মহাভারত · অধ্যায় 7.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.83.1
सुखेन रजनी व्युष्टा कच्चित्ते मधुसूदन ।
कच्चिज्ज्ञानानि सर्वाणि प्रसन्नानि तवाच्युत ॥ ७.८३.१ ॥
হে মধুসূদন, তোমার রাত কি সুখে কেটেছে? হে অচ্যুত, তোমার সমস্ত ইন্দ্রিয় কি প্রসন্ন আছে?
7.83.2
वासुदेवोऽपि तद्युक्तं प्रत्युवाच युधिष्ठिरम् ।
दर्शनादेव ते सौम्य न किञ्चिदशुभं मम ॥ ७.८३.२ ॥
বাসুদেবও যুধিষ্ঠিরকে যথোচিতভাবে উত্তর দিলেন: হে সৌম্য, তোমাকে দেখার ফলেই আমার কিছুই অশুভ নেই।
7.83.3
ततश्च प्रकृतीः क्षत्ता न्यवेदयदुपस्थिताः ।
अनुज्ञातश्च राज्ञा स प्रावेशयत तं जनम् ॥ ७.८३.३ ॥
তারপর ক্ষত্তা উপস্থিত প্রজাদের সংবাদ দিলেন; রাজার অনুমতি পেয়ে তিনি সেই লোকদের ভেতরে প্রবেশ করালেন।
7.83.4
विराटं भीमसेनं च धृष्टद्युम्नं च सात्यकिम् ।
चेदिपं धृष्टकेतुं च द्रुपदं च महारथम् ॥ ७.८३.४ ॥
বিরাট, ভীমসেন, ধৃষ্টদ্যুম্ন ও সাত্যকি, চেদিরাজ ধৃষ্টকেতু এবং মহারথ দ্রুপদকে।
7.83.5
शिखण्डिनं यमौ चैव चेकितानं सकेकयम् ।
युयुप्सुं चैव कौरव्यं पाञ्चाल्यं चोत्तमौजसम् ॥ ७.८३.५ ॥
শিখণ্ডী, যমজ নকুল-সহদেব, কেকয়দের সহ চেকিতান, কৌরব যুযুৎসু এবং পাঞ্চাল উত্তমৌজাকে।
7.83.6
युधामन्यु सुबाहुं च द्रौपदेयांश्च सर्वशः ।
एतांश्च सुहृदश्चान्यान्दर्शयामास पाण्डवम् ॥ ७.८३.६ ॥
যুধামন্যু, সুবাহু ও দ্রৌপদীর সব পুত্রদের, এবং এঁদের ও অন্য সুহৃদদের তিনি পাণ্ডবকে দেখালেন।
7.83.7
अनुज्ञाताश्च पार्थेन स्वासीना आसनेषु ते ।
सर्वेष्वथ परार्ध्येषु यथार्हं वन्द्य पाण्डवम् ॥ ७.८३.७ ॥
পার্থের অনুমতি পেয়ে তাঁরা সকলে শ্রেষ্ঠ আসনে সুখে উপবিষ্ট হলেন; পাণ্ডব যথাযোগ্য সম্মানে তাঁদের বন্দনা করলেন।
7.83.8
एकस्मिन्नासने वीरावुपविष्टौ महाबलौ ।
कृष्णश्च युयुधानश्च वेद्यामिव हुताशनौ ॥ ७.८३.८ ॥
একই আসনে উপবিষ্ট সেই দুই মহাবলী বীর — কৃষ্ণ ও যুযুধান — যজ্ঞবেদিতে জ্বলন্ত দুই অগ্নির ন্যায় ছিলেন।
7.83.9
ततो युधिष्ठिरस्तेषां शृण्वतां मधुसूदनम् ।
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षमाभाष्य मधुरं वचः ॥ ७.८३.९ ॥
তখন যুধিষ্ঠির, তাঁদের সকলের শোনার মধ্যে, পদ্মলোচন মধুসূদনকে মধুর বাক্যে সম্বোধন করে বললেন।
7.83.10
एकं त्वां वयमाश्रित्य सहस्राक्षमिवामराः ।
प्रार्थयामो जयं युद्धे शाश्वतानि सुखानि च ॥ ७.८३.१० ॥
দেবতারা যেমন সহস্রাক্ষ ইন্দ্রকে আশ্রয় করেন, তেমনি আমরা কেবল তোমাকেই আশ্রয় করে যুদ্ধে জয় ও শাশ্বত সুখ কামনা করি।
7.83.11
त्वं हि राज्यविनाशं च द्विषद्भिश्च निराक्रियाम् ।
क्लेशांश्च विविधान्कृष्ण सर्वांस्तानपि वेत्थ नः ॥ ७.८३.११ ॥
হে কৃষ্ণ! আমাদের রাজ্যের বিনাশ, শত্রুদের দ্বারা আমাদের অপমান, আর নানা ক্লেশ — এ সবই তুমি জানো।
7.83.12
त्वयि सर्वेश सर्वेषामस्माकं भक्तवत्सल ।
सुखमायत्तमत्यर्थं यात्रा च मधुसूदन ॥ ७.८३.१२ ॥
হে সর্বেশ্বর! হে ভক্তবৎসল! হে মধুসূদন! আমাদের সকলের সুখ সম্পূর্ণভাবে তোমারই উপর নির্ভর করে, আমাদের যাত্রাও তাই।
7.83.13
स तथा कुरु वार्ष्णेय यथा त्वयि मनो मम ।
अर्जुनस्य यथा सत्या प्रतिज्ञा स्याच्चिकीर्षिता ॥ ७.८३.१३ ॥
হে বার্ষ্ণেয়, তোমাতে আমার মন যেমন আছে তেমনই করো; অর্জুনের সত্য প্রতিজ্ঞা যেন পূর্ণ হয়, যা পূর্ণ করার ইচ্ছা হয়েছে।
7.83.14
स भवांस्तारयत्वस्माद्दुःखामर्षमहार्णवात् ।
परां तितीर्षतामद्य प्लुवो नो भव माधव ॥ ७.८३.१४ ॥
হে মাধব, দুঃখ ও ক্রোধের এই মহাসাগর থেকে আপনি আমাদের উদ্ধার করুন; আজ ওপারে যেতে ইচ্ছুক আমাদের জন্য নৌকা হোন।
7.83.15
नहि तत्कुरुते योधः कार्तवीर्यसमोऽपि यः ।
युधि यत्कुरुषे कृष्ण सारथ्यं त्वं समास्थितः ॥ ७.८३.१५ ॥
হে কৃষ্ণ, কার্তবীর্যের সমান যোদ্ধাও যুদ্ধে তুমি যা করছ তা করতে পারে না; তুমি সারথ্যভার গ্রহণ করেছ।
7.83.16
यथैव सर्वास्वापत्सु पासि वृष्णीञ्जनार्दन ।
तथैवास्मान्महाबाहो वृजिनात्त्रातुमर्हसि ॥ ७.८३.१६ ॥
হে জনার্দন, সমস্ত বিপদে তুমি যেমন বৃষ্ণিদের রক্ষা করো, তেমনই হে মহাবাহু, এই দুর্দশা থেকে আমাদেরও রক্ষা করা তোমার উচিত।
7.83.17
त्वमगाधेऽप्लवे मग्नान्पाण्डवान्कुरुसागरे ।
समुद्धर प्लुवो भूत्वा शङ्खचक्रगदाधर ॥ ७.८३.१७ ॥
হে শঙ্খ, চক্র ও গদাধারী, অতল ও নৌকাহীন কুরুসাগরে নিমজ্জিত পাণ্ডবদের তুমি নৌকা হয়ে উদ্ধার করো।
7.83.18
नमस्ते देवदेवेश सनातन विशातन ।
विष्णो जिष्णो हरे कृष्ण वैकुण्ठ पुरुषोत्तम ॥ ७.८३.१८ ॥
হে দেবদেবেশ, সনাতন, বিশাতন, বিষ্ণু, জিষ্ণু, হরি, কৃষ্ণ, বৈকুণ্ঠ, পুরুষোত্তম, তোমাকে প্রণাম।
7.83.19
नारदस्त्वां समाचख्यौ पुराणमृषिसत्तमम् ।
वरदं शार्ङ्गिणं श्रेष्ठं तत्सत्यं कुरु माधव ॥ ७.८३.१९ ॥
নারদ আপনাকে পুরাণ ঋষিদের মধ্যে শ্রেষ্ঠ, বরদাতা, শার্ঙ্গধনুর্ধারী, পরম শ্রেষ্ঠ বলে ঘোষণা করেছিলেন; হে মাধব, তা সত্য করুন।
7.83.20
इत्युक्तः पुण्डरीकाक्षो धर्मराजेन संसदि ।
तोयमेघस्वनो वाग्मी प्रत्युवाच युधिष्ठिरम् ॥ ७.८३.२० ॥
ধর্মরাজ সভায় এরূপ বললে, মেঘগর্জনের ন্যায় স্বরযুক্ত পুণ্ডরীকাক্ষ বাগ্মীরূপে যুধিষ্ঠিরকে উত্তর দিলেন।
7.83.21
सामरेष्वपि लोकेषु सर्वेषु न तथाविधः ।
शरासनधरः कश्चिद्यथा पार्थो धनञ्जयः ॥ ७.८३.२१ ॥
দেবতাসহ সকল লোকেও পৃথাপুত্র ধনঞ্জয়ের মতো ধনুর্ধর আর কেউ নেই।
7.83.22
वीर्यवानस्त्रसम्पन्नः पराक्रान्तो महाबलः ।
युद्धशौण्डः सदामर्षी तेजसा परमो नृणाम् ॥ ७.८३.२२ ॥
তিনি বীর্যবান, অস্ত্রসম্পন্ন, পরাক্রমী, মহাবলী, যুদ্ধনিপুণ, সর্বদা অপমান সহ্য না করা, তেজে মানুষের মধ্যে শ্রেষ্ঠ।
7.83.23
स युवा वृषभस्कन्धो दीर्घबाहुर्महाबलः ।
सिंहर्षभगतिः श्रीमान्द्विषतस्ते हनिष्यति ॥ ७.८३.२३ ॥
তিনি যুবক, বৃষস্কন্ধ, দীর্ঘবাহু, মহাবলী, সিংহ ও বৃষভের ন্যায় গতিসম্পন্ন, শ্রীমান; তিনি আপনার শত্রুদের বধ করবেন।
7.83.24
अहं च तत्करिष्यामि तथा कुन्तीसुतोऽर्जुनः ।
धार्तराष्ट्रस्य सैन्यानि धक्ष्यत्यग्निरिवेन्धनम् ॥ ७.८३.२४ ॥
আমিও তা করব, কুন্তীপুত্র অর্জুনও সেরূপই করবেন; তিনি ধৃতরাষ্ট্রপুত্রদের সেনাদলকে আগুন যেমন ইন্ধনকে দগ্ধ করে তেমনই দগ্ধ করবেন।
7.83.25
अद्य तं पापकर्माणं क्षुद्रं सौभद्रघातिनम् ।
अपुनर्दर्शनं मार्गमिषुभिः क्षेप्स्यतेऽर्जुनः ॥ ७.८३.२५ ॥
আজ অর্জুন সেই পাপকর্মা, নীচ, সৌভদ্রের ঘাতককে বাণের দ্বারা এমন পথে পাঠাবে যেখান থেকে সে আর ফিরে দেখা দেবে না।
7.83.26
तस्याद्य गृध्राः श्येनाश्च चण्डगोमायवस्तथा ।
भक्षयिष्यन्ति मांसानि ये चान्ये पुरुषादकाः ॥ ७.८३.२६ ॥
আজ তার মাংস শকুন, বাজ, ভয়ংকর শৃগাল এবং অন্য মাংসাশীরা ভক্ষণ করবে।
7.83.27
यद्यस्य देवा गोप्तारः सेन्द्राः सर्वे तथाऽप्यसौ ।
राजधानीं यमस्याद्य हतः प्राप्स्यति दुर्मतिः ॥ ७.८३.२७ ॥
ইন্দ্রসহ সকল দেবতা যদি এর রক্ষক হন, তবুও এই দুর্মতি আজ নিহত হয়ে যমের রাজধানীতে পৌঁছাবে।
7.83.28
निहत्य सैन्धवं जिष्णुरद्य त्वामुपयास्यति ।
विशोको विज्वरो राजन्भव शान्ति पुरस्कृतः ॥ ७.८३.२८ ॥
সৈন্ধবকে বধ করে জয়ী অর্জুন আজ আপনার কাছে আসবে। হে রাজন, শোক ও জ্বালা মুক্ত হয়ে শান্তিকে সম্মুখে রেখে থাকুন।