महाभारत · अध्याय 7.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.76.1
षड्रथान्धार्तराष्ट्रस्य मन्यसे यान्बलाधिकान् ।
तेषां वीर्यं ममार्धेन न तुल्यमिति मे मतिः ॥ ७.७६.१ ॥
धृतराष्ट्राच्या पुत्रांतील ज्या सहा रथींना तू बलाने अधिक मानतोस, त्यांचे पराक्रम माझ्या अर्ध्याइतकेही नाही, असे माझे मत आहे.
7.76.2
अस्त्रमस्त्रेण सर्वेषामेतेषां मधुसूदन ।
मया द्रक्ष्यसि निर्भिन्नं जयद्रथवधैषिणा ॥ ७.७६.२ ॥
हे मधुसूदना! जयद्रथवधाची इच्छा धरून मी यांच्या सर्वांना अस्त्राने अस्त्र छेदून विदीर्ण करताना तू पाहशील.
7.76.3
द्रोणस्य मिषतश्चाहं सगणस्य विपश्चितः ।
मूर्धानं सिन्धुराजस्य पातयिष्यामि भूतले ॥ ७.७६.३ ॥
द्रोण पाहत असताना, त्याच्या गणासह असलेल्या त्या विद्वानासमोर मी सिंधुराजाचे मस्तक भूमीवर पाडीन.
7.76.4
यदि साध्याश्च रुद्राश्च वसवश्च सहाश्विनः ।
मरुतश्च सहेन्द्रेण विश्वेदेवाः सहेश्वराः ॥ ७.७६.४ ॥
साध्य, रुद्र, अश्विनींसह वसू, इंद्रासह मरुत आणि ईश्वरांसह विश्वेदेव यांनी जरी (त्याचे रक्षण केले),
7.76.5
पितरः सहगन्धर्वाः सुपर्णाः सागराद्रयः ।
द्यौर्वियत्पृथिवी चेयं दिशश्च सदिगीश्वराः ॥ ७.७६.५ ॥
गंधर्वांसह पितर, सुपर्ण, सागर व पर्वत, द्युलोक, अंतरिक्ष, ही पृथ्वी आणि दिशा दिक्पालांसह (त्याचे रक्षण केले तरी),
7.76.6
ग्राम्यारण्यानि भूतानि स्थावराणि चराणि च ।
त्रातारः सिन्धुराजस्य भवन्ति मधुसूदन ॥ ७.७६.६ ॥
हे मधुसूदना! गावातील व अरण्यातील प्राणी, स्थावर व जंगम सर्व भूते सिंधुराजाचे रक्षक झाली तरी—
7.76.7
तथापि बाणैर्निहतं श्वो द्रष्टासि रणे मया ।
सत्येन च शपे कृष्ण तथैवायुधमालभे ॥ ७.७६.७ ॥
तरीही उद्या युद्धात माझ्या बाणांनी मारले गेलेले तू पाहशील. हे कृष्णा, मी सत्याची शपथ घेतो; आणि त्याच प्रकारे माझे आयुध स्पर्श करतो.
7.76.8
यस्य गोप्ता महेष्वासो द्रोणः पापस्य दुर्मतेः ।
तमेव प्रथमं द्रोणमभियास्यामि केशव ॥ ७.७६.८ ॥
ज्या दुर्बुद्धी पापी (दुर्योधना)चा रक्षक महान धनुर्धर द्रोण आहे, हे केशवा, मी त्या द्रोणावरच प्रथम हल्ला करीन.
7.76.9
तस्मिन्युद्धमिदं बद्धं मन्यते स सुयोधनः ।
तस्मात्तस्यैव सेनाग्रं भित्त्वा यास्यामि सैन्धवम् ॥ ७.७६.९ ॥
हे युद्ध त्याच्यावरच अवलंबून आहे असे सुयोधन मानतो. म्हणून त्याच्याच सेनेचा अग्रभाग भेदून मी सैंधवाकडे जाईन.
7.76.10
द्रष्टासि श्वो महेष्वासान्नाराचैस्तिग्मतेजितैः ।
शृङ्गाणीव गिरेर्वज्रैर्दार्यमाणान्मया युधि ॥ ७.७६.१० ॥
उद्या महान धनुर्धरांना माझ्या तीक्ष्ण नाराचांनी युद्धात पर्वतशिखरांप्रमाणे वज्रांनी फुटताना तू पाहशील.
7.76.11
नरनागाश्वदेहेभ्यो विस्रविष्यति शोणितम् ।
पतद्ध्यः पतितेभ्यश्च विभिन्नेभ्यः शितैः शरैः ॥ ७.७६.११ ॥
माणसे, हत्ती व घोडे यांच्या देहांतून रक्त वाहील—पडणाऱ्यांमधून, पडलेल्यांमधून आणि तीक्ष्ण बाणांनी फोडलेल्यांमधून.
7.76.12
गाण्डीवप्रेषिता बाणा मनोऽनिलसमा जवे ।
नृनागाश्वान्विदेहासून्कर्तारश्च सहस्रशः ॥ ७.७६.१२ ॥
गांडीवातून सोडलेले बाण, वेगात मन आणि वाऱ्यासारखे; हजारो माणसे, हत्ती व घोडे यांचे प्राण देहापासून वेगळे करणारे.
7.76.13
शक्राद्भीष्मात्कृपाद्द्रोणाद्देवाद्रुद्राच्च यन्मया ।
उपात्तमस्त्रं घोरं तद्दष्टारोऽत्र नरा युधि ॥ ७.७६.१३ ॥
इंद्र, भीष्म, कृप, द्रोण, देव आणि रुद्र यांच्याकडून मी मिळवलेले भयंकर अस्त्र युद्धात येथील माणसे पाहतील.
7.76.14
ब्राह्मेणास्त्रेण चास्त्राणि हन्यमानानि संयुगे ।
मया द्रष्टाऽसि सर्वेषां सैन्धवस्याभिरक्षिणाम् ॥ ७.७६.१४ ॥
ब्रह्मास्त्राने युद्धात अस्त्रे नष्ट होत असताना, सैंधवाच्या सर्व रक्षकांमध्ये माझ्याकडून तू पाहिला जाशील.
7.76.15
शरवेगसमुत्कृत्तै राज्ञां केशव मूर्धभिः ।
आस्तीर्यमाणां पृथिवीं द्रष्टाऽसि श्वो मया युधि ॥ ७.७६.१५ ॥
हे केशवा, बाणांच्या वेगाने छिन्न झालेल्या राजांच्या मस्तकांनी आच्छादलेली पृथ्वी उद्या युद्धात माझ्याकडून तू पाहशील.
7.76.16
क्रव्यादांस्तर्पयिष्यामि द्रावयिष्यामि शात्रवान् ।
सुहृदो नन्दयिष्यामि प्रमथिष्यामि सैन्धवम् ॥ ७.७६.१६ ॥
मांसभक्षकांना मी तृप्त करीन, शत्रूंना पळवून लावीन, मित्रांना आनंदित करीन, सैंधवांना चिरडून टाकीन.
7.76.17
बह्वागस्कृत्कुसंबन्धी पापदेशसमुद्भवः ।
मया सैन्धवको राजा हतः स्वाञ्शोचयिष्यति ॥ ७.७६.१७ ॥
पुष्कळ अपराध करणारा, वाईट नातेवाईक, पापदेशात जन्मलेला सैंधवराजा माझ्याकडून मारला जाऊन स्वजनांना शोक देईल.
7.76.18
सर्वे क्षीरान्नभोक्तारः पापाचारा रणाजिरे ।
मया सराजका बाणैर्हता नश्यन्ति सैन्धवाः ॥ ७.७६.१८ ॥
दूध-अन्न खाणारे, पापाचारी सैंधव सर्व रणांगणात आपल्या राजांसह माझ्या बाणांनी मारले जाऊन नष्ट होतील.
7.76.19
तथा प्रभाते कर्ताऽस्मि यथा कृष्ण सुयोधनः ।
नान्यं धनुर्धरं लोके मंस्यते मत्समं युधि ॥ ७.७६.१९ ॥
हे कृष्णा, पहाटे मी सुयोधनाशी जसे करीन तसेच करीन. युद्धात माझ्यासारखा दुसरा धनुर्धर जगात मानला जाणार नाही.
7.76.20
गाण्डीवं च धनुर्दिव्यं योद्धारं च धनञ्जम् ।
यन्तारं च हृषीकेशं कोऽतिवर्तेत संयुगे ॥ ७.७६.२० ॥
गाण्डीव हे दिव्य धनुष्य, योद्धा धनंजय आणि सारथी हृषीकेश असताना युद्धात यांना कोण ओलांडू शकेल?
7.76.21
तव प्रसादाद्भगवन्किंनावाप्तं रणे मम ।
अविषह्यं हृषीकेश किं जानन्मां विगर्हसे ॥ ७.७६.२१ ॥
हे भगवन्, तुमच्या कृपेने युद्धात मला काय मिळाले नाही? हे हृषीकेशा, अजिंक्य अशा मला जाणूनही तू माझी निंदा का करतोस?
7.76.22
यथा लक्ष्म स्थिरं चन्द्रे समुद्रे च यथा जलम् ।
एवमेतां प्रतिज्ञां मे सत्यां विद्धि जनार्दन ॥ ७.७६.२२ ॥
चंद्रावरील चिन्ह जसे स्थिर आहे आणि समुद्रातील पाणी जसे स्थिर आहे, तसेच माझी ही प्रतिज्ञा सत्य आहे असे जाण, हे जनार्दना.
7.76.23
मावमंस्था ममास्त्राणि मावमंस्थाश्च गाण्डिवम् ।
मावमंस्था बलं बाह्वोर्मावमंस्था धनञ्जयम् ॥ ७.७६.२३ ॥
माझ्या अस्त्रांचा अपमान करू नकोस, गाण्डीवाचा अपमान करू नकोस, माझ्या बाहूंच्या बलाचा अपमान करू नकोस, धनंजयाचा अपमान करू नकोस.
7.76.24
गाण्डीवं च धनुर्दिव्यं योद्धा चाहं नरर्षभ ।
त्वं च यन्ता हृषीकेश किन्नु स्यादजितं मया ॥ ७.७६.२४ ॥
गाण्डीव हे दिव्य धनुष्य, मी योद्धा, आणि हे नरश्रेष्ठा हृषीकेशा, तू सारथी आहेस. मग माझ्याकडून काय न जिंकता येण्याजोगे आहे?
7.76.25
यथाभियाय सङ्ग्रमं न जितो वै जयामि च ।
तेन सत्येन सङ्ग्रामे हतं विद्धि जयद्रथम् ॥ ७.७६.२५ ॥
युद्धात जाऊन मी कधीही पराभूत न होता जय मिळवतो, त्या सत्याने जाणा की युद्धात जयद्रथ मारला गेला.
7.76.26
त्वं च माधव सर्वं तत्तथा प्रतिविधास्यसि ।
यथा रिपूणां मिषतां प्रमथिष्यामि सैन्धवम् ॥ ७.७६.२६ ॥
हे माधवा, तूही सर्व तसेच व्यवस्थित करशील, जेणेकरून शत्रू पाहत असताना मी सैंधवाला चिरडून टाकीन.
7.76.27
ध्रुवं वै ब्राह्मणे सत्यं ध्रुवा साधुषु सन्नतिः ।
श्रीर्ध्रुवाऽपि च दक्षेषु ध्रुवो नारायणे जयः ॥ ७.७६.२७ ॥
ब्राह्मणात सत्य निश्चित आहे, साधूंविषयी नम्रता स्थिर आहे, कुशल लोकांत लक्ष्मीही स्थिर आहे, आणि नारायणात जय निश्चित आहे.
7.76.28
एवमुक्त्वा हृषीकेशं स्वयमात्मानमात्मना ।
सन्दिदेशार्जुनो नर्दन्वासविः केशवं प्रभुम् ॥ ७.७६.२८ ॥
हृषीकेशाला असे सांगून वासवपुत्र अर्जुनाने गर्जना करत स्वतः स्वतःला प्रभू केशवाकडे समर्पित केले.
7.76.29
यथा प्रभातां रजनीं कल्पितः स्याद्रथोत्तमः ।
तथा कार्यं त्वया कृष्ण प्रतिज्ञा स्याद्यथा ध्रुवा ॥ ७.७६.२९ ॥
रात्र सरून सकाळ झाल्यावर उत्तम रथ सिद्ध केला जातो, तसेच हे कृष्णा, तू ते कार्य करावेस, म्हणजे प्रतिज्ञा निश्चितपणे पूर्ण होईल.