ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.55.1
श्रुत्वा मृत्युसमुत्पत्तिं कर्माण्यनुपमानि च ।
धर्मराजः पुनर्वाक्यं प्रसाद्यैनमथाब्रवीत् ॥ ७.५५.१ ॥
ਮੌਤ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਅਨੁਪਮ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.55.2
गुरवः पुण्यकर्माणः शक्रप्रतिमविक्रमाः ।
पूर्वं राजर्षयो ब्रह्मन्कियन्तो मृत्युना हताः ॥ ७.५५.२ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿੰਨੇ ਮੌਤ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ?
7.55.3
भूय एव तु मां तथ्यैर्वचोभिरभिबृंहय ।
राजर्षीणां पुराणानां समाश्वासय कर्मभिः ॥ ७.५५.३ ॥
ਫਿਰ ਸੱਚੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰੋ; ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿਓ।
7.55.4
कियन्त्यो दक्षिणा दत्ताः काश्च दत्ता महात्मभिः ।
राजर्षिभिः पुण्यकृद्भिस्तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥ ७.५५.४ ॥
ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਦੱਖਣਾਂ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ? ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
7.55.5
अन्येपि यज्वनां लोका अन्ये चापि तपस्विनाम् ।
क्षमावतां च त्रींल्लोकाञ्शूरा गच्छन्ति भारत ॥ ७.५५.५ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਹਨ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਵੀ ਹੋਰ ਲੋਕ ਹਨ; ਖਿਮਾਵਾਨ ਅਤੇ ਸੂਰਮੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
7.55.6
क्षत्रियस्य तुं सङ्ग्रामे शत्रून्हत्वा हतस्य वा ।
फलमत्यन्तमित्याहुर्धर्मशास्त्रविदो जनाः ॥ ७.५५.६ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਾਂ ਆਪ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਨੂੰ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਇਹ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਆਖਦੇ ਹਨ।
7.55.7
वेदविद्याव्रतस्नाता यज्वानः पुत्रिणश्च ये ।
तेभ्यः परार्थ्या यज्वानो यज्वभ्यश्च तनुत्यजः ॥ ७.५५.७ ॥
ਵੇਦ-ਵਿੱਦਿਆ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੋ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਪਰਾਰਥੀ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਅਤੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ।
7.55.8
स वीरो यज्वनो नित्यं क्षत्रियानार्जुनिर्गतः ।
लोकान्पुण्यतमानिष्टानिति विद्धि विशाम्पते ॥ ७.५५.८ ॥
ਉਹ ਵੀਰ ਸਦਾ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਅਰਜੁਨ-ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਅਤਿ ਪੁੰਨਮਈ, ਇੱਛਿਤ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।
7.55.9
सर्वेषां नृपसिंहानां शृणु यज्ञान्नृपोत्तम ।
तानतिक्रम्य गच्छन्ति स्वर्गकामास्तनुत्यजः ॥ ७.५५.९ ॥
ਸਾਰੇ ਨ੍ਰਿਪ-ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਯੱਗ ਸੁਣ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਕਾਮੀ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
7.55.10
सर्वेषां यज्वनां यज्ञं श्रोतुमिच्छामि सुव्रत ।
दक्षिणाश्चानुरूपेभ्यो दत्ता राजर्षिसत्तमैः ॥ ७.५५.१० ॥
ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਸਾਰੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਯੱਗ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਯੋਗ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਦਕਸ਼ਿਣਾਵਾਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
7.55.11
शैब्यस्य नृपतेः पुनः सृञ्जयो नाम नामतः ।
सखायौ तस्य चेवोभौ ऋषी पर्वतनारदौ ॥ ७.५५.११ ॥
ਸ਼ੈਬ੍ਯ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮੁੜ ਸ੍ਰੰਜਯ ਨਾਮ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਮਿੱਤਰ ਸਨ — ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਵਤ ਅਤੇ ਨਾਰਦ।
7.55.12
तौ कदाचिद्गृहं तस्य प्रविष्टौ तद्दिदृक्षया ।
विधिवच्चार्चितौ तेन प्रीतौ तत्रोषतुः सुखम् ॥ ७.५५.१२ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ; ਉਸ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹੇ।
7.55.13
तं कदाचित्सुखासीनं ताभ्यां सह शुचिस्मिता ।
दुहिताऽभ्यागमत्कन्या सृञ्जयं वरवर्णिनी ॥ ७.५५.१३ ॥
ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਧੀ ਸ੍ਰੰਜਯ ਕੋਲ ਆਈ।
7.55.14
तयाऽभिवादितः कन्यामभ्यनन्दद्यथाविधि ।
तत्सलिङ्गाभिराशीर्भिरिष्टाभिरभितः स्थिताम् ॥ ७.५५.१४ ॥
ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਨਿਆ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਢੁਕਵੇਂ ਪਿਆਰੇ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
7.55.15
तां निरीक्ष्याब्रवीद्वाक्यं पर्वतः प्रहसन्निव ।
कस्येयं चञ्चलापाङ्गी सर्वलक्षणसम्मता ॥ ७.५५.१५ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਰਵਤ ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦਿਆਂ ਬੋਲਿਆ, "ਚੰਚਲ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੀ ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈ?"
7.55.16
उषा स्विद्भाः स्विदर्कस्य ज्वलनस्य शिखापि वा ।
श्रीर्द्द्रिः कीर्तिंर्धृतिः षुष्टिः सिद्धिश्चन्द्रमसः प्रभा ॥ ७.५५.१६ ॥
ਕੀ ਇਹ ਊਸ਼ਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ? ਸ਼੍ਰੀ, ਹ੍ਰੀ, ਕੀਰਤੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਸਿੱਧੀ, ਜਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ?
7.55.17
एवं ब्रुवाणं देवर्षिं नृपतिः सृञ्जयोऽब्रवीत् ।
ममेयं भगवन्कन्या वर्या वरमभीप्सति ॥ ७.५५.१७ ॥
ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਸ੍ਰੰਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਭਗਵਨ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧੀ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।"
7.55.18
नारदस्त्वब्रवीदेनं देहि मह्यमिमां नृप ।
भार्यार्थं सुमहच्छ्रेयः प्राप्तुं चेदिच्छसे नृप ॥ ७.५५.१८ ॥
ਪਰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡਾ ਕਲਿਆਣ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਦਿਓ।"
7.55.19
ददानीत्येवं संहृष्टः सृञ्जयः प्राह नारदम् ।
एवमुक्ते नृपतिना क्रोधपर्याकुलेक्षणः।
पर्वतस्तु सुसङ्क्रुद्धो नारदं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.५५.१९ ॥
"ਮੈਂ ਦਿਆਂਗਾ" ਏਦਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਏਦਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪਰਵਤ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
7.55.20
पूर्वं ममैव मनसा विद्धि भार्यां वृतामृषे ।
यस्मादपाचरस्तस्मात्स्वर्गं न गच्छसि ॥ ७.५५.२० ॥
"ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵਰੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ ਉਹ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ। ਤੂੰ ਗਲਤ ਆਚਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਂਗਾ।"
7.55.21
एवमुक्तो नारदस्तं प्रत्युवाचोत्तरं वचः ।
मनोवाग्बुद्धिसम्भाषा सत्यं तोयमथाग्नयः ॥ ७.५५.२१ ॥
ਏਦਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ — ਮਨ, ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਸੰਵਾਦ ਸੱਚ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਅਗਨੀਆਂ (ਵੀ ਗਵਾਹ ਹਨ)।
7.55.22
पाणिग्रहममन्त्राश्च प्रथितं दारलक्षणम् ।
न त्वेषां निश्चिता निष्ठा त्वया सा मनसा स्मृता ॥ ७.५५.२२ ॥
ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣ ਦੇ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੱਛਣ (ਵਿਆਹ) — ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮਨ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
7.55.23
एवं विद्वांस्तु मां यस्मादनुव्याहृतवानसि ।
तस्मात्त्वमपि न स्वर्गं गमिष्यसि मया विना।
अन्योन्यमेवं शप्त्वा वै तस्थतुस्तत्र तौ तदा ॥ ७.५५.२३ ॥
ਇਹ ਜਾਣਦਿਆਂ ਵੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਹੀ (ਝੂਠ) ਬੋਲਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਏਦਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
7.55.24
अथ सोऽपि नृपो विप्रान्पानाच्छादनभोजनैः ।
पुत्रकामः परं शक्त्या यत्नाच्चोपाचरच्छुचिः ॥ ७.५५.२४ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪਾਨ, ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
7.55.25
तस्य प्रसन्ना विप्रेन्द्राः कदाचित्पुत्रदर्शिनः ।
तपःस्वाध्यायनिरता वेदवेदाङ्गपारगाः ॥ ७.५५.२५ ॥
ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਤਪ ਅਤੇ ਸ੍ਵਾਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਪਾਰਗਾਮੀ ਸਨ।
7.55.26
सहिता नारदं प्राहुर्देह्यस्मै पुत्रमीप्सितम् ।
तथेत्युक्त्वा द्विजैरुक्तः सृञ्जयं नारदोऽब्रवीत् ॥ ७.५५.२६ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਬੋਲੇ, 'ਇਸਨੂੰ ਇੱਛਿਤ ਪੁੱਤਰ ਦਿਓ।' 'ਤਥਾਸਤੁ' ਕਹਿ ਕੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਖੇ ਗਏ ਨਾਰਦ ਨੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.55.27
