મહાભારત · અધ્યાય 7.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.9.1
किं कुर्वाणं रणे द्रोणं जघ्रुः पाण्डवसृञ्जयाः ।
तथा निपुणमस्त्रेषु सर्वशस्त्रभृतामपि ॥ ७.९.१ ॥
યુદ્ધમાં અસ્ત્રોમાં નિપુણ અને સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં પણ શ્રેષ્ઠ દ્રોણ શું કરતા હતા ત્યારે પાંડવો અને સૃંજયોએ તેમને માર્યા?
7.9.2
रथः पर्यपतद्वाऽस्य धनुर्वाऽशीर्यतास्यतः ।
प्रमत्तो वाऽभवद्दोणो यथा मृत्युमुपेयिवान् ॥ ७.९.२ ॥
તે બાણ છોડતો હતો ત્યારે તેનો રથ પડી ગયો, કે તેનું ધનુષ્ય તૂટી ગયું, કે દ્રોણ પ્રમાદમાં પડીને મૃત્યુ પામ્યા?
7.9.3
कथं नु पार्षतस्तात शत्रुभिर्दुष्प्रधर्षणम् ।
किरन्तमिषुसङ्घातान्रुक्मपुङ्खाननेकशः ॥ ७.९.३ ॥
હે તાત, શત્રુઓથી અજેય હોવા છતાં, સોનેરી પાંખવાળા બાણોના સમૂહો અનેકવાર વરસાવતા તેને પાર્ષતે કેવી રીતે માર્યો?
7.9.4
क्षिप्रहस्तं द्विजश्रेष्ठं कृतिनं चित्रयोधिनम् ।
दूरेषुपातिनं दान्तमस्त्रयुद्धेषु पारगम् ॥ ७.९.४ ॥
ઝડપી હાથવાળા, બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ, કુશળ, અદ્ભુત યોદ્ધા, દૂરથી બાણ છોડનાર, સંયમી અને અસ્ત્રયુદ્ધમાં પારંગત એવા તેને,
7.9.5
पाञ्चालपुत्रो न्यवधीद्दिव्यास्त्रधरमच्युतम् ।
कुर्वाणं दारुणं कर्म रणे यत्तं महारथम् ॥ ७.९.५ ॥
પાંચાલરાજપુત્રે દિવ્ય અસ્ત્રધારી, અચ્યુત, યુદ્ધમાં ભયંકર કર્મ કરતા અને પ્રયત્નશીલ એવા તે મહારથીને માર્યો.
7.9.6
व्यक्तं हि दैवं बलवत्पौरुषादिति मे मतिः ।
यद्द्रोणो निहतः शूरः पार्षतेन महात्मना ॥ ७.९.६ ॥
મારો મત છે કે દૈવ સ્પષ્ટ રીતે પુરુષાર્થ કરતાં બળવાન છે, કારણ કે શૂરવીર દ્રોણ મહાત્મા પાર્ષતના હાથે માર્યા ગયા.
7.9.7
अस्त्रं चतुर्विधं वीरे यस्मिन्नासीत्प्रतिष्ठितम् ।
तमिष्वस्त्रधराचार्यं द्रोणं शंससि मे हतम् ॥ ७.९.७ ॥
જે વીરમાં ચાર પ્રકારનાં અસ્ત્રો સ્થાપિત હતાં, તે ધનુર્વિદ્યાના આચાર્ય દ્રોણ હણાયા છે એમ તું મને કહે છે.
7.9.8
श्रुत्वा हतं रुक्मरथं वैयाघ्रपरिवारणम् ।
जातरूपपरिष्कारं नाद्य शोकमपानुदे ॥ ७.९.८ ॥
સુવર્ણરથી, વાઘ જેવા વીરોથી રક્ષિત અને સોનાના અલંકારોથી શોભિત દ્રોણ હણાયા છે એ સાંભળીને આજે હું મારો શોક દૂર કરી શકતો નથી.
7.9.9
न नूनं परदुःखेन म्रियते कोऽपि सञ्जय ।
यत्र द्रोणमहं श्रुत्वा हतं जीवामि मन्दधीः।
दैवमेव परं मन्ये नन्वनर्थं हि पौरुषम् ॥ ७.९.९ ॥
હે સંજય, બીજાના દુઃખથી કોઈ મરતું નથી; દ્રોણ હણાયા છે એ સાંભળીને પણ મંદબુદ્ધિ હું જીવતો છું. હું દૈવને જ પરમ માનું છું, કારણ કે પુરુષાર્થ ખરેખર નિરર્થક છે.
7.9.10
अश्मसारमयं नूर्न हृदयं सुदृढं मम ।
यच्छ्रुत्वा निहतं द्रोणं शतधा न विदीर्यते ॥ ७.९.१० ॥
મારું હૃદય ખરેખર લોઢા અને પથ્થર જેવું અતિ દૃઢ છે; દ્રોણ હણાયા છે એ સાંભળીને પણ તે સો ટુકડામાં ફાટતું નથી.
7.9.11
ब्राह्मे दैवे तथेष्वस्त्रे यमुपासन्गुणार्थिनः ।
ब्राह्मणा राजपुत्राश्च स कथं मृत्युना हृतः ॥ ७.९.११ ॥
બ્રાહ્મ, દૈવ અને ઇષ્વસ્ત્ર વિદ્યામાં ગુણાર્થી બ્રાહ્મણો અને રાજપુત્રો જેમની ઉપાસના કરતા હતા, તે મૃત્યુ દ્વારા કેવી રીતે હરાયા?
7.9.12
शोषणं सागरस्येव मेरोरिव विसर्पणम् ।
पतनं भास्करस्येव न मृष्ये द्रोणपातनम् ॥ ७.९.१२ ॥
સાગર સુકાઈ જવો, મેરુનું ખસવું કે સૂર્યનું પડવું જેવું છે, તેમ દ્રોણનું પતન હું સહન કરી શકતો નથી.
7.9.13
दुष्टानां प्रतिषेद्धासीद्धार्मिकाणां च रक्षिता ।
योऽहासीत्कृपणस्यार्थे प्राणानपि परन्तपः ॥ ७.९.१३ ॥
દુષ્ટોને રોકનાર અને ધાર્મિકોનો રક્ષક હતો; દીન માટે પ્રાણ પણ આપનાર, શત્રુઓને તપાવનાર તે હતો.
7.9.14
मन्दानां मम पुत्राणां जयाशा यस्य विक्रमे ।
बृहस्पत्युशनस्तुल्यो बुद्ध्या स निहतः कथम् ॥ ७.९.१४ ॥
મારા મૂર્ખ પુત્રોની જયની આશા જેના પરાક્રમમાં હતી, બુદ્ધિમાં બૃહસ્પતિ અને ઉશનસ સમાન, તે કેવી રીતે માર્યો ગયો?
7.9.15
गुणानां सर्वयोधानां स्थितिरासीन्महाद्युतिः ।
यं मृत्युर्वशगस्तिष्ठेत्स कथं मृत्युना हतः ॥ ७.९.१५ ॥
સર્વ યોદ્ધાઓના ગુણોનો આધાર, મહાતેજસ્વી, જેના વશમાં મૃત્યુ રહેતું હતું, તે મૃત્યુથી કેવી રીતે માર્યો ગયો?
7.9.16
ते च शोणा बृहन्तोऽश्वाश्छन्ना जालैर्हिरण्मयैः ।
रथे वातजवा युक्ताः सर्वशस्त्रातिगा रणे ॥ ७.९.१६ ॥
તે લાલ, વિશાળ ઘોડા સોનેરી જાળીઓથી ઢંકાયેલા, રથમાં જોડાયેલા, પવન જેવા વેગવાળા, યુદ્ધમાં બધાં શસ્ત્રોને પાર કરનારા હતા.
7.9.17
बलिनो हेषिणो दान्ताः सैन्धवाः साधुवाहिनः ।
दृढाः सङ्ग्राममध्येषु कच्चिदासन्न विह्वलाः ॥ ७.९.१७ ॥
બળવાન, હણહણતા, પ્રશિક્ષિત, સિંધુ દેશના ઉત્તમ વાહક ઘોડા યુદ્ધોની મધ્યમાં દૃઢ હતા, વિહ્વળ તો નહોતા થયા?
7.9.18
करिणां बृंहतां युद्धे शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनैः ।
ज्याक्षेपशरवर्षाणां शस्त्राणां च सहिष्णवः ॥ ७.९.१८ ॥
યુદ્ધમાં ગર્જતા હાથીઓના, શંખ-દુંદુભિના અવાજોના, ધનુષની પ્રત્યંચા ખેંચીને વરસાવાયેલા બાણવર્ષાના અને શસ્ત્રોના વચ્ચે તે સહનશીલ હતા?
7.9.19
आशंसन्तः पराञ्जेतुं जितश्वासा जितव्यथाः ।
हयाः पराजिताः शीघ्रा भारद्वाजरथोद्वहाः ॥ ७.९.१९ ॥
શત્રુઓને જીતવાની આશા રાખીને, શ્વાસ કાબૂમાં રાખીને, પીડા જીતીને, પરાજિત છતાં વેગવાન ઘોડા ભારદ્વાજ (દ્રોણ)નો રથ ખેંચી રહ્યા હતા.
7.9.20
ते स्म रुक्मरथे युक्ता नरवीरसमास्थिताः ।
कथं नाभ्यतरंस्तात पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ७.९.२० ॥
તેઓ સોનાના રથમાં જોડાયેલા અને વીરપુરુષોની જેમ આરૂઢ હતા; હે તાત, તેઓ પાંડવોની સેનાને કેમ પાર ન કરી શક્યા?
7.9.21
जातरूपपरिष्करामास्थाय रथमुत्तमम् ।
भारद्वाजः किमकरोद्युधि सत्यपराक्रमः ॥ ७.९.२१ ॥
સોનાથી શણગારેલા ઉત્તમ રથ પર આરૂઢ થઈને સત્યપરાક્રમી ભારદ્વાજ (દ્રોણ)એ યુદ્ધમાં શું કર્યું?
7.9.22
विद्यां यस्योपजीवन्ति सर्वलोकधनुर्धराः ।
स सत्यसन्धो बलवान्द्रोणः किमकरोद्युधि ॥ ७.९.२२ ॥
જેની વિદ્યા પર સર્વ લોકના ધનુર્ધરો જીવે છે, તે સત્યસંધ બળવાન દ્રોણે યુદ્ધમાં શું કર્યું?
7.9.23
दिवि शक्रमिव श्रेष्ठं महामात्रं धनुर्भृताम् ।
के नु तं रौद्रकर्माणं युद्धे प्रत्युद्ययू रथाः ॥ ७.९.२३ ॥
સ્વર્ગમાં ઇન્દ્રની જેમ ધનુર્ધરોમાં શ્રેષ્ઠ એ મહાસેનાપતિ, રૌદ્રકર્મી તેમને યુદ્ધમાં કયા રથો સામે ગયા?
7.9.24
ननु रुक्मरथं दृष्ट्वा प्राद्रवन्ति स्म पाण्डवाः ।
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणं रणे तस्मिन्महाबलम् ॥ ७.९.२४ ॥
ખરેખર, સોનાનો રથ જોઈને પાંડવો ભાગ્યા; તે યુદ્ધમાં તે મહાબળવાન દિવ્ય અસ્ત્રો પ્રગટાવી રહ્યો હતો.
7.9.25
उताहो सर्वसैन्येन धर्मराजः सहानुजः ।
पाञ्चालप्रग्रहो द्रोणं सर्वतः समवारयत् ॥ ७.९.२५ ॥
અથવા સર્વ સૈન્ય સાથે ધર્મરાજ પોતાના ભાઈઓ સહિત, પાંચાલોના નેતાએ દ્રોણને ચારે બાજુથી રોક્યા.
7.9.26
नूनमावारयत्पार्थो रथिनोऽन्यानजिह्मगैः ।
ततो द्रोणं समहरत्पार्षतः पापकर्मकृत् ॥ ७.९.२६ ॥
ખરેખર પાર્થે અન્ય રથીઓને સીધા બાણોથી રોક્યા; પછી પાપકર્મી પાર્ષતે દ્રોણને દૂર ખસેડ્યા.
7.9.27
नह्यहं परिपश्यामि वधे कञ्चन शुष्मिणः ।
धृष्टद्युम्नादृते रौद्रात्पाल्यमानात्किरीटिना ॥ ७.९.२७ ॥
કિરીટી દ્વારા રક્ષિત ભયંકર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન સિવાય, વધમાં કોઈ શક્તિશાળી યોદ્ધો મને દેખાતો નથી.
7.9.28
उताहो सर्वसैन्येन धर्मराजः सहानुजः ।
उत्सृज्य सर्वसैन्यानि द्रोणं तमभिदुद्रुवे ॥ ७.९.२८ ॥
અથવા સર્વ સૈન્ય સાથે ધર્મરાજ પોતાના ભાઈઓ સહિત, બધાં સૈન્યો છોડીને તે દ્રોણ તરફ દોડ્યા.
7.9.29
तैर्वृतः सर्वतः क्षुद्रैः पाञ्चालापशदैस्ततः ।
केकयैश्चेदिकारूशैर्मत्स्यैरन्यैश्च भूमिपैः ॥ ७.९.२९ ॥
તેમના દ્વારા ચારે બાજુથી ઘેરાયેલા, પાંચાલોના ક્ષુદ્ર અધમ લોકો દ્વારા, પછી કેકયો, ચેદિ-કારૂષો, મત્સ્યો અને અન્ય રાજાઓ દ્વારા.
7.9.30
व्याकुलीकृतमाचार्यं पिपीलैरुरगं यथा ।
कर्मण्यसुकरे सक्तं जघानेति मतिर्मम ॥ ७.९.३० ॥
કીડીઓ સાપને પીડે તેમ, કઠિન કાર્યમાં લાગેલા આચાર્યને વ્યાકુળ કરી તેમણે તેમને માર્યા, એવો મારો મત છે.
7.9.31
योऽधीत्य चतुरो वेदान्साङ्गानाख्यानपञ्चमान् ।
ब्राह्मणानां प्रतिष्ठासीत्स्रोतसामिव सागरः ॥ ७.९.३१ ॥
ચાર વેદો, તેમના અંગો અને પાંચમા ઇતિહાસ સાથે અધ્યયન કરીને, નદીઓ માટે સાગર જેવો બ્રાહ્મણોનો આધાર જે હતો.
7.9.32
क्षत्रं च ब्रह्म चैवेह योऽभ्यतिष्ठत्परन्तपः ।
दृप्तानां प्रतिषेद्धा च चक्षुरासीदचक्षुषाम् ॥ ७.९.३२ ॥
અહીં ક્ષાત્રત્વ અને બ્રાહ્મણત્વ બંનેમાં જે શ્રેષ્ઠ હતો, શત્રુઓને તપાવનાર; ગર્વિષ્ઠોને રોકનાર અને આંધળાઓની આંખ હતો જે.
7.9.33
अमर्षी चावलिप्तेषु धार्मिकेषु च धार्मिकः ।
स कथं ब्राह्मणो वृद्धः शस्त्रेण वधमाप्तवान् ॥ ७.९.३३ ॥
અન્યાય સહન ન કરનાર, ગર્વિષ્ઠો પ્રત્યે અને ધાર્મિકો પ્રત્યે સ્વયં ધાર્મિક; તે વૃદ્ધ બ્રાહ્મણ શસ્ત્રથી કેવી રીતે મૃત્યુ પામ્યો?
7.9.34
अमर्षिणा मर्षितवान्क्लिश्यमानान्सदा मया ।
अनर्हमाणान्कौन्तेयान्कर्मणस्तस्य तत्फलम् ॥ ७.९.३४ ॥
અસહિષ્ણુ હોવા છતાં મેં સદા ક્લેશ પામતા, અયોગ્ય ન હોય એવા કૌંતેયોને સહન કર્યા; આ તેના કર્મનું ફળ છે.
7.9.35
यस्य कर्मानुजीवन्ति लोके सर्वधनुर्भृतः ।
स सत्यसन्धः सुकृती श्रीकामैर्निहतः कथम् ॥ ७.९.३५ ॥
જેના કર્મ પર જગતના સર્વ ધનુર્ધારીઓ જીવે છે, તે સત્યપ્રતિજ્ઞ અને પુણ્યવાન શ્રીની કામના કરનારાઓથી કેવી રીતે માર્યો ગયો?
7.9.36
दिवि शक्र इव श्रेष्ठो महासत्वो महाबलः ।
स कथं निहतः पार्थैः क्षुद्रमत्स्यैर्यथा तिमिः ॥ ७.९.३६ ॥
સ્વર્ગમાં ઇન્દ્ર જેવો શ્રેષ્ઠ, મહાસત્ત્વ અને મહાબળવાન તે, નાની માછલીઓ તિમિને મારે તેમ પાર્થો દ્વારા કેવી રીતે માર્યો ગયો?
7.9.37
क्षिप्रहस्तश्च बलवान्दृढघन्वारिमर्दनः ।
न यस्य विजयाकाङ्क्षी विषयं प्राप्य जीवति ॥ ७.९.३७ ॥
ઝડપી હાથવાળો, બળવાન, દૃઢ ધનુષ્યધારી, શત્રુઓનો મર્દન કરનાર; વિજયની આકાંક્ષાથી રણભૂમિએ પહોંચેલો કોઈ તેની સામે જીવતો રહેતો નથી.
7.9.38
यं द्वौ न जहतः शब्दौ जीवमानं कदाचन ।
ब्राह्मश्च वेदकामानां ज्याघोषश्च धनुष्मताम् ॥ ७.९.३८ ॥
જીવતા હતા ત્યારે ક્યારેય છોડ્યા નહીં એવા બે શબ્દો: વેદની ઇચ્છા રાખનારાઓનું બ્રાહ્મણ-પઠન અને ધનુર્ધરોની પણછનો ટંકાર.
7.9.39
अदीनं पुरुषव्याघ्रं हीमन्तमपराजितम् ।
तमिष्वासवराचार्ये द्रोणं जघ्नुः कथं रथाः ॥ ७.९.३९ ॥
નિર્ભય, પુરુષવ્યાઘ્ર, લજ્જાશીલ, અપરાજિત એવા ધનુર્ધરોમાં શ્રેષ્ઠ આચાર્ય દ્રોણને રથીઓએ કેવી રીતે માર્યા?
7.9.40
नाहं मन्ये हतं द्रोणं स हि लोकमयोत्स्यत ।
को हि शक्तो रणे जेतुमनाधृष्ययशोबलम् ॥ ७.९.४० ॥
દ્રોણ મરાયા એવું હું માનતો નથી; તે તો લોકો સાથે પણ યુદ્ધ કરત. અજેય યશ અને બળવાળાને રણમાં જીતવા કોણ સમર્થ છે?
7.9.41
ब्रह्मकल्पो भवेद्ब्राह्मे क्षात्रे नारायणोपमः ।
ब्रह्मक्षत्रे च यस्यास्तां वशे स्थाणोरिवाखिले ॥ ७.९.४१ ॥
બ્રાહ્મ વિદ્યામાં તે બ્રહ્મા સમાન અને ક્ષાત્ર બળમાં નારાયણ સમાન હતો; બ્રહ્મત્વ અને ક્ષાત્ર બંને તેના વશમાં હતાં, જેમ સમગ્ર જગત સ્થાણુ (શિવ)ના વશમાં.
7.9.42
सर्वान्हि मामकान्वीरान्सहाश्वरथकुञ्जरान् ।
युधिष्ठिरस्य तपसा हतान्मन्यामहे कुरून् ॥ ७.९.४२ ॥
મારા બધા વીરો — ઘોડા, રથ, હાથીઓ સહિત — યુધિષ્ઠિરના તપોબળથી માર્યા ગયા, એમ અમે કુરુઓ વિશે માનીએ છીએ.
7.9.43
कथं सञ्जय दुर्धर्षमनाधृष्ययशोबलम् ।
पश्यतां पुरुषेन्द्राणां समरे पार्षतोऽवधीत् ॥ ७.९.४३ ॥
હે સંજય, અજેય અને અનાધૃષ્ય યશ-બળવાળાને, પુરુષશ્રેષ્ઠો જોતા હતા ત્યારે, યુદ્ધમાં પાર્ષતે કેવી રીતે મારી નાખ્યો?
7.9.44
के पुरस्तादयुध्यन्त रक्षन्तो द्रोणमन्तिकात् ।
के नु पश्चादवर्तन्त गच्छतो दुर्गमां गतिम् ॥ ७.९.४४ ॥
દ્રોણની નજીક રક્ષણ કરતાં આગળ જે યુદ્ધ કરતા હતા તે કોણ હતા? દુર્ગમ માર્ગે જતા તેમની પાછળ કોણ વળ્યા?
7.9.45
केऽरक्षन्दक्षिणं चक्रं सव्यं के च महात्मनः ।
पुरस्तात्के च वीरस्य युध्यमानस्य संयुगे ॥ ७.९.४५ ॥
મહાત્માના જમણા ચક્રને અને ડાબા ચક્રને કોણે રક્ષ્યા? સંગ્રામમાં લડતા તે વીરની આગળ કોણ હતા?
7.9.46
के च तस्मिंस्तनूस्त्यक्त्वा प्रतीपं मृत्युमाव्रजन् ।
द्रोणस्य समरे वीराः केऽकुर्वन्त परां धृतिम् ॥ ७.९.४६ ॥
ત્યાં જેમણે દેહ ત્યજીને સામે મૃત્યુ વહોર્યું, અને દ્રોણના યુદ્ધમાં કયા વીરોએ પરમ ધૈર્ય ધારણ કર્યું?
7.9.47
कच्चिन्नैनं भयान्मन्दाः क्षत्रिया व्यजहन्रणे ।
रक्षितारस्ततः शून्ये कच्चित्तैर्न हतः परैः ॥ ७.९.४७ ॥
મૂર્ખ ક્ષત્રિયોએ ભયથી યુદ્ધમાં તેને છોડી દીધો નહિ? ત્યારે રક્ષકોએ ખાલી જગ્યામાં શત્રુઓથી તેને મરતો બચાવ્યો નહિ?
7.9.48
न स पृष्ठमरेस्त्रासाद्रणे शौर्यात्प्रदर्शयेत् ।
परामप्यापदं प्राप्य स कथं निहतः परैः ॥ ७.९.४८ ॥
યુદ્ધમાં શત્રુના ભયથી તે પીઠ બતાવતો નહિ, શૌર્ય જ પ્રગટ કરતો. મોટી આપત્તિમાં પડ્યા છતાં શત્રુઓએ તેને કેવી રીતે મારી નાખ્યો?
7.9.49
एतदार्येण कर्तव्यं कृच्छ्रास्वापत्सु सञ्जय ।
पराक्रमेद्यथा शक्त्या तच्च तस्मिन्प्रतिष्ठितम्।
यो यथाशक्ति युद्ध्येत द्विषद्भिःस्वांश्च पालयन् ॥ ७.९.४९ ॥
હે સંજય, આર્ય પુરુષે કઠિન આપત્તિઓમાં આ જ કરવું જોઈએ: પોતાની શક્તિ પ્રમાણે પરાક્રમ બતાવવું; એ પરાક્રમ તેનામાં જ સ્થિર છે.
7.9.50
कच्चिन्नैनं भयात्क्षुद्राः पार्थेभ्यः प्रददू रणे ।
गोप्तृभिस्तैः समुत्सृष्टः कच्चिन्नैष परैर्हतः ॥ ७.९.५० ॥
શું ભયથી એ ક્ષુદ્રોએ તેને યુદ્ધમાં પાર્થોને સોંપી દીધો? શું રક્ષકોએ તેને છોડી દીધો અને શત્રુઓએ તેને મારી નાખ્યો?
7.9.51
धृष्टद्युम्नं प्रपश्यामि निघ्नन्तमिव ब्राह्मणम् ।
वार्यमाणं रणे तात द्रौणिनाऽमिततेजसा ॥ ७.९.५१ ॥
હે તાત, યુદ્ધમાં અમિત તેજસ્વી દ્રોણપુત્ર દ્વારા રોકાયેલા ધૃષ્ટદ્યુમ્નને, જાણે બ્રાહ્મણને મારતો હોય તેમ, હું જોઉં છું.
7.9.52
मुह्यते मे मनस्तात कथा तावन्निवार्यताम् ।
भूयस्तु लब्धसंज्ञस्त्वां परिपृच्छामि सञ्जय ॥ ७.९.५२ ॥
હે તાત, મારું મન મોહિત થાય છે; હમણાં આ કથા રોકો. ફરી ભાન આવ્યા પછી, હે સંજય, હું તને ફરી પૂછીશ.