ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.93.1
हते सुदक्षिणे राजन्वीरे चैव श्रुतायुधे ।
जवेनाभ्यद्रवन्पार्थं कुपिताः सैनिकास्तव ॥ ७.९३.१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସୁଦକ୍ଷିଣ ଓ ବୀର ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ନିହତ ହେବା ପରେ, କ୍ରୋଧିତ ଆପଣଙ୍କ ସୈନିକମାନେ ବେଗରେ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
7.93.2
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः ।
अभ्यवर्षंस्ततो राजञ्शरवर्षैर्धनञ्जयम् ॥ ७.९३.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ଅଭୀଷାହ, ଶୂରସେନ, ଶିବି ଓ ବସାତିମାନେ ଶରବର୍ଷଣରେ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
7.93.3
तेषां षष्टिशतानन्यान्प्रामथ्नात्पाण्डवः शरैः ।
ते स्म भीताः पलायन्ते व्याघ्रात्क्षुद्रमृगा इव ॥ ७.९३.३ ॥
ପାଣ୍ଡବ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଛଅ ଶହ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶରରେ ପାଡ଼ିଦେଲେ; ବାଘକୁ ଦେଖି ଭୀତ ସାନ ହରିଣ ପରି ସେମାନେ ପଳାଇଲେ।
7.93.4
ते निवृत्ताः पुनः पार्थं सर्वतः पर्यवारयन् ।
रणे सपत्नान्निघ्नन्तं जिगीषन्तं परान्युधि ॥ ७.९३.४ ॥
ସେମାନେ ଫେରି ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ସବୁ ଦିଗରୁ ଘେରିଲେ; ରଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିବା ଓ ବିଜୟ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ।
7.93.5
तेषामापततां तूर्णं गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
शिरांसि पातयामास बाहूंश्चापि धनञ्जयः ॥ ७.९३.५ ॥
ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ପ୍ରେରିତ ଶରରେ ଧନଞ୍ଜୟ ଶୀଘ୍ର ପାଡ଼ିଦେଲେ, ଏବଂ ବାହୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
7.93.6
शिरोभिः पातितैस्तत्र भूमिरासीन्निरन्तरा ।
अभ्रच्छायेव चैवासीद्ध्वाङ्क्षगृध्रबलैर्युधि ॥ ७.९३.६ ॥
ସେଠାରେ ପଡ଼ିଥିବା ମସ୍ତକରେ ଭୂମି ଅବିରାମ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲା; ଯୁଦ୍ଧରେ କାଉ ଓ ଶାଗୁଣାଙ୍କ ସେନାରେ ତାହା ମେଘଛାୟା ପରି ହେଲା।
7.93.7
तेषु तूत्साद्यमानेषु क्रोधामर्षसमन्वितौ ।
स्रुतायुश्चाश्रुतायुश्च धनञ्जयमयुध्यताम् ॥ ७.९३.७ ॥
ସେମାନେ ବିନଷ୍ଟ ହେଉଥିବାବେଳେ କ୍ରୋଧ ଓ ଅମର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରୁତାୟୁ ଓ ଅଶ୍ରୁତାୟୁ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
7.93.8
बलिनौ स्पर्धिनौ वीरौ कुलजौ बाहुशालिनौ ।
तावेनं शरवर्षाणि सव्यदक्षिणमस्यताम् ॥ ७.९३.८ ॥
ବଳବାନ, ସ୍ପର୍ଧାଶୀଳ, ବୀର, କୁଳୀନ ଓ ବାହୁବଳରେ ଗର୍ବିତ ସେହି ଦୁଇଜଣ ବାମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଶରବର୍ଷଣ କଲେ।
7.93.9
त्वरायुक्तौ महराज प्रार्थयानौ महद्यशः ।
अर्जुनस्य वधप्रेप्सू पुत्रार्थे तव धन्विनौ ॥ ७.९३.९ ॥
ହେ ମହାରାଜ! ତ୍ୱରାରେ ଯୁକ୍ତ, ମହାଯଶ ଇଚ୍ଛୁକ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବଧ ଇଚ୍ଛୁକ ସେହି ଦୁଇ ଧନୁର୍ଧର ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ।
7.93.10
तावर्जुनं सहस्रेण पत्रिणां नतपर्वणाम् ।
पूरयामासतुः क्रुद्धौ तटाकं जलदौ यथा ॥ ७.९३.१० ॥
