મહાભારત · અધ્યાય 7.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.82.1
तयोः संवदतोरेव कृष्णदारुकयोस्तथा ।
साऽत्यगाद्रजनी राजन्नथ राजा स्म बोध्यते ॥ ७.८२.१ ॥
રાજન, કૃષ્ણ અને દારુક એ બંને વાત કરતા હતા ત્યારે જ એ રાત વીતી ગઈ; પછી રાજાને જગાડવામાં આવ્યો.
7.82.2
पठन्ति पाणिध्वनिका मागधाः स्तवगायकाः ।
वैतालिकाश्च सूताश्च तुष्टुवुः पुरुषर्षभम् ॥ ७.८२.२ ॥
તાળી વગાડનારા, માગધ, સ્તવગાયકો, વૈતાલિકો અને સૂતો પાઠ કરતા એ પુરુષશ્રેષ્ઠની સ્તુતિ કરવા લાગ્યા.
7.82.3
नर्तकाश्चाप्यनृत्यन्त जगुर्गीतानि गायकाः ।
कुरुवंशस्तवार्थानि मधुरं रक्तकण्ठिनः ॥ ७.८२.३ ॥
નર્તકો નાચ્યા, અને ભાવભીના કંઠવાળા ગાયકોએ કુરુવંશની સ્તુતિનાં ગીતો મધુરતાથી ગાયાં.
7.82.4
मृदङ्गा झर्झरा भेर्यः पणवानकगोमुखाः ।
आडम्बराश्च शङ्खाश्च दुन्दुभ्यश्च महास्वनाः ॥ ७.८२.४ ॥
મૃદંગ, ઝર્ઝર, ભેરી, પણવ, આનક, ગોમુખ, આડંબર, શંખ અને દુંદુભિ—બધાએ મહાધ્વનિ કર્યો.
7.82.5
एवमेतानि सर्वाणि तथान्यान्यपि भारत ।
वादयन्ति स्म संहृष्टाः कुशलाः साधुशिक्षिताः ॥ ७.८२.५ ॥
હે ભારત, એ બધાં તથા બીજાં વાદ્યો પણ હર્ષિત, કુશળ અને સારી રીતે તાલીમ પામેલા વાદકોએ વગાડ્યાં.
7.82.6
स मेघसमनिर्घोषो महाञ्शब्दोऽस्पृशद्दिवम् ।
पार्थिवप्रवरं सुप्तं युधिष्ठिरमबोधयत् ॥ ७.८२.६ ॥
મેઘગર્જના જેવો એ મહાધ્વનિ આકાશને સ્પર્શી ગયો અને સૂતેલા રાજશ્રેષ્ઠ યુધિષ્ઠિરને જગાડ્યો.
7.82.7
प्रतिबुद्धः सुखं सुप्तो महार्हे शयनोत्तमे ।
उत्थायावश्यकार्यार्थं ययौ स्नानगृहं नृपः ॥ ७.८२.७ ॥
જાગેલો રાજા મૂલ્યવાન ઉત્તમ શય્યા પર સુખેથી સૂઈને ઊઠ્યો અને આવશ્યક કાર્ય માટે સ્નાનગૃહ તરફ ગયો.
7.82.8
ततः शुक्लाम्बराः स्नातास्तरुणाः शतमष्ट च ।
स्नापकाः काञ्चनैः कुम्भैः पूर्णैः समुपतस्थिरे ॥ ७.८२.८ ॥
પછી સફેદ વસ્ત્રો પહેરેલા, સ્નાન કરેલા એકસો આઠ યુવાન સ્નાપકો સોનાના ભરેલા કળશ લઈને હાજર થયા.
7.82.9
भद्रासने सूपविष्टः परिधायाम्बरं लघु ।
सस्नौ चन्दनसंयुक्तैः पानीयैरभिमन्त्रितैः ॥ ७.८२.९ ॥
ભદ્રાસન પર સારી રીતે બેસીને, હલકું વસ્ત્ર પહેરીને તેણે ચંદન મિશ્રિત, મંત્રથી અભિમંત્રિત જળથી સ્નાન કર્યું.
