ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.74.1
श्रुत्वा तु तं महाशब्दं पाण्डूनां पुत्रगृद्धिनाम् ।
चारैः प्रवेदितस्त्रस्तः समुत्थाय जयद्रथः ॥ ७.७४.१ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ସେହି ମହାକୋଳାହଳ ଶୁଣି, ପୁତ୍ରପ୍ରତି ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ସେମାନଙ୍କର ସେହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଚରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୂଚିତ ହୋଇ ଭୀତ ଜୟଦ୍ରଥ ଉଠି ଠିଆ ହେଲା।
7.74.2
शोकसम्मूढहृदयो दुःखेनाभ्याहतो भृशम् ।
मज्जमान इवागाधे विपुले शोकसागरे।
जगाम समितिं राज्ञां सैन्धवो विमृशन्बहु ॥ ७.७४.२ ॥
ଶୋକରେ ମୋହିତ ହୃଦୟ, ଦୁଃଖରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ, ଅଗାଧ ବିଶାଳ ଶୋକସାଗରରେ ବୁଡ଼ୁଥିବା ପରି, ବହୁତ ଚିନ୍ତା କରି ସୈନ୍ଧବ ରାଜାମାନଙ୍କ ସଭାକୁ ଗଲା।
7.74.3
स तेषां नरदेवानां सकाशे पर्यदेवयत् ।
अभिमन्युपितुर्भीतः सव्रीडो वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.७४.३ ॥
ସେ ସେହି ନରଦେବମାନଙ୍କ ଆଗରେ ବିଳାପ କଲା; ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ପିତାଙ୍କଠାରୁ ଭୀତ ହୋଇ, ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
7.74.4
योऽसौ पाण्डोः किल क्षेत्रे जातः शक्रेण कामिना ।
स निनीषति दुर्बुद्धिर्मां किलैकं यमक्षयम् ॥ ७.७४.४ ॥
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମାତୁର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାତ ଯେ — ସେହି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି କେବଳ ମୋତେ ଯମାଳୟକୁ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
7.74.5
स्वस्ति वोऽस्तु गमिष्यामि स्वगृहं जीवितेप्सया। ॥ ७.७४.५ ॥
ଆପଣମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ବଞ୍ଚିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ମୋ ଘରକୁ ଯିବି।
7.74.6
अथवास्त्रप्रतिबलास्त्रात मां क्षत्रियर्षभाः ।
पार्थेन प्रार्थितं वीरास्ते सन्दत्त ममाभयम् ॥ ७.७४.६ ॥
କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ରରେ ସମବଳ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୃଷଭଗଣ, ଅସ୍ତ୍ରରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର; ହେ ବୀରଗଣ, ପାର୍ଥ ଯାହା ମାଗିଛନ୍ତି ସେହି ଅଭୟ ମୋତେ ଦିଅ।
7.74.7
द्रोणदुर्योधनकृपाः कर्णमद्रेशबाह्लिकाः ।
दुःशासनादयः शक्तास्त्रातुमप्यन्तकार्दितम् ॥ ७.७४.७ ॥
ଦ୍ରୋଣ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, କୃପ, କର୍ଣ୍ଣ, ମଦ୍ରେଶ, ବାହ୍ଲିକ, ଦୁଃଶାସନ ପ୍ରଭୃତି ମଧ୍ୟ ଯମପୀଡ଼ିତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି।
7.74.8
किमङ्ग पुनरेकेन फल्गुनेन जिघांसता ।
न त्रास्यन्ति भवन्तो मां समस्ताः पतयः क्षितेः ॥ ७.७४.८ ॥
ଏକା ଫାଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଆସୁଥିଲେ ଆଉ କ'ଣ କହିବା! ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣମାନେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
7.74.9
प्रतिज्ञां पाण्डवेयानां श्रुत्वा मम महद्भयम् ।
सीदन्ति मम गात्राणि मुमूर्षोरिव पार्थिवाः ॥ ७.७४.९ ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଶୁଣି ମୋର ମହା ଭୟ ହେଉଛି। ହେ ରାଜାମାନେ, ମରଣୋନ୍ମୁଖ ଲୋକ ପରି ମୋ ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଳ ହେଉଛି।
7.74.10
वधो नूनं प्रतिज्ञातो मम गाण्डीवधन्वना ।
तथाहि हृष्टाः क्रोशन्ति शोककालेऽपि पाण्डवाः ॥ ७.७४.१० ॥
ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ବଧର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ଶୋକ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବମାନେ ହର୍ଷରେ ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି।
7.74.11
तन्न देवा न गन्धर्वा नासुरोरगराक्षसाः ।
उत्सहन्तेऽन्यथा कर्तुं कुत एव नराधिपाः ॥ ७.७४.११ ॥
ତେଣୁ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅସୁର, ଉରଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ବଦଳାଇବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି; ମନୁଷ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ କଥା ତ ଦୂରରେ!