କ୍ରୋଧିତ ସେ ଦୁଇଜଣ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ହଜାର ହଜାର ବାଣରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ଯେପରି ମେଘ ତଡ଼ାଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ।
7.93.11
श्रुतायुश्च ततः क्रुद्धस्तोमरेण धनञ्जयम् ।
आजघान रथश्रेष्ठः पीतेन निशितेन च ॥ ७.९३.११ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ଶ୍ରୁତାୟୁ, ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୋମର ଓ ପୀତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
7.93.12
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुकर्शनः ।
जगाम परमं मोहं मोहयन्केशवं रणे ॥ ७.९३.१२ ॥
ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିବା ସେ, ବଳବାନ ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟଧିକ ଆହତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ କେଶବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋହିତ କରି ପରମ ମୋହରେ ପଡ଼ିଲେ।
7.93.13
एतस्मिन्नेव काले तु सोऽश्रुतायुर्महारथः ।
शूलेन भृशतीक्ष्णेन ताडयामास पाण्डवम् ॥ ७.९३.१३ ॥
ଏହି ସମୟରେ ମହାରଥୀ ଅଶ୍ରୁତାଯୁ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା।
7.93.14
क्षते क्षारं स हि ददौ पाण्डवस्य महात्मनः ।
पार्थोऽपि भृशसंविद्धो ध्वजयष्टिं समाश्रितः ॥ ७.९३.१४ ॥
ସେ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ କ୍ଷତରେ କ୍ଷାର ଲଗାଇଲା। ପାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟଧିକ ଆହତ ହୋଇ ଧ୍ୱଜଯଷ୍ଟିକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲା।
7.93.15
ततः सर्वस्य सैन्यस्य तावकस्य विशाम्पते ।
सिंहनादो महानासीद्धतं मत्वा धनञ्जयम् ॥ ७.९३.१५ ॥
ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟରେ ଧନଞ୍ଜୟ ହତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଭାବି ମହା ସିଂହନାଦ ଉଠିଲା।
7.93.16
कृष्णश्च भृशसन्तप्तो दृष्ट्वा पार्थं विचेतनम् ।
आश्वासयत्सुहृद्याभिर्वाग्भिस्तत्र धनञ्जयम् ॥ ७.९३.१६ ॥
କୃଷ୍ଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଅଚେତନ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖି ସେଠାରେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ସୁହୃଦୋଚିତ ବାକ୍ୟରେ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଲେ।
7.93.17
ततस्तौ रथिनां श्रेष्ठौ लब्धलक्षौ धनञ्जयम् ।
वासुदेवं च वार्ष्णेयं शरवर्षैः समन्ततः ॥ ७.९३.१७ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଦୁଇ ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇ ଧନଞ୍ଜୟ ଓ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସବୁ ଆଡ଼ୁ ଶରବର୍ଷଣ କଲେ।
7.93.18
सचक्रकूबररथं साश्वध्वजपताकिनम् ।
अदृश्यं चक्रतुर्युद्धे तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.९३.१८ ॥
ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଚକ୍ର, କୂବର, ଅଶ୍ୱ, ଧ୍ୱଜ ଓ ପତାକା ସହିତ ସେହି ରଥକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କଲେ; ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା।
7.93.19
प्रत्याश्वस्तस्तु बीभत्सुः शनकैरिव भारत ।
प्रेतराजपुरं प्राप्य पुनः प्रत्यागतो यथा ॥ ७.९३.१९ ॥
ଧୀରେ ଧୀରେ ଚେତନା ଫେରିପାଇ ବୀଭତ୍ସୁ, ହେ ଭାରତ, ଯମରାଜଙ୍କ ପୁରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇ ଫେରିଥିବା ଲୋକ ପରି ପୁଣି ଫେରି ଆସିଲେ।
7.93.20
सञ्छन्नं शरजालेन रथं दृष्ट्वा सकेशवम् ।
शत्रू चाभिमुखौ दृष्ट्वा दीप्यमानाविवानलौ ॥ ७.९३.२० ॥
ବାଣ ଜାଲରେ ଘେରା ରଥକୁ କେଶବ ସହିତ ଦେଖି, ଏବଂ ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ଦୁଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜଳୁଥିବା ଦୁଇ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖି—
7.93.21
प्रादुश्चक्रे ततः पार्थः शाक्रमस्त्रं महारथः ।
तस्मादासन्सहस्राणि शराणां नतपर्वणाम् ॥ ७.९३.२१ ॥
ତା'ପରେ ମହାରଥୀ ପାର୍ଥ ଇନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ର ପ୍ରକଟ କଲେ। ତାହାଠାରୁ ବଙ୍କା ମୁଣ୍ଡର ହଜାର ହଜାର ବାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
7.93.22
ते जघ्नुस्तौ महेष्वासौ ताभ्यां मुक्तांश्च सायकान् ।
विचेरुराकाशगताः पार्थचापविनिःसृताः ॥ ७.९३.२२ ॥
ସେହି ବାଣମାନେ ସେହି ଦୁଇ ମହାଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ିଥିବା ବାଣମାନେ ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥଙ୍କ ଧନୁରୁ ବାହାରି ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କଲେ।
7.93.23
प्रतिहत्य सरांस्तूर्णं शरवेगेन पाण्डवः ।
प्रतस्थे तत्रतत्रैव योधयन्वै महारथान् ॥ ७.९३.२३ ॥
ପାଣ୍ଡବ ଶୀଘ୍ର ବାଣର ବେଗରେ ସେହି ବାଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିହତ କରି, ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
7.93.24
तौ च फल्गुनबाणौघैर्विबाहुशिरसौ कृतौ ।
वसुधामन्वपद्येतां वातनुन्नाविव द्रुमौ ॥ ७.९३.२४ ॥
ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ ବାଣ ଧାରାରେ ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ବାହୁ ଓ ମସ୍ତକ ଛିନ୍ନ ହେଲା; ପବନରେ ଭୁଷୁଡ଼ିଥିବା ଗଛ ପରି ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଧରଣୀରେ ପଡ଼ିଲେ।
7.93.25
श्रुतायुषश्च निधनं वधश्चेवाश्रुतायुषः ।
लोकविस्मापनमभूत्समुद्रस्येव शोषणम् ॥ ७.९३.२५ ॥
ଶ୍ରୁତାୟୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅଶ୍ରୁତାୟୁଙ୍କ ବଧ ଜଗତକୁ ବିସ୍ମିତ କଲା; ଯେମିତି ସମୁଦ୍ର ଶୁଖିଗଲା।
7.93.26
तयोः पदानुगान्हत्वा पुनः पञ्चशतं रथान् ।
प्रत्यगाद्भारतीं सेनां निघ्नन्पार्थो वरान्वरान् ॥ ७.९३.२६ ॥
ସେମାନଙ୍କ ପଦାତିକ ଅନୁଚରମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ପାଞ୍ଚଶହ ରଥକୁ ବଧ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ମାରି ପାର୍ଥ ଭାରତ ସେନା ଆଡ଼କୁ ଫେରିଲେ।
7.93.27
श्रुतायुषं च निहतं प्रेक्ष्य चैवाश्रुतायुषम् ।
नियतायुश्च सङ्क्रुद्धो दीर्घायुश्चैव भारत ॥ ७.९३.२७ ॥
ହେ ଭାରତ, ଶ୍ରୁତାୟୁ ଓ ଅଶ୍ରୁତାୟୁଙ୍କୁ ହତ ଦେଖି ନିୟତାୟୁ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ।
7.93.28
पुत्रौ तयोर्नरश्रेष्ठौ कौन्तेयं प्रति जग्मतुः ।
किरन्तौ विविधान्बाणान्पितृव्यसनकर्शितौ ॥ ७.९३.२८ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପିତୃବ୍ୟଙ୍କ ବିପଦରେ କ୍ଲିଷ୍ଟ ହୋଇ ନାନା ପ୍ରକାର ବାଣ ବର୍ଷାଇ କୌନ୍ତେୟ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
7.93.29
तावर्जुनो मुहूर्तेन शरैः सन्नतपर्वभिः ।
प्रैषयत्परमक्रुद्धो यमस्य सदनं प्रति ॥ ७.९३.२९ ॥
ଅର୍ଜୁନ ସେ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ନଇଁଥିବା ଗଣ୍ଠି ଥିବା ବାଣରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଯମଙ୍କ ଧାମକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
7.93.30
लोडयन्तमनीकानि द्विपं पद्मसरो यथा ।
नाशक्नुवन्वारयितुं पार्थं क्षत्रियपुङ्गवाः ॥ ७.९३.३० ॥
ପଦ୍ମସରୋବରକୁ ଆଲୋଡ଼ୁଥିବା ହାତୀ ପରି ସୈନ୍ୟଦଳକୁ ଆଲୋଡ଼ୁଥିବା ପାର୍ଥଙ୍କୁ କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ରୋକି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.93.31
अङ्गास्तु गजसङ्घैश्च पाण्डवं पर्यवारयन् ।
क्रुद्धाः सहस्रशो राजञ्शिक्षिता हस्तिसादिनः ॥ ७.९३.३१ ॥
ଅଙ୍ଗ ଦେଶର ରାଜାମାନେ ହସ୍ତୀଯୂଥ ସହିତ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଘେରି ଗଲେ। ହେ ରାଜନ୍, କ୍ରୋଧରେ ଭରା, ଶିକ୍ଷିତ ହଜାର ହଜାର ହସ୍ତୀ-ଆରୋହୀ।
7.93.32
दुर्योधनसमादिष्टाः कुञ्जरैः पर्वतोपमैः ।
प्राच्याश्च दाक्षिणात्याश्च कलिङ्गप्रमुखा नृपाः ॥ ७.९३.३२ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ପର୍ବତ ସମାନ ହସ୍ତୀ ସହିତ ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣର ରାଜାମାନେ, କଳିଙ୍ଗମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ।
7.93.33
तेषामापततां शीघ्रं गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
निचकर्त शिरांस्युग्रो बाहूनपि सुभूषणान् ॥ ७.९३.३३ ॥
ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଧାଇଁ ଆସିବାରୁ, ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ପ୍ରେରିତ ଶରରେ ଉଗ୍ର (ଅର୍ଜୁନ) ସେମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ ବାହୁ ମଧ୍ୟ କାଟିଦେଲେ।
7.93.34
तैः शिरोभिर्मही कीर्णा बाहुभिश्च सहाङ्गदैः ।
बभौ कनकपाषाणा भुजगैरिव संवृता ॥ ७.९३.३४ ॥
ସେହି ମସ୍ତକ ଓ ଅଙ୍ଗଦ ସହିତ ବାହୁରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଭୂମି, ସର୍ପରେ ଘେରା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଥର ପରି ଶୋଭିଲା।
7.93.35
बाहवो विशिखैश्छिन्नाः शिरांस्युन्मथितानि च ।
पतमानान्यदृश्यन्त द्रुमेभ्य इव पक्षिणः ॥ ७.९३.३५ ॥
ଶରରେ କଟା ବାହୁ ଓ ଉତ୍ପାଟିତ ମସ୍ତକ ପଡ଼ୁଥିବା ଦେଖାଗଲା, ଯେପରି ଗଛରୁ ପକ୍ଷୀ ପଡ଼େ।
7.93.36
शरैः सहस्रशो विद्धा द्विपाः प्रसृतशोणिताः ।
अदृश्यन्ताद्रयः काले गैरिकाम्बुस्रवा इव ॥ ७.९३.३६ ॥
ସହସ୍ର ଶରରେ ବିଦ୍ଧ, ରକ୍ତସ୍ରୋତ ବହାଉଥିବା ହସ୍ତୀମାନେ ଋତୁରେ ଗେରୁ ଜଳ ବହାଉଥିବା ପର୍ବତ ପରି ଦିଶିଲେ।
7.93.37
निहताः शेरते स्मान्ये बीभत्सोर्निशितैः शरैः ।
गजपृष्ठगता म्लेच्छा नानाविकृतदर्शनाः ॥ ७.९३.३७ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ନିହତ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିରହିଛନ୍ତି — ହାତୀ ପିଠିରେ ଥିବା ମ୍ଳେଚ୍ଛମାନେ, ନାନା ବିକୃତ ରୂପର ଲୋକ।
7.93.38
नानावेषधरा राजन्नानाशस्त्रौघसंवृताः ।
रुधिरेणानुलिप्ताङ्गा भान्ति चित्रैः शरैर्हताः ॥ ७.९३.३८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ନାନା ବେଶଧାରୀ, ନାନା ଅସ୍ତ୍ରସମୂହରେ ଆବୃତ, ରକ୍ତଲିପ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ବିଚିତ୍ର ବାଣରେ ନିହତ ସେମାନେ ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି।
7.93.39
शोणितं निर्वमन्ति स्म द्विपाः पार्थशराहताः ।
सहस्रशश्छिन्नगात्राः सारोहाः सपदानुगाः ॥ ७.९३.३९ ॥
ପାର୍ଥଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ହସ୍ତୀମାନେ ରକ୍ତ ବମନ କରୁଥିଲେ; ହଜାର ହଜାର ଅଙ୍ଗ ଛିନ୍ନ ହୋଇଗଲା — ସବାର ଓ ପଦାତିକ ସହିତ।
7.93.40
चुक्रुशुश्च निपेतुश्च बभ्रमुश्चापरे दिशः ।
भृशं त्रस्ताश्च बहवः स्वानेव ममृदुर्गजाः ॥ ७.९३.४० ॥
ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ, ପଡ଼ିଗଲେ, ଆଉ ଅନ୍ୟମାନେ ଦିଗରେ ବୁଲିଲେ। ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ ବହୁ ହସ୍ତୀ ନିଜ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ହିଁ ଦଳି ଦେଲେ।
7.93.41
सोत्तरायुधिनश्चैव द्विपास्तीक्ष्णविषोपमाः ।
विदन्त्यसुरमायां ये सुघोरा घोरचक्षुषः ॥ ७.९३.४१ ॥
ଉତ୍ତରୀୟ ଓ ଅସ୍ତ୍ରସହିତ ସେହି ହସ୍ତୀମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବିଷ ପରି; ସେମାନେ ଅସୁରମାୟା ଜାଣନ୍ତି — ଅତି ଭୟଙ୍କର, ଘୋର ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟ।
7.93.42
यवनाः पारदाश्चैव शकाश्च सह बाह्लिकैः ।
काकवर्णा दुराचाराः स्त्रीलोलाः कलहप्रियाः ॥ ७.९३.४२ ॥
ଯବନ, ପାରଦ ଓ ଶକମାନେ, ବାହ୍ଲିକମାନଙ୍କ ସହିତ — କାଉର ରଙ୍ଗର, ଦୁରାଚାରୀ, ନାରୀଲୋଭୀ, କଳହପ୍ରିୟ।
7.93.43
द्राविडास्तत्र युध्यन्ते मत्तमातङ्गविक्रमाः ।
गोयोनिप्रभवा म्लेच्छाः कालकल्पाः प्रहारिणः ॥ ७.९३.४३ ॥
ସେଠାରେ ଦ୍ରାବିଡମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ମତ୍ତ ହସ୍ତୀଙ୍କ ପରାକ୍ରମରେ; ଗୋଯୋନିରୁ ଜାତ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ, କାଳ ସଦୃଶ ପ୍ରହାରକାରୀ।
7.93.44
दार्वातिसारा दरदाः पुण्ड्राश्चैव सहस्रशः ।
ते न शक्याः स्म सङ्ख्यातुं व्राताः शतसहस्रशः ॥ ७.९३.४४ ॥
ଦାର୍ବ, ଅତିସାର, ଦରଦ ଓ ପୁଣ୍ଡ୍ର, ହଜାର ହଜାର; ସେମାନଙ୍କୁ ଗଣିବା ସମ୍ଭବ ନଥିଲା, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଦଳ ଥିଲେ।
7.93.45
अभ्यवर्षन्त ते सर्वे पाण्डवं निशितैः शरैः ।
अवाकिरंश्च ते म्लेच्छा नानायुद्धविशारदाः ॥ ७.९३.४५ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ବର୍ଷଣ କଲେ; ନାନା ଯୁଦ୍ଧବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ସେହି ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ ବାଣ ଛଡ଼ାଇଲେ।
7.93.46
तेषामपि ससर्जाशु शरवृष्टिं धनञ्जयः ।
सृष्टिस्तथाविधा ह्यासीच्छलभानामिवायतिः ॥ ७.९३.४६ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧନଞ୍ଜୟ ଶୀଘ୍ର ବାଣବର୍ଷା ଛାଡ଼ିଲେ; ସେହି ବର୍ଷା ଉଲ୍କାପାତର ବିସ୍ତାର ପରି ଥିଲା।
7.93.47
अभ्रच्छायामिव शरैः सैन्ये कृत्वा धनञ्जयः ।
मुण्डार्धमुण्डाञ्जटिलानशुचीञ्जटिलाननान्।
म्लेच्छानशातयत्सर्वान्समेतानस्त्रतेजसा ॥ ७.९३.४७ ॥
ବାଣରେ ସେନା ଉପରେ ମେଘଛାୟା ପରି ଆବରଣ ରଚି, ଅର୍ଦ୍ଧମୁଣ୍ଡିତ, ଜଟାଧାରୀ, ଅଶୁଚି, ଜଟାଯୁକ୍ତ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ ସମସ୍ତ ମ୍ଲେଚ୍ଛଙ୍କୁ, ଏକତ୍ରିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ଅସ୍ତ୍ରତେଜରେ ଧନଞ୍ଜୟ ପତିତ କଲେ।
7.93.48
शरैश्च शतशो विद्धास्ते सङ्घा गिरिचारिणः ।
प्राद्रवन्त रणे भीता गिरिगह्वरवासिनः ॥ ७.९३.४८ ॥
ଶହ ଶହ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ସେହି ଦଳମାନେ, ପର୍ବତଚାରୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଲେ—ପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫାରେ ବସବାସକାରୀ।
7.93.49
गजाश्वसादिम्लेच्छानां पतितानां शितैः शरैः ।
बकाः कङ्का वृका भूमावपिबन्रुधिरं मुदा ॥ ७.९३.४९ ॥
ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ପଡ଼ିଥିଲେ; ବଗ, କଙ୍କ ପକ୍ଷୀ ଓ ନେକଡ଼ିଆମାନେ ଭୂମିରେ ଆନନ୍ଦରେ ରକ୍ତ ପାନ କଲେ।
7.93.50
पत्त्यश्वरथनागैश्च प्रच्छन्नकृतसङ्क्रमाम् ।
शरवर्षप्लवां घोरां केशशैवलशाद्वलाम्।
प्रावर्तयन्नदीमुग्रां शोणितौघतरङ्गिणीम् ॥ ७.९३.५० ॥
ପଦାତିକ, ଘୋଡା, ରଥ ଓ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲୁଚା ପାରଘାଟ ବିଶିଷ୍ଟ, ଶରବର୍ଷା ହିଁ ଭେଳା, କେଶ ହିଁ ଶାଗ-ଘାସ, ଭୟଙ୍କର ଉଗ୍ର, ରକ୍ତସ୍ରୋତର ତରଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ନଦୀ ସେମାନେ ବହାଇଦେଲେ।
7.93.51
छिन्नाङ्गुलीक्षुद्रमत्स्यां युगान्ते कालसन्निभाम् ।
प्राकरोद्गजसम्बाधां नदीमुत्तरशोणिताम् ॥ ७.९३.५१ ॥
କଟା ଆଙ୍ଗୁଠି ହିଁ ସାନ ମାଛ, ଯୁଗାନ୍ତ କାଳ ପରି, ହାତୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଉପରେ ରକ୍ତ ବହୁଥିବା ସେହି ନଦୀ ସେ ସୃଷ୍ଟି କଲା।
7.93.52
देहेभ्यो राजपुत्राणां नागाश्वरथसादिनाम् ।
यथा स्थलं च निम्नं च न स्याद्वर्षति वासवे।
तथाऽऽसीत्पृथिवी सर्वा शोणितेन परिप्लुता ॥ ७.९३.५२ ॥
ରାଜକୁମାରମାନଙ୍କ ଓ ହାତୀ, ଘୋଡା, ରଥ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଶରୀରରୁ — ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷା କଲେ ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ରହେ ନାହିଁ ପରି — ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ରକ୍ତରେ ପ୍ଲାବିତ ହେଲା।
7.93.53
षट्सहस्रान्हयान्वीरान्पुनर्दशशतान्वरान् ।
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ॥ ७.९३.५३ ॥
ଛଅ ହଜାର ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ବୀର, ପୁଣି ଏକ ହଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର — କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଷଣ୍ଢ ସେ ମୃତ୍ୟୁଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ।
7.93.54
शरैः सहस्रशो विद्धा विधिवत्कल्पिता द्विपाः ।
शेरते भूमिमासाद्य शैला वज्रहता इव ॥ ७.९३.५४ ॥
ଶରରେ ହଜାରେ ଥର ବିଦ୍ଧ, ବିଧି ଅନୁସାରେ ସଜ୍ଜିତ ହାତୀମାନେ ଭୂମିରେ ଶୋଇଛନ୍ତି — ବଜ୍ରାଘାତ ପାଇଥିବା ପର୍ବତ ପରି।
7.93.55
स वाजिरथमातङ्गान्निघ्नन्व्यचरदर्जुनः ।
प्रभिन्न इव मातङ्गो मृद्गन्नलवनं यथा ॥ ७.९३.५५ ॥
ଅର୍ଜୁନ ଘୋଡା, ରଥ ଓ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ମାରି ବୁଲିଲେ, ଯେପରି ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ପଦ୍ମବନକୁ ଦଳେ।
