મહાભારત · અધ્યાય 7.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.86.1
हन्त ते सम्प्रवक्ष्यामि सर्वं प्रत्यक्षदर्शिवान् ।
शुश्रूषस्व स्थिरो भूत्वा तव ह्यपनयो महान् ॥ ७.८६.१ ॥
હવે હું તને બધું કહું છું, કારણ કે મેં તે પ્રત્યક્ષ જોયું છે. સ્થિર થઈને સાંભળ, આ તારા મહાન અપરાધનું ફળ છે.
7.86.2
गतोदके सेतुबन्धो यादृक्तादृगयं तव ।
विलापो निष्फलो राजन्मा शुचो भरतर्षभ ॥ ७.८६.२ ॥
પાણી વહી ગયા પછી બંધ બાંધવો જેટલો નિષ્ફળ છે, તેટલો જ તારો આ વિલાપ નિષ્ફળ છે. હે રાજન, ભરતશ્રેષ્ઠ, શોક ન કર.
7.86.3
अनतिक्रमणीयोऽयं कृतान्तस्याद्भुतो विधिः ।
मा शुचो भरतश्रेष्ठ दिष्टमेतत्पुरातनम् ॥ ७.८६.३ ॥
આ મૃત્યુનું અદ્ભુત વિધાન છે, જેનું ઉલ્લંઘન કોઈ કરી શકતું નથી. હે ભરતશ્રેષ્ઠ, શોક ન કર; આ તો પ્રાચીનકાળથી નિશ્ચિત ભાગ્ય છે.
7.86.4
यदि त्वं हि पुरा द्यूतात्कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
निवर्तयेथाः पुत्रांश्च न त्वां व्यसनमाव्रजेत् ॥ ७.८६.४ ॥
જો તેં પહેલાં જ જુગારથી કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરને રોક્યો હોત, અને તારા પુત્રોને પણ પાછા વાળ્યા હોત, તો આ આપત્તિ તારા પર ન આવત.
7.86.5
युद्धकाले पुनः प्राप्ते तदैव भवता यदि ।
निवर्तिताः स्युः संरब्धा न त्वां व्यसनमाव्रजेत् ॥ ७.८६.५ ॥
યુદ્ધકાળ ફરી આવ્યો ત્યારે જ જો તેં એ ક્રોધિત વીરોને પાછા વાળ્યા હોત, તો આ આપત્તિ તારા પર ન આવત.
7.86.6
दुर्योधनं चाविधेयं बध्नीयास्त्वं पुरा यदि ।
अवेक्ष्य कौरवान्राजन्प्राप्स्यसे त्वं महद्यशः ॥ ७.८६.६ ॥
જો તેં પહેલાં જ અવજ્ઞાકારી દુર્યોધનને બાંધ્યો હોત અને કૌરવોનો વિચાર કર્યો હોત, તો હે રાજન, તને મહાન યશ મળ્યો હોત.
7.86.7
तत्ते बुद्धिव्यतीचारमुपलप्स्यन्ति तज्जनाः ।
पाञ्चाला वृष्णयः सर्वे ये चान्येऽपि नराधिपाः ॥ ७.८६.७ ॥
તેથી તમારી બુદ્ધિની ભૂલ તે લોકો જાણશે — પાંચાલો, વૃષ્ણિઓ સૌ અને બીજા રાજાઓ પણ.
7.86.8
स कृत्वा पितृकर्म त्वं पुत्रं संस्थाप्य सत्पथे ।
वर्तेथा यदि धर्मेण न त्वां व्यसनमाव्रजेत् ॥ ७.८६.८ ॥
જો તમે પિતાનું કર્તવ્ય બજાવીને, પુત્રને સન્માર્ગે સ્થાપીને ધર્મથી વર્તશો, તો તમારા પર વિપત્તિ નહીં આવે.
7.86.9
त्वं तु प्राज्ञतमो लोके हित्वा धर्मं सनातनम् ।
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश्चान्वगा मतम् ॥ ७.८६.९ ॥
તમે જગતમાં સૌથી પ્રાજ્ઞ હતા; છતાં સનાતન ધર્મ છોડીને દુર્યોધન, કર્ણ અને શકુનિના મતને અનુસર્યા.
7.86.10
तत्ते विलपितं सर्वं मया राजन्निशामितम् ।
अर्थे निविशमानस्य विषमिश्रं यथा मधु ॥ ७.८६.१० ॥
હે રાજન, તમારું એ સર્વ વિલાપ મેં સાંભળ્યું છે; ઝેર ભેળવેલું મધ જેમ કોઈ પીએ, તેમ કામમાં લાગેલાની આ દશા છે.
7.86.11
न तथा मन्यते कृष्णो न च राजा युधिष्ठिरः ।
न भीष्मो नैव च द्रोणो यथा त्वं मन्यसे नृप ॥ ७.८६.११ ॥
હે નૃપ, તમે માનો છો તેમ કૃષ્ણ માનતા નથી; રાજા યુધિષ્ઠિર, ભીષ્મ કે દ્રોણ પણ એમ માનતા નથી.
7.86.12
व्यजानीत यदा तु त्वां लुब्धं धर्मप्रवादिनम् ।
तदाप्रभृति कृष्मस्त्वां न तथा बहुमन्यते ॥ ७.८६.१२ ॥
તમે લોભી અને ધર્મનો ડોળ કરનારા છો એમ કૃષ્ણે જાણ્યું ત્યારથી તેઓ તમને એટલું માન આપતા નથી.
7.86.13
परुषाण्युच्यमानांश्च यथा पार्थानुपेक्षसे ।
तस्यानुबन्धः प्राप्तस्त्वां पुत्रामां राज्यकामुक ॥ ७.८६.१३ ॥
પાર્થો વિશે બોલાયેલાં કઠોર વચનોની તેં ઉપેક્ષા કરી; તેનું ફળ હવે તારા પર આવ્યું છે, હે પુત્રો માટે રાજ્યની ઇચ્છા રાખનાર.
7.86.14
पितृपैतामहं राज्यमपावृत्तं त्वयाऽनघ ।
अथ पार्थैर्जितां कृत्स्नां पृथिवीं प्रत्यपद्यथाः ॥ ७.८६.१४ ॥
હે નિષ્પાપ, પિતા-પિતામહનું રાજ્ય તેં ગુમાવ્યું; અને પાર્થોએ જીતેલી સમગ્ર પૃથ્વી તેં પાછી મેળવી.
7.86.15
पाण्डुना निर्जितं राज्यं कौरवाणां यशस्तथा ।
एतच्चाप्यधिकं भूयः पाण्डवैर्धर्मचाखिभिः ॥ ७.८६.१५ ॥
પાંડુએ જીતેલું રાજ્ય અને કૌરવોનું યશ પણ તેવું હતું; અને તેથી પણ વધુ, ધર્મનું આચરણ કરનારા પાંડવોએ ફરી જીતેલું.
7.86.16
तेषां तत्तादृशं कर्म त्वामासाद्य सुनिष्फलम् ।
यत्पित्र्याद्धंशिता राज्यात्त्वयेहामिषगृद्धिना ॥ ७.८६.१६ ॥
તેમનું એ કર્મ તારી પાસે આવીને સંપૂર્ણ નિષ્ફળ થયું; કારણ કે તેં માંસલોભે તેમને પૈતૃક રાજ્યથી વંચિત કર્યા.
7.86.17
यत्पुनर्युद्धकाले त्वं पुत्रान्गर्हयसे नृप ।
बहुधा व्याहरन्दोषान्न तदद्योपपद्यते ॥ ७.८६.१७ ॥
હે રાજા, યુદ્ધકાળમાં તું પુત્રોની અનેક રીતે નિંદા કરતો હતો અને તેમના દોષ ગણાવતો હતો; તે આજે યોગ્ય નથી.
7.86.18
न हि रक्षन्ति राजानो युध्यन्तो जीवितं रणे ।
चमूं विगाह्य पार्थानां युध्यन्ते क्षत्रियर्षभाः ॥ ७.८६.१८ ॥
યુદ્ધ કરતા રાજાઓ રણમાં પોતાના જીવની રક્ષા કરતા નથી; પાર્થોની સેનામાં ઘૂસીને ક્ષત્રિયશ્રેષ્ઠો લડે છે.
7.86.19
यां तु कृष्णार्जुनौ सेनां यां सात्यकिवृकोदरौ ।
रक्षेरन्को नु तां युध्येच्चमूमन्यत्र कौरवात् ॥ ७.८६.१९ ॥
કૃષ્ણ અને અર્જુન, સાત્યકી અને વૃકોદર જે સેનાનું રક્ષણ કરે છે, તેની સામે કૌરવો સિવાય બીજું કોણ લડી શકે?
7.86.20
येषां योद्धा गुडाकेशो येषां मन्त्री जनार्दनः ।
येषां च सात्यकिर्योद्धा येषां योद्धा वृकोदरः ॥ ७.८६.२० ॥
જેમના યોદ્ધા ગુડાકેશ, જેમના મંત્રી જનાર્દન, જેમના યોદ્ધા સાત્યકી, જેમના યોદ્ધા વૃકોદર,
7.86.21
को हि तान्विषहेद्योद्धुं मर्त्यधर्मा धनुर्धरः ।
अन्यत्र कौरवेयेभ्यो ये वा तेषां पदानुगाः ॥ ७.८६.२१ ॥
મર્ત્યધર્મી કયો ધનુર્ધર તેમની સામે યુદ્ધમાં ટકી શકે? કૌરવપુત્રો અને તેમના અનુચરો સિવાય?
7.86.22
यावत्तु शक्यते कर्तुमन्तरज्ञैर्जनाधिपैः ।
क्षत्रधर्मरतैः शूरैस्तावत्कुर्वन्ति कौरवाः ॥ ७.८६.२२ ॥
યુક્તિ જાણતા રાજાઓ અને ક્ષત્રધર્મમાં રત શૂરવીરો જેટલું કરી શકે, તેટલું કૌરવો કરે છે.
7.86.23
यथा तु पुरुषव्याघ्रैर्युद्धं परमसङ्कटम् ।
कुरूणां पाण्डवैः सार्धं तत्सर्वं शृणु तत्त्वतः ॥ ७.८६.२३ ॥
પુરુષવ્યાઘ્ર પાંડવો સાથે કૌરવોનું એ અત્યંત સંકટમય યુદ્ધ કેવી રીતે થયું, તે બધું યથાર્થ રીતે સાંભળો.