মহাভারত · অধ্যায় 7.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.76.1
षड्रथान्धार्तराष्ट्रस्य मन्यसे यान्बलाधिकान् ।
तेषां वीर्यं ममार्धेन न तुल्यमिति मे मतिः ॥ ७.७६.१ ॥
ধৃতরাষ্ট্রের পুত্রদের যে ছয় রথীকে তুমি বলে বেশি মনে করছ, তাদের বীর্য আমার অর্ধেকেরও সমান নয়—এটাই আমার মত।
7.76.2
अस्त्रमस्त्रेण सर्वेषामेतेषां मधुसूदन ।
मया द्रक्ष्यसि निर्भिन्नं जयद्रथवधैषिणा ॥ ७.७६.२ ॥
হে মধুসূদন! জয়দ্রথ-বধের ইচ্ছায় আমি এদের সকলকে অস্ত্র দিয়ে অস্ত্র কেটে বিদীর্ণ করতে দেখবে।
7.76.3
द्रोणस्य मिषतश्चाहं सगणस्य विपश्चितः ।
मूर्धानं सिन्धुराजस्य पातयिष्यामि भूतले ॥ ७.७६.३ ॥
দ্রোণ দেখতে থাকলে, তাঁর দলসহ সেই বিজ্ঞের সামনে আমি সিন্ধুরাজের মস্তক মাটিতে পাতিত করব।
7.76.4
यदि साध्याश्च रुद्राश्च वसवश्च सहाश्विनः ।
मरुतश्च सहेन्द्रेण विश्वेदेवाः सहेश्वराः ॥ ७.७६.४ ॥
যদি সাধ্যগণ, রুদ্রগণ, অশ্বিনীদ্বয়সহ বসুগণ, ইন্দ্রসহ মরুদ্গণ এবং ঈশ্বরগণসহ বিশ্বদেবগণও (রক্ষা করতে আসেন),
7.76.5
पितरः सहगन्धर्वाः सुपर्णाः सागराद्रयः ।
द्यौर्वियत्पृथिवी चेयं दिशश्च सदिगीश्वराः ॥ ७.७६.५ ॥
গন্ধর্বসহ পিতৃগণ, সুপর্ণগণ, সাগর ও পর্বতসমূহ, দ্যুলোক, অন্তরিক্ষ, এই পৃথিবী ও দিকসমূহ দিক্পালসহ (যদি তাকে রক্ষা করে),
7.76.6
ग्राम्यारण्यानि भूतानि स्थावराणि चराणि च ।
त्रातारः सिन्धुराजस्य भवन्ति मधुसूदन ॥ ७.७६.६ ॥
হে মধুসূদন! গ্রাম ও অরণ্যের প্রাণী, স্থাবর ও জঙ্গম সকল ভূত যদি সিন্ধুরাজের রক্ষক হয়—
7.76.7
तथापि बाणैर्निहतं श्वो द्रष्टासि रणे मया ।
सत्येन च शपे कृष्ण तथैवायुधमालभे ॥ ७.७६.७ ॥
তবুও আগামীকাল যুদ্ধে আমার বাণে নিহত (শত্রুদের) তুমি দেখবে। হে কৃষ্ণ, সত্যের নামে শপথ করছি; সেইভাবেই আমার অস্ত্র স্পর্শ করছি।
7.76.8
यस्य गोप्ता महेष्वासो द्रोणः पापस्य दुर्मतेः ।
तमेव प्रथमं द्रोणमभियास्यामि केशव ॥ ७.७६.८ ॥
যে দুর্মতি পাপীর রক্ষক মহাধনুর্ধর দ্রোণ, হে কেশব, আমি সেই দ্রোণকেই প্রথমে আক্রমণ করব।
7.76.9
तस्मिन्युद्धमिदं बद्धं मन्यते स सुयोधनः ।
तस्मात्तस्यैव सेनाग्रं भित्त्वा यास्यामि सैन्धवम् ॥ ७.७६.९ ॥
এই যুদ্ধ তাঁর উপরই নির্ভরশীল বলে সুযোধন মনে করে। অতএব তাঁর সেনাদলের অগ্রভাগ ভেদ করে আমি সৈন্ধবের কাছে যাব।
7.76.10
द्रष्टासि श्वो महेष्वासान्नाराचैस्तिग्मतेजितैः ।
शृङ्गाणीव गिरेर्वज्रैर्दार्यमाणान्मया युधि ॥ ७.७६.१० ॥
আগামীকাল মহাধনুর্ধরদের তুমি দেখবে—আমার তীক্ষ্ণ নারাচ বাণে যুদ্ধে পর্বতশৃঙ্গের মতো বজ্রে বিদীর্ণ হচ্ছে।
