ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.77.1
तां निशां दुःखशोकार्तौ निःश्वसन्ताविवोरगौ ।
निद्रां नैवोपलेभाते वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ७.७७.१ ॥
ਉਸ ਰਾਤ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ, ਸਾਹ ਛੱਡਦੇ ਦੋ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ, ਨੀਂਦ ਨਾ ਪਾ ਸਕੇ।
7.77.2
नरनारायणौ क्रुद्धौ ज्ञात्वा देवाः सवासवाः ।
व्यथिताश्चिन्तयामासुः किंस्विदेतद्भविष्यति ॥ ७.७७.२ ॥
ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਜਾਣ ਕੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ, "ਇਹ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?"
7.77.3
ववुश्च दारुणा वाता रूक्षा घोराभिशंसिनः ।
सकबन्धस्तथाऽऽदित्ये परिघः समदृश्यत ॥ ७.७७.३ ॥
ਭਿਆਨਕ, ਰੁੱਖੀਆਂ, ਘੋਰ ਅਸ਼ੁਭ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਾਰੁਣ ਹਵਾਵਾਂ ਵਗੀਆਂ; ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕਬੰਧ ਸਹਿਤ ਪਰਿਘ ਦਿੱਸਿਆ।
7.77.4
शुष्काशन्यश्च निष्पेतुः सनिर्घाताः सविद्युतः ।
चचाल चापि पृथिवी सशैलवनकानना ॥ ७.७७.४ ॥
ਸੁੱਕੀਆਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਡਿੱਗੀਆਂ, ਗਰਜ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ; ਪਰਬਤਾਂ, ਬਨਾਂ ਅਤੇ ਉਪਵਨਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਵੀ ਹਿੱਲ ਗਈ।
7.77.5
चुक्षुभुश्च महाराज सागारा मकरालयाः ।
प्रतिस्रोतःप्रवृत्ताश्च तथा गन्तुं समुद्रगाः ॥ ७.७७.५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਖਲਬਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ; ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਉਲਟੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਵਗਣ ਲੱਗੀਆਂ।
7.77.6
रथाश्वनरनागानां प्रवृत्तमधरोत्तरम् ।
क्रव्यादानां प्रमोदार्थं यमराष्ट्रविवृद्धये ॥ ७.७७.६ ॥
ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ; ਮਾਸਾਹਾਰੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਅਤੇ ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਵਧਣ ਲਈ।
7.77.7
वाहनानि शकृन्मूत्रे मुमुचू रुरुदुश्च ह ।
तान्दृष्ट्वा दारुणान्सर्वानुत्पाताँल्लोमहर्षणान् ॥ ७.७७.७ ॥
ਵਾਹਨਾਂ ਨੇ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਤਿਆਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਰੋ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਭਿਆਨਕ, ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਪਸ਼ਗਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
7.77.8
सर्वे ते व्यथिताः सैन्यास्त्वदीया भरतर्षभा ।
श्रुत्वा महाबलस्योग्रां प्रतिज्ञां सव्यसाचिनः ॥ ७.७७.८ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਈ, ਮਹਾਬਲੀ ਸਵਿਆਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਸੁਣ ਕੇ।
7.77.9
अथ कृष्णं महाबाहुरब्रवीत्पाकशासनिः ।
आश्वासय सुभद्रां त्वं भगिनीं स्नुषया सह ॥ ७.७७.९ ॥
ਤਦ ਮਹਾਬਾਹੂ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨੀ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਨੂੰਹ ਨਾਲ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇ।"
7.77.10
स्नुषां चास्या वयस्याश्च विशोकाः कुरु माधव ।
साम्ना सत्येन युक्तेन वचसाऽऽश्वासय प्रभो ॥ ७.७७.१० ॥
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਉਸਦੀ ਨੂੰਹ ਅਤੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਕਰਹਿਤ ਕਰੋ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੱਚ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿਓ।
7.77.11
ततोऽर्जुनगृहं गत्वा वासुदेवः सुदुर्मनाः ।
भगिनीं पुत्रशोकार्तामाश्वासयत दुःखिताम् ॥ ७.७७.११ ॥
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਮਨ ਨਾਲ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਦੁਖੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ।
7.77.12
मा शोकं कुरु वार्ष्णेयि कुमारं प्रति सस्नुषा ।
सर्वेषां प्राणिनां भीरु निष्ठैषा कालनिर्मिता ॥ ७.७७.१२ ॥
ਹੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯੀ, ਨੂੰਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੁਮਾਰ ਲਈ ਸ਼ੋਕ ਨਾ ਕਰ। ਹੇ ਭੀਰੂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਇਹੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ; ਕਾਲ ਦੀ ਰਚੀ ਹੋਈ।
7.77.13
कुले जातस्य वीरस्य क्षत्रियस्य विशेषतः ।
सदृशं मरणं ह्येतत्तव पुत्रस्य मा शुचः ॥ ७.७७.१३ ॥
ਉੱਚੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਵੀਰ ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ, ਖ਼ਾਸਕਰ, ਅਜਿਹੀ ਮੌਤ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ।
7.77.14
दिष्ट्या महारथो धीरः पितुस्तुल्यपराक्रमः ।
क्षात्रेण विधिना प्राप्तो वीराभिलषितां गतिम् ॥ ७.७७.१४ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ, ਧੀਰ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਬਲਵਾਨ, ਕਸ਼ਾਤਰ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਤ ਗਤੀ ਪਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