7.74.12
तस्मान्मामनुजानीत भद्रं वोऽस्तु नरर्षभाः ।
अदर्शनं गमिष्यामि न मां द्रक्ष्यन्ति पाण्डवाः ॥ ७.७४.१२ ॥
ତେଣୁ ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ମୋତେ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ; ଆପଣମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ମୁଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯିବି; ପାଣ୍ଡବମାନେ ମୋତେ ଦେଖିବେ ନାହିଁ।
7.74.13
एवं विलपमानं तं भयाद्व्याकुलचेतसम् ।
आत्मकार्यगरीयस्त्वाद्राजा दुर्योधनोऽब्रवीत् ॥ ७.७४.१३ ॥
ଏହିପରି ଭୟରେ ବ୍ୟାକୁଳଚିତ୍ତ ହୋଇ ବିଳାପ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଖି ରାଜା ଦୁର୍ଯୋଧନ କହିଲେ।
7.74.14
न भेतव्यं नरव्याघ्र को हि त्वां पुरुषर्षभ ।
मध्ये क्षत्रियवीराणां तिष्ठन्तं प्रार्थयेद्युधि ॥ ७.७४.१४ ॥
ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଭୟ କର ନାହିଁ। କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତୁମକୁ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ଆଘାତ କରିବାକୁ ଚାହିଁବ?
7.74.15
एतेषां नरदेवानां मत्तमातङ्गगामिनाम् ।
सङ्घातमुपयातानामपि विभ्येत्पुरन्दरः ॥ ७.७४.१५ ॥
ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ଭଳି ଚାଲୁଥିବା ଏହି ନରଦେବ (ରାଜା)ମାନଙ୍କ ସମୂହ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଲେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ ହୁଏ।
7.74.16
अहं वैकर्तनः कर्णश्चित्रसेनो विविंशतिः ।
भूरिश्रवाः शलः शल्यो वृषसेनो दुरासदः ॥ ७.७४.१६ ॥
ମୁଁ, ବିକର୍ତ୍ତନର ପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ, ଚିତ୍ରସେନ, ବିବିଂଶତି, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଲ, ଶଲ୍ୟ, ବୃଷସେନ — ଯେ ଦୁର୍ଜୟ।
7.74.17
पुरुमित्रो जयो भोजः काम्भोजश्च सुदक्षिणः ।
सत्यव्रतो महाबाहुर्विकर्णो दुर्मुखश्च ह ॥ ७.७४.१७ ॥
ପୁରୁମିତ୍ର, ଜୟ, ଭୋଜ, କାମ୍ବୋଜ ସୁଦକ୍ଷିଣ, ମହାବାହୁ ସତ୍ୟବ୍ରତ, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁର୍ମୁଖ ମଧ୍ୟ।
7.74.18
दुःशासनः सुबाहुश्च कालिङ्गश्चाप्युदायुधः ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ द्रोणो द्रौणिश्च सौबलः ॥ ७.७४.१८ ॥
ଦୁଃଶାସନ, ସୁବାହୁ, କଳିଙ୍ଗ ରାଜା, ଉଦାୟୁଧ, ଅବନ୍ତୀର ଦୁଇ ରାଜକୁମାର ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ, ଦ୍ରୋଣ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, ଏବଂ ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି।
7.74.19
मायावी बलवाञ्छूरो राक्षसश्चाप्यलम्बुसः ।
एते चान्ये च बहवो नानाजनपदेश्वराः।
ससैन्यास्त्वाभिगोप्स्यन्ति व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ७.७४.१९ ॥
ମାୟାବୀ, ବଳବାନ, ଶୂର ରାକ୍ଷସ ଅଲମ୍ବୁଷ ମଧ୍ୟ, ଏମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବହୁ ନାନା ଜନପଦର ଈଶ୍ୱରମାନେ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ। ତୁମ ମନର ଏହି ଜ୍ୱର ଦୂର ହେଉ।
7.74.20
त्वं चापि रथिनां श्रेष्ठः स्वयं शूरोऽमितद्युते ।
स कथं पाण्डवेयेभ्यो भयं पश्यसि वैन्धव ॥ ७.७४.२० ॥
ହେ ଅମିତତେଜା! ତୁମେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶୂର। ହେ ବୈନ୍ଧବ! ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କଠାରୁ ତୁମେ କାହିଁକି ଭୟ ଦେଖୁଛ?
7.74.21
अक्षौहिण्यो महावीर्य मदीयास्तव रक्षणे ।
यत्ता योत्स्यन्ति माभैस्त्वं सैन्धव व्येतु ते भयम् ॥ ७.७४.२१ ॥
ହେ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ! ମୋ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ତୁମ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ। ହେ ସୈନ୍ଧବ! ତୁମେ ଭୟ କର ନାହିଁ। ତୁମ ଭୟ ଦୂର ହେଉ।
7.74.22
एवमाश्वासितो राजन्पुत्रेण तव सैन्धवः ।
दुर्योधनेन सहितो द्रोणं रात्रावुपागमत् ॥ ७.७४.२२ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଏହିପରି ତୁମ ପୁଅଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଶ୍ୱାସିତ ହୋଇ ସୈନ୍ଧବ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସହିତ ରାତ୍ରିରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
7.74.23
उपसङ्गृह्य चरणौ द्रोणाय स विशाम्पतिः ।
उपोपविश्य प्रणतः पर्यपृच्छदिदं वचः ॥ ७.७४.२३ ॥
ସେହି ବିଶାମ୍ପତି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପାଦ ଧରି, ପାଖରେ ବସି, ନମ୍ରଭାବେ ଏହି ବାକ୍ୟ ପଚାରିଲେ।
7.74.24
निमित्ते दूरपातित्वे लघुत्वे दृढवेधने ।
मम ब्रवीतु भगवान्विशेषं फल्गुनस्य च ॥ ७.७४.२४ ॥
ହେ ଭଗବନ୍! ଶକୁନରେ, ଦୂରକୁ ବାଣ ନିକ୍ଷେପରେ, ଲଘୁତାରେ ଓ ଦୃଢ଼ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦରେ ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ବିଶେଷତ୍ୱ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
7.74.25
विद्याविशेषमिच्छामि ज्ञातुमाचार्य तत्त्वतः ।
अर्जुनस्यात्मनश्चैव याथातथ्यं प्रचक्ष्व मे ॥ ७.७४.२५ ॥
ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ବିଦ୍ୟାର ବିଶେଷତା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଏବଂ ମୋର ମଧ୍ୟ। ତାହାର ଯଥାର୍ଥ ସ୍ୱରୂପ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
7.74.26
सममाचार्यकं तात तव चैवार्जुनस्य च ।
योगाद्दुःखोषितत्वाच्च तस्मात्त्वत्तोऽधिकोऽर्जुनः ॥ ७.७४.२६ ॥
ହେ ତାତ, ତୁମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଆଚାର୍ଯ୍ୟତ୍ୱ ସମାନ। ପରିଶ୍ରମ ଓ ଦୁଃଖ ସହିବାରୁ ଅର୍ଜୁନ ତୁମଠାରୁ ଅଧିକ।
7.74.27
न तु ते युधि सन्त्रासः कार्यः पार्थात्कथञ्चन ।
अहं हि रक्षिता तात भयात्त्वां नात्र संशयः ॥ ७.७४.२७ ॥
କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କଠାରୁ ତୁମେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଭୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ତାତ, ମୁଁ ହିଁ ତୁମକୁ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରିବି; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
7.74.28
न हि मद्बाहुगुप्तस्य प्रभवन्त्यमरा अपि ।
व्यूहयिष्यामि तं व्यूहं यं पार्थो न तरिष्यति ॥ ७.७४.२८ ॥
ମୋ ବାହୁଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଲୋକ ଉପରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ବ୍ୟୂହ ପାର୍ଥ ପାର ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ, ମୁଁ ସେହି ବ୍ୟୂହ ରଚନା କରିବି।
7.74.29
तस्माद्युध्यस्व माभैस्त्वं स्वधर्ममनुपालय ।
पितृपैतामहं मार्गमनुयाहि महारथ ॥ ७.७४.२९ ॥
ତେଣୁ ଯୁଦ୍ଧ କର, ଭୟ କରନା। ନିଜ ସ୍ୱଧର୍ମ ପାଳନ କର। ହେ ମହାରଥ, ପିତୃ-ପିତାମହଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କର।
7.74.30
अधीता विधिवद्वेदा अग्नयः सुहुतास्त्वया ।
इष्टं च बहुभिर्यज्ञैर्न ते मृत्युर्भयङ्करः ॥ ७.७४.३० ॥
ତୁମେ ବିଧିପୂର୍ବକ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛ, ଅଗ୍ନିରେ ଭଲ ଭାବରେ ଆହୁତି ଦେଇଛ, ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରିଛ। ତୁମ ମୃତ୍ୟୁ ଭୟଙ୍କର ହେବ ନାହିଁ।
7.74.31
दुर्लभं मानुषैर्मन्दैर्महाभाग्यमवाप्य तु ।
भुजवीर्यार्जिताँल्लोकान्दिव्यान्प्राप्स्यस्यनुत्तमान् ॥ ७.७४.३१ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ମହାଭାଗ୍ୟ ପାଇ, ତୁମର ବାହୁବଳରେ ଅର୍ଜିତ ଉତ୍ତମ ଦିବ୍ୟ ଲୋକସମୂହ ତୁମେ ପାଇବ।
7.74.32
कुरवः पाण्डवाश्चैव वृष्णयोऽन्ये च मानवाः ।
अहं च सहपुत्रेण अध्रुवा इति चिन्त्यताम् ॥ ७.७४.३२ ॥
କୁରୁ, ପାଣ୍ଡବ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ, ମୁଁ ଏବଂ ମୋ ପୁତ୍ର — ସମସ୍ତେ ଅନିତ୍ୟ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କର।
7.74.33
पर्यायेण वयं सर्वे कालेन बलिना हताः ।
परलोकं गमिष्यामः स्वैःस्वैः कर्मभिरन्विताः ॥ ७.७४.३३ ॥
ଆମେ ସମସ୍ତେ କ୍ରମାନୁସାରେ ବଳବାନ କାଳ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇ, ନିଜ ନିଜ କର୍ମସହ ପରଲୋକକୁ ଯିବା।
7.74.34
तपस्तप्त्वा तु याँल्लोकान्प्राप्नुवन्ति तपस्विनः ।
क्षत्रधर्माश्रिताः वीराः क्षत्रियाः प्राप्नुवन्ति तान् ॥ ७.७४.३४ ॥
ତପସ୍ୟା କରି ତପସ୍ୱୀମାନେ ଯେଉଁ ଲୋକ ପାଆନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ ଆଶ୍ରୟକାରୀ ବୀର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସେହି ଲୋକ ପାଆନ୍ତି।
7.74.35
एवमाश्वासितो राजा भारद्वाजेन सैन्धवः ।
अपानुदद्भयं पार्थाद्युद्धाय च मनो दधे ॥ ७.७४.३५ ॥
ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ (ଦ୍ରୋଣଙ୍କ) ଦ୍ୱାରା ଏହିପରି ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ସୈନ୍ଧବ ରାଜା, ପାର୍ଥଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ଭୟ ଦୂର କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ମନ ଲଗାଇଲେ।
7.74.36
ततः प्रहर्षः सैन्यानां तस्य चासीद्विशाम्पते ।
वादित्राणां ध्वनिश्चोग्रः सिंहनादरवैः सह ॥ ७.७४.३६ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି! ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହର୍ଷ ହେଲା; ସିଂହନାଦର ସ୍ୱର ସହିତ ବାଦ୍ୟର ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା।