Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 7.83

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

7.83.1

सुखेन रजनी व्युष्टा कच्चित्ते मधुसूदन ।
कच्चिज्ज्ञानानि सर्वाणि प्रसन्नानि तवाच्युत ॥ ७.८३.१ ॥

हे मधुसूदन, तुमची रात्र सुखाने गेली ना? हे अच्युत, तुमची सर्व इंद्रिये प्रसन्न आहेत ना?

7.83.2

वासुदेवोऽपि तद्युक्तं प्रत्युवाच युधिष्ठिरम् ।
दर्शनादेव ते सौम्य न किञ्चिदशुभं मम ॥ ७.८३.२ ॥

वासुदेवानेही युधिष्ठिराला योग्य उत्तर दिले: हे सौम्या, तुला पाहिल्यानेच माझ्यासाठी काहीही अशुभ नाही.

7.83.3

ततश्च प्रकृतीः क्षत्ता न्यवेदयदुपस्थिताः ।
अनुज्ञातश्च राज्ञा स प्रावेशयत तं जनम् ॥ ७.८३.३ ॥

नंतर क्षत्त्याने उपस्थित प्रजेची माहिती दिली; राजाची अनुज्ञा मिळाल्यावर त्याने त्या लोकांना आत प्रवेश दिला.

7.83.4

विराटं भीमसेनं च धृष्टद्युम्नं च सात्यकिम् ।
चेदिपं धृष्टकेतुं च द्रुपदं च महारथम् ॥ ७.८३.४ ॥

विराट, भीमसेन, धृष्टद्युम्न आणि सात्यकी, चेदिराज धृष्टकेतू आणि महारथ द्रुपद यांना.

7.83.5

शिखण्डिनं यमौ चैव चेकितानं सकेकयम् ।
युयुप्सुं चैव कौरव्यं पाञ्चाल्यं चोत्तमौजसम् ॥ ७.८३.५ ॥

शिखंडी, जुळे नकुल-सहदेव, केकयांसह चेकितान, कौरव युयुत्सू आणि पांचाल उत्तमौजा यांना.

7.83.6

युधामन्यु सुबाहुं च द्रौपदेयांश्च सर्वशः ।
एतांश्च सुहृदश्चान्यान्दर्शयामास पाण्डवम् ॥ ७.८३.६ ॥

युधामन्यू, सुबाहू आणि द्रौपदीचे सर्व पुत्र, यांना तसेच इतर सुहृदांना त्याने पांडवाला दाखवले.

7.83.7

अनुज्ञाताश्च पार्थेन स्वासीना आसनेषु ते ।
सर्वेष्वथ परार्ध्येषु यथार्हं वन्द्य पाण्डवम् ॥ ७.८३.७ ॥

पार्थाची अनुज्ञा मिळाल्यावर ते सर्वजण श्रेष्ठ आसनांवर सुखाने बसले; पाण्डवाने यथोचित आदराने त्यांना वंदन केले.

7.83.8

एकस्मिन्नासने वीरावुपविष्टौ महाबलौ ।
कृष्णश्च युयुधानश्च वेद्यामिव हुताशनौ ॥ ७.८३.८ ॥

एकाच आसनावर बसलेले ते दोन महाबली वीर — कृष्ण आणि युयुधान — वेदीवरील दोन प्रज्वलित अग्नींसारखे होते.

7.83.9

ततो युधिष्ठिरस्तेषां शृण्वतां मधुसूदनम् ।
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षमाभाष्य मधुरं वचः ॥ ७.८३.९ ॥

मग युधिष्ठिराने, ते सर्वजण ऐकत असताना, कमलनयन मधुसूदनाला मधुर वाणीने संबोधून म्हटले.

7.83.10

एकं त्वां वयमाश्रित्य सहस्राक्षमिवामराः ।
प्रार्थयामो जयं युद्धे शाश्वतानि सुखानि च ॥ ७.८३.१० ॥

देव ज्याप्रमाणे सहस्राक्ष इंद्राचा आश्रय घेतात, त्याप्रमाणे आम्ही केवळ तुझा आश्रय घेऊन युद्धातील विजय आणि शाश्वत सुख इच्छितो.

7.83.11

त्वं हि राज्यविनाशं च द्विषद्भिश्च निराक्रियाम् ।
क्लेशांश्च विविधान्कृष्ण सर्वांस्तानपि वेत्थ नः ॥ ७.८३.११ ॥

हे कृष्णा! आमच्या राज्याचा नाश, शत्रूंनी केलेला अपमान आणि आम्ही सोसलेले विविध क्लेश — हे सर्व तू जाणतोस.

7.83.12

त्वयि सर्वेश सर्वेषामस्माकं भक्तवत्सल ।
सुखमायत्तमत्यर्थं यात्रा च मधुसूदन ॥ ७.८३.१२ ॥

हे सर्वेश्वरा! हे भक्तवत्सला! हे मधुसूदना! आमचे सर्वांचे सुख पूर्णपणे तुझ्यावरच अवलंबून आहे, आणि आमची मोहीमही.

7.83.13

स तथा कुरु वार्ष्णेय यथा त्वयि मनो मम ।
अर्जुनस्य यथा सत्या प्रतिज्ञा स्याच्चिकीर्षिता ॥ ७.८३.१३ ॥

हे वार्ष्णेया, तुझ्यावर माझे मन जसे आहे तसेच कर; अर्जुनाची सत्य प्रतिज्ञा पूर्ण व्हावी, जी पूर्ण करण्याची इच्छा आहे.

7.83.14

स भवांस्तारयत्वस्माद्दुःखामर्षमहार्णवात् ।
परां तितीर्षतामद्य प्लुवो नो भव माधव ॥ ७.८३.१४ ॥

हे माधवा, दुःख आणि संतापाच्या या महासागरातून तू आम्हाला पार ने; आज पलीकडे जाऊ इच्छिणाऱ्या आमच्यासाठी नाव हो.

7.83.15

नहि तत्कुरुते योधः कार्तवीर्यसमोऽपि यः ।
युधि यत्कुरुषे कृष्ण सारथ्यं त्वं समास्थितः ॥ ७.८३.१५ ॥

हे कृष्णा, कार्तवीर्यासमान योद्धाही युद्धात जे तू करतोस ते करू शकत नाही; तू सारथ्य स्वीकारले आहेस.

7.83.16

यथैव सर्वास्वापत्सु पासि वृष्णीञ्जनार्दन ।
तथैवास्मान्महाबाहो वृजिनात्त्रातुमर्हसि ॥ ७.८३.१६ ॥

हे जनार्दना, सर्व संकटांमध्ये तू वृष्णींचे रक्षण करतोस तसेच, हे महाबाहो, या संकटातून आमचेही रक्षण करणे तुला योग्य आहे.

7.83.17

त्वमगाधेऽप्लवे मग्नान्पाण्डवान्कुरुसागरे ।
समुद्धर प्लुवो भूत्वा शङ्खचक्रगदाधर ॥ ७.८३.१७ ॥

हे शंख, चक्र, गदा धारण करणाऱ्या, अगाध आणि नावेविना असलेल्या कुरुसागरात बुडालेल्या पांडवांना तू नाव होऊन वर काढ.

7.83.18

नमस्ते देवदेवेश सनातन विशातन ।
विष्णो जिष्णो हरे कृष्ण वैकुण्ठ पुरुषोत्तम ॥ ७.८३.१८ ॥

हे देवदेवेशा, सनातना, विशातना, विष्णो, जिष्णो, हरे, कृष्णा, वैकुंठा, पुरुषोत्तमा, तुला नमस्कार असो.

7.83.19

नारदस्त्वां समाचख्यौ पुराणमृषिसत्तमम् ।
वरदं शार्ङ्गिणं श्रेष्ठं तत्सत्यं कुरु माधव ॥ ७.८३.१९ ॥

नारदांनी तुम्हाला पुराणऋषींमध्ये श्रेष्ठ, वरदाता, शार्ङ्गधनुर्धारी, परमश्रेष्ठ असे सांगितले होते; हे माधवा, ते सत्य करा.

7.83.20

इत्युक्तः पुण्डरीकाक्षो धर्मराजेन संसदि ।
तोयमेघस्वनो वाग्मी प्रत्युवाच युधिष्ठिरम् ॥ ७.८३.२० ॥

धर्मराजांनी सभेत असे म्हटल्यावर, मेघगर्जनेसारख्या वाणीचा कमलनेत्र वाग्मी कृष्ण युधिष्ठिरास उत्तर देता झाला.

7.83.21

सामरेष्वपि लोकेषु सर्वेषु न तथाविधः ।
शरासनधरः कश्चिद्यथा पार्थो धनञ्जयः ॥ ७.८३.२१ ॥

देवांसह सर्व लोकांत पृथापुत्र धनंजयासारखा धनुर्धर दुसरा कोणी नाही.

7.83.22

वीर्यवानस्त्रसम्पन्नः पराक्रान्तो महाबलः ।
युद्धशौण्डः सदामर्षी तेजसा परमो नृणाम् ॥ ७.८३.२२ ॥

तो वीर्यवान, अस्त्रसंपन्न, पराक्रमी, महाबली, युद्धनिपुण, सदैव अपमान न सहणारा, तेजात मनुष्यांत श्रेष्ठ आहे.

7.83.23

स युवा वृषभस्कन्धो दीर्घबाहुर्महाबलः ।
सिंहर्षभगतिः श्रीमान्द्विषतस्ते हनिष्यति ॥ ७.८३.२३ ॥

तो तरुण, वृषभासारखे खांदे असलेला, दीर्घबाहू, महाबली, सिंह व वृषभासारख्या चालीचा, श्रीमान आहे; तो तुमच्या शत्रूंचा वध करील.

7.83.24

अहं च तत्करिष्यामि तथा कुन्तीसुतोऽर्जुनः ।
धार्तराष्ट्रस्य सैन्यानि धक्ष्यत्यग्निरिवेन्धनम् ॥ ७.८३.२४ ॥

मीही ते करीन, आणि कुंतीपुत्र अर्जुनही तसेच करील; तो धृतराष्ट्रपुत्रांचे सैन्य अग्नी इंधनाला जाळावे तसे जाळून टाकील.

7.83.25

अद्य तं पापकर्माणं क्षुद्रं सौभद्रघातिनम् ।
अपुनर्दर्शनं मार्गमिषुभिः क्षेप्स्यतेऽर्जुनः ॥ ७.८३.२५ ॥

आज अर्जुन त्या पापकर्मी, क्षुद्र, सौभद्राच्या घातकाला बाणांनी असा मार्ग दाखवील की जिथून तो पुन्हा दिसणार नाही.

7.83.26

तस्याद्य गृध्राः श्येनाश्च चण्डगोमायवस्तथा ।
भक्षयिष्यन्ति मांसानि ये चान्ये पुरुषादकाः ॥ ७.८३.२६ ॥

आज त्याचे मांस गिधाडे, ससाणे, भयंकर कोल्हे आणि इतर मांसभक्षक खातील.

7.83.27

यद्यस्य देवा गोप्तारः सेन्द्राः सर्वे तथाऽप्यसौ ।
राजधानीं यमस्याद्य हतः प्राप्स्यति दुर्मतिः ॥ ७.८३.२७ ॥

इंद्रासह सर्व देव जरी याचे रक्षक असले, तरी हा दुर्मती आज मारला जाऊन यमाच्या राजधानीला पोहोचेल.

7.83.28

निहत्य सैन्धवं जिष्णुरद्य त्वामुपयास्यति ।
विशोको विज्वरो राजन्भव शान्ति पुरस्कृतः ॥ ७.८३.२८ ॥

सैंधवाला मारून विजयी अर्जुन आज तुझ्याकडे येईल. हे राजा, शोक आणि ताप नसलेला होऊन शांतीला पुढे ठेवून राहा.