7.77.15
जित्वा सुबहुशः शत्रून्प्रेषयित्वा च मृत्यवे ।
गतः पुण्यकृतां लोकान्सर्वकामदुहोऽक्षयान् ॥ ७.७७.१५ ॥
ਕਈ ਵਾਰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਵੱਲ ਭੇਜ ਕੇ, ਉਹ ਪੁੰਨਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਰਬ-ਕਾਮਨਾ ਪੂਰਕ, ਅਕਸ਼ੈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆ ਹੈ।
7.77.16
तपसा ब्रह्मचर्येण श्रुतेन प्रज्ञयापि च ।
सन्तो यां गतिमिच्छन्ति तां प्राप्तस्तव पुत्रकः ॥ ७.७७.१६ ॥
ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ, ਸ਼ਰੁਤ-ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਿਆ ਨਾਲ ਸੰਤ ਜਿਹੜੀ ਗਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਗਤੀ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਾਈ ਹੈ।
7.77.17
वीरसूर्वीरपत्नी त्वं वीरजा वीरबान्धवा ।
मा शुचस्तनयं भद्रे गतःस परमां गतिम् ॥ ७.७७.१७ ॥
ਤੂੰ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਵੀਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਵੀਰਾਂ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਅਤੇ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈਂ। ਹੇ ਭੱਦਰੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ; ਉਹ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਗਿਆ ਹੈ।
7.77.18
शूरं सूते त्वद्विधा राजपुत्री ॥ ७.७७.१८ ॥
ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੂਰਮੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
7.77.19
प्राप्स्यते चाप्यसौ पापः सैन्धवो बालघातकः ।
अधर्मस्यास्य तु फलं ससुहृद्गणबान्धवः ॥ ७.७७.१९ ॥
ਬਾਲਘਾਤਕ ਇਹ ਪਾਪੀ ਸੈਂਧਵ ਵੀ ਇਸ ਅਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇਗਾ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ।
7.77.20
व्युष्टायां तु वरारोहे रजन्यां पापकर्मकृत् ।
न हि मोक्ष्यति पार्थात्स प्रविष्टोऽप्यमरावतीम् ॥ ७.७७.२० ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਰਾਤ ਬੀਤਣ ਤੇ, ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਾਰਥ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਵੇ।
7.77.21
श्वः शिरः पादमूलं ते सैन्धवस्याहृतं ध्रुवम् ।
पद्ध्यां प्रमथितासि त्वं विशोका भव मा रुदः ॥ ७.७७.२१ ॥
ਕੱਲ੍ਹ ਸੈਂਧਵ ਦਾ ਸਿਰ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਹਿੱਸਾ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ; ਤੂੰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦੇਵੇਂਗੀ। ਸ਼ੋਕ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾ, ਰੋ ਨਾ।
7.77.22
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य गतः शूरः सतां गतिम् ।
वयं च प्राप्नुयामेह ये चान्ये शस्त्रजीविनः ॥ ७.७७.२२ ॥
ਕਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਸੂਰਮਾ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਉਹੀ ਗਤੀ ਪਾਈਏ।
7.77.23
व्यूढोरस्को महाबाहुरनिवर्ती रिपुव्रजात् ।
गतस्तव वरारोहे पुत्रः स्वर्गं ज्वरं जहि ॥ ७.७७.२३ ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਦਿਆਂ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੁੱਖ-ਤਾਪ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇ।
7.77.24
अनुयातश्च पितरं मातृपक्षं च वीर्यवान् ।
सहस्रशो रिपून्हत्वा हतः शूरो महारथः ॥ ७.७७.२४ ॥
ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੱਖ ਦਾ ਅਨੁਸਾਰੀ ਉਹ ਬਲਵਾਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮਹਾਰਥੀ ਸੂਰਮਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
7.77.25
आश्वासय स्नुषां राज्ञि मा शुचः क्षत्रिये भृशम् ।
श्वः प्रियं सुमहच्छ्रुत्वा विशोका भव नन्दिनि ॥ ७.७७.२५ ॥
ਰਾਣੀ, ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿਓ; ਵੀਰ ਲਈ ਬਹੁਤਾ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰੋ। ਕੱਲ੍ਹ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਨੰਦਿਨੀ, ਸੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਓ।
7.77.26
यत्पार्थेन प्रतिज्ञातं तत्तथा न तदन्यथा ।
चिकीर्षितं हि ते भर्तुर्न भवेज्जातु निष्फलम् ॥ ७.७७.२६ ॥
ਪਾਰਥ ਨੇ ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦਾ ਇੱਛਿਆ ਹੋਇਆ ਕੰਮ ਕਦੇ ਵੀ ਬੇਕਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।
7.77.27
यदि च मनुजपन्नगाः पिशाचा ।
रजनिचचाराः पतगाः सुरासुराश्च।
रणगतमभियान्ति सिन्धुराजं ।
न स भविता सह तैरपि प्रभाते ॥ ७.७७.२७ ॥
ਮਨੁੱਖ, ਨਾਗ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਪੰਛੀ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਂਤ ਜੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗਏ ਸਿੰਧੂਰਾਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਸਵੇਰੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।