महाभारत · अध्याय 7.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.86.1
हन्त ते सम्प्रवक्ष्यामि सर्वं प्रत्यक्षदर्शिवान् ।
शुश्रूषस्व स्थिरो भूत्वा तव ह्यपनयो महान् ॥ ७.८६.१ ॥
आता मी तुला सर्व सांगतो, कारण मी ते प्रत्यक्ष पाहिले आहे. स्थिर मनाने ऐक, हे तुझ्या मोठ्या अपराधाचे फळ आहे.
7.86.2
गतोदके सेतुबन्धो यादृक्तादृगयं तव ।
विलापो निष्फलो राजन्मा शुचो भरतर्षभ ॥ ७.८६.२ ॥
पाणी वाहून गेल्यावर धरण बांधणे जितके निष्फळ, तितकेच तुझे हे विलाप निष्फळ आहे. हे राजा, भरतश्रेष्ठा, शोक करू नकोस.
7.86.3
अनतिक्रमणीयोऽयं कृतान्तस्याद्भुतो विधिः ।
मा शुचो भरतश्रेष्ठ दिष्टमेतत्पुरातनम् ॥ ७.८६.३ ॥
हे मृत्यूचे अद्भुत विधान आहे, जे कोणालाही ओलांडता येत नाही. हे भरतश्रेष्ठा, शोक करू नकोस; हे प्राचीन काळापासून ठरलेले दैव आहे.
7.86.4
यदि त्वं हि पुरा द्यूतात्कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
निवर्तयेथाः पुत्रांश्च न त्वां व्यसनमाव्रजेत् ॥ ७.८६.४ ॥
जर तू आधीच द्यूतापासून कुंतीपुत्र युधिष्ठिराला परत फिरवले असतेस आणि तुझ्या पुत्रांनाही, तर हे संकट तुझ्यावर आले नसते.
7.86.5
युद्धकाले पुनः प्राप्ते तदैव भवता यदि ।
निवर्तिताः स्युः संरब्धा न त्वां व्यसनमाव्रजेत् ॥ ७.८६.५ ॥
युद्धकाळ पुन्हा आला तेव्हाच तू त्या संतप्त वीरांना परत फिरवले असतेस, तर हे संकट तुझ्यावर आले नसते.
7.86.6
दुर्योधनं चाविधेयं बध्नीयास्त्वं पुरा यदि ।
अवेक्ष्य कौरवान्राजन्प्राप्स्यसे त्वं महद्यशः ॥ ७.८६.६ ॥
जर तू आधीच अवज्ञाकारी दुर्योधनाला आवरले असतेस आणि कौरवांचा विचार केला असतास, तर हे राजा, तुला मोठी कीर्ती मिळाली असती.
7.86.7
तत्ते बुद्धिव्यतीचारमुपलप्स्यन्ति तज्जनाः ।
पाञ्चाला वृष्णयः सर्वे ये चान्येऽपि नराधिपाः ॥ ७.८६.७ ॥
म्हणून आपल्या बुद्धीतील चूक ते लोक जाणतील — पांचाल, वृष्णी सर्व आणि इतर राजेही.
7.86.8
स कृत्वा पितृकर्म त्वं पुत्रं संस्थाप्य सत्पथे ।
वर्तेथा यदि धर्मेण न त्वां व्यसनमाव्रजेत् ॥ ७.८६.८ ॥
आपण पित्याचे कर्तव्य पार पाडून, पुत्राला सन्मार्गावर स्थापून धर्माने वागलात, तर आपल्यावर संकट येणार नाही.
7.86.9
त्वं तु प्राज्ञतमो लोके हित्वा धर्मं सनातनम् ।
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश्चान्वगा मतम् ॥ ७.८६.९ ॥
आपण जगात अत्यंत प्राज्ञ होता; पण सनातन धर्म सोडून दुर्योधन, कर्ण आणि शकुनी यांच्या मताचे अनुसरण केलेत.
7.86.10
तत्ते विलपितं सर्वं मया राजन्निशामितम् ।
अर्थे निविशमानस्य विषमिश्रं यथा मधु ॥ ७.८६.१० ॥
हे राजा, आपले ते सर्व विलाप मी ऐकले आहेत; विषमिश्रित मध जसे कोणी सेवन करतो, तशी ही कामात गुंतलेल्याची स्थिती आहे.
7.86.11
न तथा मन्यते कृष्णो न च राजा युधिष्ठिरः ।
न भीष्मो नैव च द्रोणो यथा त्वं मन्यसे नृप ॥ ७.८६.११ ॥
हे नृपा, आपण मानता तसे कृष्ण मानत नाही; राजा युधिष्ठिर, भीष्म किंवा द्रोणही तसे मानत नाहीत.
7.86.12
व्यजानीत यदा तु त्वां लुब्धं धर्मप्रवादिनम् ।
तदाप्रभृति कृष्मस्त्वां न तथा बहुमन्यते ॥ ७.८६.१२ ॥
आपण लोभी आणि धर्माचा आव आणणारे आहात हे कृष्णाने ओळखले, तेव्हापासून ते आपल्याला तितका मान देत नाहीत.
7.86.13
परुषाण्युच्यमानांश्च यथा पार्थानुपेक्षसे ।
तस्यानुबन्धः प्राप्तस्त्वां पुत्रामां राज्यकामुक ॥ ७.८६.१३ ॥
पार्थांविषयी उच्चारलेली कठोर वचने तू दुर्लक्षिलीस; त्याचे फळ आता तुझ्यावर आले आहे, हे पुत्रांसाठी राज्याची इच्छा करणाऱ्या राजा।
7.86.14
पितृपैतामहं राज्यमपावृत्तं त्वयाऽनघ ।
अथ पार्थैर्जितां कृत्स्नां पृथिवीं प्रत्यपद्यथाः ॥ ७.८६.१४ ॥
हे निष्पाप, पितृपितामहांचे राज्य तू गमावलेस; आणि पार्थांनी जिंकलेली सारी पृथ्वी तू पुन्हा मिळविलीस।
7.86.15
पाण्डुना निर्जितं राज्यं कौरवाणां यशस्तथा ।
एतच्चाप्यधिकं भूयः पाण्डवैर्धर्मचाखिभिः ॥ ७.८६.१५ ॥
पांडूने जिंकलेले राज्य आणि कौरवांचे यश तसेच होते; आणि यापेक्षाही अधिक, धर्माचरण करणाऱ्या पांडवांनी पुन्हा जिंकलेले.
7.86.16
तेषां तत्तादृशं कर्म त्वामासाद्य सुनिष्फलम् ।
यत्पित्र्याद्धंशिता राज्यात्त्वयेहामिषगृद्धिना ॥ ७.८६.१६ ॥
त्यांचे ते कर्म तुझ्याजवळ येऊन पूर्णपणे निष्फळ ठरले; कारण भोगलालसेने तू त्यांना पैतृक राज्यापासून वंचित केलेस.
7.86.17
यत्पुनर्युद्धकाले त्वं पुत्रान्गर्हयसे नृप ।
बहुधा व्याहरन्दोषान्न तदद्योपपद्यते ॥ ७.८६.१७ ॥
हे राजा, युद्धकाळी तू पुत्रांची अनेक प्रकारे निंदा करीत त्यांचे दोष सांगत होतास; ते आज योग्य वाटत नाही.
7.86.18
न हि रक्षन्ति राजानो युध्यन्तो जीवितं रणे ।
चमूं विगाह्य पार्थानां युध्यन्ते क्षत्रियर्षभाः ॥ ७.८६.१८ ॥
युद्ध करणारे राजे रणांगणात आपले प्राण राखत नाहीत; पार्थांच्या सैन्यात घुसून क्षत्रियश्रेष्ठ लढतात.
7.86.19
यां तु कृष्णार्जुनौ सेनां यां सात्यकिवृकोदरौ ।
रक्षेरन्को नु तां युध्येच्चमूमन्यत्र कौरवात् ॥ ७.८६.१९ ॥
कृष्ण आणि अर्जुन, सात्यकी आणि वृकोदर ज्या सेनेचे रक्षण करतात, तिच्याशी कौरवांखेरीज दुसरे कोण लढू शकेल?
7.86.20
येषां योद्धा गुडाकेशो येषां मन्त्री जनार्दनः ।
येषां च सात्यकिर्योद्धा येषां योद्धा वृकोदरः ॥ ७.८६.२० ॥
ज्यांचा योद्धा गुडाकेश, ज्यांचा मंत्री जनार्दन, ज्यांचा योद्धा सात्यकी, ज्यांचा योद्धा वृकोदर,
7.86.21
को हि तान्विषहेद्योद्धुं मर्त्यधर्मा धनुर्धरः ।
अन्यत्र कौरवेयेभ्यो ये वा तेषां पदानुगाः ॥ ७.८६.२१ ॥
मानवी स्वभावाचा कोणता धनुर्धर त्यांच्याशी युद्धात टिकू शकेल? कौरवपुत्रांखेरीज आणि त्यांच्या अनुचरांखेरीज?
7.86.22
यावत्तु शक्यते कर्तुमन्तरज्ञैर्जनाधिपैः ।
क्षत्रधर्मरतैः शूरैस्तावत्कुर्वन्ति कौरवाः ॥ ७.८६.२२ ॥
युक्ती जाणणारे राजे आणि क्षत्रधर्मात रमलेले शूर जितके करू शकतात, तितके कौरव करत आहेत.
7.86.23
यथा तु पुरुषव्याघ्रैर्युद्धं परमसङ्कटम् ।
कुरूणां पाण्डवैः सार्धं तत्सर्वं शृणु तत्त्वतः ॥ ७.८६.२३ ॥
पुरुषव्याघ्र पांडवांबरोबर कौरवांचे ते अत्यंत संकटमय युद्ध कसे घडले, ते सर्व यथार्थपणे ऐका.