ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.86.1
हन्त ते सम्प्रवक्ष्यामि सर्वं प्रत्यक्षदर्शिवान् ।
शुश्रूषस्व स्थिरो भूत्वा तव ह्यपनयो महान् ॥ ७.८६.१ ॥
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਫਲ ਹੈ।
7.86.2
गतोदके सेतुबन्धो यादृक्तादृगयं तव ।
विलापो निष्फलो राजन्मा शुचो भरतर्षभ ॥ ७.८६.२ ॥
ਪਾਣੀ ਵਹਿ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਬੰਨ੍ਹ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਜਿਵੇਂ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਤੇਰਾ ਇਹ ਵਿਰਲਾਪ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ।
7.86.3
अनतिक्रमणीयोऽयं कृतान्तस्याद्भुतो विधिः ।
मा शुचो भरतश्रेष्ठ दिष्टमेतत्पुरातनम् ॥ ७.८६.३ ॥
ਇਹ ਮੌਤ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਵਿਧਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਟਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਤਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਿਸਮਤ ਹੈ।
7.86.4
यदि त्वं हि पुरा द्यूतात्कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
निवर्तयेथाः पुत्रांश्च न त्वां व्यसनमाव्रजेत् ॥ ७.८६.४ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜੂਏ ਤੋਂ ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਿਪਤਾ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਆਉਂਦੀ।
7.86.5
युद्धकाले पुनः प्राप्ते तदैव भवता यदि ।
निवर्तिताः स्युः संरब्धा न त्वां व्यसनमाव्रजेत् ॥ ७.८६.५ ॥
ਜੇ ਜੰਗ ਦਾ ਸਮਾਂ ਫਿਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਹੀ ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਿਪਤਾ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਆਉਂਦੀ।
7.86.6
दुर्योधनं चाविधेयं बध्नीयास्त्वं पुरा यदि ।
अवेक्ष्य कौरवान्राजन्प्राप्स्यसे त्वं महद्यशः ॥ ७.८६.६ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਣਆਗਿਆਕਾਰੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਯਸ਼ ਮਿਲਦਾ।
7.86.7
तत्ते बुद्धिव्यतीचारमुपलप्स्यन्ति तज्जनाः ।
पाञ्चाला वृष्णयः सर्वे ये चान्येऽपि नराधिपाः ॥ ७.८६.७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਭੁੱਲ ਉਹ ਲੋਕ ਸਮਝਣਗੇ — ਪਾਂਚਾਲ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਸਭ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਵੀ।
7.86.8
स कृत्वा पितृकर्म त्वं पुत्रं संस्थाप्य सत्पथे ।
वर्तेथा यदि धर्मेण न त्वां व्यसनमाव्रजेत् ॥ ७.८६.८ ॥
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰਾਹ ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਵਰਤੋਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵਿਪਤਾ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ।
7.86.9
त्वं तु प्राज्ञतमो लोके हित्वा धर्मं सनातनम् ।
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश्चान्वगा मतम् ॥ ७.८६.९ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਆਣੇ ਸੀ; ਪਰ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕਰਣ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੇ ਮਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਏ।
7.86.10
तत्ते विलपितं सर्वं मया राजन्निशामितम् ।
अर्थे निविशमानस्य विषमिश्रं यथा मधु ॥ ७.८६.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਉਹ ਸਾਰਾ ਵਿਰਲਾਪ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ; ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੈ।
7.86.11
न तथा मन्यते कृष्णो न च राजा युधिष्ठिरः ।
न भीष्मो नैव च द्रोणो यथा त्वं मन्यसे नृप ॥ ७.८६.११ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਉਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ; ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਭੀਸ਼ਮ ਜਾਂ ਦ੍ਰੋਣ ਵੀ ਏਦਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।
7.86.12
व्यजानीत यदा तु त्वां लुब्धं धर्मप्रवादिनम् ।
तदाप्रभृति कृष्मस्त्वां न तथा बहुमन्यते ॥ ७.८६.१२ ॥
ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਾਲਚੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਤਨਾ ਮਾਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
7.86.13
परुषाण्युच्यमानांश्च यथा पार्थानुपेक्षसे ।
तस्यानुबन्धः प्राप्तस्त्वां पुत्रामां राज्यकामुक ॥ ७.८६.१३ ॥
ਪਾਰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਕਹੇ ਗਏ ਕਠੋਰ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਤੂੰ ਅਣਦੇਖੀ ਕੀਤੀ; ਉਸਦਾ ਫਲ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਰਾਜ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਵਾਲੇ।
7.86.14
पितृपैतामहं राज्यमपावृत्तं त्वयाऽनघ ।
अथ पार्थैर्जितां कृत्स्नां पृथिवीं प्रत्यपद्यथाः ॥ ७.८६.१४ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਪਿਤਾ-ਦਾਦੇ ਦਾ ਰਾਜ ਤੂੰ ਗੁਆ ਲਿਆ; ਅਤੇ ਪਾਰਥਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੀ ਗਈ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੂੰ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ।
7.86.15
पाण्डुना निर्जितं राज्यं कौरवाणां यशस्तथा ।
एतच्चाप्यधिकं भूयः पाण्डवैर्धर्मचाखिभिः ॥ ७.८६.१५ ॥
ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਜਿੱਤਿਆ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਯਸ਼ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ; ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ, ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਜਿੱਤਿਆ।
7.86.16
तेषां तत्तादृशं कर्म त्वामासाद्य सुनिष्फलम् ।
यत्पित्र्याद्धंशिता राज्यात्त्वयेहामिषगृद्धिना ॥ ७.८६.१६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਕਰਮ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮਾਸ ਦੇ ਲੋਭ ਵਿੱਚ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਂਝਾ ਕੀਤਾ।
7.86.17
यत्पुनर्युद्धकाले त्वं पुत्रान्गर्हयसे नृप ।
बहुधा व्याहरन्दोषान्न तदद्योपपद्यते ॥ ७.८६.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਗਿਣਾਉਂਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਅੱਜ ਢੁਕਵਾਂ ਨਹੀਂ।
7.86.18
न हि रक्षन्ति राजानो युध्यन्तो जीवितं रणे ।
चमूं विगाह्य पार्थानां युध्यन्ते क्षत्रियर्षभाः ॥ ७.८६.१८ ॥
ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ ਰਾਜੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਪਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੜਦੇ ਹਨ।
7.86.19
यां तु कृष्णार्जुनौ सेनां यां सात्यकिवृकोदरौ ।
रक्षेरन्को नु तां युध्येच्चमूमन्यत्र कौरवात् ॥ ७.८६.१९ ॥
ਜਿਸ ਸੈਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ, ਸਾਤਯਕੀ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨਾਲ ਕੌਰਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਲੜ ਸਕਦਾ ਹੈ?
7.86.20
येषां योद्धा गुडाकेशो येषां मन्त्री जनार्दनः ।
येषां च सात्यकिर्योद्धा येषां योद्धा वृकोदरः ॥ ७.८६.२० ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਧਾ ਗੁੜਾਕੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਜਨਾਰਦਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਧਾ ਸਾਤਯਕੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਧਾ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਹੈ,
7.86.21
को हि तान्विषहेद्योद्धुं मर्त्यधर्मा धनुर्धरः ।
अन्यत्र कौरवेयेभ्यो ये वा तेषां पदानुगाः ॥ ७.८६.२१ ॥
ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਕਿਹੜਾ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕੌਰਵ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ?
7.86.22
यावत्तु शक्यते कर्तुमन्तरज्ञैर्जनाधिपैः ।
क्षत्रधर्मरतैः शूरैस्तावत्कुर्वन्ति कौरवाः ॥ ७.८६.२२ ॥
ਜਿੰਨਾ ਕੁਝ ਯੁਕਤੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸੂਰਮੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕੌਰਵ ਉਤਨਾ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
7.86.23
यथा तु पुरुषव्याघ्रैर्युद्धं परमसङ्कटम् ।
कुरूणां पाण्डवैः सार्धं तत्सर्वं शृणु तत्त्वतः ॥ ७.८६.२३ ॥
ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰਾਂ ਵਰਗੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਉਹ ਅਤਿ ਸੰਕਟਮਈ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਸਭ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣੋ।