महाभारत · अध्याय 7.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.55.1
श्रुत्वा मृत्युसमुत्पत्तिं कर्माण्यनुपमानि च ।
धर्मराजः पुनर्वाक्यं प्रसाद्यैनमथाब्रवीत् ॥ ७.५५.१ ॥
मृत्यूची उत्पत्ती आणि अनुपम कर्मे ऐकून धर्मराजाने त्यांना प्रसन्न करून पुन्हा हे वचन म्हटले.
7.55.2
गुरवः पुण्यकर्माणः शक्रप्रतिमविक्रमाः ।
पूर्वं राजर्षयो ब्रह्मन्कियन्तो मृत्युना हताः ॥ ७.५५.२ ॥
हे ब्रह्मन्, पुण्यकर्मी आणि इंद्रासमान पराक्रमी पूर्वीचे राजर्षी मृत्यूने किती मारले गेले?
7.55.3
भूय एव तु मां तथ्यैर्वचोभिरभिबृंहय ।
राजर्षीणां पुराणानां समाश्वासय कर्मभिः ॥ ७.५५.३ ॥
पुन्हा सत्य वचनांनी मला दृढ करा; प्राचीन राजर्षींच्या कर्मांनी मला धीर द्या.
7.55.4
कियन्त्यो दक्षिणा दत्ताः काश्च दत्ता महात्मभिः ।
राजर्षिभिः पुण्यकृद्भिस्तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥ ७.५५.४ ॥
पुण्यकर्मी महात्म्या राजर्षींनी किती दक्षिणा दिल्या आणि कोणत्या दिल्या? ते आपण मला सांगावे.
7.55.5
अन्येपि यज्वनां लोका अन्ये चापि तपस्विनाम् ।
क्षमावतां च त्रींल्लोकाञ्शूरा गच्छन्ति भारत ॥ ७.५५.५ ॥
हे भारता! यज्ञ करणाऱ्यांचे इतर लोक आहेत, तपस्व्यांचेही इतर लोक आहेत; क्षमाशील आणि शूर त्रिलोकात जातात.
7.55.6
क्षत्रियस्य तुं सङ्ग्रामे शत्रून्हत्वा हतस्य वा ।
फलमत्यन्तमित्याहुर्धर्मशास्त्रविदो जनाः ॥ ७.५५.६ ॥
युद्धात शत्रूंना मारून किंवा स्वतः मरून क्षत्रियाला मिळणारे फळ अत्यंत श्रेष्ठ आहे, असे धर्मशास्त्रज्ञ म्हणतात.
7.55.7
वेदविद्याव्रतस्नाता यज्वानः पुत्रिणश्च ये ।
तेभ्यः परार्थ्या यज्वानो यज्वभ्यश्च तनुत्यजः ॥ ७.५५.७ ॥
वेदविद्या आणि व्रतांनी स्नान केलेले यज्ञकर्ते आणि पुत्रवान जे आहेत, त्यांच्यापेक्षा परार्थ-परायण यज्ञकर्ते श्रेष्ठ आहेत, आणि यज्ञकर्त्यांपेक्षा देहत्यागी श्रेष्ठ आहेत.
7.55.8
स वीरो यज्वनो नित्यं क्षत्रियानार्जुनिर्गतः ।
लोकान्पुण्यतमानिष्टानिति विद्धि विशाम्पते ॥ ७.५५.८ ॥
तो वीर नेहमी यज्ञकर्त्या क्षत्रियांमधून, अर्जुनपुत्रासारखा गेला; त्याला अत्यंत पुण्यमय, इष्ट लोक प्राप्त होतात हे जाण, हे प्रजापते.
7.55.9
सर्वेषां नृपसिंहानां शृणु यज्ञान्नृपोत्तम ।
तानतिक्रम्य गच्छन्ति स्वर्गकामास्तनुत्यजः ॥ ७.५५.९ ॥
सर्व नृपसिंहांचे यज्ञ ऐक, हे नृपोत्तमा; त्यांना ओलांडून स्वर्गकामी देहत्यागी जातात.
7.55.10
सर्वेषां यज्वनां यज्ञं श्रोतुमिच्छामि सुव्रत ।
दक्षिणाश्चानुरूपेभ्यो दत्ता राजर्षिसत्तमैः ॥ ७.५५.१० ॥
हे सुव्रता, सर्व यज्ञकर्त्यांचा यज्ञ आणि श्रेष्ठ राजर्षींनी योग्य पात्रांना दिलेल्या दक्षिणा ऐकण्याची माझी इच्छा आहे.
