Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.82

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.82.1

तयोः संवदतोरेव कृष्णदारुकयोस्तथा ।
साऽत्यगाद्रजनी राजन्नथ राजा स्म बोध्यते ॥ ७.८२.१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, କୃଷ୍ଣ ଓ ଦାରୁକ ଏପରି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିବା ସମୟରେ ସେହି ରାତ୍ରି ବିତିଗଲା; ତା'ପରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଜଗାଯାଇଥିଲା।

7.82.2

पठन्ति पाणिध्वनिका मागधाः स्तवगायकाः ।
वैतालिकाश्च सूताश्च तुष्टुवुः पुरुषर्षभम् ॥ ७.८२.२ ॥

ତାଳି ବଜାଉଥିବା, ମାଗଧ, ସ୍ତୁତିଗାୟକ, ବୈତାଳିକ ଓ ସୂତମାନେ ପାଠ କରି ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

7.82.3

नर्तकाश्चाप्यनृत्यन्त जगुर्गीतानि गायकाः ।
कुरुवंशस्तवार्थानि मधुरं रक्तकण्ठिनः ॥ ७.८२.३ ॥

ନର୍ତକମାନେ ନାଚିଲେ; ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ କଣ୍ଠ ଥିବା ଗାୟକମାନେ କୁରୁବଂଶର ସ୍ତୁତିଗୀତ ମଧୁରରେ ଗାଇଲେ।

7.82.4

मृदङ्गा झर्झरा भेर्यः पणवानकगोमुखाः ।
आडम्बराश्च शङ्खाश्च दुन्दुभ्यश्च महास्वनाः ॥ ७.८२.४ ॥

ମୃଦଙ୍ଗ, ଝର୍ଝର, ଭେରୀ, ପଣବ, ଆନକ, ଗୋମୁଖ, ଆଡ଼ମ୍ବର, ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି—ସମସ୍ତେ ମହାନାଦ କଲେ।

7.82.5

एवमेतानि सर्वाणि तथान्यान्यपि भारत ।
वादयन्ति स्म संहृष्टाः कुशलाः साधुशिक्षिताः ॥ ७.८२.५ ॥

ହେ ଭାରତ, ଏହି ସମସ୍ତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ, ନିପୁଣ ଓ ସୁଶିକ୍ଷିତ ବାଦକମାନେ ବଜାଇଲେ।

7.82.6

स मेघसमनिर्घोषो महाञ्शब्दोऽस्पृशद्दिवम् ।
पार्थिवप्रवरं सुप्तं युधिष्ठिरमबोधयत् ॥ ७.८२.६ ॥

ମେଘଗର୍ଜ୍ଜନ ପରି ସେହି ମହାଶବ୍ଦ ଆକାଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲା ଓ ନିଦ୍ରିତ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଜଗାଇଲା।

7.82.7

प्रतिबुद्धः सुखं सुप्तो महार्हे शयनोत्तमे ।
उत्थायावश्यकार्यार्थं ययौ स्नानगृहं नृपः ॥ ७.८२.७ ॥

ଜାଗ୍ରତ ହୋଇ ରାଜା ମୂଲ୍ୟବାନ ଉତ୍ତମ ଶଯ୍ୟାରେ ସୁଖରେ ଶୋଇଥିବା ପରେ ଉଠି ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସ୍ନାନଗୃହକୁ ଗଲେ।

7.82.8

ततः शुक्लाम्बराः स्नातास्तरुणाः शतमष्ट च ।
स्नापकाः काञ्चनैः कुम्भैः पूर्णैः समुपतस्थिरे ॥ ७.८२.८ ॥

ତା'ପରେ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତ, ସ୍ନାତ ଏକଶହ ଆଠ ଜଣ ଯୁବକ ସ୍ନାପକ ସୁନା କଳସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

7.82.9

भद्रासने सूपविष्टः परिधायाम्बरं लघु ।
सस्नौ चन्दनसंयुक्तैः पानीयैरभिमन्त्रितैः ॥ ७.८२.९ ॥

ଭଦ୍ରାସନରେ ଭଲ ଭାବେ ବସି, ହାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ସେ ଚନ୍ଦନ ମିଶ୍ରିତ, ମନ୍ତ୍ରପୂତ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ।

7.82.10

उत्सादितः कषायेण बलवद्भिः सुशिक्षितैः ।
आप्लुतः साधिवासेन जलेन ससुगन्धिना ॥ ७.८२.१० ॥

ବଳବାନ ଓ ଭଲ ଭାବେ ଶିକ୍ଷିତ ସେବକମାନେ ସୁଗନ୍ଧି କଷାୟରେ ତାଙ୍କ ଦେହ ଘଷିଲେ ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧି ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ।

7.82.11

राजहंसनिभं प्राप्य उष्णीषं शिथिलार्पितम् ।
जलक्षयनिमित्तं वै वेष्टयामास मूर्धनि ॥ ७.८२.११ ॥

ରାଜହଂସ ପରି ଧଳା ପଗଡ଼ି ନେଇ, ଜଳ ଶୁଖାଇବା ପାଇଁ ଢିଲା କରି ସେ ମୁଣ୍ଡରେ ବାନ୍ଧିଲେ।

7.82.12

हरिणा चन्दनेनाङ्गमुपलिप्य महाभुजः ।
स्रग्वी चाक्लिष्टवसनः प्राङ्मुखः प्राञ्जलिः स्थितः ॥ ७.८२.१२ ॥

ମହାବାହୁ ରାଜା ହରିଚନ୍ଦନରେ ଅଙ୍ଗ ଲେପନ କରି, ମାଳା ପରି, ନିର୍ମଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ପୂର୍ବମୁଖ ହୋଇ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହେଲେ।

7.82.13

कृत्वेन्द्रियाणामैकाग्र्यं मनसश्च महामनाः ।
जजाप जप्यं कौन्तेयः सतां मार्गमनुष्ठितः।
तत्राग्निशरणं दीप्तं प्रविवेश विनीतवत् ॥ ७.८२.१३ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନର ଏକାଗ୍ରତା କରି ମହାମନା କୌନ୍ତେୟ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରି ଜପଯୋଗ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଜପିଲେ। ତା'ପରେ ବିନୀତଭାବେ ଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ନିଶରଣରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

7.82.14

समिद्भिः स पवित्राभिरग्निमाहुतिभिस्तथा ।
मन्त्रपूताभिरर्चित्वा निश्चक्राम गृहात्ततः ॥ ७.८२.१४ ॥

ପବିତ୍ର ସମିଧ ଓ ଆହୁତି ଦ୍ୱାରା, ମନ୍ତ୍ରପୂତ ସେସବୁ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସେ ଘରୁ ବାହାରିଲେ।

7.82.15

द्वितीयां पुरुषव्याघ्रः कक्ष्यां निर्गम्य पार्थिवः ।
ततो वेदविदो वृद्धानपश्यद्ब्राह्मणर्षभान् ॥ ७.८२.१५ ॥

ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ସେହି ରାଜା ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରୁ ବାହାରି ବେଦଜ୍ଞ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

7.82.16

दान्तान्वेदव्रतस्नातान्स्नातानवभृथेषु च ।
सहस्रानुचरान्सौरान्सहस्रं चाष्ट चापरान् ॥ ७.८२.१६ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମୀ, ବେଦବ୍ରତରେ ସ୍ନାତ, ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନରେ ସ୍ନାତ; ହଜାର ଅନୁଚର, ସୌର ହଜାର ଓ ଆଠ, ଅନ୍ୟମାନେ।

7.82.17

अक्षतैः सुमनोभिश्च वाचयित्वा महाभुजः ।
तान्द्विजान्मधुसर्पिर्भ्यां फलैः श्रेष्ठैः सुमङ्गलैः ॥ ७.८२.१७ ॥

ଅକ୍ଷତ ଓ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ମଙ୍ଗଳ ବାଚନ କରାଇ ସେ ମହାବାହୁ ସେହି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ମଧୁ, ଘିଅ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ସତ୍କାର କଲେ।

7.82.18

प्रादात्काञ्चनमेकैकं निष्कं विप्राय पाण्डवः ।
अलङ्कृतं चाश्वशतं वासांसीष्टाश्च दक्षिणाः ॥ ७.८२.१८ ॥

ପାଣ୍ଡବ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍କ ଦେଲେ; ଅଳଙ୍କୃତ ଶହେ ଘୋଡ଼ା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଇଚ୍ଛିତ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲେ।

7.82.19

तथा गाः कपिला दोग्ध्रीः सवत्साः पाण्डुनन्दनः ।
हेमशृङ्गा रौप्यखुरा दत्त्वा तेभ्यः प्रदक्षिणम् ॥ ७.८२.१९ ॥

ସେହିପରି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗ ଓ ରୌପ୍ୟ ଖୁରଯୁକ୍ତ, ବତ୍ସ ସହିତ ପିଙ୍ଗଳ ଦୁଗ୍ଧବତୀ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କଲେ।

7.82.20

स्वस्तिकान्वर्धमानांश्च नन्द्यावर्तांश्च काञ्चनान् ।
माल्यं च जलकुम्भांश्च ज्वलितं च हुताशनम् ॥ ७.८२.२० ॥

ସ୍ୱସ୍ତିକ, ବର୍ଦ୍ଧମାନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନନ୍ଦ୍ୟାବର୍ତ ଚିହ୍ନ, ମାଳା, ଜଳକୁମ୍ଭ ଏବଂ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ହୋମାଗ୍ନି।

7.82.21

पूर्णान्यक्षतपात्राणि रुचकं रोचनास्तथा ।
स्वलङ्कृताः शुभाः कन्या दधिसर्पिर्मधूदकम् ॥ ७.८२.२१ ॥

ଅକ୍ଷତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର, ରୁଚକ ଓ ରୋଚନା, ସୁସଜ୍ଜିତା ଶୁଭ କନ୍ୟାମାନେ, ଦହି, ଘିଅ, ମହୁ ଓ ଜଳ।

7.82.22

मङ्गल्यान्पक्षिणश्चैव यच्चान्यदपि पूजितम् ।
दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा च कौन्तेयो बाह्यां कक्ष्यां ततोऽगमत् ॥ ७.८२.२२ ॥

ମଙ୍ଗଳକାରୀ ପକ୍ଷୀ ଓ ଅନ୍ୟ ପୂଜିତ ବସ୍ତୁ ଦେଖି ଓ ସ୍ପର୍ଶ କରି କୌନ୍ତେୟ ବାହ୍ୟ ପ୍ରାଙ୍ଗଣକୁ ଗଲେ।

7.82.23

ततस्तस्यां नहाबाहोस्तिष्ठतः परिचारकाः ।
सौवर्णं सर्वतोभद्रं मुक्तावैदूर्यमण्डितम् ॥ ७.८२.२३ ॥

ତା'ପରେ ସେଠାରେ ମହାବାହୁ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ସେବକମାନେ ମୁକ୍ତା ଓ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟରେ ଖଚିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସର୍ବତୋଭଦ୍ର ଆସନ ଆଣିଲେ।

7.82.24

परार्ध्यास्तरणास्तीर्णं सोत्तरच्छदमृद्धिमत् ।
विश्वकर्मकृतं दिव्यमुपजह्रुर्वरासनम् ॥ ७.८२.२४ ॥

ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ଆସ୍ତରଣରେ ବିଛା ହୋଇଥିବା, ଉପରେ ଛାତ ସହିତ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟମୟ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନ ସେମାନେ ଆଣିଲେ।

7.82.25

तत्र तस्योपविष्टस्य भूषणानि महात्मनः ।
उपाजह्रुर्महार्हाणि प्रेप्याः शुभ्राणि सर्वशः ॥ ७.८२.२५ ॥

ସେଠାରେ ବସିଥିବା ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ସେବକମାନେ ସବୁ ପାଖରୁ ବହୁମୂଲ୍ୟ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଳଙ୍କାର ଆଣିଲେ।

7.82.26

युक्ताभरणवेषस्य कौन्तेयस्य महात्मनः ।
रूपमासीन्महाराज द्विषतां शोकवर्धनम् ॥ ७.८२.२६ ॥

ମହାରାଜ, ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ସେହି ମହାତ୍ମା କୌନ୍ତେୟଙ୍କ ରୂପ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଶୋକ ବଢ଼ାଉଥିଲା।

7.82.27

चामरैश्चन्द्ररश्म्याभैर्हेमदण्डैः सुशोभनैः ।
दोधूयमानैः शुशुभे विद्युद्भिरिव तोयदः ॥ ७.८२.२७ ॥

ଚନ୍ଦ୍ରରଶ୍ମି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦଣ୍ଡଯୁକ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଚାମର ଦ୍ୱାରା ବୀଜିତ ହୋଇ ସେ ବିଜୁଳି ସହିତ ମେଘ ପରି ଶୋଭିଲେ।

7.82.28

संस्तूयमानः सूत्रैश्च वन्द्यमानश्च वन्दिभिः ।
उपगीयमानो गन्धर्वैरास्ते स्म कुरुनन्दनः ॥ ७.८२.२८ ॥

ସୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହୋଇ, ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୀତ ହୋଇ କୁରୁନନ୍ଦନ ବସିଥିଲେ।

7.82.29

ततो मुहूर्तमासीच्च वन्दिनां निनदो महान् ।
रथानां नेमिघोषश्च खुरघोषश्च वाजिनाम् ॥ ७.८२.२९ ॥

ତା'ପରେ ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କର ମହା ନିନାଦ, ରଥଚକ୍ରର ଘୋଷ ଓ ଅଶ୍ୱର ଖୁରଧ୍ୱନି ହେଲା।

7.82.30

हादेन गजघण्टानां शङ्खानां निनदेन च ।
नराणां पदशब्दैश्च कम्पतीव स्म मेदिनी ॥ ७.८२.३० ॥

ହାତୀ ଘଣ୍ଟାର ଗର୍ଜନ, ଶଙ୍ଖ ନିନାଦ ଓ ମନୁଷ୍ୟର ପଦଶବ୍ଦରେ ଯେପରି ପୃଥିବୀ କମ୍ପି ଉଠିଲା।

7.82.31

ततः शुद्धान्तमासाद्य जानुभ्यां भूतले स्थितः ।
शिरसा वन्दनीयं तमभिवाद्य जनेश्वरम् ॥ ७.८२.३१ ॥

ତା'ପରେ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ପହଞ୍ଚି, ଆଣ୍ଠୁ ଉପରେ ଭୂମିରେ ରହି, ବନ୍ଦନୀୟ ସେ ଜନେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମସ୍ତକ ନମାଇ ଅଭିବାଦନ କଲା।

7.82.32

कुण्डली बद्धनिस्त्रिंशः सन्नद्धकवचो युवा ।
अभिप्रणम्य शिरसा द्वास्थो धर्मात्मजाय वै ॥ ७.८२.३२ ॥

କୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରି, ଖଡ୍ଗ ବାନ୍ଧି, କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା ସେ ଯୁବ ଦ୍ୱାରପାଳ ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମସ୍ତକ ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କଲା।

7.82.33

न्यवेदयद्धृषीकेशमुपयान्तं महात्मने ।
सोऽब्रवीत्पुरुषव्याघ्रः स्वागतेनैव माधवः ॥ ७.८२.३३ ॥

ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ହୃଷୀକେଶ ଆସୁଥିବା ଜଣାଇଲା; ଏତେବେଳେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ମାଧବ ସ୍ୱାଗତ ସହିତ କହିଲେ।

7.82.34

प्रवेश्यतां समीपं मे किमर्थं प्रविलम्बसे ।
आसनं च मधुघ्नाय दीयतां परमार्चितम्।
ततः प्रवेश्य वार्ष्णेयमुपवेश्य वरासने ॥ ७.८२.३४ ॥

ତାଙ୍କୁ ମୋ ନିକଟକୁ ଆଣ, କାହିଁକି ବିଳମ୍ବ କରୁଛ? ମଧୁଘାତୀଙ୍କୁ ପରମ ସମ୍ମାନିତ ଆସନ ଦିଅ। ତା'ପରେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ନେଇ ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ବସାଗଲା।

7.82.35

सत्कृत्य सत्कृतस्तेन पर्यपृच्छद्युधिष्ठिरः ॥ ७.८२.३५ ॥

ତାଙ୍କୁ ସତ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସତ୍କୃତ ହୋଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କୁଶଳ ପଚାରିଲେ।