7.93.56
भुरिद्रुमलतागुल्मं शुष्केन्धनतृणोलपम् ।
निर्दहेदनलोऽरण्यं यथा वायुसमीरितः ॥ ७.९३.५६ ॥
ପବନରେ ପ୍ରେରିତ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ବୃକ୍ଷ, ଲତା, ଗୁଳ୍ମରେ ଭରା ଶୁଖିଲା ଇନ୍ଧନ ଓ ତୃଣର ବନକୁ ଦଗ୍ଧ କରେ।
7.93.57
सेनारण्यं तव तथा कृष्णानिलसमीरितः ।
शरार्चिरदहत्क्रुद्धः पाण्डवोऽग्निर्धनञ्जयः ॥ ७.९३.५७ ॥
ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କ ସେନାରୂପୀ ବନକୁ, କୃଷ୍ଣରୂପୀ ପବନରେ ପ୍ରେରିତ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡବ ଧନଞ୍ଜୟ ଅଗ୍ନି ବାଣଶିଖାରେ ଦଗ୍ଧ କଲେ।
7.93.58
शून्यान्कुर्वन्रथोपस्थान्मानवैः संस्तरन्महीम् ।
प्रानृत्यदिव सम्बाधे चापहस्तो धनञ्जयः।
वज्रकल्पैः शरैर्भूमिं कुर्वन्नुत्तरशोणिताम् ॥ ७.९३.५८ ॥
ରଥର ଆସନ ଶୂନ୍ୟ କରି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଆଚ୍ଛାଦି, ଭିଡ଼ରେ ନାଚିବା ଭଳି ଧନୁ ହାତରେ ଧନଞ୍ଜୟ ବଜ୍ରତୁଲ୍ୟ ବାଣରେ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ତମୟ କଲେ।
7.93.59
ततः प्रावर्तत नदी शोणितौघतरङ्गिणी ।
नराश्वद्विपकायेभ्यः पर्वतेभ्य इवापगा ॥ ७.९३.५९ ॥
ତା'ପରେ ମନୁଷ୍ୟ, ଘୋଡା ଓ ହାତୀମାନଙ୍କ ଶରୀରରୁ ରକ୍ତସ୍ରୋତର ତରଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ନଦୀ ବହିଲା, ପର୍ବତରୁ ନଦୀ ବହିଲା ପରି।
7.93.60
अस्थिशर्करसम्बाधा ध्वजवृक्षा रथहदा ।
सञ्छिन्नशीर्षपाणाणा हस्तिहस्तमहाग्रहा ॥ ७.९३.६० ॥
ଅସ୍ଥି ଓ ଶର୍କରାରେ ଭରା, ଧ୍ୱଜବୃକ୍ଷ ଥିବା, ରଥରୂପୀ ହ୍ରଦଯୁକ୍ତ, କଟା ମୁଣ୍ଡ ଓ ହାତ ପଥର ହୋଇଥିବା, ହାତୀର ଶୁଣ୍ଡ ବଡ଼ କୁମ୍ଭୀର ହୋଇଥିବା ସେ ନଦୀ।
7.93.61
मांसमज्जास्थिपङ्काढ्यां हताश्वमकराकुला ।
उष्णीषफेनसञ्छन्ना शरघोरझषाकुला ॥ ७.९३.६१ ॥
ମାଂସ, ମଜ୍ଜା ଓ ହାଡ଼ର କାଦୁଅରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୃତ ଘୋଡ଼ାରୂପୀ କୁମ୍ଭୀରରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ପଗଡ଼ିର ଫେଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ବାଣରୂପୀ ଭୟଙ୍କର ମାଛରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
7.93.62
रुद्रस्याक्रीडसदृशीं भूमिं कुर्वन्विभीषणाम् ।
प्राविशद्भारतीं सेनां सङ्क्रुद्धो वै धनञ्जयः ॥ ७.९३.६२ ॥
ରୁଦ୍ରଙ୍କ କ୍ରୀଡ଼ାସ୍ଥଳ ପରି ଭୟଙ୍କର ଭୂମି କରି, କ୍ରୁଦ୍ଧ ଧନଞ୍ଜୟ ଭାରତୀ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
7.93.63
तं श्रुतायुस्तथाम्बष्ठो व्रजमानं न्यवारयत् ॥ ७.९३.६३ ॥
ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତାୟୁ ଓ ଅମ୍ବଷ୍ଠ ମଧ୍ୟ ରୋକିଲେ।
7.93.64
तस्यार्जुनः शरैस्तीक्ष्णैः कङ्कपत्रपरिच्छदैः ।
न्यपातयद्धयाञ्शीघ्रं यतमानस्य मारिष।
धनुश्चास्यापरैश्छित्त्वा शरैः पार्थो विचक्रमे ॥ ७.९३.६४ ॥
ହେ ମାରିଷ, ସେ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ବେଳେ ଅର୍ଜୁନ କଙ୍କପକ୍ଷୀର ପାଖରେ ସଜ୍ଜିତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ପାଡ଼ିଦେଲେ; ଅନ୍ୟ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟି ପାର୍ଥ ବିଚରଣ କଲେ।
7.93.65
अम्बष्ठस्तु गदां गृह्य क्रोधपर्याकुलेक्षणः ।
आससाद रणे पार्थं केशवं च महारथम् ॥ ७.९३.६५ ॥
ମାତ୍ର ଅମ୍ବଷ୍ଠ ଗଦା ଧରି, କ୍ରୋଧରେ ବ୍ୟାକୁଳ ନୟନରେ, ରଣରେ ପାର୍ଥ, କେଶବ ଓ ମହାରଥଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
7.93.66
ततः सम्प्रहरन्वीरो गदामुद्यम्य भारत ।
रथमावार्य गदया केशवं समताडयत् ॥ ७.९३.६६ ॥
ତାପରେ, ହେ ଭାରତ, ସେହି ବୀର ଗଦା ଉଠାଇ ପ୍ରହାର କରି, ରଥକୁ ରୋକି ଗଦାରେ କେଶବଙ୍କୁ ଖୁବ ଜୋରରେ ମାରିଲେ।
7.93.67
गदया ताडितं दृष्ट्वा केशवं परवीरहा ।
अर्जुनोऽथ भृशं क्रुद्धः सोऽम्बष्ठं प्रति भारत ॥ ७.९३.६७ ॥
ଗଦାରେ କେଶବ ଆହତ ହେବାର ଦେଖି ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ଅର୍ଜୁନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ହେ ଭାରତ, ସେ ଅମ୍ବଷ୍ଠ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
7.93.68
ततः शरैर्हेमपुङ्खैः सगदं रथिनां वरम् ।
छादयामास समरे मेघः सूर्यमिवोदितम् ॥ ७.९३.६८ ॥
ତା'ପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଖାଥିବା ବାଣରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗଦା ସହିତ ରଥୀଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା; ମେଘ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଢାଙ୍କିବା ପରି।
7.93.69
अथापरैः शरैश्चापि गदां तस्य महात्मनः ।
अचूर्णयत्तदा पार्थस्तिदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.९३.६९ ॥
ତା'ପରେ ପାର୍ଥ ଅନ୍ୟ ବାଣରେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଗଦାକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା।
7.93.70
अथ तां पतितां दृष्ट्वा गृह्यान्यां च महागदाम् ।
अर्जुनं वासुदेवं च पुनः पुनरताडयत् ॥ ७.९३.७० ॥
ସେହି ଗଦା ପଡ଼ିଥିବାର ଦେଖି ସେ ଆଉ ଏକ ମହାଗଦା ଧରି ଅର୍ଜୁନ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରହାର କଲା।
7.93.71
तस्यार्जुनः क्षुरप्राभ्यां सगदावुद्यतौ भुजौ ।
चिच्छेदेन्द्रध्वजाकारौ शिरश्चान्येन पत्रिणा ॥ ७.९३.७१ ॥
ଅର୍ଜୁନ ଗଦା ସହିତ ଉଠାଯାଇଥିବା ତାହାର ଦୁଇ ବାହୁ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ପରି ଥିଲା, ତାହା ଦୁଇ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ; ଅନ୍ୟ ପତ୍ରୀ ବାଣରେ ମୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ କାଟିଲେ।
7.93.72
स पपात हतो राजन्वसुधामनुनादयन् ।
इन्द्रध्वज इवोत्सृष्टो यन्त्रनिर्मुक्तबन्धनः ॥ ७.९३.७२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ହତ ହୋଇ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରି ପଡ଼ିଗଲା; ଯନ୍ତ୍ର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ପରି।
7.93.73
अम्बष्ठे तु तदा भग्ने तव सैन्यमभज्यत ॥ ७.९३.७३ ॥
ସେତେବେଳେ ଅମ୍ବଷ୍ଠ ସେନା ଭଗ୍ନ ହେଲେ ଆପଣଙ୍କ ସେନା ମଧ୍ୟ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଲା।
7.93.74
रथानीकावगाढश्च वारणाश्वशतैर्वृतः ।
अदृश्यत पदा पार्थो घनैः सूर्य इवावृतः ॥ ७.९३.७४ ॥
ରଥସେନା ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା, ଶହ ଶହ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ପାର୍ଥ ପଦବ୍ରଜରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ, ମେଘାବୃତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି।