ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.89
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.89.1
चोदयाश्वान्हृषीकेश यत्र दुर्मर्षणः स्थितः ।
एतद्भित्त्वा गजानीकं प्रवेक्ष्याम्यरिवाहिनीम् ॥ ७.८९.१ ॥
ହୃଷୀକେଶ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁର୍ମର୍ଷଣ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ଘୋଡ଼ା ଚଳାଅ। ଏହି ହାତୀ ସେନାକୁ ଭେଦ କରି ମୁଁ ଶତ୍ରୁସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
7.89.2
एवमुक्तो महाबाहुः केशवः सव्यसाचिना ।
अचोदयद्धयांस्तत्र यत्र दुर्मर्षणः स्थितः ॥ ७.८९.२ ॥
ସବ୍ୟସାଚୀ ଏପରି କହିବାରୁ ମହାବାହୁ କେଶବ ଦୁର୍ମର୍ଷଣ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଘୋଡ଼ା ଚଳାଇଲେ।
7.89.3
स सम्प्रहारस्तुमुलः सम्प्रवृत्तः सुदारुणः ।
एकस्य च बहूनां च रथनागनरक्षयः ॥ ७.८९.३ ॥
ସେହି ସଂଘର୍ଷ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଓ କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ଏକର ଓ ଅନେକଙ୍କର ରଥ, ହାତୀ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର କ୍ଷୟ ହେଲା।
7.89.4
ततः सायकवर्षेण पर्जन्य इव वृष्टिमान् ।
परानवाकिरत्पार्थः पर्वतानिव नीरदः ॥ ७.८९.४ ॥
ତା'ପରେ ପାର୍ଥ ବାଣବର୍ଷଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଆବୃତ କଲେ; ଯେପରି ବର୍ଷାକାରୀ ମେଘ ପର୍ବତକୁ ଆବୃତ କରେ।
7.89.5
ते चापि रथिनः सर्वे त्वरिताः कृतहस्तवत् ।
अवाकिरन्बाणजालैस्तत्र कृष्णधनञ्जयौ ॥ ७.८९.५ ॥
ସେହି ରଥୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର, ଦକ୍ଷ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ପରି, ସେଠାରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ବାଣଜାଲରେ ଆବୃତ କଲେ।
7.89.6
ततः क्रुद्धो महाबाहुर्वार्यमाणः परैर्युधि ।
शिरांसि रथिनां पार्थः कायेभ्योऽपाहरच्छरैः ॥ ७.८९.६ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ମହାବାହୁ ପାର୍ଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ବାଣରେ ରଥୀମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ ଶରୀରରୁ କାଟିଦେଲେ।
7.89.7
उद्धान्तनयनैर्वक्रैः सन्दष्टौष्ठपुटैः शुभैः ।
सकुण्डलशिरस्त्राणैर्वसुधा समकीर्यत ॥ ७.८९.७ ॥
ଓଲଟା ଆଖି, ବଙ୍କା ମୁଖ, ଦାନ୍ତରେ କାମୁଡ଼ା ଓଠ, କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଶିରସ୍ତ୍ରାଣ ସହିତ ସୁନ୍ଦର ମୁଣ୍ଡରେ ପୃଥିବୀ ଢାଙ୍କି ହୋଇଗଲା।
7.89.8
पुण्डरीकवनानीव विध्वस्तानि समन्ततः ।
विनिकीर्णानि योधानां वदनानि चकाशिरे ॥ ७.८९.८ ॥
ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ମୁଖ, ଚାରିପାଖେ ବିଖ୍ୟାତ ଓ ଦଳିତ ହୋଇ, ପଦ୍ମବନ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଶୁଥିଲା।
7.89.9
सुवर्णचित्राभरणाः संसिक्ता रुधिरेण च ।
संसक्ता इव दृश्यन्ते मेघसङ्घाः सविद्युतः ॥ ७.८९.९ ॥
ସୁନାର ଚିତ୍ରିତ ଅଳଙ୍କାରଧାରୀ, ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ, ବିଜୁଳି ସହିତ ମେଘଦଳ ଲାଗିରହିଥିବା ପରି ଦିଶୁଥିଲେ।
7.89.10
शिरसां पततां राजञ्शब्दोऽभूद्वसुधातले ।
कालेन परिपक्वानां तालानां पततामिव ॥ ७.८९.१० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଭୂମିରେ ପଡୁଥିବା ମୁଣ୍ଡର ଶବ୍ଦ ସମୟରେ ପାଚିଲା ତାଳ ଗଛ ପଡ଼ିବା ପରି ଥିଲା।
7.89.11
कबन्ध उत्थितः कश्चिद्विष्फार्य सशरं धनुः ।
किञ्चित्खङ्गं विनिष्कृष्य भुजेनोद्यम्य तिष्ठति।
गृहीत्वाऽन्यस्य केशेषु शिरो नृत्यति चापरः ॥ ७.८९.११ ॥
ଗୋଟିଏ ମୁଣ୍ଡହୀନ ଶରୀର ଉଠି ଛିଡ଼ା ହେଲା, ବାଣ ସହିତ ଧନୁ ଟାଣୁଛି। କେହି ଖଡ୍ଗ ବାହାର କରି ବାହୁରେ ଉଠାଇ ଛିଡ଼ା ଅଛି। ଆଉ ଜଣେ କାହାର କେଶ ଧରି ମୁଣ୍ଡ ନଚାଉଛି।
7.89.12
पतितानि न जानन्ति शिरांसि पुरुषर्षभाः ।
अमृष्यमाणाः सङ्ग्रामे कौन्तेयं जयगृद्धिनः ॥ ७.८९.१२ ॥
ପଡ଼ିଥିବା ମୁଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଜାଣି ନ ଥିଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ କୌନ୍ତେୟଙ୍କୁ ସହି ନ ପାରି, ବିଜୟ-ଲୋଭୀ ହୋଇ।
7.89.13
हयानामुत्तमाङ्गैश्च हस्तिहस्तैश्च मेदिनी ।
बाहुभिश्च शिरोभिश्च वीराणां समकीर्यत ॥ ७.८९.१३ ॥
ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ହାତୀମାନଙ୍କ ଶୁଣ୍ଡ ଏବଂ ବୀରମାନଙ୍କ ବାହୁ ଓ ମସ୍ତକରେ ପୃଥିବୀ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲା।
7.89.14
अयं पार्थः कुतः पार्थः पार्थोऽयमिति सर्वशः ।
तिष्ठ पार्थेहि मां पार्थ क्व यासीति च जल्पताम्।
तव सैन्येषु योधानां पार्थभूतमिवाभवत् ॥ ७.८९.१४ ॥
'ଏ ପାର୍ଥ, କିପରି ପାର୍ଥ, ଏ ପାର୍ଥ ହିଁ' ବୋଲି ସର୍ବତ୍ର ଚିତ୍କାର କରି, 'ଠିଆ ହୁଅ ପାର୍ଥ, ମୋ ପାଖକୁ ଆସ ପାର୍ଥ, କେଉଁଆଡେ ଯାଉଛ?' ବୋଲି ଡାକୁଥିବାବେଳେ, ତୁମ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ସବୁ ପାର୍ଥମୟ ମନେ ହେଲା।
7.89.15
अन्योन्यमपि चाजघ्नुरात्मानमपि चापरे ।
पार्थभूतममन्यन्त जनाः कालेन मोहिताः ॥ ७.८९.१५ ॥
ଲୋକମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ନିଜକୁ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲେ; କାଳଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପାର୍ଥ ବୋଲି ମନେ କଲେ।
7.89.16
निष्टनन्तः सरुधिरा विसंज्ञा गाढवेदनाः ।
शयाना बहवो वीराः कीर्तयन्तः स्वबान्धवान् ॥ ७.८९.१६ ॥
ରକ୍ତାକ୍ତ, ଅଚେତ, ତୀବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ କରାହୁଁ ହୋଇ ଅନେକ ବୀର ପଡ଼ିଥିଲେ, ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ନାମ ଡାକୁଥିଲେ।
7.89.17
सभिण्डिपालाः सप्रासाः सशक्त्यृष्टिपरश्वथाः ।
सनिर्व्यूहाः सनिस्त्रिंशाः सशरासनतोमराः ॥ ७.८९.१७ ॥
ଭିଣ୍ଡିପାଳ, ବର୍ଛା, ଶକ୍ତି, ଋଷ୍ଟି, କୁରା ସହିତ; ବ୍ୟୂହ, ଖଡ୍ଗ, ଧନୁ, ତୋମର ସହିତ।
7.89.18
सबाणवर्माभरणाः सगदाः साङ्गदा रणे ।
महाभुजगसङ्काशा बाहवः परिघोपमाः ॥ ७.८९.१८ ॥
ବାଣ, କବଚ, ଅଳଙ୍କାର ସହିତ; ଗଦା ଓ ବାଜୁବନ୍ଦ ସହିତ ରଣରେ; ମହାସର୍ପ ସଦୃଶ ଓ ପରିଘ ସଦୃଶ ବାହୁ।
7.89.19
उद्वेष्टन्ति विचेष्टन्ति सञ्चेष्टन्ति च सर्वशः ।
वेगं कुर्वन्ति संरब्धा निकृत्ताः परमेषुभिः ॥ ७.८९.१९ ॥
ସେମାନେ ଛଟପଟ ହୁଅନ୍ତି, ଥରନ୍ତି, ସବୁ ଆଡ଼େ ଚଞ୍ଚଳ ହୁଅନ୍ତି; କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ପରମ ବାଣରେ କଟି ହୋଇ ବେଗରେ ଧାଇଁଥା'ନ୍ତି।
7.89.20
यो यः स्म समरे पार्थं प्रतिसञ्चरते नरः ।
तस्यतस्यान्तको बाणः शरीरमुपसर्पति ॥ ७.८९.२० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଯେ ଯେ ମଣିଷ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏ, ତାର ଶରୀର ଆଡ଼େ ଅନ୍ତକ ବାଣ ଗଡ଼ି ଯାଏ।
7.89.21
नृत्यतो रथमार्गेषु धनुर्व्यायच्छतस्तथा ।
न कश्चित्तत्र पार्थश्च ददृशेऽन्तरमण्वपि ॥ ७.८९.२१ ॥
ରଥମାର୍ଗରେ ନାଚୁଥିବା ଏବଂ ଧନୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣୁଥିବା ପାର୍ଥଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଣୁ ପରିମାଣ ବ୍ୟବଧାନ ମଧ୍ୟ କେହି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
7.89.22
यत्तस्य घटमानस्य क्षिप्रं विक्षिपतः शरान् ।
लाघवात्पाण्डुपुत्रस्य व्यस्मयन्त परे जनाः ॥ ७.८९.२२ ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରୟାସରେ ଶୀଘ୍ର ବାଣ ନିକ୍ଷେପର ଚତୁରତାରେ ଅନ୍ୟ ଲୋକେ ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ।
7.89.23
हस्तिनं हस्तियन्तारमश्वमाश्विकमेव च ।
अभिनत्फल्गुनो बाणै रथिनं च ससारथिम् ॥ ७.८९.२३ ॥
ଫଲ୍ଗୁନ ବାଣରେ ହାତୀ ଓ ମାହୁତ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ଏବଂ ରଥୀ ଓ ତାର ସାରଥି ସହ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.89.24
आवर्तमानमावृत्तं युध्यमानं च पाण्डवः ।
प्रमुखे तिष्ठमानं च न कञ्चिन्न निहन्ति सः ॥ ७.८९.२४ ॥
ଫେରୁଥିବା, ପଛକୁ ହଟୁଥିବା, ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଏବଂ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ପାଣ୍ଡବ ଛାଡ଼ୁନଥିଲେ; କାହାକୁ ନ ମାରି ରହୁନଥିଲେ।
7.89.25
यथोदयन्वै गगने सूर्यो हन्ति महत्तमः ।
तथाऽर्जुनो गजानीकमवधीत्कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.८९.२५ ॥
ଆକାଶରେ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ମହା ଅନ୍ଧକାରକୁ ନାଶ କରେ, ସେହିପରି ଅର୍ଜୁନ କଙ୍କପକ୍ଷୀର ପାଖ ଥିବା ବାଣରେ ହସ୍ତୀ ସେନାକୁ ବଧ କଲେ।
7.89.26
हस्तिभिः पतितैर्भिन्नैस्तव सैन्यमदृश्यत ।
अन्तकाले यथा भूमिर्व्यवकीर्णा महीधरैः ॥ ७.८९.२६ ॥
ପଡ଼ିଥିବା ଓ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ସେନା, ଅନ୍ତକାଳରେ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଖିଯାଇଥିବା ପୃଥିବୀ ପରି ଦେଖାଗଲା।
7.89.27
यथा मध्यंदिने सूर्यो दुष्प्रेक्ष्यः प्राणिभिः सदा ।
तथा धनञ्जयः क्रुद्धो दुष्प्रेक्ष्यो युधि शत्रुभिः ॥ ७.८९.२७ ॥
ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେଖିବା କଷ୍ଟକର, ସେହିପରି କ୍ରୁଦ୍ଧ ଧନଞ୍ଜୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେଖିବା କଷ୍ଟକର ହେଲେ।
7.89.28
तत्तथा तव पुत्रस्य सैन्यं युधि परन्तप ।
प्रभग्नं द्रुतमाविग्नमतीव शरपीडितम् ॥ ७.८९.२८ ॥
ହେ ପରନ୍ତପ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମିତି ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲା, ଶୀଘ୍ର ଭୟଭୀତ ହେଲା ଏବଂ ବାଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ହେଲା।
7.89.29
मारुतेनेव महता मेघानीकं व्यदीर्यत ।
प्रकाल्यमानं तत्सैन्यं नाशकत्प्रतिवीक्षितुम् ॥ ७.८९.२९ ॥
ମହାବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ମେଘସମୂହ ଚିରିଯାଏ ପରି, ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଉଥିବା ସେହି ସେନା ପଛକୁ ଚାହିଁବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ହେଲା ନାହିଁ।
7.89.30
प्रतोदैश्चापकोटीभिर्हुंकारैः साधुवाहितैः ।
कशापार्ष्ण्यभिघातैश्च वाग्भिरुग्राभिरेव च ॥ ७.८९.३० ॥
ଅଙ୍କୁଶ, ଧନୁର ଅଗ୍ର ଭାଗ, ହୁଙ୍କାର, ଭଲରେ ଚଳାଯାଇଥିବା ରଥ, ଚାବୁକ ଆଘାତ, ଗୋଇଠି ଆଘାତ ଏବଂ କଠୋର ବାକ୍ୟରେ (ସେନାକୁ ତଡ଼ାଯାଇଥିଲା)।
7.89.31
चोदयन्तो हयांस्तूर्णं पलायन्ते स्म तावकाः ।
सादिनो रथिनश्चैव पत्तयश्चार्जुनार्दिताः ॥ ७.८९.३१ ॥
ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଚଳାଇ ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନେ ପଳାଇଲେ — ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ରଥୀ ଓ ପଦାତିକ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ।
7.89.32
पार्ष्ण्यङ्गुष्ठाङ्कुशैर्नागं चोदयन्तस्तथाऽपरे ।
शरैः सम्मोहिताश्चान्ये तमेवाभिमुखा ययुः ॥ ७.८९.३२ ॥
ଗୋଇଠି, ବୁଢ଼ା ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ଅଙ୍କୁଶରେ ହାତୀକୁ ଚଳାଇଥିବା କେତେକ, ଏବଂ ବାଣରେ ମୋହିତ ଅନ୍ୟମାନେ — ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ସାମ୍ନା ହୋଇ ଗଲେ।
7.89.33
तव योघ हतोत्साहा विभ्रान्तमनसस्तदा ॥ ७.८९.३३ ॥
ସେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ଉତ୍ସାହ ଭାଙ୍ଗି ଓ ମନ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ।