महाभारत · अध्याय 7.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.77.1
तां निशां दुःखशोकार्तौ निःश्वसन्ताविवोरगौ ।
निद्रां नैवोपलेभाते वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ७.७७.१ ॥
ते रात्री दुःख व शोकाने पीडित झालेले वासुदेव आणि धनंजय, फुत्कार टाकणाऱ्या दोन सर्पांप्रमाणे, निद्रा मिळवू शकले नाहीत.
7.77.2
नरनारायणौ क्रुद्धौ ज्ञात्वा देवाः सवासवाः ।
व्यथिताश्चिन्तयामासुः किंस्विदेतद्भविष्यति ॥ ७.७७.२ ॥
नर आणि नारायण क्रुद्ध झाले आहेत हे जाणून वासवासह देव व्यथित होऊन विचार करू लागले, "हे काय होणार?"
7.77.3
ववुश्च दारुणा वाता रूक्षा घोराभिशंसिनः ।
सकबन्धस्तथाऽऽदित्ये परिघः समदृश्यत ॥ ७.७७.३ ॥
भयंकर, रुक्ष, घोर अरिष्ट सूचित करणारे दारुण वारे वाहू लागले; सूर्याभोवती कबंधासह परिघ दिसला.
7.77.4
शुष्काशन्यश्च निष्पेतुः सनिर्घाताः सविद्युतः ।
चचाल चापि पृथिवी सशैलवनकानना ॥ ७.७७.४ ॥
कोरडे वज्रपात झाले, गर्जना व विजांसह; पर्वत, वने व उपवनांसह पृथ्वीही कंपित झाली.
7.77.5
चुक्षुभुश्च महाराज सागारा मकरालयाः ।
प्रतिस्रोतःप्रवृत्ताश्च तथा गन्तुं समुद्रगाः ॥ ७.७७.५ ॥
हे महाराजा, मकरांची आलये असलेले समुद्र किनाऱ्यांसह क्षुब्ध झाले; समुद्राकडे वाहणाऱ्या नद्याही उलट प्रवाहाने वाहू लागल्या.
7.77.6
रथाश्वनरनागानां प्रवृत्तमधरोत्तरम् ।
क्रव्यादानां प्रमोदार्थं यमराष्ट्रविवृद्धये ॥ ७.७७.६ ॥
रथ, अश्व, मनुष्य व हत्ती यांचा संहार उलटापालटा सुरू झाला; मांसभक्षकांच्या आनंदासाठी आणि यमराज्याच्या वृद्धीसाठी.
7.77.7
वाहनानि शकृन्मूत्रे मुमुचू रुरुदुश्च ह ।
तान्दृष्ट्वा दारुणान्सर्वानुत्पाताँल्लोमहर्षणान् ॥ ७.७७.७ ॥
वाहनांनी मलमूत्रविसर्जन केले आणि ते रडू लागली. ती सर्व भयंकर, रोमांच उभे करणारी अपशकुने पाहून.
7.77.8
सर्वे ते व्यथिताः सैन्यास्त्वदीया भरतर्षभा ।
श्रुत्वा महाबलस्योग्रां प्रतिज्ञां सव्यसाचिनः ॥ ७.७७.८ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, आपले सर्व सैन्य व्यथित झाले, महाबली सव्यसाची (अर्जुन) याची भयंकर प्रतिज्ञा ऐकून.
7.77.9
अथ कृष्णं महाबाहुरब्रवीत्पाकशासनिः ।
आश्वासय सुभद्रां त्वं भगिनीं स्नुषया सह ॥ ७.७७.९ ॥
तेव्हा महाबाहू पाकशासनि (अर्जुन) कृष्णाला म्हणाला, "तू आपली बहीण सुभद्रा हिला तिच्या सुनेसह धीर दे."
7.77.10
स्नुषां चास्या वयस्याश्च विशोकाः कुरु माधव ।
साम्ना सत्येन युक्तेन वचसाऽऽश्वासय प्रभो ॥ ७.७७.१० ॥
हे माधवा, तिची सून आणि सख्यांना शोकरहित कर. हे प्रभो, सत्ययुक्त सौम्य शब्दांनी त्यांना धीर दे.
7.77.11
ततोऽर्जुनगृहं गत्वा वासुदेवः सुदुर्मनाः ।
भगिनीं पुत्रशोकार्तामाश्वासयत दुःखिताम् ॥ ७.७७.११ ॥
मग अर्जुनाच्या घरी जाऊन, अत्यंत खिन्न मनाने वासुदेवाने पुत्रशोकाने पीडित दुःखी बहिणीला धीर दिला.
7.77.12
मा शोकं कुरु वार्ष्णेयि कुमारं प्रति सस्नुषा ।
सर्वेषां प्राणिनां भीरु निष्ठैषा कालनिर्मिता ॥ ७.७७.१२ ॥
हे वार्ष्णेयी, सुनेसह कुमारासाठी शोक करू नकोस. हे भीरू, सर्व प्राण्यांची हीच गती आहे; काळाने निर्माण केलेली.
7.77.13
कुले जातस्य वीरस्य क्षत्रियस्य विशेषतः ।
सदृशं मरणं ह्येतत्तव पुत्रस्य मा शुचः ॥ ७.७७.१३ ॥
कुलात जन्मलेल्या वीर क्षत्रियासाठी, विशेषतः, असेच मरण योग्य आहे. तुझ्या पुत्रासाठी शोक करू नकोस.
7.77.14
दिष्ट्या महारथो धीरः पितुस्तुल्यपराक्रमः ।
क्षात्रेण विधिना प्राप्तो वीराभिलषितां गतिम् ॥ ७.७७.१४ ॥
सुदैवाने तो महारथी, धीर, पित्यासारखा पराक्रमी, क्षात्रविधीने वीरांना इष्ट असलेली गती पावला आहे.
7.77.15
जित्वा सुबहुशः शत्रून्प्रेषयित्वा च मृत्यवे ।
गतः पुण्यकृतां लोकान्सर्वकामदुहोऽक्षयान् ॥ ७.७७.१५ ॥
अनेक वेळा शत्रूंना जिंकून आणि त्यांना मृत्यूकडे पाठवून तो पुण्यवंतांच्या सर्वकामदायी, अक्षय लोकांना गेला आहे.
7.77.16
तपसा ब्रह्मचर्येण श्रुतेन प्रज्ञयापि च ।
सन्तो यां गतिमिच्छन्ति तां प्राप्तस्तव पुत्रकः ॥ ७.७७.१६ ॥
तप, ब्रह्मचर्य, श्रुतज्ञान आणि प्रज्ञा यांनी सत्पुरुष ज्या गतीची इच्छा करतात, तीच गती तुझ्या पुत्राने प्राप्त केली आहे.
7.77.17
वीरसूर्वीरपत्नी त्वं वीरजा वीरबान्धवा ।
मा शुचस्तनयं भद्रे गतःस परमां गतिम् ॥ ७.७७.१७ ॥
तू वीरांची माता, वीराची पत्नी, वीरांपासून जन्मलेली आणि वीरांची नातेवाईक आहेस. हे भद्रे, तुझ्या पुत्रासाठी शोक करू नकोस; तो परम गतीला गेला आहे.
7.77.18
शूरं सूते त्वद्विधा राजपुत्री ॥ ७.७७.१८ ॥
तुझ्यासारखी राजकन्या शूर वीराला जन्म देते.
7.77.19
प्राप्स्यते चाप्यसौ पापः सैन्धवो बालघातकः ।
अधर्मस्यास्य तु फलं ससुहृद्गणबान्धवः ॥ ७.७७.१९ ॥
बालघातक हा पापी सैंधवही या अधर्माचे फळ भोगेल, आपल्या मित्रगण व बांधवांसह.
7.77.20
व्युष्टायां तु वरारोहे रजन्यां पापकर्मकृत् ।
न हि मोक्ष्यति पार्थात्स प्रविष्टोऽप्यमरावतीम् ॥ ७.७७.२० ॥
हे सुंदर कमरेच्या स्त्री, रात्र सरल्यावर, तो पापकर्मी पार्थापासून सुटणार नाही, अमरावतीत प्रवेश केला तरीही.
7.77.21
श्वः शिरः पादमूलं ते सैन्धवस्याहृतं ध्रुवम् ।
पद्ध्यां प्रमथितासि त्वं विशोका भव मा रुदः ॥ ७.७७.२१ ॥
उद्या सैंधवाचे मस्तक आणि पायाचा खालचा भाग निश्चितपणे आणला जाईल; तू पायांनी ते तुडवशील. शोकरहित हो, रडू नकोस.
7.77.22
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य गतः शूरः सतां गतिम् ।
वयं च प्राप्नुयामेह ये चान्ये शस्त्रजीविनः ॥ ७.७७.२२ ॥
क्षत्रधर्म पुढे ठेवून तो शूर सत्पुरुषांची गती पावला. आम्हीही आणि शस्त्रावर जगणारे इतरही येथे तीच गती मिळवोत.
7.77.23
व्यूढोरस्को महाबाहुरनिवर्ती रिपुव्रजात् ।
गतस्तव वरारोहे पुत्रः स्वर्गं ज्वरं जहि ॥ ७.७७.२३ ॥
हे सुंदर कमरेच्या स्त्री, विशाल छाती व प्रचंड बाहू असलेला तुझा पुत्र शत्रुसमूहातून मागे न फिरता स्वर्गाला गेला आहे. तो शोकरूपी ज्वर सोड.
7.77.24
अनुयातश्च पितरं मातृपक्षं च वीर्यवान् ।
सहस्रशो रिपून्हत्वा हतः शूरो महारथः ॥ ७.७७.२४ ॥
पित्याचा व मातृपक्षाचा अनुयायी तो पराक्रमी, हजारो शत्रूंना मारून, महारथी शूर मारला गेला.
7.77.25
आश्वासय स्नुषां राज्ञि मा शुचः क्षत्रिये भृशम् ।
श्वः प्रियं सुमहच्छ्रुत्वा विशोका भव नन्दिनि ॥ ७.७७.२५ ॥
राणी, सुनेला धीर दे; वीरासाठी अत्यंत शोक करू नकोस. उद्या अत्यंत प्रिय वार्ता ऐकून, हे नन्दिनी, शोकरहित हो.
7.77.26
यत्पार्थेन प्रतिज्ञातं तत्तथा न तदन्यथा ।
चिकीर्षितं हि ते भर्तुर्न भवेज्जातु निष्फलम् ॥ ७.७७.२६ ॥
पार्थाने जी प्रतिज्ञा केली आहे ती तशीच होईल, दुसरी नाही. तुझ्या पतीचे इच्छित कार्य कधीच निष्फळ होणार नाही.
7.77.27
यदि च मनुजपन्नगाः पिशाचा ।
रजनिचचाराः पतगाः सुरासुराश्च।
रणगतमभियान्ति सिन्धुराजं ।
न स भविता सह तैरपि प्रभाते ॥ ७.७७.२७ ॥
मानव, नाग, पिशाच, रात्री संचार करणारे, पक्षी, देव आणि असुर यांनी युद्धात गेलेल्या सिंधुराजावर हल्ला केला तरी प्रभातकाळी तो त्यांच्यासह राहणार नाही.