ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.9.1
किं कुर्वाणं रणे द्रोणं जघ्रुः पाण्डवसृञ्जयाः ।
तथा निपुणमस्त्रेषु सर्वशस्त्रभृतामपि ॥ ७.९.१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣ କ'ଣ କରୁଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ?
7.9.2
रथः पर्यपतद्वाऽस्य धनुर्वाऽशीर्यतास्यतः ।
प्रमत्तो वाऽभवद्दोणो यथा मृत्युमुपेयिवान् ॥ ७.९.२ ॥
ସେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ରଥ ପଡ଼ିଗଲା କି, ନା ତାଙ୍କ ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ନା ଦ୍ରୋଣ ପ୍ରମତ୍ତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ?
7.9.3
कथं नु पार्षतस्तात शत्रुभिर्दुष्प्रधर्षणम् ।
किरन्तमिषुसङ्घातान्रुक्मपुङ्खाननेकशः ॥ ७.९.३ ॥
ହେ ତାତ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜେୟ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସୁନେଲି ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣ ସମୂହ ଅନେକଥର ବର୍ଷାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ପାର୍ଷତ କିପରି ବଧ କଲେ?
7.9.4
क्षिप्रहस्तं द्विजश्रेष्ठं कृतिनं चित्रयोधिनम् ।
दूरेषुपातिनं दान्तमस्त्रयुद्धेषु पारगम् ॥ ७.९.४ ॥
କ୍ଷିପ୍ରହସ୍ତ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୃତୀ, ଚିତ୍ରଯୋଦ୍ଧା, ଦୂରରୁ ବାଣ ନିକ୍ଷେପକାରୀ, ସଂଯମୀ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ତାଙ୍କୁ,
7.9.5
पाञ्चालपुत्रो न्यवधीद्दिव्यास्त्रधरमच्युतम् ।
कुर्वाणं दारुणं कर्म रणे यत्तं महारथम् ॥ ७.९.५ ॥
ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜପୁତ୍ର ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଅଚ୍ୟୁତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର କର୍ମ କରୁଥିବା ଓ ଯତ୍ନଶୀଳ ସେହି ମହାରଥୀଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
7.9.6
व्यक्तं हि दैवं बलवत्पौरुषादिति मे मतिः ।
यद्द्रोणो निहतः शूरः पार्षतेन महात्मना ॥ ७.९.६ ॥
ମୋ ମତ ଏହି ଯେ ଦୈବ ପୌରୁଷଠାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବଳବାନ, କାରଣ ଶୂର ଦ୍ରୋଣ ମହାତ୍ମା ପାର୍ଷତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ।
7.9.7
अस्त्रं चतुर्विधं वीरे यस्मिन्नासीत्प्रतिष्ठितम् ।
तमिष्वस्त्रधराचार्यं द्रोणं शंससि मे हतम् ॥ ७.९.७ ॥
ଯାହାଙ୍କଠାରେ ଚାରି ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିଲା, ସେହି ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ତୁମେ ମୋତେ କହୁଛ।
7.9.8
श्रुत्वा हतं रुक्मरथं वैयाघ्रपरिवारणम् ।
जातरूपपरिष्कारं नाद्य शोकमपानुदे ॥ ७.९.८ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣରଥୀ, ବ୍ୟାଘ୍ର ସଦୃଶ ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ଦ୍ରୋଣ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ଶୁଣି ଆଜି ମୁଁ ମୋ ଶୋକ ଦୂର କରିପାରୁନାହିଁ।
7.9.9
न नूनं परदुःखेन म्रियते कोऽपि सञ्जय ।
यत्र द्रोणमहं श्रुत्वा हतं जीवामि मन्दधीः।
दैवमेव परं मन्ये नन्वनर्थं हि पौरुषम् ॥ ७.९.९ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖରେ କେହି ମରେନାହିଁ; ଦ୍ରୋଣ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ମୂର୍ଖବୁଦ୍ଧି ମୁଁ ବଞ୍ଚିଛି। ମୁଁ ଦୈବକୁ ହିଁ ପରମ ମାନେ, କାରଣ ପୌରୁଷ ନିଶ୍ଚୟ ବ୍ୟର୍ଥ।
7.9.10
अश्मसारमयं नूर्न हृदयं सुदृढं मम ।
यच्छ्रुत्वा निहतं द्रोणं शतधा न विदीर्यते ॥ ७.९.१० ॥
ମୋ ହୃଦୟ ନିଶ୍ଚୟ ଲୁହା ଓ ପଥରପରି ଅତି ଦୃଢ଼; ଦ୍ରୋଣ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ତାହା ଶହେ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଫାଟୁନାହିଁ।
7.9.11
ब्राह्मे दैवे तथेष्वस्त्रे यमुपासन्गुणार्थिनः ।
ब्राह्मणा राजपुत्राश्च स कथं मृत्युना हृतः ॥ ७.९.११ ॥
ବ୍ରାହ୍ମ, ଦୈବ ଓ ଇଷ୍ୱସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟାରେ ଗୁଣାର୍ଥୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଯାହାଙ୍କର ଉପାସନା କରିଥିଲେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା କିପରି ହରଣ ହେଲେ?
7.9.12
शोषणं सागरस्येव मेरोरिव विसर्पणम् ।
पतनं भास्करस्येव न मृष्ये द्रोणपातनम् ॥ ७.९.१२ ॥
ସମୁଦ୍ର ଶୁଖିବା, ମେରୁ ଖସିବା ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଡ଼ିବା ପରି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପତନକୁ ମୁଁ ସହି ପାରୁନାହିଁ।
7.9.13
दुष्टानां प्रतिषेद्धासीद्धार्मिकाणां च रक्षिता ।
योऽहासीत्कृपणस्यार्थे प्राणानपि परन्तपः ॥ ७.९.१३ ॥
ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଧାର୍ମିକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ଦୀନ ପାଇଁ ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ଦେଉଥିଲେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ସନ୍ତାପଦାୟୀ ସେ।
7.9.14
मन्दानां मम पुत्राणां जयाशा यस्य विक्रमे ।
बृहस्पत्युशनस्तुल्यो बुद्ध्या स निहतः कथम् ॥ ७.९.१४ ॥
ମୋ ମୂର୍ଖ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଜୟାଶା ଯାହାର ପରାକ୍ରମରେ ଥିଲା, ବୁଦ୍ଧିରେ ବୃହସ୍ପତି ଓ ଉଶନାଙ୍କ ସମାନ, ସେ କିପରି ନିହତ ହେଲା?
7.9.15
गुणानां सर्वयोधानां स्थितिरासीन्महाद्युतिः ।
यं मृत्युर्वशगस्तिष्ठेत्स कथं मृत्युना हतः ॥ ७.९.१५ ॥
ସବୁ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଗୁଣର ଆଧାର, ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଯାହାର ବଶରେ ମୃତ୍ୟୁ ରହୁଥିଲା, ସେ ମୃତ୍ୟୁଦ୍ୱାରା କିପରି ନିହତ ହେଲା?
7.9.16
ते च शोणा बृहन्तोऽश्वाश्छन्ना जालैर्हिरण्मयैः ।
रथे वातजवा युक्ताः सर्वशस्त्रातिगा रणे ॥ ७.९.१६ ॥
ସେହି ଲାଲ, ବିଶାଳ ଘୋଡ଼ା ସୁନା ଜାଲରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ରଥରେ ଯୋଡ଼ା, ପବନ ପରି ବେଗବାନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମକାରୀ ଥିଲେ।
7.9.17
बलिनो हेषिणो दान्ताः सैन्धवाः साधुवाहिनः ।
दृढाः सङ्ग्राममध्येषु कच्चिदासन्न विह्वलाः ॥ ७.९.१७ ॥
ବଳବାନ, ହେଷାରବକାରୀ, ପଳିତ, ସିନ୍ଧୁଦେଶୀୟ ଉତ୍ତମ ବାହକ ଘୋଡ଼ା ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ କି, ବିହ୍ବଳ ତ ହୋଇନଥିଲେ?
7.9.18
करिणां बृंहतां युद्धे शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनैः ।
ज्याक्षेपशरवर्षाणां शस्त्राणां च सहिष्णवः ॥ ७.९.१८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ଜନକାରୀ ହାତୀ, ଶଙ୍ଖ-ଦୁନ୍ଦୁଭି ଧ୍ୱନି, ଧନୁ ଦଉଡ଼ି ଟାଣି ବର୍ଷିତ ବାଣବର୍ଷା ଓ ଅସ୍ତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ସହିଷ୍ଣୁ ଥିଲେ କି?
7.9.19
आशंसन्तः पराञ्जेतुं जितश्वासा जितव्यथाः ।
हयाः पराजिताः शीघ्रा भारद्वाजरथोद्वहाः ॥ ७.९.१९ ॥
ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିବାର ଆଶାରେ, ଶ୍ୱାସ ସଂଯତ କରି, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଜିତି, ପରାଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଭରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ରଥ ବହୁଥିଲେ।
7.9.20
ते स्म रुक्मरथे युक्ता नरवीरसमास्थिताः ।
कथं नाभ्यतरंस्तात पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ७.९.२० ॥
ସେମାନେ ସୁନା ରଥରେ ଯୋଡ଼ା ହୋଇ ବୀରପୁରୁଷଙ୍କ ପରି ଆରୂଢ଼ ଥିଲେ; ହେ ତାତ, ସେମାନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନାକୁ କାହିଁକି ପାର ହୋଇପାରିଲେ ନାହିଁ?
7.9.21
जातरूपपरिष्करामास्थाय रथमुत्तमम् ।
भारद्वाजः किमकरोद्युधि सत्यपराक्रमः ॥ ७.९.२१ ॥
ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ଉତ୍ତମ ରଥରେ ଆରୂଢ଼ ହୋଇ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଭରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ଯୁଦ୍ଧରେ କଣ କଲେ?
7.9.22
विद्यां यस्योपजीवन्ति सर्वलोकधनुर्धराः ।
स सत्यसन्धो बलवान्द्रोणः किमकरोद्युधि ॥ ७.९.२२ ॥
ଯାହାର ବିଦ୍ୟାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଧନୁର୍ଧରମାନେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି, ସେଇ ସତ୍ୟସନ୍ଧ ବଳବାନ ଦ୍ରୋଣ ଯୁଦ୍ଧରେ କଣ କଲେ?
7.9.23
दिवि शक्रमिव श्रेष्ठं महामात्रं धनुर्भृताम् ।
के नु तं रौद्रकर्माणं युद्धे प्रत्युद्ययू रथाः ॥ ७.९.२३ ॥
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ମହାସେନାପତି, ରୌଦ୍ରକର୍ମାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କେଉଁ ରଥମାନେ ଆଗେଇ ଯାଇ ଘେରିଲେ?
7.9.24
ननु रुक्मरथं दृष्ट्वा प्राद्रवन्ति स्म पाण्डवाः ।
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणं रणे तस्मिन्महाबलम् ॥ ७.९.२४ ॥
ପ୍ରକୃତରେ, ସୁନା ରଥ ଦେଖି ପାଣ୍ଡବମାନେ ପଳାଇଲେ; ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ମହାବଳୀ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲା।
7.9.25
उताहो सर्वसैन्येन धर्मराजः सहानुजः ।
पाञ्चालप्रग्रहो द्रोणं सर्वतः समवारयत् ॥ ७.९.२५ ॥
ଅଥବା ସର୍ବ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଧର୍ମରାଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ, ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ନେତା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ସବୁଆଡ଼ୁ ରୋକିଲେ।
7.9.26
नूनमावारयत्पार्थो रथिनोऽन्यानजिह्मगैः ।
ततो द्रोणं समहरत्पार्षतः पापकर्मकृत् ॥ ७.९.२६ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ପାର୍ଥ ଅନ୍ୟ ରଥୀମାନଙ୍କୁ ସିଧା ବାଣରେ ରୋକିଲେ; ତା'ପରେ ପାପକର୍ମୀ ପାର୍ଷତ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ନେଲେ।
7.9.27
नह्यहं परिपश्यामि वधे कञ्चन शुष्मिणः ।
धृष्टद्युम्नादृते रौद्रात्पाल्यमानात्किरीटिना ॥ ७.९.२७ ॥
କିରୀଟୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଭୟଙ୍କର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ବଧରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାହାକୁ ମୁଁ ଦେଖେ ନାହିଁ।
7.9.28
उताहो सर्वसैन्येन धर्मराजः सहानुजः ।
उत्सृज्य सर्वसैन्यानि द्रोणं तमभिदुद्रुवे ॥ ७.९.२८ ॥
ଅଥବା ସର୍ବ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଧର୍ମରାଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ଛାଡ଼ି ସେହି ଦ୍ରୋଣ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
7.9.29
तैर्वृतः सर्वतः क्षुद्रैः पाञ्चालापशदैस्ततः ।
केकयैश्चेदिकारूशैर्मत्स्यैरन्यैश्च भूमिपैः ॥ ७.९.२९ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସବୁଆଡ଼ୁ ଘେରାଯାଇ, ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ନୀଚ ଅଧମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ତା'ପରେ କେକୟ, ଚେଦି-କାରୂଷ, ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।
7.9.30
व्याकुलीकृतमाचार्यं पिपीलैरुरगं यथा ।
कर्मण्यसुकरे सक्तं जघानेति मतिर्मम ॥ ७.९.३० ॥
ପିମ୍ପୁଡ଼ି ଯେପରି ସର୍ପକୁ ଦୁଃଖ ଦିଏ, ସେହିପରି କଠିନ କର୍ମରେ ନିରତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବ୍ୟାକୁଳ କରି ସେମାନେ ବଧ କଲେ ବୋଲି ମୋ ମତ।
7.9.31
योऽधीत्य चतुरो वेदान्साङ्गानाख्यानपञ्चमान् ।
ब्राह्मणानां प्रतिष्ठासीत्स्रोतसामिव सागरः ॥ ७.९.३१ ॥
ଚାରି ବେଦ, ସେମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ଇତିହାସ ସହିତ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ନଦୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମୁଦ୍ର ପରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଆଧାର ଯେ ଥିଲେ।
7.9.32
क्षत्रं च ब्रह्म चैवेह योऽभ्यतिष्ठत्परन्तपः ।
दृप्तानां प्रतिषेद्धा च चक्षुरासीदचक्षुषाम् ॥ ७.९.३२ ॥
ଏଠାରେ କ୍ଷାତ୍ରତ୍ୱ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଉଭୟରେ ଯିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତାପ ଦେଉଥିବା; ଦର୍ପୀମାନଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରୁଥିବା ଓ ଅନ୍ଧମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଥିଲେ ଯିଏ।
7.9.33
अमर्षी चावलिप्तेषु धार्मिकेषु च धार्मिकः ।
स कथं ब्राह्मणो वृद्धः शस्त्रेण वधमाप्तवान् ॥ ७.९.३३ ॥
ଅନ୍ୟାୟ ସହନ ନ କରୁଥିବା, ଦର୍ପୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଓ ଧାର୍ମିକମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଜେ ଧାର୍ମିକ ଯେ; ସେ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ କିପରି ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଲେ?
7.9.34
अमर्षिणा मर्षितवान्क्लिश्यमानान्सदा मया ।
अनर्हमाणान्कौन्तेयान्कर्मणस्तस्य तत्फलम् ॥ ७.९.३४ ॥
ମୁଁ ଅସହିଷ୍ଣୁ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସଦା କ୍ଲେଶ ପାଉଥିବା, ଅଯୋଗ୍ୟ ନ ଥିବା କୌନ୍ତେୟମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସହିଲି; ଏହା ତାହାର କର୍ମର ଫଳ।
7.9.35
यस्य कर्मानुजीवन्ति लोके सर्वधनुर्भृतः ।
स सत्यसन्धः सुकृती श्रीकामैर्निहतः कथम् ॥ ७.९.३५ ॥
ଯାହାର କର୍ମ ଉପରେ ଜଗତର ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧର ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି, ସେ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ପୁଣ୍ୟବାନ ଶ୍ରୀକାମୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିପରି ନିହତ ହେଲେ?
7.9.36
दिवि शक्र इव श्रेष्ठो महासत्वो महाबलः ।
स कथं निहतः पार्थैः क्षुद्रमत्स्यैर्यथा तिमिः ॥ ७.९.३६ ॥
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାସତ୍ତ୍ୱ ଓ ମହାବଳ ଯେ, ସାନ ମାଛମାନେ ତିମିକୁ ମାରିଦେଲା ପରି ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ କିପରି ନିହତ ହେଲେ?
7.9.37
क्षिप्रहस्तश्च बलवान्दृढघन्वारिमर्दनः ।
न यस्य विजयाकाङ्क्षी विषयं प्राप्य जीवति ॥ ७.९.३७ ॥
ଦ୍ରୁତହସ୍ତ, ବଳବାନ୍, ଦୃଢ଼ଧନୁ, ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ; ବିଜୟ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ରଣଭୂମିରେ ପହଞ୍ଚିଲେ କେହି ତାହାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବଞ୍ଚେ ନାହିଁ।
7.9.38
यं द्वौ न जहतः शब्दौ जीवमानं कदाचन ।
ब्राह्मश्च वेदकामानां ज्याघोषश्च धनुष्मताम् ॥ ७.९.३८ ॥
ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ କେବେ ଛାଡ଼ି ନ ଥିବା ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ: ବେଦକାମୀଙ୍କ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠ ଓ ଧନୁର୍ଦ୍ଧରଙ୍କ ଧନୁ-ଟଙ୍କାର।
7.9.39
अदीनं पुरुषव्याघ्रं हीमन्तमपराजितम् ।
तमिष्वासवराचार्ये द्रोणं जघ्नुः कथं रथाः ॥ ७.९.३९ ॥
ନିର୍ଭୟ, ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, ଅପରାଜିତ ସେହି ଧନୁର୍ଦ୍ଧରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ରଥୀମାନେ କିପରି ବଧ କଲେ?
7.9.40
नाहं मन्ये हतं द्रोणं स हि लोकमयोत्स्यत ।
को हि शक्तो रणे जेतुमनाधृष्ययशोबलम् ॥ ७.९.४० ॥
ମୁଁ ଭାବେ ନାହିଁ ଦ୍ରୋଣ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେ ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତେ। ଅଜେୟ ଯଶ ଓ ବଳ ଥିବା ସେହି ଜଣଙ୍କୁ ରଣରେ ଜିଣିବାକୁ କିଏ ସମର୍ଥ?
7.9.41
ब्रह्मकल्पो भवेद्ब्राह्मे क्षात्रे नारायणोपमः ।
ब्रह्मक्षत्रे च यस्यास्तां वशे स्थाणोरिवाखिले ॥ ७.९.४१ ॥
ବ୍ରାହ୍ମ ବିଦ୍ୟାରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ, କ୍ଷାତ୍ର ବଳରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ସମାନ; ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଓ କ୍ଷାତ୍ର ଉଭୟ ତାଙ୍କ ବଶରେ ଥିଲା, ଯେପରି ସମଗ୍ର ଜଗତ ସ୍ଥାଣୁ (ଶିବ)ଙ୍କ ବଶରେ।
7.9.42
सर्वान्हि मामकान्वीरान्सहाश्वरथकुञ्जरान् ।
युधिष्ठिरस्य तपसा हतान्मन्यामहे कुरून् ॥ ७.९.४२ ॥
ମୋ ସମସ୍ତ ବୀରଙ୍କୁ — ଅଶ୍ୱ, ରଥ, ହାତୀ ସହିତ — ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ତପୋବଳରେ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଆମେ କୁରୁମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭାବୁଛୁ।
7.9.43
कथं सञ्जय दुर्धर्षमनाधृष्ययशोबलम् ।
पश्यतां पुरुषेन्द्राणां समरे पार्षतोऽवधीत् ॥ ७.९.४३ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଅଜେୟ ଓ ଅନାଧୃଷ୍ୟ ଯଶ ଓ ବଳ ଥିବା ତାଙ୍କୁ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଷତ କିପରି ବଧ କଲା?
7.9.44
के पुरस्तादयुध्यन्त रक्षन्तो द्रोणमन्तिकात् ।
के नु पश्चादवर्तन्त गच्छतो दुर्गमां गतिम् ॥ ७.९.४४ ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ନିକଟରେ ରକ୍ଷା କରି ଆଗରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ ସେମାନେ କିଏ? ଦୁର୍ଗମ ପଥରେ ଯାଉଥିବା ତାଙ୍କ ପଛରେ କିଏ ଫେରିଗଲେ?
7.9.45
केऽरक्षन्दक्षिणं चक्रं सव्यं के च महात्मनः ।
पुरस्तात्के च वीरस्य युध्यमानस्य संयुगे ॥ ७.९.४५ ॥
ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଚକ୍ର ଓ ବାମ ଚକ୍ରକୁ କିଏ ରକ୍ଷା କଲା? ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସେହି ବୀରଙ୍କ ଆଗରେ କିଏ ଥିଲା?
7.9.46
के च तस्मिंस्तनूस्त्यक्त्वा प्रतीपं मृत्युमाव्रजन् ।
द्रोणस्य समरे वीराः केऽकुर्वन्त परां धृतिम् ॥ ७.९.४६ ॥
ସେଠାରେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ସମ୍ମୁଖରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ କିଏ? ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ କେଉଁ ବୀରମାନେ ପରମ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧାରଣ କଲେ?
7.9.47
कच्चिन्नैनं भयान्मन्दाः क्षत्रिया व्यजहन्रणे ।
रक्षितारस्ततः शून्ये कच्चित्तैर्न हतः परैः ॥ ७.९.४७ ॥
ମୂର୍ଖ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ କଣ ଭୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ? ସେତେବେଳେ ରକ୍ଷକମାନେ ଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ନିହତ ହେବାରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିନଥିଲେ କି?
7.9.48
न स पृष्ठमरेस्त्रासाद्रणे शौर्यात्प्रदर्शयेत् ।
परामप्यापदं प्राप्य स कथं निहतः परैः ॥ ७.९.४८ ॥
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ଭୟରେ ପିଠି ଦେଖାଉ ନଥିଲେ, କେବଳ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ। ବଡ଼ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କୁ କିପରି ବଧ କଲେ?
7.9.49
एतदार्येण कर्तव्यं कृच्छ्रास्वापत्सु सञ्जय ।
पराक्रमेद्यथा शक्त्या तच्च तस्मिन्प्रतिष्ठितम्।
यो यथाशक्ति युद्ध्येत द्विषद्भिःस्वांश्च पालयन् ॥ ७.९.४९ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଆର୍ଯ୍ୟ ପୁରୁଷ କଠିନ ବିପଦରେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ: ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଇବା; ସେହି ପରାକ୍ରମ ତାଙ୍କଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛି।
7.9.50
कच्चिन्नैनं भयात्क्षुद्राः पार्थेभ्यः प्रददू रणे ।
गोप्तृभिस्तैः समुत्सृष्टः कच्चिन्नैष परैर्हतः ॥ ७.९.५० ॥
ଭୟ ଯୋଗୁ କି ସେହି କ୍ଷୁଦ୍ରମାନେ ଏହାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ? ରକ୍ଷକମାନେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନେ ଏହାକୁ ହତ୍ୟା କଲେ କି?
7.9.51
धृष्टद्युम्नं प्रपश्यामि निघ्नन्तमिव ब्राह्मणम् ।
वार्यमाणं रणे तात द्रौणिनाऽमिततेजसा ॥ ७.९.५१ ॥
ହେ ତାତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଇଥିବା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନକୁ, ଯେପରି ସେ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ମାରୁଛି, ମୁଁ ଦେଖୁଛି।
7.9.52
मुह्यते मे मनस्तात कथा तावन्निवार्यताम् ।
भूयस्तु लब्धसंज्ञस्त्वां परिपृच्छामि सञ्जय ॥ ७.९.५२ ॥
ହେ ତାତ, ମୋ ମନ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଛି; ଏବେ ଏହି କଥା ବନ୍ଦ କର। ପୁଣି ଚେତନା ଫେରିଲେ, ହେ ସଞ୍ଜୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଣି ପଚାରିବି।