तुभ्यं प्रसन्ना राजर्षे पुत्रमीप्सन्ति ब्राह्मणाः ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते यादृशं पुत्रमीप्सितम् ॥ ७.५५.२७ ॥
'ਹੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪੁੱਤਰ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰ ਚੁਣ।'
7.55.28
तथोक्तः प्राञ्जली राजा पुत्रं वव्रे गुणान्वितम् ।
यशस्विनं कीर्तिमन्तं तेजस्विनमरिन्दमम् ॥ ७.५५.२८ ॥
ਏਦਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੁਣਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਚੁਣਿਆ—ਯਸ਼ਸਵੀ, ਕੀਰਤੀਮਾਨ, ਤੇਜਸਵੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ।
7.55.29
यस्य मूत्रं पुरीषं च क्लेदः स्वेदश्च काञ्चनम् ।
सर्वं भवेत्प्रसादाद्वै तादृशं तनयं वृणे ॥ ७.५५.२९ ॥
'ਜਿਸਦਾ ਮੂਤਰ, ਮਲ, ਰਿਸਾਅ ਅਤੇ ਪਸੀਨਾ ਸਭ ਸੋਨਾ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ।'
7.55.30
तथा भविष्यतीत्युक्ते जज्ञे तस्योप्सितः सुतः ।
काञ्चनस्याकरः श्रीमान्प्रसादाद्वै सुकाङ्क्षितः ॥ ७.५५.३० ॥
'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ' ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਛਿਤ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ—ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਾਣ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਲੋੜੀਂਦਾ।
7.55.31
रुदितस्य च नेत्राभ्यामपतत्तस्य नेत्रजम् ।
मूत्रं पुरीषं स्वेदश्च सर्वं भवति काञ्चनम्।
सुवर्णष्ठीविरित्येव तस्य नामाभवत्कृतम् ॥ ७.५५.३१ ॥
ਰੋਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਡਿੱਗੇ ਅੱਥਰੂ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਮਲ, ਪਸੀਨਾ ਸਭ ਸੋਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਵਰਣਸ਼ਠੀਵੀ ਪੈ ਗਿਆ।
7.55.32
तस्मिन्वरप्रदानेन वर्धयत्यमितं धनम् ।
कारयामास नृपतिः सौवर्णं सर्वमीप्सितम् ॥ ७.५५.३२ ॥
ਉਸ ਵਰਦਾਨ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਧਨ ਬੇਅੰਤ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਜੋ ਜੋ ਚਾਹਿਆ ਸੀ ਸਭ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਵਾ ਲਿਆ।
7.55.33
गृहप्राकारदुर्गाणि ब्राह्मणावसथान्यपि ।
शय्यासनानि यानानि स्थालीपिठरभाजनम् ॥ ७.५५.३३ ॥
ਘਰ, ਕੰਧਾਂ, ਕਿਲ੍ਹੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਪਲੰਘ, ਆਸਨ, ਸਵਾਰੀਆਂ, ਥਾਲੀਆਂ, ਹਾਂਡੀਆਂ ਅਤੇ ਬਰਤਨ।
7.55.34
तस्य राज्ञोऽपि यद्वेश्म बाह्याश्चोपस्कराश्च ये ।
सर्वं तत्काञ्चनमयं कालेन परिवर्धितम् ॥ ७.५५.३४ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਜੋ ਵੀ ਮਹਿਲ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੀ ਜੋ ਵੀ ਸਾਮਾਨ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।
7.55.35
अथ दस्युगणाः श्रुत्वा दृष्ट्वा चैनं तथाविधम् ।
सम्भूय तस्य नृपतेः समारब्धाश्चिकीर्षितुम् ॥ ७.५५.३५ ॥
ਫਿਰ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
7.55.36
केचित्तत्राब्रुवन्राज्ञः पुत्रं गृह्णीम वै स्वयम् ।
सोऽस्याकरः काञ्चनस्य तस्य यत्नं चरामहे ॥ ७.५५.३६ ॥
ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਬੋਲੇ, "ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਪ ਫੜ ਲਈਏ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਯਤਨ ਕਰੀਏ।"
7.55.37
ततस्ते दस्यवो लुब्धाः प्रविश्य नृपतेर्गृहम् ।
राजपुत्रं तथाऽऽजह्रुः सुवर्णष्ठीविनं बलात् ॥ ७.५५.३७ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਲੋਭੀ ਡਾਕੂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਸੋਨਾ ਥੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਏ।
7.55.38
गृह्यैनमनुपायज्ञा नीत्वाऽरण्यमचेतसः ।
