दधि घृतं क्षौद्रं भक्ष्यं भोज्यं च शोभनम् ॥ ७.५५.४९ ॥

En aquel tiempo, todo su alimento era puro y llegaba según el deseo de la mente; los brahmanes comían a voluntad, y también todos los dvijas que buscaban comida. Leche, cuajada, mantequilla clarificada, miel, alimentos para masticar y para saborear—todo excelente.