7.76.11
नरनागाश्वदेहेभ्यो विस्रविष्यति शोणितम् ।
पतद्ध्यः पतितेभ्यश्च विभिन्नेभ्यः शितैः शरैः ॥ ७.७६.११ ॥
মানুষ, হাতি ও ঘোড়ার দেহ থেকে রক্ত প্রবাহিত হবে—পতনশীল, পতিত এবং তীক্ষ্ণ বাণে বিদীর্ণদের দেহ থেকে।
7.76.12
गाण्डीवप्रेषिता बाणा मनोऽनिलसमा जवे ।
नृनागाश्वान्विदेहासून्कर्तारश्च सहस्रशः ॥ ७.७६.१२ ॥
গাণ্ডীব থেকে নিক্ষিপ্ত বাণসমূহ, বেগে মন ও বায়ুর সমতুল্য; হাজার হাজার মানুষ, হাতি ও ঘোড়ার প্রাণ দেহ থেকে বিচ্ছিন্নকারী।
7.76.13
शक्राद्भीष्मात्कृपाद्द्रोणाद्देवाद्रुद्राच्च यन्मया ।
उपात्तमस्त्रं घोरं तद्दष्टारोऽत्र नरा युधि ॥ ७.७६.१३ ॥
ইন্দ্র, ভীষ্ম, কৃপ, দ্রোণ, দেবতা ও রুদ্রের কাছ থেকে আমি যে ভয়ংকর অস্ত্র লাভ করেছি, যুদ্ধে এখানকার মানুষেরা তা দেখবে।
7.76.14
ब्राह्मेणास्त्रेण चास्त्राणि हन्यमानानि संयुगे ।
मया द्रष्टाऽसि सर्वेषां सैन्धवस्याभिरक्षिणाम् ॥ ७.७६.१४ ॥
ব্রহ্মাস্ত্রে যুদ্ধে অস্ত্রসমূহ বিনষ্ট হতে থাকলে, সৈন্ধবের সমস্ত রক্ষকদের মধ্যে তুমি আমার দ্বারা দৃষ্ট হবে।
7.76.15
शरवेगसमुत्कृत्तै राज्ञां केशव मूर्धभिः ।
आस्तीर्यमाणां पृथिवीं द्रष्टाऽसि श्वो मया युधि ॥ ७.७६.१५ ॥
হে কেশব, বাণের বেগে ছিন্ন রাজাদের মস্তকে আচ্ছাদিত পৃথিবীকে কাল যুদ্ধে আমার দ্বারা তুমি দেখবে।
7.76.16
क्रव्यादांस्तर्पयिष्यामि द्रावयिष्यामि शात्रवान् ।
सुहृदो नन्दयिष्यामि प्रमथिष्यामि सैन्धवम् ॥ ७.७६.१६ ॥
মাংসভোজীদের আমি তৃপ্ত করব, শত্রুদের তাড়িয়ে দেব, বন্ধুদের আনন্দিত করব, সৈন্ধবদের চূর্ণ করব।
7.76.17
बह्वागस्कृत्कुसंबन्धी पापदेशसमुद्भवः ।
मया सैन्धवको राजा हतः स्वाञ्शोचयिष्यति ॥ ७.७६.१७ ॥
বহু অপরাধকারী, কুসম্বন্ধী, পাপদেশে জাত সৈন্ধব রাজা আমার দ্বারা নিহত হয়ে স্বজনদের শোকগ্রস্ত করবে।
7.76.18
सर्वे क्षीरान्नभोक्तारः पापाचारा रणाजिरे ।
मया सराजका बाणैर्हता नश्यन्ति सैन्धवाः ॥ ७.७६.१८ ॥
দুধ-অন্নভোজী, পাপাচারী সৈন্ধবরা সকলে রণাঙ্গনে রাজাসহ আমার বাণে নিহত হয়ে বিনষ্ট হবে।
7.76.19
तथा प्रभाते कर्ताऽस्मि यथा कृष्ण सुयोधनः ।
नान्यं धनुर्धरं लोके मंस्यते मत्समं युधि ॥ ७.७६.१९ ॥
হে কৃষ্ণ, প্রভাতে সুযোধনের প্রতি আমি তেমনই করব। যুদ্ধে আমার সমান অন্য কোনো ধনুর্ধরকে জগৎ মানবে না।
7.76.20
गाण्डीवं च धनुर्दिव्यं योद्धारं च धनञ्जम् ।
यन्तारं च हृषीकेशं कोऽतिवर्तेत संयुगे ॥ ७.७६.२० ॥
গাণ্ডীব নামক দিব্য ধনু, যোদ্ধা ধনঞ্জয় ও সারথি হৃষীকেশ — যুদ্ধে কে এঁদের অতিক্রম করতে পারে?