हत्वा विशस्य चापश्यँ ल्लुब्धा वसु न किञ्चन ॥ ७.५५.३८ ॥
ਉਪਾਅ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਮੂਰਖ ਲੋਭੀ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਜੰਗਲ ਲੈ ਗਏ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੱਟ ਕੇ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਧਨ ਨਾ ਮਿਲਿਆ।
7.55.39
तस्य प्राणैर्विमुक्तस्य नष्टं तत्काञ्चनं वरम् ।
दस्यवश्च तदाऽन्योन्यं जघ्नुर्मूर्खा विचेतसः ॥ ७.५५.३९ ॥
ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲਣ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਤਮ ਸੋਨਾ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਤਦ ਉਹ ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਬੇਸਮਝ ਡਾਕੂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
7.55.40
हत्वा परस्परं नष्टाः कुमारं चाद्भुतं भुवि ।
असम्भाव्यं गता घोरं नरकं दुष्टकारिणः ॥ ७.५५.४० ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਨਾਸ਼ ਹੋਏ ਉਹ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਕੁਮਾਰ ਕਾਰਨ, ਦੁਸ਼ਟ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਕਲਪਨੀਅ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਏ।
7.55.41
तं दृष्ट्वा निहतं पुत्रं वरदत्तं महातपाः ।
विललाप सुदुःखार्तो बहुधा करुणं नृपः ॥ ७.५५.४१ ॥
ਮਾਰੇ ਗਏ ਪੁੱਤਰ ਵਰਦੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤਰਸਯੋਗ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
7.55.42
विलपन्तं निशम्याथ पुत्रशोकहतं नृपम् ।
प्रत्यदृश्यत देवर्षिर्नारदस्तस्य सन्निधौ ॥ ७.५५.४२ ॥
ਪੁੱਤਰ-ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਣ ਕੇ ਤਦ ਦੇਵਰਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
7.55.43
उवाच चैनं दुःखार्तं विलपन्तमचेतसम् ।
सृञ्जयं नारदो यद्यत्तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ ७.५५.४३ ॥
ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਸ੍ਰੰਜਯ ਨੂੰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ — ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਉਹ ਸੁਣ।
7.55.44
त्यज शोकं महाराज वैक्लब्यं त्यज बुद्धिमन् ।
न मृतः शोचतो जीवेन्मुह्यतो वा नराधिप ॥ ७.५५.४४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸ਼ੋਕ ਛੱਡ; ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਘਬਰਾਹਟ ਛੱਡ। ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਮੁਰਦਾ ਸ਼ੋਕ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
7.55.45
त्यज शोकं नृपश्रेष्ठ न शोचन्ति भवद्विधाः ।
वीरो भवान्महाराज ज्ञानवृद्धोऽपि मे मतः।
कामानामवितृप्तस्त्वं सृञ्जयेह मरिष्यसि ॥ ७.५५.४५ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ੋਕ ਛੱਡ; ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਵੀਰ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸ੍ਰੰਜਯ, ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਮਰੇਂਗਾ।
7.55.46
यस्य चैते वयं गेहे उषिता ब्रह्मवादिनः ।
आविक्षितं मरुत्तं च मृतं सृञ्जय शुश्रुम ॥ ७.५५.४६ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਵੱਸੇ ਸਨ, ਉਹ ਆਵਿਕ੍ਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਮਰੁੱਤ ਵੀ ਮਰੇ, ਸ੍ਰੰਜਯ, ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
7.55.47
संवर्तो याजयामास स्पर्धया वै बृहस्पतेः ।
यस्मै राजर्षये प्रादाद्धनं स भगवान्प्रभुः।
हैमं हिमवतः पादं यियक्षोर्विविधैः सवैः ॥ ७.५५.४७ ॥
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਕੇ ਸੰਵਰਤ ਨੇ ਯਗ ਕਰਵਾਇਆ। ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਢਲਾਣ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਧਨ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਵਿਵਿਧ ਯਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
7.55.48
यस्य सेन्द्रामरगणा बृहस्पतिपुरोगमाः ।
देवा विश्वसृजः सर्वे यजनान्ते समासते।
यज्ञवाटस्य सौवर्णाः सर्वे चासन्परिच्छदाः ॥ ७.५५.४८ ॥
ਯਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਮਰਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਯਗਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੀ।
7.55.49
यस्य सर्वं तदा ह्यन्नं मनोभिप्रायगं शुचि ।
कामतो बुभुजुर्विप्राः सर्वे चान्नार्थिनो द्विजाः।
पयो दधि घृतं क्षौद्रं भक्ष्यं भोज्यं च शोभनम् ॥ ७.५५.४९ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਸਾਰਾ ਅੰਨ ਸ਼ੁੱਧ ਸੀ, ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਧਾ, ਅਤੇ ਅੰਨ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਸਾਰੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੇ ਵੀ। ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਘਿਉ, ਸ਼ਹਿਦ, ਭੱਖਿਆ ਤੇ ਭੋਜਨ—ਸਭ ਉੱਤਮ।
7.55.50
यस्य यज्ञेषु सर्वेषु वासांस्याभरणानि च ।
ईप्सितान्युपतिष्ठन्ते प्रहृष्टान्वेदपारगान् ॥ ७.५५.५० ॥
ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਤਰ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰੰਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲ ਆਪ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਸਨ।
7.55.51
मरुतः परिवेष्टारो मरुत्तस्याभवन्गृहे ।
आविक्षितस्य राजर्षेर्विश्वेदेवाः सभासदः ॥ ७.५५.५१ ॥
ਮਰੁੱਤ ਦੇ ਘਰ ਮਰੁਤ ਪਰੋਸਣ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਆਵਿਕਸ਼ਿਤ ਦੀ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਸਨ।
7.55.52
यस्य वीर्यवतो राज्ञः सुवृष्ट्या सस्यसम्पदः ।
हविर्भिस्तर्पिता येन सम्यक्क्लृप्तैर्दिवौकसः ॥ ७.५५.५२ ॥
ਜਿਸ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜੇ ਦੀ ਚੰਗੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹਵਿਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।
7.55.53
ऋषीणां च पितॄणां च देवानां सुखजीविनम् ।
ब्रह्मचर्यश्रुतिमुखैः सर्वैर्दानैश्च सर्वदा ॥ ७.५५.५३ ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਸ਼ਰਵਣ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
7.55.54
शयनासनपानानि स्वर्णराशीश्च दुस्त्यजाः ।
तत्सर्वममितं वित्तं दत्तं विप्रेभ्य इच्छया ॥ ७.५५.५४ ॥
ਪਲੰਘ, ਆਸਨ, ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਛੱਡਣੀ ਔਖੀ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਢੇਰੀਆਂ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਅਪਾਰ ਧਨ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕੀਤਾ।
7.55.55
सोनुध्यातस्तु शक्रेण प्रजाः कृत्वा निरामयाः ।
श्रद्दधानो जिताँल्लोकान्गतः पुण्यदुहोऽक्षयान् ॥ ७.५५.५५ ॥
ਇੰਦਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪਾ ਕੇ, ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਨਿਰੋਗ ਬਣਾ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਿਆ; ਪੁੰਨ ਰੂਪ ਅਖੁੱਟ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ।
7.55.56
सप्रजः सनृपामात्यः सदारापत्यबान्धवः ।
यौवनेन सहस्राब्दं मरुत्तो राज्यमन्वशात् ॥ ७.५५.५६ ॥
ਪਰਜਾ, ਰਾਜਿਆਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ, ਪਤਨੀਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਰੁੱਤ ਨੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
7.55.57
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.५५.५७ ॥
ਜੇ ਉਹ ਮਰ ਵੀ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਹੇ ਸ੍ਰੰਜਯ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਵੱਧ ਪੁੰਨ ਹੈ; ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ। ਯੱਗ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਾਰੇ ਉਸ ਨੇ 'ਸ਼ਵੈਤਯ' ਕਿਹਾ।