મહાભારત · અધ્યાય 7.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.55.1
श्रुत्वा मृत्युसमुत्पत्तिं कर्माण्यनुपमानि च ।
धर्मराजः पुनर्वाक्यं प्रसाद्यैनमथाब्रवीत् ॥ ७.५५.१ ॥
મૃત્યુની ઉત્પત્તિ અને અનુપમ કર્મો સાંભળીને ધર્મરાજે તેમને પ્રસન્ન કરીને ફરીથી આ વચન કહ્યું.
7.55.2
गुरवः पुण्यकर्माणः शक्रप्रतिमविक्रमाः ।
पूर्वं राजर्षयो ब्रह्मन्कियन्तो मृत्युना हताः ॥ ७.५५.२ ॥
હે બ્રાહ્મણ, પુણ્યકર્મી અને ઇન્દ્ર સમાન પરાક્રમી પૂર્વેના રાજર્ષિઓમાંથી કેટલા મૃત્યુથી હણાયા?
7.55.3
भूय एव तु मां तथ्यैर्वचोभिरभिबृंहय ।
राजर्षीणां पुराणानां समाश्वासय कर्मभिः ॥ ७.५५.३ ॥
ફરી સત્ય વચનોથી મને દૃઢ કરો; પ્રાચીન રાજર્ષિઓનાં કર્મોથી મને આશ્વાસન આપો.
7.55.4
कियन्त्यो दक्षिणा दत्ताः काश्च दत्ता महात्मभिः ।
राजर्षिभिः पुण्यकृद्भिस्तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥ ७.५५.४ ॥
પુણ્યકર્મી મહાત્મા રાજર્ષિઓએ કેટલી દક્ષિણાઓ આપી અને કઈ આપી? તે આપ મને કહો.
7.55.5
अन्येपि यज्वनां लोका अन्ये चापि तपस्विनाम् ।
क्षमावतां च त्रींल्लोकाञ्शूरा गच्छन्ति भारत ॥ ७.५५.५ ॥
હે ભારત! યજ્ઞ કરનારાઓના અન્ય લોક છે, તપસ્વીઓના પણ અન્ય લોક છે; ક્ષમાવાન અને શૂરવીરો ત્રણેય લોકમાં જાય છે.
7.55.6
क्षत्रियस्य तुं सङ्ग्रामे शत्रून्हत्वा हतस्य वा ।
फलमत्यन्तमित्याहुर्धर्मशास्त्रविदो जनाः ॥ ७.५५.६ ॥
યુદ્ધમાં શત્રુઓને હણીને અથવા પોતે હણાઈને ક્ષત્રિયને મળતું ફળ અત્યંત ઉત્તમ છે, એમ ધર્મશાસ્ત્રજ્ઞો કહે છે.
7.55.7
वेदविद्याव्रतस्नाता यज्वानः पुत्रिणश्च ये ।
तेभ्यः परार्थ्या यज्वानो यज्वभ्यश्च तनुत्यजः ॥ ७.५५.७ ॥
વેદવિદ્યા અને વ્રતોથી સ્નાન કરેલા યજ્ઞકર્તાઓ અને જેમને પુત્રો છે તેમનાથી પરાર્થપરાયણ યજ્ઞકર્તાઓ શ્રેષ્ઠ છે, અને યજ્ઞકર્તાઓથી શરીરત્યાગીઓ શ્રેષ્ઠ છે.
7.55.8
स वीरो यज्वनो नित्यं क्षत्रियानार्जुनिर्गतः ।
लोकान्पुण्यतमानिष्टानिति विद्धि विशाम्पते ॥ ७.५५.८ ॥
તે વીર હંમેશાં યજ્ઞકર્તા ક્ષત્રિયોમાંથી, અર્જુનના પુત્રની જેમ ગયો; તેને અત્યંત પુણ્યમય, ઇચ્છિત લોક મળે છે એમ જાણ, હે પ્રજાપતિ.
7.55.9
सर्वेषां नृपसिंहानां शृणु यज्ञान्नृपोत्तम ।
तानतिक्रम्य गच्छन्ति स्वर्गकामास्तनुत्यजः ॥ ७.५५.९ ॥
બધા નૃપસિંહોના યજ્ઞો સાંભળ, હે નૃપોત્તમ; તેમને વટાવીને સ્વર્ગકામી શરીરત્યાગીઓ જાય છે.
7.55.10
सर्वेषां यज्वनां यज्ञं श्रोतुमिच्छामि सुव्रत ।
दक्षिणाश्चानुरूपेभ्यो दत्ता राजर्षिसत्तमैः ॥ ७.५५.१० ॥
હે સુવ્રત, બધા યજ્ઞકર્તાઓનો યજ્ઞ અને શ્રેષ્ઠ રાજર્ષિઓએ યોગ્ય પાત્રોને આપેલી દક્ષિણાઓ સાંભળવાની મારી ઇચ્છા છે.
7.55.11
शैब्यस्य नृपतेः पुनः सृञ्जयो नाम नामतः ।
सखायौ तस्य चेवोभौ ऋषी पर्वतनारदौ ॥ ७.५५.११ ॥
શૈબ્ય રાજાનો ફરીથી સૃંજય નામનો મિત્ર હતો; તેના બે મિત્રો હતા — ઋષિ પર્વત અને નારદ.
7.55.12
तौ कदाचिद्गृहं तस्य प्रविष्टौ तद्दिदृक्षया ।
विधिवच्चार्चितौ तेन प्रीतौ तत्रोषतुः सुखम् ॥ ७.५५.१२ ॥
તે બંને એકવાર તેને જોવાની ઇચ્છાથી તેના ઘરમાં પ્રવેશ્યા; તેણે વિધિપૂર્વક તેમની પૂજા કરી, અને પ્રસન્ન થઈને તેઓ ત્યાં સુખેથી રહ્યા.
7.55.13
तं कदाचित्सुखासीनं ताभ्यां सह शुचिस्मिता ।
दुहिताऽभ्यागमत्कन्या सृञ्जयं वरवर्णिनी ॥ ७.५५.१३ ॥
એક વાર તે સુખેથી બેઠા હતા ત્યારે, તેમની સાથે શુચિસ્મિતા, સુંદર વર્ણવાળી કન્યા સૃંજય પાસે આવી.
7.55.14
तयाऽभिवादितः कन्यामभ्यनन्दद्यथाविधि ।
तत्सलिङ्गाभिराशीर्भिरिष्टाभिरभितः स्थिताम् ॥ ७.५५.१४ ॥
તેણે પ્રણામ કર્યા ત્યારે તેણે વિધિપૂર્વક કન્યાનો સત્કાર કર્યો અને તેને યોગ્ય પ્રિય આશીર્વાદો આપ્યા.
7.55.15
तां निरीक्ष्याब्रवीद्वाक्यं पर्वतः प्रहसन्निव ।
कस्येयं चञ्चलापाङ्गी सर्वलक्षणसम्मता ॥ ७.५५.१५ ॥
તેને જોઈને પર્વત જાણે હસતાં હસતાં બોલ્યો, "ચંચળ કટાક્ષવાળી, સર્વ શુભ લક્ષણોથી યુક્ત આ કોની કન્યા છે?"
7.55.16
उषा स्विद्भाः स्विदर्कस्य ज्वलनस्य शिखापि वा ।
श्रीर्द्द्रिः कीर्तिंर्धृतिः षुष्टिः सिद्धिश्चन्द्रमसः प्रभा ॥ ७.५५.१६ ॥
આ ઉષા છે, સૂર્યની પ્રભા છે, કે અગ્નિની જ્વાળા? શ્રી, હ્રી, કીર્તિ, ધૃતિ, પુષ્ટિ, સિદ્ધિ, કે ચંદ્રની પ્રભા?
7.55.17
एवं ब्रुवाणं देवर्षिं नृपतिः सृञ्जयोऽब्रवीत् ।
ममेयं भगवन्कन्या वर्या वरमभीप्सति ॥ ७.५५.१७ ॥
દેવર્ષિ આમ બોલતા હતા ત્યારે રાજા સૃંજયે કહ્યું, "હે ભગવન્, મારી આ શ્રેષ્ઠ કન્યા વર ઇચ્છે છે."
7.55.18
नारदस्त्वब्रवीदेनं देहि मह्यमिमां नृप ।
भार्यार्थं सुमहच्छ्रेयः प्राप्तुं चेदिच्छसे नृप ॥ ७.५५.१८ ॥
પણ નારદે તેને કહ્યું, "હે રાજન્, આ કન્યા મને આપો. હે રાજન્, જો તમે મહાન કલ્યાણ મેળવવા ઇચ્છો, તો તેને મારી ભાર્યા માટે આપો."
7.55.19
ददानीत्येवं संहृष्टः सृञ्जयः प्राह नारदम् ।
एवमुक्ते नृपतिना क्रोधपर्याकुलेक्षणः।
पर्वतस्तु सुसङ्क्रुद्धो नारदं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.५५.१९ ॥
"હું આપીશ" એમ હર્ષિત થઈને સૃંજયે નારદને કહ્યું. રાજાએ આમ કહ્યું ત્યારે ક્રોધથી વ્યાકુળ નેત્રોવાળો પર્વત અતિ કુદ્ધ થઈને નારદને બોલ્યો.
7.55.20
पूर्वं ममैव मनसा विद्धि भार्यां वृतामृषे ।
यस्मादपाचरस्तस्मात्स्वर्गं न गच्छसि ॥ ७.५५.२० ॥
"હે ઋષિ, પહેલાં જ મનથી મેં વરેલી એ ભાર્યા છે એમ જાણ. તેં અયોગ્ય આચરણ કર્યું છે તેથી તું સ્વર્ગે જઈશ નહીં."
7.55.21
एवमुक्तो नारदस्तं प्रत्युवाचोत्तरं वचः ।
मनोवाग्बुद्धिसम्भाषा सत्यं तोयमथाग्नयः ॥ ७.५५.२१ ॥
આમ કહેવાયેલા નારદે તેને ઉત્તરમાં આ વચનો કહ્યાં — મન, વાણી અને બુદ્ધિનો સંવાદ સત્ય છે; પાણી અને અગ્નિઓ (પણ સાક્ષી છે).
7.55.22
पाणिग्रहममन्त्राश्च प्रथितं दारलक्षणम् ।
न त्वेषां निश्चिता निष्ठा त्वया सा मनसा स्मृता ॥ ७.५५.२२ ॥
પાણિગ્રહણના મંત્રો અને પત્નીનું પ્રસિદ્ધ લક્ષણ (વિવાહ) — પરંતુ તેમાં નિશ્ચિત નિષ્ઠા એ છે કે તેં તેને મનથી સ્મરણ કરી છે.
7.55.23
एवं विद्वांस्तु मां यस्मादनुव्याहृतवानसि ।
तस्मात्त्वमपि न स्वर्गं गमिष्यसि मया विना।
अन्योन्यमेवं शप्त्वा वै तस्थतुस्तत्र तौ तदा ॥ ७.५५.२३ ॥
આ જાણવા છતાં તેં મારા વિશે જ (અસત્ય) કહ્યું; તેથી તું પણ મારા વિના સ્વર્ગે જઈશ નહીં. આમ એકબીજાને શાપ આપીને તે બંને ત્યાં ઊભા રહ્યા.
7.55.24
अथ सोऽपि नृपो विप्रान्पानाच्छादनभोजनैः ।
पुत्रकामः परं शक्त्या यत्नाच्चोपाचरच्छुचिः ॥ ७.५५.२४ ॥
પછી તે રાજાએ પણ પુત્રની ઇચ્છાથી, પોતાની શક્તિ અનુસાર અતિ યત્નથી શુચિ થઈને, બ્રાહ્મણોની પાન, વસ્ત્ર અને ભોજનથી સેવા કરી.
7.55.25
तस्य प्रसन्ना विप्रेन्द्राः कदाचित्पुत्रदर्शिनः ।
तपःस्वाध्यायनिरता वेदवेदाङ्गपारगाः ॥ ७.५५.२५ ॥
તેના પર પ્રસન્ન થયેલા શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો એક સમયે, તેને પુત્ર થશે એવું જોનારા, તપ અને સ્વાધ્યાયમાં લીન, વેદ તથા વેદાંગમાં પારંગત હતા.
7.55.26
सहिता नारदं प्राहुर्देह्यस्मै पुत्रमीप्सितम् ।
तथेत्युक्त्वा द्विजैरुक्तः सृञ्जयं नारदोऽब्रवीत् ॥ ७.५५.२६ ॥
તેઓ સાથે મળીને નારદને બોલ્યા, 'આને ઇચ્છિત પુત્ર આપો.' 'તથાસ્તુ' એમ કહીને દ્વિજોએ કહેલા નારદે સૃંજયને કહ્યું.
7.55.27
तुभ्यं प्रसन्ना राजर्षे पुत्रमीप्सन्ति ब्राह्मणाः ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते यादृशं पुत्रमीप्सितम् ॥ ७.५५.२७ ॥
'હે રાજર્ષિ, તારા પર પ્રસન્ન બ્રાહ્મણો તને પુત્ર આપવા ઇચ્છે છે. તારું કલ્યાણ થાય. તને જેવો પુત્ર ઇચ્છિત હોય તેવો વર પસંદ કર.'
7.55.28
तथोक्तः प्राञ्जली राजा पुत्रं वव्रे गुणान्वितम् ।
यशस्विनं कीर्तिमन्तं तेजस्विनमरिन्दमम् ॥ ७.५५.२८ ॥
આમ કહેવાતાં હાથ જોડેલા રાજાએ ગુણવાન પુત્ર પસંદ કર્યો—યશસ્વી, કીર્તિમાન, તેજસ્વી, શત્રુઓને દમનારો.
7.55.29
यस्य मूत्रं पुरीषं च क्लेदः स्वेदश्च काञ्चनम् ।
सर्वं भवेत्प्रसादाद्वै तादृशं तनयं वृणे ॥ ७.५५.२९ ॥
'જેનું મૂત્ર, મળ, સ્રાવ અને પરસેવો બધું સોનું હોય, એવો પુત્ર હું તારી કૃપાથી પસંદ કરું છું.'
7.55.30
तथा भविष्यतीत्युक्ते जज्ञे तस्योप्सितः सुतः ।
काञ्चनस्याकरः श्रीमान्प्रसादाद्वै सुकाङ्क्षितः ॥ ७.५५.३० ॥
'એમ જ થશે' એમ કહેવાતાં તેને ઇચ્છિત પુત્ર જન્મ્યો—સોનાની ખાણ, શ્રીમાન, કૃપાથી અત્યંત ઇચ્છિત.
7.55.31
रुदितस्य च नेत्राभ्यामपतत्तस्य नेत्रजम् ।
मूत्रं पुरीषं स्वेदश्च सर्वं भवति काञ्चनम्।
सुवर्णष्ठीविरित्येव तस्य नामाभवत्कृतम् ॥ ७.५५.३१ ॥
રડતી વખતે તેની આંખોમાંથી પડતાં આંસુ, તેનું મૂત્ર, મળ, પરસેવો બધું સોનું થઈ જતું. તેથી તેનું નામ સુવર્ણષ્ઠીવી પડ્યું.
7.55.32
तस्मिन्वरप्रदानेन वर्धयत्यमितं धनम् ।
कारयामास नृपतिः सौवर्णं सर्वमीप्सितम् ॥ ७.५५.३२ ॥
તે વરદાનને કારણે તેનું ધન અમાપ વધ્યું. રાજાએ પોતાને જોઈતી બધી વસ્તુઓ સોનાની બનાવડાવી.
7.55.33
गृहप्राकारदुर्गाणि ब्राह्मणावसथान्यपि ।
शय्यासनानि यानानि स्थालीपिठरभाजनम् ॥ ७.५५.३३ ॥
ઘરો, કિલ્લાઓની દીવાલો, દુર્ગો, બ્રાહ્મણોનાં નિવાસો, શય્યાઓ, આસનો, વાહનો, થાળીઓ, કઢાઈઓ અને પાત્રો.
7.55.34
तस्य राज्ञोऽपि यद्वेश्म बाह्याश्चोपस्कराश्च ये ।
सर्वं तत्काञ्चनमयं कालेन परिवर्धितम् ॥ ७.५५.३४ ॥
તે રાજાનો જે મહેલ હતો અને બહારની જે સામગ્રી હતી તે બધું સમય જતાં સોનામય થઈ ગયું.
7.55.35
अथ दस्युगणाः श्रुत्वा दृष्ट्वा चैनं तथाविधम् ।
सम्भूय तस्य नृपतेः समारब्धाश्चिकीर्षितुम् ॥ ७.५५.३५ ॥
ત્યારે લૂંટારાઓની ટોળીઓએ તેના વિશે સાંભળ્યું અને તેને એવી સ્થિતિમાં જોયો, તેથી તેઓ ભેગા થઈને તે રાજા સાથે કંઈક કરવા તત્પર થયા.
7.55.36
केचित्तत्राब्रुवन्राज्ञः पुत्रं गृह्णीम वै स्वयम् ।
सोऽस्याकरः काञ्चनस्य तस्य यत्नं चरामहे ॥ ७.५५.३६ ॥
ત્યાં કેટલાક બોલ્યા, "રાજાના પુત્રને આપણે જ પકડી લઈએ. તે સોનાની ખાણ છે. તેના માટે આપણે પ્રયત્ન કરીએ."
7.55.37
ततस्ते दस्यवो लुब्धाः प्रविश्य नृपतेर्गृहम् ।
राजपुत्रं तथाऽऽजह्रुः सुवर्णष्ठीविनं बलात् ॥ ७.५५.३७ ॥
પછી તે લોભી લૂંટારાઓ રાજાના મહેલમાં પ્રવેશીને સોનું થૂંકતા રાજકુમારને બળપૂર્વક ઉઠાવી ગયા.
7.55.38
गृह्यैनमनुपायज्ञा नीत्वाऽरण्यमचेतसः ।
हत्वा विशस्य चापश्यँ ल्लुब्धा वसु न किञ्चन ॥ ७.५५.३८ ॥
ઉપાય ન જાણનારા તે મૂર્ખ લોભીઓ તેને પકડીને જંગલમાં લઈ ગયા, મારી નાખ્યો અને કાપીને જોયું, પણ તેમને કંઈ ધન ન મળ્યું.
7.55.39
तस्य प्राणैर्विमुक्तस्य नष्टं तत्काञ्चनं वरम् ।
दस्यवश्च तदाऽन्योन्यं जघ्नुर्मूर्खा विचेतसः ॥ ७.५५.३९ ॥
તેના પ્રાણ નીકળી જતાં તે ઉત્તમ સોનું પણ નષ્ટ થઈ ગયું; ત્યારે તે મૂર્ખ અને વિવેકહીન લૂંટારાઓએ એકબીજાને મારી નાખ્યા.
7.55.40
हत्वा परस्परं नष्टाः कुमारं चाद्भुतं भुवि ।
असम्भाव्यं गता घोरं नरकं दुष्टकारिणः ॥ ७.५५.४० ॥
એકબીજાને મારીને નાશ પામેલા તેઓ, પૃથ્વી પરના તે અદ્ભુત કુમારને કારણે દુષ્કર્મ કરનારાઓને મળતા અકલ્પનીય ભયંકર નરકમાં પહોંચ્યા.
7.55.41
तं दृष्ट्वा निहतं पुत्रं वरदत्तं महातपाः ।
विललाप सुदुःखार्तो बहुधा करुणं नृपः ॥ ७.५५.४१ ॥
મારેલા પુત્ર વરદત્તને જોઈને મહાતપસ્વી રાજા અત્યંત દુઃખથી પીડિત થઈ અનેક રીતે કરુણ વિલાપ કરવા લાગ્યા.
7.55.42
विलपन्तं निशम्याथ पुत्रशोकहतं नृपम् ।
प्रत्यदृश्यत देवर्षिर्नारदस्तस्य सन्निधौ ॥ ७.५५.४२ ॥
પુત્રશોકથી પીડિત રાજાનો વિલાપ સાંભળીને ત્યારે દેવર્ષિ નારદ તેમની સમક્ષ પ્રગટ થયા.
7.55.43
उवाच चैनं दुःखार्तं विलपन्तमचेतसम् ।
सृञ्जयं नारदो यद्यत्तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ ७.५५.४३ ॥
દુઃખથી પીડિત, વિલાપ કરતા અને અચેત સૃંજયને નારદે કહ્યું — હે યુધિષ્ઠિર, તેમણે જે જે કહ્યું તે સાંભળ.
7.55.44
त्यज शोकं महाराज वैक्लब्यं त्यज बुद्धिमन् ।
न मृतः शोचतो जीवेन्मुह्यतो वा नराधिप ॥ ७.५५.४४ ॥
હે મહારાજ, શોક છોડ; હે બુદ્ધિમાન, વિહ્વળતા છોડ. હે નરાધિપ, મૃત વ્યક્તિ શોક કરવાથી કે મોહ પામવાથી જીવિત થતો નથી.
7.55.45
त्यज शोकं नृपश्रेष्ठ न शोचन्ति भवद्विधाः ।
वीरो भवान्महाराज ज्ञानवृद्धोऽपि मे मतः।
कामानामवितृप्तस्त्वं सृञ्जयेह मरिष्यसि ॥ ७.५५.४५ ॥
હે નૃપશ્રેષ્ઠ, શોક છોડ; તારા જેવા લોકો શોક કરતા નથી. હે મહારાજ, તું વીર છે, અને જ્ઞાનમાં વૃદ્ધ પણ મને લાગે છે. હે સૃંજય, કામનાઓથી અતૃપ્ત રહીને તું અહીં જ મૃત્યુ પામીશ.
7.55.46
यस्य चैते वयं गेहे उषिता ब्रह्मवादिनः ।
आविक्षितं मरुत्तं च मृतं सृञ्जय शुश्रुम ॥ ७.५५.४६ ॥
અમારા જેવા બ્રહ્મવાદીઓ જેમના ઘરે રહ્યા, તે આવિક્ષિત અને મરુત્ત પણ મૃત્યુ પામ્યા એમ, હે સૃંજય, અમે સાંભળ્યું છે.
7.55.47
संवर्तो याजयामास स्पर्धया वै बृहस्पतेः ।
यस्मै राजर्षये प्रादाद्धनं स भगवान्प्रभुः।
हैमं हिमवतः पादं यियक्षोर्विविधैः सवैः ॥ ७.५५.४७ ॥
બૃહસ્પતિ સાથેની સ્પર્ધાથી સંવર્તે યજ્ઞ કરાવ્યો. હિમાલયનો સોનેરી ઢોળાવ, જે ભગવાન પ્રભુએ વિવિધ યજ્ઞ કરવા ઇચ્છતા તે રાજર્ષિને ધન તરીકે આપ્યો.
7.55.48
यस्य सेन्द्रामरगणा बृहस्पतिपुरोगमाः ।
देवा विश्वसृजः सर्वे यजनान्ते समासते।
यज्ञवाटस्य सौवर्णाः सर्वे चासन्परिच्छदाः ॥ ७.५५.४८ ॥
યજ્ઞના અંતે ઇન્દ્ર અને અમરગણો સહિત બૃહસ્પતિની આગેવાનીમાં દેવો અને વિશ્વસર્જકો સૌ સાથે બેસે છે. તે યજ્ઞમંડપની બધી સામગ્રી સોનાની હતી.
7.55.49
यस्य सर्वं तदा ह्यन्नं मनोभिप्रायगं शुचि ।
कामतो बुभुजुर्विप्राः सर्वे चान्नार्थिनो द्विजाः।
पयो दधि घृतं क्षौद्रं भक्ष्यं भोज्यं च शोभनम् ॥ ७.५५.४९ ॥
ત્યારે તેના ઘરમાં બધું અન્ન શુદ્ધ હતું, મનની ઇચ્છા પ્રમાણે પ્રાપ્ય; બ્રાહ્મણોએ ઇચ્છાનુસાર ભોજન કર્યું, અન્નાર્થી સર્વ દ્વિજોએ પણ. દૂધ, દહીં, ઘી, મધ, ભક્ષ્ય અને ભોજ્ય—બધું ઉત્તમ.
7.55.50
यस्य यज्ञेषु सर्वेषु वासांस्याभरणानि च ।
ईप्सितान्युपतिष्ठन्ते प्रहृष्टान्वेदपारगान् ॥ ७.५५.५० ॥
તેના બધા યજ્ઞોમાં વસ્ત્રો, આભૂષણો અને ઇચ્છિત વસ્તુઓ આનંદપૂર્વક વેદપારંગત બ્રાહ્મણો પાસે પોતાની મેળે આવતી.
7.55.51
मरुतः परिवेष्टारो मरुत्तस्याभवन्गृहे ।
आविक्षितस्य राजर्षेर्विश्वेदेवाः सभासदः ॥ ७.५५.५१ ॥
મરુત્તના ઘરમાં મરુતો પીરસનારા હતા; રાજર્ષિ આવિક્ષિતની સભાના સભ્યો વિશ્વેદેવો હતા.
7.55.52
यस्य वीर्यवतो राज्ञः सुवृष्ट्या सस्यसम्पदः ।
हविर्भिस्तर्पिता येन सम्यक्क्लृप्तैर्दिवौकसः ॥ ७.५५.५२ ॥
જે પરાક્રમી રાજાની સારી વૃષ્ટિથી પાકની સંપત્તિ થઈ, જેના વડે સારી રીતે તૈયાર હવિઓથી દેવો તૃપ્ત થયા.
7.55.53
ऋषीणां च पितॄणां च देवानां सुखजीविनम् ।
ब्रह्मचर्यश्रुतिमुखैः सर्वैर्दानैश्च सर्वदा ॥ ७.५५.५३ ॥
ઋષિઓ, પિતૃઓ અને દેવોને સુખે જીવાડનાર; બ્રહ્મચર્ય અને વેદશ્રવણને મુખ્ય રાખીને સદા સર્વ દાન આપનાર.
7.55.54
शयनासनपानानि स्वर्णराशीश्च दुस्त्यजाः ।
तत्सर्वममितं वित्तं दत्तं विप्रेभ्य इच्छया ॥ ७.५५.५४ ॥
શય્યા, આસનો, પીણાં અને છોડવા મુશ્કેલ સુવર્ણરાશિ—આ બધું અપાર ધન તેણે બ્રાહ્મણોને ઇચ્છાથી દાનમાં આપ્યું.
7.55.55
सोनुध्यातस्तु शक्रेण प्रजाः कृत्वा निरामयाः ।
श्रद्दधानो जिताँल्लोकान्गतः पुण्यदुहोऽक्षयान् ॥ ७.५५.५५ ॥
ઇન્દ્રની કૃપા પામીને, પ્રજાઓને નિરામય કરીને, શ્રદ્ધાથી જીતેલા લોકોમાં તે ગયો; પુણ્યરૂપ અક્ષય દુધાળ ગાયો છે ત્યાં.
7.55.56
सप्रजः सनृपामात्यः सदारापत्यबान्धवः ।
यौवनेन सहस्राब्दं मरुत्तो राज्यमन्वशात् ॥ ७.५५.५६ ॥
પ્રજા, રાજાઓ, અમાત્યો, પત્નીઓ, સંતાનો અને સગાં સહિત, મરુત્તે યૌવનમાં હજાર વર્ષ રાજ્ય કર્યું.
7.55.57
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.५५.५७ ॥
તે મૃત્યુ પામ્યો હોત તોપણ, હે સૃંજય, તારા માટે તે ચાર ગણું શુભ છે. પુત્રથી પણ તને વધુ પુણ્ય છે; પુત્ર માટે શોક ન કર. યજ્ઞ ન કરનાર અને દક્ષિણા ન આપનાર વિશે તેણે 'શ્વૈત્ય' એમ કહ્યું.