7.82.10
उत्सादितः कषायेण बलवद्भिः सुशिक्षितैः ।
आप्लुतः साधिवासेन जलेन ससुगन्धिना ॥ ७.८२.१० ॥
બળવાન અને સારી રીતે તાલીમ પામેલા સેવકોએ સુગંધી કષાયથી તેમનું શરીર ઘસ્યું અને સુગંધિત જળથી સ્નાન કરાવ્યું.
7.82.11
राजहंसनिभं प्राप्य उष्णीषं शिथिलार्पितम् ।
जलक्षयनिमित्तं वै वेष्टयामास मूर्धनि ॥ ७.८२.११ ॥
રાજહંસ જેવો સફેદ પાઘડો લઈને, પાણી સૂકવવા માટે ઢીલો રાખીને તેણે માથા પર વીંટાળ્યો.
7.82.12
हरिणा चन्दनेनाङ्गमुपलिप्य महाभुजः ।
स्रग्वी चाक्लिष्टवसनः प्राङ्मुखः प्राञ्जलिः स्थितः ॥ ७.८२.१२ ॥
મહાબાહુ રાજાએ હરિચંદનથી શરીરે લેપ કરીને, માળા પહેરીને, સ્વચ્છ વસ્ત્ર પહેરીને, પૂર્વાભિમુખ થઈ હાથ જોડીને ઊભા રહ્યા.
7.82.13
कृत्वेन्द्रियाणामैकाग्र्यं मनसश्च महामनाः ।
जजाप जप्यं कौन्तेयः सतां मार्गमनुष्ठितः।
तत्राग्निशरणं दीप्तं प्रविवेश विनीतवत् ॥ ७.८२.१३ ॥
ઇન્દ્રિયો અને મનની એકાગ્રતા કરીને મહામનસ્ક કૌન્તેયે સજ્જનોના માર્ગનું પાલન કરતાં જપ્ય મંત્રનો જપ કર્યો. પછી વિનીતભાવે પ્રજ્વલિત અગ્નિશરણમાં પ્રવેશ્યો.
7.82.14
समिद्भिः स पवित्राभिरग्निमाहुतिभिस्तथा ।
मन्त्रपूताभिरर्चित्वा निश्चक्राम गृहात्ततः ॥ ७.८२.१४ ॥
પવિત્ર સમિધો અને આહુતિઓથી, મંત્રોથી પવિત્ર કરેલી તેમના વડે અગ્નિની પૂજા કરીને તે ઘરેથી નીકળ્યો.
7.82.15
द्वितीयां पुरुषव्याघ्रः कक्ष्यां निर्गम्य पार्थिवः ।
ततो वेदविदो वृद्धानपश्यद्ब्राह्मणर्षभान् ॥ ७.८२.१५ ॥
પુરુષવ્યાઘ્ર એવો તે રાજા બીજા આંગણામાંથી બહાર નીકળીને વેદજ્ઞ વૃદ્ધ બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠોને જોયા.
7.82.16
दान्तान्वेदव्रतस्नातान्स्नातानवभृथेषु च ।
सहस्रानुचरान्सौरान्सहस्रं चाष्ट चापरान् ॥ ७.८२.१६ ॥
ઇન્દ્રિયનિગ્રહી, વેદવ્રતથી સ્નાત, અવભૃથ સ્નાનોમાં સ્નાત; હજાર અનુચરો, સૌર હજાર અને આઠ, તથા બીજા.
7.82.17
अक्षतैः सुमनोभिश्च वाचयित्वा महाभुजः ।
तान्द्विजान्मधुसर्पिर्भ्यां फलैः श्रेष्ठैः सुमङ्गलैः ॥ ७.८२.१७ ॥
અક્ષત અને પુષ્પોથી મંગલ વચન બોલાવીને તે મહાભુજે તે દ્વિજોને મધ, ઘી અને શ્રેષ્ઠ શુભ ફળોથી સત્કાર્યા.
7.82.18
प्रादात्काञ्चनमेकैकं निष्कं विप्राय पाण्डवः ।
अलङ्कृतं चाश्वशतं वासांसीष्टाश्च दक्षिणाः ॥ ७.८२.१८ ॥
પાંડવે દરેક બ્રાહ્મણને એક-એક સુવર્ણનિષ્ક આપ્યો; શણગારેલા સો ઘોડા, વસ્ત્રો અને ઇચ્છિત દક્ષિણાઓ આપી.
7.82.19
तथा गाः कपिला दोग्ध्रीः सवत्साः पाण्डुनन्दनः ।
हेमशृङ्गा रौप्यखुरा दत्त्वा तेभ्यः प्रदक्षिणम् ॥ ७.८२.१९ ॥
એ જ રીતે પાંડુપુત્રે સોનાના શિંગડાં અને ચાંદીના ખરીવાળી, વાછરડાં સહિતની કપિલ દૂધાળ ગાયો તેમને આપીને તેમની પ્રદક્ષિણા કરી.
7.82.20
स्वस्तिकान्वर्धमानांश्च नन्द्यावर्तांश्च काञ्चनान् ।
माल्यं च जलकुम्भांश्च ज्वलितं च हुताशनम् ॥ ७.८२.२० ॥
સ્વસ્તિક, વર્ધમાન અને સોનાના નંદ્યાવર્ત ચિહ્નો, માળાઓ, જળકુંભો અને પ્રજ્વલિત હોમાગ્નિ.
7.82.21
पूर्णान्यक्षतपात्राणि रुचकं रोचनास्तथा ।
स्वलङ्कृताः शुभाः कन्या दधिसर्पिर्मधूदकम् ॥ ७.८२.२१ ॥
અક્ષતથી ભરેલાં પાત્રો, રુચક અને રોચના, સુંદર શણગારેલી શુભ કન્યાઓ, દહીં, ઘી, મધ અને જળ.
7.82.22
मङ्गल्यान्पक्षिणश्चैव यच्चान्यदपि पूजितम् ।
दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा च कौन्तेयो बाह्यां कक्ष्यां ततोऽगमत् ॥ ७.८२.२२ ॥
મંગળકારી પક્ષીઓ અને અન્ય પૂજિત વસ્તુઓને જોઈને તથા સ્પર્શીને કૌંતેય બહારના આંગણા તરફ ગયો.
7.82.23
ततस्तस्यां नहाबाहोस्तिष्ठतः परिचारकाः ।
सौवर्णं सर्वतोभद्रं मुक्तावैदूर्यमण्डितम् ॥ ७.८२.२३ ॥
ત્યારે ત્યાં મહાબાહુ ઊભા હતા ત્યારે સેવકોએ મોતી અને વૈડૂર્યથી શોભિત સોનાનું સર્વતોભદ્ર આસન લાવ્યા.
7.82.24
परार्ध्यास्तरणास्तीर्णं सोत्तरच्छदमृद्धिमत् ।
विश्वकर्मकृतं दिव्यमुपजह्रुर्वरासनम् ॥ ७.८२.२४ ॥
અતિ મૂલ્યવાન આચ્છાદનોથી પથરાયેલું, ઉપરના છત્ર સહિત, વૈભવશાળી, વિશ્વકર્માએ બનાવેલું દિવ્ય ઉત્તમ આસન તેમણે લાવીને મૂક્યું.
7.82.25
तत्र तस्योपविष्टस्य भूषणानि महात्मनः ।
उपाजह्रुर्महार्हाणि प्रेप्याः शुभ्राणि सर्वशः ॥ ७.८२.२५ ॥
ત્યાં બેઠેલા એ મહાત્મા માટે સેવકોએ ચારે બાજુથી અતિ મૂલ્યવાન અને ઉજ્જવળ આભૂષણો લાવ્યા.
7.82.26
युक्ताभरणवेषस्य कौन्तेयस्य महात्मनः ।
रूपमासीन्महाराज द्विषतां शोकवर्धनम् ॥ ७.८२.२६ ॥
મહારાજ, આભૂષણોથી સજેલા એ મહાત્મા કૌંતેયનું રૂપ શત્રુઓનો શોક વધારનારું હતું.
7.82.27
चामरैश्चन्द्ररश्म्याभैर्हेमदण्डैः सुशोभनैः ।
दोधूयमानैः शुशुभे विद्युद्भिरिव तोयदः ॥ ७.८२.२७ ॥
ચંદ્રકિરણ જેવા ઉજ્જવળ, સુવર્ણ દાંડાવાળા સુંદર ચામરોથી વીંઝાતા તે વીજળીઓ સાથેના મેઘ જેવા શોભ્યા.
7.82.28
संस्तूयमानः सूत्रैश्च वन्द्यमानश्च वन्दिभिः ।
उपगीयमानो गन्धर्वैरास्ते स्म कुरुनन्दनः ॥ ७.८२.२८ ॥
સૂતો દ્વારા સ્તુતિ પામતા, વંદીઓ દ્વારા વંદન પામતા, ગંધર્વો દ્વારા ગવાતા કુરુનંદન બેઠા હતા.
7.82.29
ततो मुहूर्तमासीच्च वन्दिनां निनदो महान् ।
रथानां नेमिघोषश्च खुरघोषश्च वाजिनाम् ॥ ७.८२.२९ ॥
ત્યારબાદ ક્ષણભર વંદીઓનો મોટો નાદ થયો, રથોના પૈડાંનો ઘોષ અને ઘોડાઓના ખુરનો અવાજ પણ થયો.
7.82.30
हादेन गजघण्टानां शङ्खानां निनदेन च ।
नराणां पदशब्दैश्च कम्पतीव स्म मेदिनी ॥ ७.८२.३० ॥
હાથીઓની ઘંટડીઓના ઘોષ, શંખોના નાદ અને માણસોના પગરવથી જાણે પૃથ્વી ધ્રૂજી ઊઠી.
7.82.31
ततः शुद्धान्तमासाद्य जानुभ्यां भूतले स्थितः ।
शिरसा वन्दनीयं तमभिवाद्य जनेश्वरम् ॥ ७.८२.३१ ॥
પછી અંતઃપુરે પહોંચીને, ઘૂંટણ પર ભૂમિ પર ઊભા રહી, વંદનીય એ જનેશ્વરને મસ્તક નમાવી અભિવાદન કર્યું.
7.82.32
कुण्डली बद्धनिस्त्रिंशः सन्नद्धकवचो युवा ।
अभिप्रणम्य शिरसा द्वास्थो धर्मात्मजाय वै ॥ ७.८२.३२ ॥
કુંડળ પહેરેલો, તલવાર બાંધેલો, કવચ સજ્જ એ યુવાન દ્વારપાળે ધર્મપુત્રને મસ્તક નમાવી પ્રણામ કર્યા.
7.82.33
न्यवेदयद्धृषीकेशमुपयान्तं महात्मने ।
सोऽब्रवीत्पुरुषव्याघ्रः स्वागतेनैव माधवः ॥ ७.८२.३३ ॥
મહાત્માને હૃષીકેશ આવી રહ્યા છે એમ જણાવ્યું; ત્યારે પુરુષવ્યાઘ્ર માધવે સ્વાગત સાથે કહ્યું.
7.82.34
प्रवेश्यतां समीपं मे किमर्थं प्रविलम्बसे ।
आसनं च मधुघ्नाय दीयतां परमार्चितम्।
ततः प्रवेश्य वार्ष्णेयमुपवेश्य वरासने ॥ ७.८२.३४ ॥
તેને મારી પાસે લાવો, કેમ વિલંબ કરો છો? મધુહંતાને પરમ સન્માનિત આસન આપો. પછી વાર્ષ્ણેયને અંદર લાવી ઉત્તમ આસન પર બેસાડ્યા.
7.82.35
सत्कृत्य सत्कृतस्तेन पर्यपृच्छद्युधिष्ठिरः ॥ ७.८२.३५ ॥
તેમનો સત્કાર કરી, તેમના દ્વારા સત્કારાઈને યુધિષ્ઠિરે ખબર-અંતર પૂછ્યા.