7.55.11
शैब्यस्य नृपतेः पुनः सृञ्जयो नाम नामतः ।
सखायौ तस्य चेवोभौ ऋषी पर्वतनारदौ ॥ ७.५५.११ ॥
शैब्य राजाचा पुन्हा सृंजय नावाचा सखा होता; त्याचे दोन सखे होते — ऋषी पर्वत आणि नारद.
7.55.12
तौ कदाचिद्गृहं तस्य प्रविष्टौ तद्दिदृक्षया ।
विधिवच्चार्चितौ तेन प्रीतौ तत्रोषतुः सुखम् ॥ ७.५५.१२ ॥
ते दोघे एकदा त्याला पाहण्याच्या इच्छेने त्याच्या घरात प्रविष्ट झाले; त्याने विधिपूर्वक त्यांची पूजा केली, आणि प्रसन्न होऊन ते तेथे सुखाने राहिले.
7.55.13
तं कदाचित्सुखासीनं ताभ्यां सह शुचिस्मिता ।
दुहिताऽभ्यागमत्कन्या सृञ्जयं वरवर्णिनी ॥ ७.५५.१३ ॥
एकदा तो सुखाने बसलेला असताना, त्यांच्यासह शुचिस्मिता, सुंदर वर्णाची कन्या सृञ्जयाजवळ आली.
7.55.14
तयाऽभिवादितः कन्यामभ्यनन्दद्यथाविधि ।
तत्सलिङ्गाभिराशीर्भिरिष्टाभिरभितः स्थिताम् ॥ ७.५५.१४ ॥
तिने नमस्कार केल्यावर त्याने यथाविधी त्या कन्येचे स्वागत केले आणि तिला अनुरूप इष्ट आशीर्वादांनी सन्मानित केले.
7.55.15
तां निरीक्ष्याब्रवीद्वाक्यं पर्वतः प्रहसन्निव ।
कस्येयं चञ्चलापाङ्गी सर्वलक्षणसम्मता ॥ ७.५५.१५ ॥
तिला पाहून पर्वत हसत हसत म्हणाला, "चंचल कटाक्षांची, सर्व शुभलक्षणांनी युक्त ही कुणाची कन्या आहे?"
7.55.16
उषा स्विद्भाः स्विदर्कस्य ज्वलनस्य शिखापि वा ।
श्रीर्द्द्रिः कीर्तिंर्धृतिः षुष्टिः सिद्धिश्चन्द्रमसः प्रभा ॥ ७.५५.१६ ॥
ही उषा आहे का, सूर्याची प्रभा आहे, की अग्नीची ज्वाला? श्री, ह्री, कीर्ती, धृती, पुष्टी, सिद्धी, की चंद्राची प्रभा?
7.55.17
एवं ब्रुवाणं देवर्षिं नृपतिः सृञ्जयोऽब्रवीत् ।
ममेयं भगवन्कन्या वर्या वरमभीप्सति ॥ ७.५५.१७ ॥
देवर्षी असे बोलत असताना राजा सृञ्जय म्हणाला, "भगवन्, माझी ही श्रेष्ठ कन्या वर इच्छिते."
7.55.18
नारदस्त्वब्रवीदेनं देहि मह्यमिमां नृप ।
भार्यार्थं सुमहच्छ्रेयः प्राप्तुं चेदिच्छसे नृप ॥ ७.५५.१८ ॥
परंतु नारद त्याला म्हणाला, "हे नृपा, ही कन्या मला दे. हे नृपा, जर तू मोठे कल्याण मिळवू इच्छितोस, तर हिला माझ्या भार्येसाठी दे."
7.55.19
ददानीत्येवं संहृष्टः सृञ्जयः प्राह नारदम् ।
एवमुक्ते नृपतिना क्रोधपर्याकुलेक्षणः।
पर्वतस्तु सुसङ्क्रुद्धो नारदं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.५५.१९ ॥
"देईन" असे आनंदाने सृंजय नारदाला म्हणाला. राजा असे बोलताच, क्रोधाने व्याकूळ नेत्रांचा पर्वत अत्यंत संतप्त होऊन नारदाला म्हणाला.
7.55.20
पूर्वं ममैव मनसा विद्धि भार्यां वृतामृषे ।
यस्मादपाचरस्तस्मात्स्वर्गं न गच्छसि ॥ ७.५५.२० ॥
"हे ऋषे, आधीच मनाने मी वरलेली ती भार्या आहे हे जाण. तू अनुचित वर्तन केलेस म्हणून तू स्वर्गाला जाणार नाहीस."
7.55.21
एवमुक्तो नारदस्तं प्रत्युवाचोत्तरं वचः ।
मनोवाग्बुद्धिसम्भाषा सत्यं तोयमथाग्नयः ॥ ७.५५.२१ ॥
असे सांगितले असता नारदाने त्याला उत्तरादाखल हे शब्द म्हटले — मन, वाणी आणि बुद्धी यांचा संवाद सत्य आहे; पाणी व अग्नी (साक्षी आहेत).
7.55.22
पाणिग्रहममन्त्राश्च प्रथितं दारलक्षणम् ।
न त्वेषां निश्चिता निष्ठा त्वया सा मनसा स्मृता ॥ ७.५५.२२ ॥
पाणिग्रहणाचे मंत्र आणि पत्नीचे प्रसिद्ध लक्षण (विवाह) — परंतु यांत निश्चित निष्ठा म्हणजे तू तिचे मनाने स्मरण केलेस.
7.55.23
एवं विद्वांस्तु मां यस्मादनुव्याहृतवानसि ।
तस्मात्त्वमपि न स्वर्गं गमिष्यसि मया विना।
अन्योन्यमेवं शप्त्वा वै तस्थतुस्तत्र तौ तदा ॥ ७.५५.२३ ॥
हे जाणूनही तू माझ्याविषयीच (खोटे) बोललास; म्हणून तूही माझ्याशिवाय स्वर्गाला जाणार नाहीस. असे परस्परांना शाप देऊन ते दोघे तेथे उभे राहिले.
7.55.24
अथ सोऽपि नृपो विप्रान्पानाच्छादनभोजनैः ।
पुत्रकामः परं शक्त्या यत्नाच्चोपाचरच्छुचिः ॥ ७.५५.२४ ॥
मग तो राजाही पुत्राची इच्छा करून, आपल्या शक्तीनुसार अत्यंत यत्नाने शुचिर्भूत होऊन, ब्राह्मणांची पेय, वस्त्र व भोजनाने सेवा करू लागला.
7.55.25
तस्य प्रसन्ना विप्रेन्द्राः कदाचित्पुत्रदर्शिनः ।
तपःस्वाध्यायनिरता वेदवेदाङ्गपारगाः ॥ ७.५५.२५ ॥
त्याच्यावर प्रसन्न झालेले श्रेष्ठ ब्राह्मण एकदा, त्याला पुत्रप्राप्ती होईल असे पाहणारे, तप आणि स्वाध्यायात मग्न, वेद व वेदांगांत पारंगत होते.
7.55.26
सहिता नारदं प्राहुर्देह्यस्मै पुत्रमीप्सितम् ।
तथेत्युक्त्वा द्विजैरुक्तः सृञ्जयं नारदोऽब्रवीत् ॥ ७.५५.२६ ॥
ते सर्व मिळून नारदाला म्हणाले, 'याला इच्छित पुत्र दे.' 'तथास्तु' असे द्विजांनी सांगितल्यावर नारद सृञ्जयाला म्हणाला.
7.55.27
तुभ्यं प्रसन्ना राजर्षे पुत्रमीप्सन्ति ब्राह्मणाः ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते यादृशं पुत्रमीप्सितम् ॥ ७.५५.२७ ॥
'हे राजर्षी, तुझ्यावर प्रसन्न झालेले ब्राह्मण तुला पुत्र देऊ इच्छितात. तुझे कल्याण असो. तुला जसा पुत्र हवा तसा वर निवड.'
7.55.28
तथोक्तः प्राञ्जली राजा पुत्रं वव्रे गुणान्वितम् ।
यशस्विनं कीर्तिमन्तं तेजस्विनमरिन्दमम् ॥ ७.५५.२८ ॥
असे सांगितल्यावर हात जोडलेल्या राजाने गुणसंपन्न पुत्र निवडला—यशस्वी, कीर्तिमान, तेजस्वी, शत्रुदमन करणारा.
7.55.29
यस्य मूत्रं पुरीषं च क्लेदः स्वेदश्च काञ्चनम् ।
सर्वं भवेत्प्रसादाद्वै तादृशं तनयं वृणे ॥ ७.५५.२९ ॥
'ज्याचे मूत्र, विष्ठा, स्राव आणि घाम हे सर्व सोन्याचे असेल, असा पुत्र मी तुझ्या प्रसादाने निवडतो.'
