ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.71.1
पुण्यमाख्यानमायुष्यं श्रुत्वा षोडशराजकम् ।
अव्याहरन्नरपतिस्तूष्णीमासीत्स सृञ्जयः ॥ ७.७१.१ ॥
ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଓ ଆୟୁଷ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିକାରୀ ଷୋଡ଼ଶ ରାଜାଙ୍କ କାହାଣୀ ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ସେ ସୃଞ୍ଜୟ ରାଜା ନୀରବ ରହିଲେ।
7.71.2
तमब्रवीत्तदा दीनं नारदो भगवानृषिः ।
कच्चिन्मया व्याहृतं यद्धृदये तत्स्थितं तव ॥ ७.७१.२ ॥
ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ ନାରଦ ଋଷି ସେହି ଦୀନ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ କହିଥିବା କଥା ତୁମ ହୃଦୟରେ ରହିଛି କି?"
7.71.3
आहोस्विदन्ततो नष्टं श्राद्धं शूद्रीपताविव ।
स एवमुक्तः प्रत्याह प्राञ्जलिः सृञ्जयस्तदा ॥ ७.७१.३ ॥
ଅଥବା ଶେଷରେ ଶୂଦ୍ରର ଦାନ ପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା କି?" ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସୃଞ୍ଜୟ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
7.71.4
पुत्रशोकापहं श्रुत्वा धन्यमाख्यानमुत्तमम् ।
राजर्षीणां पुराणानां यज्वनां दक्षिणावताम् ॥ ७.७१.४ ॥
ପୁତ୍ରଶୋକ ଦୂର କରୁଥିବା, ଧନ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ଏହି କାହାଣୀ ଶୁଣି, ପ୍ରାଚୀନ ରାଜର୍ଷିମାନଙ୍କର, ଯଜ୍ଞକାରୀ ଓ ଦକ୍ଷିଣାଦାତାମାନଙ୍କର...
7.71.5
विस्मयेन हृते शोके तमसीवार्कतेजसा ।
विपाप्माऽस्म्यव्यथोपेतो ब्रूहि किं करवाण्यहम् ॥ ७.७१.५ ॥
ବିସ୍ମୟରେ ଶୋକ ସୂର୍ଯ୍ୟତେଜରେ ଅନ୍ଧକାର ଯେପରି ଦୂର ହୁଏ ସେପରି ହରଣ ହୋଇଗଲା। ମୁଁ ପାପରହିତ ଓ ଦୁଃଖରହିତ ହୋଇଛି; କୁହନ୍ତୁ, ମୁଁ କଣ କରିବି?
7.71.6
दिष्ट्यापहतशोकस्त्वं वृणीष्वेह यदिच्छसि ।
तत्ते सम्पत्स्यते सर्वं न मृषावादिनो वयम् ॥ ७.७१.६ ॥
ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମ ଶୋକ ଦୂର ହୋଇଛି; ଏଠାରେ ତୁମେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କର, ବର ମାଗ। ତାହା ସମସ୍ତ ତୁମ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, କାରଣ ଆମେ ମିଥ୍ୟା କହୁନୁ।
7.71.7
पावितोऽहमनेनैव प्रसन्नो यद्भवान्मम् ।
प्रसन्नो यस्य भगवान्न तस्यास्तीह दुर्लभम् ॥ ७.७१.७ ॥
ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି, କାରଣ ଆପଣ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି। ଭଗବାନ ଯାହା ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ, ତାହା ପାଇଁ ଏଠାରେ କିଛି ଦୁର୍ଲଭ ନୁହେଁ।
7.71.8
पुनर्ददामि ते पुत्रं दस्युभिर्निहतं वृथा ।
उद्धृत्य नरकात्कष्टात्पशुवत्प्रोक्षितं यथा ॥ ७.७१.८ ॥
ଡକାୟତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବୃଥା ନିହତ ତୁମ ପୁତ୍ରକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଣି ଦେବି। ପଶୁକୁ କଷ୍ଟକର ନରକରୁ ଉଠାଇ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କରାଯିବା ପରି।
7.71.9
प्रादुरासीत्ततः पुत्रः सृञ्जयस्याद्भुतप्रभः ।
प्रसन्नेनर्षिणा दत्तः कुबेरतनयोपमः ॥ ७.७१.९ ॥
ତା'ପରେ ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ତେଜ ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା। ପ୍ରସନ୍ନ ଋଷି ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ, ସେ କୁବେରଙ୍କ ପୁତ୍ର ସଦୃଶ ଥିଲେ।
7.71.10
ततः सङ्गम्य पुत्रेण प्रीतिमानभवन्नृपः ।
ईजे च क्रतुभिः पुण्यैः समाप्तवरदक्षिणैः ॥ ७.७१.१० ॥
ତା'ପରେ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଭେଟି ରାଜା ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ବର ଓ ଦକ୍ଷିଣା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ପୁଣ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ସେ କଲେ।
7.71.11
अकृतार्थश्च भीतश्च न च सन्नाहकोविदः ।
अयज्वाचानपत्यश्च ततोऽसौ जीवितः पुनः ॥ ७.७१.११ ॥
ସେ ପୂର୍ବରୁ ଅକୃତାର୍ଥ ଓ ଭୀତ ଥିଲେ, କବଚ ପିନ୍ଧିବାରେ ନିପୁଣ ନଥିଲେ, ଯଜ୍ଞ କରୁ ନଥିଲେ ଓ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ; ତା'ପରେ ସେ ପୁଣି ଜୀବିତ ହେଲେ।
7.71.12
शूरो वीरः कृतार्थश्च प्रमथ्यारीन्सहस्रशः ।
अभिमन्युर्गतः स्वर्गं सङ्ग्रामेऽभिमुखाहतः ॥ ७.७१.१२ ॥
ଶୂର, ବୀର ଓ କୃତାର୍ଥ ଅଭିମନ୍ୟୁ ହଜାର ହଜାର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ସମ୍ମୁଖରେ ଆହତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
7.71.13
ब्रह्मचर्येण याँल्लोकान्प्रजया च श्रुतेन च ।
इष्टैश्च क्रतुभिर्यान्ति तांस्ते पुत्रोऽक्षयान्गतः ॥ ७.७१.१३ ॥
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ସନ୍ତାନ, ଶ୍ରୁତ ଓ ଇଷ୍ଟଯଜ୍ଞ-କ୍ରତୁ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଲୋକକୁ ଲୋକେ ଯାଆନ୍ତି, ସେହି ଅକ୍ଷୟ ଲୋକକୁ ତୁମ ପୁତ୍ର ଗଲେ।
7.71.14
विद्वांसः कर्मभिः पुण्यैः स्वर्गमीहन्ति नित्यशः ।
न तु स्वर्गादयं लोकः काम्यते स्वर्गवासिभिः ॥ ७.७१.१४ ॥
ବିଦ୍ବାନମାନେ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ସ୍ୱର୍ଗ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଠାରୁ ଏହି ଲୋକକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
7.71.15
तस्मात्स्वर्गगतं पुत्रमर्जुनस्य हतं रणे ।
न चेहानयितुं शक्यं किञ्चिदप्राप्यमीहितम् ॥ ७.७१.१५ ॥
ତେଣୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗ ଯାଇଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଏଠାକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଇଚ୍ଛିତ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନୁହେଁ।
7.71.16
यां योगिनो ध्यानविविक्तदर्शनाः ।
प्रयान्ति यां चोत्तमयज्विनो जनाः।
तपोभिरिद्धैरनुयान्ति यां तथा ।
तामक्षयां ते तनयो गतो गतिम् ॥ ७.७१.१६ ॥
ଧ୍ୟାନରେ ନିର୍ମଳ ଦୃଷ୍ଟିଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ଯେଉଁ ଗତି ପାଆନ୍ତି, ଉତ୍ତମ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାମାନେ ଯାହାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ତପସ୍ୟାରେ ଯାହାକୁ ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ, ସେହି ଅକ୍ଷୟ ଗତିକୁ ତୁମ ପୁତ୍ର ପାଇଛି।
7.71.17
अन्तात्पुनर्भावगतो विराजते ।
राजेव वीरो ह्यमृतात्मरश्मिभिः।
तामैन्दवीमात्मतनुं द्विजोचितां ।
गतोऽभिमन्युर्न स शोकमर्हति ॥ ७.७१.१७ ॥
ଅନ୍ତ ପରେ ପୁନର୍ବାର ନୂତନ ଭାବ ପାଇ ସେ ବୀର ଅମୃତମୟ ଆତ୍ମରଶ୍ମିରେ ରାଜାଙ୍କ ପରି ଦୀପ୍ତ ହୁଏ। ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରମୟ, ଦ୍ୱିଜୋଚିତ ଆତ୍ମଦେହ ପାଇଥିବା ଅଭିମନ୍ୟୁ ଶୋକର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
7.71.18
एवं ज्ञात्वा स्थिरो भूत्वा मा शुचो धैर्यमाप्नुहि ।
जीवन्हि पुरुषः शोच्यो न तु स्वर्गगतोऽनघ ॥ ७.७१.१८ ॥
ଏହା ଜାଣି ସ୍ଥିର ହୁଅ, ଶୋକ କର ନାହିଁ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧର। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଜୀବିତ ମନୁଷ୍ୟ ହିଁ ଶୋଚନୀୟ; ସ୍ୱର୍ଗଗତ ନୁହେଁ।
7.71.19
शोचतो हि महाराज अघमेवाभिवर्धते ।
तस्माच्छोकं परित्यज्य श्रेयसे प्रयतेद्बुधः ॥ ७.७१.१९ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଶୋକକାରୀର ପାପ ହିଁ ବଢ଼େ। ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଶୋକ ତ୍ୟାଗ କରି ଶ୍ରେୟ ପାଇଁ ଯତ୍ନ କରିବା ଉଚିତ।
7.71.20
प्रहर्षं प्रीतिमानन्दं प्रियमुत्सिक्तचित्तताम् ।
एतदाहुर्बुधाः शौचमशौचं शोक उच्यते ॥ ७.७१.२० ॥
ହର୍ଷ, ପ୍ରୀତି, ଆନନ୍ଦ, ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ ଓ ଉଲ୍ଲସିତ ମନ — ଏହାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନେ ଶୌଚ କହନ୍ତି; ଶୋକକୁ ଅଶୌଚ କୁହାଯାଏ।
7.71.21
एवं विद्वन्समुत्तिष्ठ प्रयतो भव मा शुचः ।
श्रुतस्ते सम्भवो मृत्योस्तपांस्यनुपमानि च ॥ ७.७१.२१ ॥
ଏହିପରି ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ ଉଠ; ସଂଯମୀ ହୁଅ, ଶୋକ କର ନାହିଁ। ମୃତ୍ୟୁର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଅନୁପମ ତପସ୍ୟା ବିଷୟରେ ତୁମେ ଶୁଣିଛ।
7.71.22
सर्वभूतसमत्वं च ब्रह्मणा चापि चोदितम् ।
सृञ्जयस्य तु पुत्रोऽसौ मृतः सञ्जीवितः श्रुतः ॥ ७.७१.२२ ॥
ସବୁ ଭୂତଙ୍କ ପ୍ରତି ସମଭାବ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏବଂ ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ସେହି ପୁତ୍ର ମୃତ ହୋଇ ପୁନର୍ବାର ଜୀବିତ ହେଲା ବୋଲି ଶୁଣାଯାଇଛି।
7.71.23
एवं विद्वन्महाराज मा शुचः साधयाम्यहम् ।
एतावदुक्त्वा भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ७.७१.२३ ॥
ଏହିପରି ଜାଣି, ହେ ମହାରାଜ, ଶୋକ କର ନାହିଁ; ମୁଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିବି। ଏତିକି କହି ଭଗବାନ ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ।
7.71.24
वागीशाने भगवति व्यासे व्यभ्रनभःप्रभे ।
गते मतिमतां श्रेष्ठे समाश्वास्य युधिष्ठिरम् ॥ ७.७१.२४ ॥
ବାଣୀର ଅଧୀଶ୍ବର, ତେଜସ୍ୱୀ, ମେଘହୀନ ଆକାଶ ପରି ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟାସ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ।
7.71.25
पूर्वेषां पार्थिवेन्द्राणआं महेन्द्रप्रतिमौजसाम् ।
न्यायाधिगतवित्तानां तां श्रुत्वा यज्ञसम्पदम् ॥ ७.७१.२५ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ତେଜସମ୍ପନ୍ନ, ନ୍ୟାୟପୂର୍ବକ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିଥିବା ପୂର୍ବ ରାଜାମାନଙ୍କ ଯଜ୍ଞସମ୍ପଦ ଶୁଣି।
7.71.26
सम्पूज्य मनसा विद्वान्विशोकोऽभूद्युधिष्ठिरः ।
पुनश्चाचिन्तयद्दीनः किंस्विद्वक्ष्ये धनञ्जयम् ॥ ७.७१.२६ ॥
ମନରେ ପୂଜା କରି ଜ୍ଞାନୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶୋକରହିତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ପୁନର୍ବାର ଦୀନ ହୋଇ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କ'ଣ କହିବି ବୋଲି ଭାବିଲେ।