7.76.21
तव प्रसादाद्भगवन्किंनावाप्तं रणे मम ।
अविषह्यं हृषीकेश किं जानन्मां विगर्हसे ॥ ७.७६.२१ ॥
হে ভগবান, আপনার অনুগ্রহে যুদ্ধে আমি কী না পেয়েছি? হে হৃষীকেশ, আমাকে অজেয় জেনেও কেন আপনি আমাকে নিন্দা করছেন?
7.76.22
यथा लक्ष्म स्थिरं चन्द्रे समुद्रे च यथा जलम् ।
एवमेतां प्रतिज्ञां मे सत्यां विद्धि जनार्दन ॥ ७.७६.२२ ॥
চাঁদে চিহ্ন যেমন স্থির, সমুদ্রে জল যেমন স্থির, তেমনই আমার এই প্রতিজ্ঞাকে সত্য বলে জানো, হে জনার্দন।
7.76.23
मावमंस्था ममास्त्राणि मावमंस्थाश्च गाण्डिवम् ।
मावमंस्था बलं बाह्वोर्मावमंस्था धनञ्जयम् ॥ ७.७६.२३ ॥
আমার অস্ত্রকে অবজ্ঞা করো না, গাণ্ডীবকে অবজ্ঞা করো না, আমার বাহুবলকে অবজ্ঞা করো না, ধনঞ্জয়কে অবজ্ঞা করো না।
7.76.24
गाण्डीवं च धनुर्दिव्यं योद्धा चाहं नरर्षभ ।
त्वं च यन्ता हृषीकेश किन्नु स्यादजितं मया ॥ ७.७६.२४ ॥
গাণ্ডীব নামক দিব্য ধনু, আমি যোদ্ধা, আর তুমি সারথি, হে নরশ্রেষ্ঠ হৃষীকেশ। তবে আমার দ্বারা অজেয় আর কী থাকতে পারে?
7.76.25
यथाभियाय सङ्ग्रमं न जितो वै जयामि च ।
तेन सत्येन सङ्ग्रामे हतं विद्धि जयद्रथम् ॥ ७.७६.२५ ॥
যুদ্ধে গিয়ে আমি কখনও পরাজিত না হয়ে জয়ী হই, সেই সত্যের বলেই জেনো যে যুদ্ধে জয়দ্রথ নিহত হয়েছে।
7.76.26
त्वं च माधव सर्वं तत्तथा प्रतिविधास्यसि ।
यथा रिपूणां मिषतां प्रमथिष्यामि सैन्धवम् ॥ ७.७६.२६ ॥
হে মাধব, তুমিও সমস্ত কিছু সেভাবেই ব্যবস্থা করবে, যাতে শত্রুদের চোখের সামনেই আমি সৈন্ধবকে বিনষ্ট করতে পারি।
7.76.27
ध्रुवं वै ब्राह्मणे सत्यं ध्रुवा साधुषु सन्नतिः ।
श्रीर्ध्रुवाऽपि च दक्षेषु ध्रुवो नारायणे जयः ॥ ७.७६.२७ ॥
ব্রাহ্মণে সত্য নিশ্চিত, সাধুদের প্রতি বিনয় স্থির, দক্ষদের মধ্যে শ্রীও স্থির, আর নারায়ণে জয় নিশ্চিত।
7.76.28
एवमुक्त्वा हृषीकेशं स्वयमात्मानमात्मना ।
सन्दिदेशार्जुनो नर्दन्वासविः केशवं प्रभुम् ॥ ७.७६.२८ ॥
হৃষীকেশকে এভাবে বলে, বাসবপুত্র অর্জুন গর্জন করে নিজেই নিজেকে প্রভু কেশবের কাছে নিবেদন করলেন।
7.76.29
यथा प्रभातां रजनीं कल्पितः स्याद्रथोत्तमः ।
तथा कार्यं त्वया कृष्ण प्रतिज्ञा स्याद्यथा ध्रुवा ॥ ७.७६.२९ ॥
রাত প্রভাত হলে যেমন উত্তম রথ প্রস্তুত করা হয়, তেমনি হে কৃষ্ণ, তোমাকে সেই কাজ করতে হবে, যাতে প্রতিজ্ঞা নিশ্চিতভাবে পূর্ণ হয়।