7.55.30
तथा भविष्यतीत्युक्ते जज्ञे तस्योप्सितः सुतः ।
काञ्चनस्याकरः श्रीमान्प्रसादाद्वै सुकाङ्क्षितः ॥ ७.५५.३० ॥
'तसेच होईल' असे सांगितल्यावर त्याला इच्छित पुत्र जन्माला आला—सोन्याची खाण, श्रीमान, प्रसादाने अत्यंत इच्छित.
7.55.31
रुदितस्य च नेत्राभ्यामपतत्तस्य नेत्रजम् ।
मूत्रं पुरीषं स्वेदश्च सर्वं भवति काञ्चनम्।
सुवर्णष्ठीविरित्येव तस्य नामाभवत्कृतम् ॥ ७.५५.३१ ॥
रडताना त्याच्या डोळ्यांतून जे अश्रू पडत, त्याचे मूत्र, विष्ठा, घाम हे सर्व सोन्याचे होत असे. म्हणूनच त्याचे नाव सुवर्णष्ठीवी असे पडले.
7.55.32
तस्मिन्वरप्रदानेन वर्धयत्यमितं धनम् ।
कारयामास नृपतिः सौवर्णं सर्वमीप्सितम् ॥ ७.५५.३२ ॥
त्या वरदानामुळे त्याचे धन अमर्याद वाढत गेले. राजाने जे जे हवे होते ते सर्व सोन्याचे बनवून घेतले.
7.55.33
गृहप्राकारदुर्गाणि ब्राह्मणावसथान्यपि ।
शय्यासनानि यानानि स्थालीपिठरभाजनम् ॥ ७.५५.३३ ॥
घरे, तटबंदी, किल्ले, ब्राह्मणांची निवासस्थाने, शय्या, आसने, वाहने, ताटे, पातेली आणि भांडी.
7.55.34
तस्य राज्ञोऽपि यद्वेश्म बाह्याश्चोपस्कराश्च ये ।
सर्वं तत्काञ्चनमयं कालेन परिवर्धितम् ॥ ७.५५.३४ ॥
त्या राजाचा जो राजवाडा होता आणि बाहेरील जी साधनसामग्री होती ती सर्व कालांतराने सोन्याने भरून गेली.
7.55.35
अथ दस्युगणाः श्रुत्वा दृष्ट्वा चैनं तथाविधम् ।
सम्भूय तस्य नृपतेः समारब्धाश्चिकीर्षितुम् ॥ ७.५५.३५ ॥
मग दरोडेखोरांचे टोळके त्याच्याविषयी ऐकून आणि त्याला तसे पाहून एकत्र झाले आणि त्या राजाबाबत काहीतरी करण्यास सज्ज झाले.
7.55.36
केचित्तत्राब्रुवन्राज्ञः पुत्रं गृह्णीम वै स्वयम् ।
सोऽस्याकरः काञ्चनस्य तस्य यत्नं चरामहे ॥ ७.५५.३६ ॥
तेव्हा तेथे काही जण म्हणाले, "राजाच्या पुत्राला आपणच पकडू. तो सोन्याची खाण आहे. त्यासाठी आपण प्रयत्न करू."
7.55.37
ततस्ते दस्यवो लुब्धाः प्रविश्य नृपतेर्गृहम् ।
राजपुत्रं तथाऽऽजह्रुः सुवर्णष्ठीविनं बलात् ॥ ७.५५.३७ ॥
मग ते लोभी दरोडेखोर राजाच्या गृहात शिरले आणि सोने ओकणाऱ्या राजपुत्राला बळजबरीने घेऊन गेले.
7.55.38
गृह्यैनमनुपायज्ञा नीत्वाऽरण्यमचेतसः ।
हत्वा विशस्य चापश्यँ ल्लुब्धा वसु न किञ्चन ॥ ७.५५.३८ ॥
उपाय न जाणणाऱ्या त्या मूर्ख लोभ्यांनी त्याला धरून अरण्यात नेले, मारले व कापून पाहिले, पण त्यांना काहीही धन सापडले नाही.
7.55.39
तस्य प्राणैर्विमुक्तस्य नष्टं तत्काञ्चनं वरम् ।
दस्यवश्च तदाऽन्योन्यं जघ्नुर्मूर्खा विचेतसः ॥ ७.५५.३९ ॥
त्याचे प्राण गेल्यावर ते उत्तम सोनेही नष्ट झाले; तेव्हा त्या मूर्ख आणि विवेकशून्य दरोडेखोरांनी एकमेकांना ठार मारले.
7.55.40
हत्वा परस्परं नष्टाः कुमारं चाद्भुतं भुवि ।
असम्भाव्यं गता घोरं नरकं दुष्टकारिणः ॥ ७.५५.४० ॥
एकमेकांना ठार मारून नष्ट झालेले ते, पृथ्वीवरील त्या अद्भुत कुमारामुळे दुष्कर्म करणाऱ्यांना मिळणाऱ्या अकल्पनीय भयंकर नरकात गेले.
7.55.41
तं दृष्ट्वा निहतं पुत्रं वरदत्तं महातपाः ।
विललाप सुदुःखार्तो बहुधा करुणं नृपः ॥ ७.५५.४१ ॥
मारलेला आपला पुत्र वरदत्त पाहून महातपस्वी राजा अत्यंत दुःखाने पीडित होऊन अनेक प्रकारे करुण विलाप करू लागला.
7.55.42
विलपन्तं निशम्याथ पुत्रशोकहतं नृपम् ।
प्रत्यदृश्यत देवर्षिर्नारदस्तस्य सन्निधौ ॥ ७.५५.४२ ॥
पुत्रशोकाने पीडित राजाचा विलाप ऐकून तेव्हा देवर्षी नारद त्याच्या समोर प्रकट झाले.
7.55.43
उवाच चैनं दुःखार्तं विलपन्तमचेतसम् ।
सृञ्जयं नारदो यद्यत्तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ ७.५५.४३ ॥
दुःखाने पीडित, विलाप करणाऱ्या आणि भान हरपलेल्या सृंजयाला नारद म्हणाले — युधिष्ठिरा, ते काय काय म्हणाले ते ऐक.
7.55.44
त्यज शोकं महाराज वैक्लब्यं त्यज बुद्धिमन् ।
न मृतः शोचतो जीवेन्मुह्यतो वा नराधिप ॥ ७.५५.४४ ॥
महाराजा, शोक सोड; हे बुद्धिमाना, व्याकुळता सोड. नराधिपा, मेलेला माणूस शोक केल्याने किंवा मोह धरल्याने जिवंत होत नाही.
7.55.45
त्यज शोकं नृपश्रेष्ठ न शोचन्ति भवद्विधाः ।
वीरो भवान्महाराज ज्ञानवृद्धोऽपि मे मतः।
कामानामवितृप्तस्त्वं सृञ्जयेह मरिष्यसि ॥ ७.५५.४५ ॥
नृपश्रेष्ठा, शोक सोड; तुझ्यासारखे लोक शोक करीत नाहीत. महाराजा, तू वीर आहेस आणि ज्ञानाने वृद्धही मला वाटतोस. सृंजया, कामनांनी अतृप्त राहून तू इथेच मरशील.
7.55.46
यस्य चैते वयं गेहे उषिता ब्रह्मवादिनः ।
आविक्षितं मरुत्तं च मृतं सृञ्जय शुश्रुम ॥ ७.५५.४६ ॥
आमच्यासारखे ब्रह्मवादी ज्यांच्या घरी राहिले, ते आविक्षित आणि मरुत्तही मेले असे, सृंजया, आम्ही ऐकले आहे.
7.55.47
संवर्तो याजयामास स्पर्धया वै बृहस्पतेः ।
यस्मै राजर्षये प्रादाद्धनं स भगवान्प्रभुः।
हैमं हिमवतः पादं यियक्षोर्विविधैः सवैः ॥ ७.५५.४७ ॥
बृहस्पतीशी स्पर्धेमुळे संवर्ताने यज्ञ करवला. हिमालयाचा सुवर्णमय उतार, जो त्या भगवान प्रभूने विविध यज्ञ करू इच्छिणाऱ्या त्या राजर्षीला धन म्हणून दिला.
7.55.48
यस्य सेन्द्रामरगणा बृहस्पतिपुरोगमाः ।
देवा विश्वसृजः सर्वे यजनान्ते समासते।
यज्ञवाटस्य सौवर्णाः सर्वे चासन्परिच्छदाः ॥ ७.५५.४८ ॥
यज्ञाच्या अखेरीस इंद्र आणि अमरगणांसह बृहस्पतीच्या नेतृत्वाखालील देव आणि विश्वनिर्माते सर्वजण एकत्र बसतात. त्या यज्ञमंडपाची सर्व सजावट सोन्याची होती.
7.55.49
यस्य सर्वं तदा ह्यन्नं मनोभिप्रायगं शुचि ।
कामतो बुभुजुर्विप्राः सर्वे चान्नार्थिनो द्विजाः।
पयो दधि घृतं क्षौद्रं भक्ष्यं भोज्यं च शोभनम् ॥ ७.५५.४९ ॥
तेव्हा त्याच्या घरी सर्व अन्न शुद्ध होते, मनाच्या इच्छेनुसार उपलब्ध; ब्राह्मणांनी इच्छेनुसार भोजन केले, अन्नार्थी सर्व द्विजांनीही. दूध, दही, तूप, मध, भक्ष्य व भोज्य—सर्व उत्तम.
7.55.50
यस्य यज्ञेषु सर्वेषु वासांस्याभरणानि च ।
ईप्सितान्युपतिष्ठन्ते प्रहृष्टान्वेदपारगान् ॥ ७.५५.५० ॥
त्याच्या सर्व यज्ञांमध्ये वस्त्रे, अलंकार व इच्छित वस्तू आनंदाने वेदपारंगत ब्राह्मणांजवळ स्वतः येत असत.
7.55.51
मरुतः परिवेष्टारो मरुत्तस्याभवन्गृहे ।
आविक्षितस्य राजर्षेर्विश्वेदेवाः सभासदः ॥ ७.५५.५१ ॥
मरुत्ताच्या घरी मरुत् वाढणारे होते; राजर्षी आविक्षिताच्या सभेचे सदस्य विश्वेदेव होते.
7.55.52
यस्य वीर्यवतो राज्ञः सुवृष्ट्या सस्यसम्पदः ।
हविर्भिस्तर्पिता येन सम्यक्क्लृप्तैर्दिवौकसः ॥ ७.५५.५२ ॥
ज्या पराक्रमी राजाच्या सुवृष्टीने शस्यसंपदा झाली, ज्याने सम्यक् सिद्ध केलेल्या हविर्द्रव्यांनी देव तृप्त केले.
7.55.53
ऋषीणां च पितॄणां च देवानां सुखजीविनम् ।
ब्रह्मचर्यश्रुतिमुखैः सर्वैर्दानैश्च सर्वदा ॥ ७.५५.५३ ॥
ऋषी, पितर आणि देव यांना सुखाने जगवणारा; ब्रह्मचर्य व वेदश्रवण यांना प्रधान ठेवून सदैव सर्व दाने देणारा.
7.55.54
शयनासनपानानि स्वर्णराशीश्च दुस्त्यजाः ।
तत्सर्वममितं वित्तं दत्तं विप्रेभ्य इच्छया ॥ ७.५५.५४ ॥
शय्या, आसने, पेये आणि सोडण्यास कठीण सुवर्णराशी—हे सर्व अपार धन त्याने ब्राह्मणांना इच्छेने दिले.
7.55.55
सोनुध्यातस्तु शक्रेण प्रजाः कृत्वा निरामयाः ।
श्रद्दधानो जिताँल्लोकान्गतः पुण्यदुहोऽक्षयान् ॥ ७.५५.५५ ॥
इंद्राच्या कृपेने प्रजांना निरामय करून, श्रद्धेने जिंकलेल्या लोकांत तो गेला; पुण्यरूप अक्षय दुधाळ गायी असलेल्या लोकांत.
7.55.56
सप्रजः सनृपामात्यः सदारापत्यबान्धवः ।
यौवनेन सहस्राब्दं मरुत्तो राज्यमन्वशात् ॥ ७.५५.५६ ॥
प्रजा, राजे, अमात्य, पत्नी, संतती व नातेवाईकांसह मरुत्ताने तारुण्यात हजार वर्षे राज्य केले.
7.55.57
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.५५.५७ ॥
तो मेला असता तरी, हे सृंजया, तुझ्यासाठी ते चौपट शुभ आहे. पुत्रापेक्षाही तुला पुण्य अधिक आहे; पुत्रासाठी शोक करू नकोस. यज्ञ न करणाऱ्या व दक्षिणा न देणाऱ्याविषयी त्याने 'श्वैत्य' असे म्हटले.