महाभारत · अध्याय 7.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.70.1
रामो महातपाः शूरो वीरो लोकनमस्कृतः ।
जामदग्न्योऽप्यतियशा अवितृप्तो मरिष्यति ॥ ७.७०.१ ॥
महातपस्वी, शूर, वीर, लोकांनी नमस्कारलेला, अपार कीर्तीचा जमदग्नीचा पुत्र राम हासुद्धा अतृप्त असताना मरण पावेल.
7.70.2
यश्चास्त्रमनुपर्येति भूमिं कुर्वन्विपांसुलाम् ।
नचासीद्विक्रिया यस्य प्राप्य श्रियमनुत्तमाम् ॥ ७.७०.२ ॥
ज्याने आपल्या अस्त्राने पृथ्वी धूळविरहित करीत तिला फिरून पाहिले; सर्वोत्तम ऐश्वर्य मिळूनही ज्याच्यात कोणताही विकार उत्पन्न झाला नाही.
7.70.3
जामदग्न्यो न ते राजन्कच्चिच्छ्रोत्रमुपागतः ।
येनैकेन पुरा राजन्क्रुद्धेन हतबन्धुना ॥ ७.७०.३ ॥
हे राजा! जमदग्नीचा पुत्र (परशुराम) याची बातमी तुझ्या कानी आली नाही का? पूर्वी आपले नातेवाईक मारले गेल्यामुळे क्रोधित होऊन ज्याने एकट्याने...?
7.70.4
भृगुभिस्ताम्भमानेन त्राहि रामेति विस्वरम् ।
त्रिःसप्तकृत्वो भूमिर्यत्कृता निःक्षत्रिया पुरा ॥ ७.७०.४ ॥
भृगूवंशीय 'हे राम, रक्षण कर' असे मोठ्याने विलाप करीत असताना, पूर्वी एकवीस वेळा ज्याने पृथ्वी क्षत्रियरहित केली.
7.70.5
यः क्षत्रियैः परामृष्टे वत्से पितरि चाब्रुवन् ।
ततोऽवधीत्कार्तवीर्यमजितं समरे परैः ॥ ७.७०.५ ॥
क्षत्रियांनी त्याच्या पित्याचा अपमान केला आणि 'हे वत्सा' असे म्हटले, तेव्हा शत्रूंनाही न जिंकता येणाऱ्या कार्तवीर्याला ज्याने युद्धात मारले.
7.70.6
क्षत्रियाणां चतुःषष्टिमयुतानि सहस्रशः ।
तदा मृत्योः समेतानि एकेन धनुषाऽजयत् ॥ ७.७०.६ ॥
क्षत्रियांचे चौसष्ट अयुत, हजारोहजार, मृत्यूच्या स्वाधीन एकत्र झाले असता, त्याने एकट्याने धनुष्याने त्यांना जिंकले.
7.70.7
ब्रह्मद्विषां चाथ तस्मिन्हस्राणि चतुर्दश ।
पुनरन्यान्निजग्राह दन्तकूरे जघान ह ॥ ७.७०.७ ॥
त्या युद्धात ब्राह्मणद्वेषी चौदा हजार (योद्धे) आणि पुन्हा इतरांना त्याने पकडून दन्तकूरात ठार मारले.
7.70.8
सहस्रं मुसलेनाहन्सहस्रमसिनाऽवधीत् ।
उद्बन्धनात्सहस्रं च सहस्रमुदके कृतम् ॥ ७.७०.८ ॥
एक हजाराला मुसळाने मारले, एक हजाराला तलवारीने वधले, एक हजाराला फासावर लटकवून, आणि एक हजाराला पाण्यात बुडवून ठार केले.
7.70.9
दन्तान्भङ्क्त्वा सहस्रस्य भिन्नकर्णांस्तथाऽकरोत् ।
ततः सप्तसहस्राणां कुटुधृपमपाययत् ॥ ७.७०.९ ॥
एक हजाराचे दात मोडले आणि तसेच त्यांचे कान फाडले. मग सात हजार जणांना कुटु-धूपाचा धूर पाजला.
7.70.10
शिष्टान्वध्वा च हत्वा वै तेषां मृर्ध्नि विभिद्य च ।
गुणावतीमुत्तरेण खाण्डवाद्दक्षिणेन च।
गिर्यन्ते शतसाहस्रा हैहयाः समरे हताः ॥ ७.७०.१० ॥
उरलेल्यांना बांधून आणि मारून, त्यांची डोकी फोडून — गुणावतीच्या उत्तरेस आणि खाण्डवाच्या दक्षिणेस, पर्वतांच्या टोकांवर — युद्धात लाखो हैहय मारले गेले.
7.70.11
सरथाश्वगजा वीरा निहतास्तत्र शेरते ।
पितुर्वधामर्षितेन जामदग्न्येन धीमता ॥ ७.७०.११ ॥
रथ, घोडे, हत्तींसह वीर तेथे मारले जाऊन पडले आहेत — वडिलांच्या वधामुळे संतप्त झालेल्या बुद्धिमान जामदग्न्याकडून.
7.70.12
निजघ्ने दशसाहस्रान्रामः परशुना तदा ।
न ह्यमृष्यत ता वाचो यास्तैर्भृशमुदीरिताः ॥ ७.७०.१२ ॥
तेव्हा राम (परशुराम) याने परशूने दहा हजार (योद्ध्यांना) मारले, कारण त्यांनी उच्चारलेले ते कठोर शब्द त्याला सहन झाले नाहीत.
7.70.13
भृगौ रामाभिधावेति यदाक्रन्दन्द्विजोत्तमाः ।
ततः काश्मीरदरदान्कुन्तिक्षुद्रकमालवान् ॥ ७.७०.१३ ॥
भृगुवंशातील श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी 'राम, धाव!' असा आक्रोश केला तेव्हा त्याने काश्मीर, दरद, कुंती, क्षुद्रक आणि मालवांवर प्रहार केला.
7.70.14
अङ्गवङ्गकलिङ्गांश्च विदेहांस्ताम्रलिप्तकान् ।
रक्षोवाहान्वीतिहोत्रांस्त्रिगर्तान्मार्तिकावतान् ॥ ७.७०.१४ ॥
अंग, वंग, कलिंग, विदेह, ताम्रलिप्तक, राक्षसवाह, वीतिहोत्र, त्रिगर्त आणि मार्तिकावत यांनाही त्याने ठार केले.
7.70.15
शिबीनन्यांश्च राजन्यान्देशान्देशान्सहस्रशः ।
निजघान शितैर्बाणैर्जामदग्न्यः प्रतापवान् ॥ ७.७०.१५ ॥
शिबी आणि इतर क्षत्रिय राजांना, देशोदेशी हजारोंनी, प्रतापी जमदग्निपुत्राने तीक्ष्ण बाणांनी ठार केले.
7.70.16
कोटीशतसहस्राणि क्षत्रियाणां सहस्रशः ।
इन्द्रगोपकवर्णस्य बन्धुजीवनिभस्य च ॥ ७.७०.१६ ॥
इंद्रगोपक कीटासारख्या आणि बंधुजीव फुलासारख्या रंगाच्या क्षत्रियांचे शेकडो हजार कोटी, हजारोंनी, मारले गेले.
7.70.17
रुधिरस्य परीवाहैः पूरयित्वा सरांसि च ।
सर्वानष्टादश द्वीपान्वशमानीय भार्गवः ॥ ७.७०.१७ ॥
रक्ताच्या प्रवाहांनी सरोवरे भरून, भार्गवाने सर्व अठरा द्वीपे आपल्या ताब्यात आणली.
7.70.18
ईजे क्रतुशतैः पुण्यैः समाप्तवरदक्षिणैः ।
वेदीमष्टनलोत्सेधां सौवर्णां विधिनिर्मिताम् ॥ ७.७०.१८ ॥
पुण्यकारक शंभर यज्ञ, पूर्ण श्रेष्ठ दक्षिणांसह, आठ नल उंचीच्या, विधिपूर्वक बांधलेल्या सुवर्णवेदीवर त्याने केले.
7.70.19
सर्वरत्नशतैः पूर्णां पताकाशतमालिनीम् ।
ग्राम्यारण्यैः पशुगणैः सम्पूर्णां च महीमिमाम् ॥ ७.७०.१९ ॥
सर्व प्रकारच्या शेकडो रत्नांनी परिपूर्ण, शेकडो ध्वजांनी अलंकृत, ग्राम्य आणि वन्य पशुसमूहांनी भरलेली ही पृथ्वी.
7.70.20
रामस्य जामदग्न्यस्य प्रतिजग्राह कश्यपः ।
ततः शतसहस्राणि द्विपेन्द्रान्हेमभूषणान् ॥ ७.७०.२० ॥
जमदग्नीचा पुत्र राम याच्याकडून कश्यपाने ते स्वीकारले. नंतर सोन्याच्या अलंकारांनी सजलेले लाखो श्रेष्ठ हत्ती.
7.70.21
निर्दस्युं पृथिवीं कृत्वा शिष्टेष्टजनसङ्कुलाम् ।
कश्यपाय ददौ रामो हयमेधे महामखे ॥ ७.७०.२१ ॥
चोरांपासून मुक्त करून, सज्जन व प्रियजनांनी भरलेली पृथ्वी रामाने महान अश्वमेध यज्ञात कश्यपाला दिली.
7.70.22
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षत्रियां प्रभुः ।
इष्ट्वा क्रतुशतैर्वीरो ब्राह्मणेभ्यो ह्यमन्यत ॥ ७.७०.२२ ॥
एकवीस वेळा पृथ्वी क्षत्रियांपासून मुक्त करून, शेकडो यज्ञ करून त्या प्रभू वीराने ती ब्राह्मणांना देणे योग्य मानले.
7.70.23
सप्तद्वीपां वसुमतीं मारीचोऽगृह्णत द्विजः ।
रामं प्रोवाच निर्गच्छ वसुधातो ममाज्ञया ॥ ७.७०.२३ ॥
सप्तद्वीपांची पृथ्वी मरीचि नावाच्या द्विजाने स्वीकारली. रामाला तो म्हणाला, "माझ्या आज्ञेने या पृथ्वीवरून निघून जा."
7.70.24
स कश्यपस्य वचनात्प्रोत्सार्य सरिताम्पतिम् ।
इषुपाते युधां श्रेष्ठः कुर्वन्ब्राह्मणशासनम् ॥ ७.७०.२४ ॥
कश्यपाच्या शब्दाने समुद्राला एका बाणाच्या टप्प्यापर्यंत मागे सारून, ब्राह्मणांची आज्ञा पाळणारा योद्ध्यांत श्रेष्ठ तो.
7.70.25
अध्यावसद्गिरिश्रेष्ठं महेन्द्रं पर्वतोत्तमम् ।
एवं गुणशतैर्युक्तो भृगूणां कीर्तिवर्धनः ॥ ७.७०.२५ ॥
ते पर्वतांत श्रेष्ठ असलेल्या महेंद्र पर्वतावर राहतात. अशा शेकडो गुणांनी युक्त, भृगुवंशाची कीर्ती वाढवणारे ते आहेत.
7.70.26
जामदग्न्यो ह्यतियशा मरिष्यति महाद्युतिः ।
त्वया चतुर्भद्रतरः पुण्यात्पुण्यतरस्तव ॥ ७.७०.२६ ॥
अत्यंत यशस्वी, महातेजस्वी जामदग्न्य (परशुराम) मरण पावतील. तुमच्यापेक्षा चौपट कल्याणकारी आणि तुमच्या पुण्यापेक्षाही अधिक पुण्यवान ते आहेत.
7.70.27
अयज्वानमदक्षिण्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः ।
एते चतुर्भद्रतरास्त्वया भद्रशताधिकाः।
मृता नरवरश्रेष्ठ मरिष्यन्ति च सृञ्जय ॥ ७.७०.२७ ॥
यज्ञ न करणाऱ्या, दक्षिणा न देणाऱ्या पुत्रासाठी शोक करू नकोस. तुमच्यापेक्षा चौपट कल्याणकारी आणि शंभर कल्याणांहून अधिक असे हे मरण पावले आहेत व मरतीलही, हे नरश्रेष्ठ सृंजया.