మహాభారతం · అధ్యాయం 7.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.88.1
व्यूढेषु तव सैन्येषु समुत्क्रुष्टेषु मारिष ।
ताड्यमानासु भेरीषु मृदङ्गेष्वानकेषु च ॥ ७.८८.१ ॥
ఓ మహారాజా, మీ సైన్యాలు వ్యూహంగా నిలిచి గట్టిగా గర్జించగా, భేరులు, మృదంగాలు, ఆనకాలు మోగించబడ్డాయి.
7.88.2
अनीकानां च संह्रादे वादित्राणां च निःस्वने ।
प्रध्मापितेषु शङ्खेषु सन्नादे रोमहर्षणे ॥ ७.८८.२ ॥
సైన్యాల గర్జనలో, వాయిద్యాల ధ్వనిలో, శంఖాలు ఊదగా, రోమాంచం కలిగించే మహాధ్వని మ్రోగింది.
7.88.3
प्रगृहीतेषु शस्त्रेषु भारतेषु युयुत्सुषु ।
रौद्रे मुहूर्ते सम्प्राप्ते सव्यसाची व्यदृश्यत ॥ ७.८८.३ ॥
భారతవంశ యోధులు యుద్ధోత్సాహంతో ఆయుధాలు ఎత్తగా, భయంకర ముహూర్తం వచ్చినప్పుడు సవ్యసాచి అర్జునుడు కనిపించాడు.
7.88.4
बलानां वायसानां च पुरस्तात्सव्यसाचिनः ।
पिशितासृग्भुजां सङ्घाः प्रलीयन्ते सहस्रशः ॥ ७.८८.४ ॥
సవ్యసాచి ముందు, సైనికుల మధ్య, కాకుల మధ్య, మాంసం రక్తం తినేవారి గుంపులు వేలకొద్దీ చేరుతున్నాయి.
7.88.5
मृगाश्च घोरसन्नादः शिवाश्चाशिवदर्शनाः ।
दक्षिणेन प्रयातानामस्माकं नेदुरध्वनि ॥ ७.८८.५ ॥
కుడివైపు సాగిపోతున్న మన సైనికుల మార్గంలో, జింకలు, అశుభ రూపంలోని నక్కలు భయంకరంగా అరిచాయి.
7.88.6
लोकक्षये महाराज यादृशास्तादृशा हि ते ।
अशिवा धार्तराष्ट्राणां शिवाः पार्थस्य संयुगे ॥ ७.८८.६ ॥
మహారాజా, లోకం నశించే సమయంలో ఎలాంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయో, అలాంటివే ఇవి. ధృతరాష్ట్ర పుత్రులకు అశుభం, యుద్ధంలో పార్థునికి శుభం.
7.88.7
सनिर्घाता ज्वलन्त्यश्च पेतुरुल्काः सहस्रशः ।
चचाल च मही कृत्स्ना भये घोरे समुत्थिते ॥ ७.८८.७ ॥
ఉరుముల శబ్దంతో మండుతున్న వేలకొలది ఉల్కలు పడ్డాయి; భయంకరమైన భయం కలిగినప్పుడు సమస్త భూమి వణికింది.
7.88.8
विष्वग्वाताः सनीहारा रूक्षाः शर्करकर्षिणः ।
ववुरायाति कौन्तेये सङ्ग्रामे समुपस्थिते ॥ ७.८८.८ ॥
కౌంతేయుడు సమీపించగా, యుద్ధం దగ్గరకు వచ్చినప్పుడు, మంచుతో కూడిన కఠిన గాలులు అన్ని దిక్కుల నుండి వీచి రాళ్లను ఈడ్చాయి.
7.88.9
नाकुलिश्च शतानीको धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
पाण्डवानामनीकानि प्राज्ञौ तौ व्यूहतुस्तदा ॥ ७.८८.९ ॥
నకులుడు, శతానీకుడు, పృషతుని కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు — ఆ ఇద్దరు జ్ఞానులు అప్పుడు పాండవుల సేనలను వ్యూహంగా అమర్చారు.
7.88.10
ततो रथसहस्रेण द्विरदानां शतेन च ।
त्रिभिरश्वसहस्रैश्च पदातीनां शतैः शतैः ॥ ७.८८.१० ॥
అప్పుడు వెయ్యి రథాలతో, వంద ఏనుగులతో, మూడు వేల గుర్రాలతో, వందల కొద్దీ కాలాళ్ల సైనికులతో.
7.88.11
अध्यर्धमात्रे धनुषां सहस्रे तनयस्तव ।
अग्रतः सर्वसैन्यानां स्थित्वा दुर्मर्षणोऽब्रवीत् ॥ ७.८८.११ ॥
మీ కుమారుడు దుర్మర్షణుడు, అన్ని సేనల ముందు, ఒకటిన్నర విల్లు దూరంలో నిలిచి ఇలా అన్నాడు.
7.88.12
अद्य गाण्डीवधन्वानं तपन्तं युद्धदुर्मदम् ।
अहमावारयिष्यामि वेलेव मकरालयम् ॥ ७.८८.१२ ॥
ఈ రోజు, సముద్రాన్ని తీరం ఆపినట్టు, ప్రతాపంతో మండుతూ యుద్ధ మదంతో ఉన్న గాండీవధారి అర్జునుని నేను అడ్డుకుంటాను.
7.88.13
अद्य पश्यन्तु सङ्ग्रामे धनञ्जयममर्षणम् ।
विषक्तं मयि दुर्धर्षं भिन्नं कुम्भमिवाश्मनि ॥ ७.८८.१३ ॥
ఈరోజు యుద్ధంలో అందరూ చూడాలి, నాతో తలపడిన, క్షమించని, జయించరాని ధనంజయుడిని, రాతిపై పగిలిన కుండలా.
7.88.14
तिष्ठध्वं रथिनो यूयं सङ्ग्राममभिकाङ्क्षिणः ।
युध्यामि संहतानेतान्यशो मानं च वर्धयन् ॥ ७.८८.१४ ॥
రథికులారా, మీరంతా యుద్ధాన్ని కోరుతూ స్థిరంగా నిలబడండి; కీర్తిని, గౌరవాన్ని పెంచుకుంటూ ఈ సమూహంతో నేను పోరాడుతాను.
7.88.15
एवं ब्रुवन्महाराज महात्मा स महीपतिः ।
महेष्वासैर्वृतो राजन्महेष्वासो व्यवस्थितः ॥ ७.८८.१५ ॥
మహారాజా, ఇలా మాట్లాడిన ఆ మహాత్ముడైన రాజు, గొప్ప విలుకాండ్ల మధ్య చుట్టబడి, రాజా, మహాధనుర్ధారిగా నిలిచాడు.
7.88.16
ततोऽर्जुनो महाराज महात्मा महतां पतिः ।
महारथसमाख्यातो महेष्वासो व्यवस्थितः ॥ ७.८८.१६ ॥
అప్పుడు, మహారాజా, మహాత్ముడు, గొప్పవారికి అధిపతి, మహారథుడిగా ప్రసిద్ధుడైన గొప్ప విలుకాడు అర్జునుడు నిలిచాడు.
7.88.17
कक्षाग्निरिव दुःस्पर्शः सवज्र इव वासवः ।
दण्डपाणिरिवासह्यो मृत्युः कालेन चोदितः ॥ ७.८८.१७ ॥
అడవి అగ్నిలా తాకరానివాడు, వజ్రంతో కూడిన ఇంద్రునిలా, దండపాణి అయిన యముని వలె భరింపరానివాడు, కాలంచే ప్రేరితుడైన మృత్యువులా.
7.88.18
शूलपाणिरिवाक्षोभ्यो वरुणः पाशवानिव ।
युगान्ताग्निरिवार्चिष्मान्दिधक्षुः स्थास्नुजङ्गमम् ॥ ७.८८.१८ ॥
శూలపాణిలా అచలుడు, పాశంతో ఉన్న వరుణునిలా, యుగాంత అగ్నిలా ప్రకాశించి స్థావర జంగమాలను దహించాలనుకునేవాడు.
7.88.19
क्रोधामर्षबलोद्धूतो निवातकवचान्तकः ।
युद्धे जेता स्थितः सत्ये पारयिष्यन्महाव्रतम् ॥ ७.८८.१९ ॥
క్రోధం, అమర్షం అనే బలంతో ఉత్తేజితుడై, నివాతకవచులను సంహరించినవాడు, యుద్ధంలో విజేత, సత్యంలో నిలిచినవాడు, మహావ్రతాన్ని పూర్తిచేయబోయేవాడు.
7.88.20
आमुक्तकवचः खङ्गी जाम्बूनदकिरीटभृत् ।
शुभ्रमाल्याम्बरधरः स्वङ्गदश्चारुकुण्डलः ॥ ७.८८.२० ॥
కవచం ధరించినవాడు, ఖడ్గం పట్టినవాడు, బంగారు కిరీటం ధరించినవాడు, తెల్లని మాలలు, వస్త్రాలు ధరించినవాడు, భుజకీర్తులు, అందమైన కుండలాలు ధరించినవాడు.
7.88.21
रथप्रवरमास्थाय नरो नारायणानुगः ।
विधुन्वन्गाण्डिवं सङ्ख्ये बभौ सूर्य इवोदितः ॥ ७.८८.२१ ॥
శ్రేష్ఠమైన రథాన్ని అధిష్ఠించిన నరుడు (అర్జునుడు), నారాయణుడు (కృష్ణుడు) అనుసరించగా, యుద్ధంలో గాండీవాన్ని ఊపుతూ, ఉదయించిన సూర్యునిలా ప్రకాశించాడు.
7.88.22
अग्रानीकस्य सोऽध्यर्ध इषुपाते धनञ्जयः ।
व्यवस्थाप्य रथं राजञ्शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ ७.८८.२२ ॥
ఆ ధనంజయుడు, సైన్యపు ముందుభాగానికి ఒకటిన్నర బాణ దూరంలో రథాన్ని నిలిపి, రాజా, ప్రతాపవంతుడై శంఖాన్ని ఊదాడు.
7.88.23
अथ कृष्णोऽप्यसम्भ्रान्तः पार्थेन सह मारिष ।
प्राध्मापयत्पाञ्चजन्यं शङ्खप्रवरमोजसा ॥ ७.८८.२३ ॥
అప్పుడు కృష్ణుడు కూడా చలించక పార్థునితో కలిసి, మారిష, శంఖాలలో శ్రేష్ఠమైన పాంచజన్యాన్ని బలంగా ఊదించాడు.
7.88.24
तयोः शङ्खप्रणादेन तव सैन्ये विशाम्पते ।
आसन्संहृष्टरोमाणः कम्पिता गतचेतसः ॥ ७.८८.२४ ॥
వారిద్దరి శంఖధ్వనితో, ప్రజాపతీ, మీ సైన్యంలోని వారి రోమాలు నిక్కబొడిచాయి; వారు వణికి, స్పృహ కోల్పోయినవారిలా అయ్యారు.
7.88.25
यथा त्रस्यन्ति भूतानि सर्वाण्यशनिनिःस्वनात् ।
तथा शङ्खप्रणादेन वित्रेसुस्तव सैनिकाः ॥ ७.८८.२५ ॥
పిడుగు ధ్వనికి సమస్త ప్రాణులు వణికినట్లు, శంఖధ్వనికి మీ సైనికులు భయకంపితులయ్యారు.
7.88.26
प्रसुस्रुवुः शकृन्मूत्रं वाहनानि च सर्वशः ।
एवं सवाहनं सर्वमाविग्नमभवद्बलम् ॥ ७.८८.२६ ॥
వాహన జంతువులు అన్నివైపులా మలమూత్రాలు విసర్జించాయి; ఈ విధంగా వాహనాలతో సహా మొత్తం సేన కలవరపడింది.
7.88.27
सीदन्ति स्म नरा राजञ्शङ्खशब्देन मारिष ।
विसंज्ञाश्चाभवन्केचित्केचिद्राजन्वितत्रसुः ॥ ७.८८.२७ ॥
రాజా, ఓ పూజ్యుడా, శంఖధ్వనికి మనుషులు కుంగిపోయారు; కొందరు స్పృహ కోల్పోయారు, మరికొందరు భయపడ్డారు.
7.88.28
ततः कपिर्महानादं सहभूतैर्ध्वजालयैः ।
अकरोद्व्यादितास्यश्च भीषयंस्तव सैनिकान् ॥ ७.८८.२८ ॥
అప్పుడు ధ్వజంపై నివసించే ప్రాణులతో కూడిన కపి నోరు తెరిచి మహానాదం చేసి మీ సైనికులను భయపెట్టింది.
7.88.29
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च मृदङ्गाश्चानकैः सह ।
पुनरेवाभ्यहन्यन्त तव सैन्यप्रहर्षणाः ॥ ७.८८.२९ ॥
అప్పుడు శంఖాలు, భేరులు, మృదంగాలు, ఆనకాలు కలిసి మళ్లీ మోగించబడ్డాయి; అవి మీ సేనకు ఉత్సాహం కలిగించాయి.
7.88.30
नानावादित्रसंहादैः क्ष्वेडितास्फोटिताकुलैः ।
सिंहनादैः समुत्क्रुष्टैः समाधूतैर्महारथैः ॥ ७.८८.३० ॥
అనేక వాద్యాల ధ్వని, సింహనాదాలు, కేకలు, చప్పట్లు, మహారథుల ఊపులతో సేన కలకలం చెందింది.
7.88.31
तस्मिंस्तु तुमुले शब्दे भीरूणां भयवर्धने ।
अतीव हृष्टो दाशार्हमब्रवीत्पाकशासनिः ॥ ७.८८.३१ ॥
ఆ భీకరమైన కోలాహలంలో, భీరువులకు భయాన్ని పెంచేదైన ఆ శబ్దంలో, ఇంద్రపుత్రుడు అత్యంత సంతోషంతో దాశార్హునితో ఇలా అన్నాడు.