ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.93.1
हते सुदक्षिणे राजन्वीरे चैव श्रुतायुधे ।
जवेनाभ्यद्रवन्पार्थं कुपिताः सैनिकास्तव ॥ ७.९३.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਦਕਸ਼ਿਣ ਅਤੇ ਵੀਰ ਸ਼ਰੁਤਾਯੁਧ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈਨਿਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਵੱਲ ਝਪਟੇ।
7.93.2
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः ।
अभ्यवर्षंस्ततो राजञ्शरवर्षैर्धनञ्जयम् ॥ ७.९३.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਅਭੀਸ਼ਾਹ, ਸ਼ੂਰਸੇਨ, ਸ਼ਿਬੀ ਅਤੇ ਵਸਾਤੀਆਂ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
7.93.3
तेषां षष्टिशतानन्यान्प्रामथ्नात्पाण्डवः शरैः ।
ते स्म भीताः पलायन्ते व्याघ्रात्क्षुद्रमृगा इव ॥ ७.९३.३ ॥
ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇ ਸੌ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਡਰੇ ਹੋਏ ਛੋਟੇ ਹਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਭੱਜ ਗਏ।
7.93.4
ते निवृत्ताः पुनः पार्थं सर्वतः पर्यवारयन् ।
रणे सपत्नान्निघ्नन्तं जिगीषन्तं परान्युधि ॥ ७.९३.४ ॥
ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਲਏ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਉਸਨੂੰ।
7.93.5
तेषामापततां तूर्णं गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
शिरांसि पातयामास बाहूंश्चापि धनञ्जयः ॥ ७.९३.५ ॥
ਝਪਟਦੇ ਆਏ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਡੇਗ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਵੀ।
7.93.6
शिरोभिः पातितैस्तत्र भूमिरासीन्निरन्तरा ।
अभ्रच्छायेव चैवासीद्ध्वाङ्क्षगृध्रबलैर्युधि ॥ ७.९३.६ ॥
ਉੱਥੇ ਡਿੱਗੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭੂਮੀ ਬਿਨਾਂ ਪਾੜ ਦੇ ਢੱਕੀ ਗਈ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਕਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਗਿੱਧਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ।
7.93.7
तेषु तूत्साद्यमानेषु क्रोधामर्षसमन्वितौ ।
स्रुतायुश्चाश्रुतायुश्च धनञ्जयमयुध्यताम् ॥ ७.९३.७ ॥
ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਅਮਰਸ਼ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ ਅਤੇ ਅਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ ਨੇ ਧਨੰਜਯ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
7.93.8
बलिनौ स्पर्धिनौ वीरौ कुलजौ बाहुशालिनौ ।
तावेनं शरवर्षाणि सव्यदक्षिणमस्यताम् ॥ ७.९३.८ ॥
ਬਲਵਾਨ, ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼, ਵੀਰ, ਕੁਲੀਨ ਅਤੇ ਬਾਹੂਬਲ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਖੱਬੇ-ਸੱਜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
7.93.9
त्वरायुक्तौ महराज प्रार्थयानौ महद्यशः ।
अर्जुनस्य वधप्रेप्सू पुत्रार्थे तव धन्विनौ ॥ ७.९३.९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਵਧ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ।
7.93.10
तावर्जुनं सहस्रेण पत्रिणां नतपर्वणाम् ।
पूरयामासतुः क्रुद्धौ तटाकं जलदौ यथा ॥ ७.९३.१० ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਤਲਾਬ ਭਰਦੇ ਹਨ।
7.93.11
श्रुतायुश्च ततः क्रुद्धस्तोमरेण धनञ्जयम् ।
आजघान रथश्रेष्ठः पीतेन निशितेन च ॥ ७.९३.११ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੋਮਰ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.93.12
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुकर्शनः ।
जगाम परमं मोहं मोहयन्केशवं रणे ॥ ७.९३.१२ ॥
ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਹ, ਬਲਵਾਨ ਵੈਰੀ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਪਰਮ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
7.93.13
एतस्मिन्नेव काले तु सोऽश्रुतायुर्महारथः ।
शूलेन भृशतीक्ष्णेन ताडयामास पाण्डवम् ॥ ७.९३.१३ ॥
ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਥੀ ਅਸ਼ਰੁਤਾਯੂ ਨੇ ਅਤਿ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
7.93.14
क्षते क्षारं स हि ददौ पाण्डवस्य महात्मनः ।
पार्थोऽपि भृशसंविद्धो ध्वजयष्टिं समाश्रितः ॥ ७.९३.१४ ॥
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਉੱਤੇ ਖਾਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਰਥ ਵੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਧੁਜਦੰਡ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਗਿਆ।
7.93.15
ततः सर्वस्य सैन्यस्य तावकस्य विशाम्पते ।
सिंहनादो महानासीद्धतं मत्वा धनञ्जयम् ॥ ७.९३.१५ ॥
ਤਦ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਧਨੰਜਯ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ੇਰ-ਗਰਜਣਾ ਹੋਈ।
7.93.16
कृष्णश्च भृशसन्तप्तो दृष्ट्वा पार्थं विचेतनम् ।
आश्वासयत्सुहृद्याभिर्वाग्भिस्तत्र धनञ्जयम् ॥ ७.९३.१६ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉੱਥੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਲੱਗਾ।
7.93.17
ततस्तौ रथिनां श्रेष्ठौ लब्धलक्षौ धनञ्जयम् ।
वासुदेवं च वार्ष्णेयं शरवर्षैः समन्ततः ॥ ७.९३.१७ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲੱਭ ਕੇ ਧਨੰਜਯ ਅਤੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਵਾਸੁਦੇਵ ਉੱਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
7.93.18
सचक्रकूबररथं साश्वध्वजपताकिनम् ।
अदृश्यं चक्रतुर्युद्धे तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.९३.१८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਹੀਏ, ਕੂਬਰ, ਘੋੜਿਆਂ, ਧੁਜਾ ਅਤੇ ਪਤਾਕਾ ਸਮੇਤ ਉਸ ਰੱਥ ਨੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਅਚੰਭੇ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ।
7.93.19
प्रत्याश्वस्तस्तु बीभत्सुः शनकैरिव भारत ।
प्रेतराजपुरं प्राप्य पुनः प्रत्यागतो यथा ॥ ७.९३.१९ ॥
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਬੀਭਤਸੂ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਯਮਰਾਜ ਦੀ ਨਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ ਫਿਰ ਆਇਆ।
7.93.20
सञ्छन्नं शरजालेन रथं दृष्ट्वा सकेशवम् ।
शत्रू चाभिमुखौ दृष्ट्वा दीप्यमानाविवानलौ ॥ ७.९३.२० ॥
ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਢਕੇ ਰਥ ਨੂੰ ਕੇਸ਼ਵ ਸਮੇਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦੋ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਲਦੀਆਂ ਦੋ ਅੱਗਾਂ ਵਾਂਗ ਵੇਖ ਕੇ—
7.93.21
प्रादुश्चक्रे ततः पार्थः शाक्रमस्त्रं महारथः ।
तस्मादासन्सहस्राणि शराणां नतपर्वणाम् ॥ ७.९३.२१ ॥
ਤਦ ਮਹਾਰਥੀ ਪਾਰਥ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
7.93.22
ते जघ्नुस्तौ महेष्वासौ ताभ्यां मुक्तांश्च सायकान् ।
विचेरुराकाशगताः पार्थचापविनिःसृताः ॥ ७.९३.२२ ॥
ਉਹਨਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਤੀਰ ਵੀ ਪਾਰਥ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।
7.93.23
प्रतिहत्य सरांस्तूर्णं शरवेगेन पाण्डवः ।
प्रतस्थे तत्रतत्रैव योधयन्वै महारथान् ॥ ७.९३.२३ ॥
ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਥਾਂ-ਥਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
7.93.24
तौ च फल्गुनबाणौघैर्विबाहुशिरसौ कृतौ ।
वसुधामन्वपद्येतां वातनुन्नाविव द्रुमौ ॥ ७.९३.२४ ॥
ਫ਼ਾਲਗੁਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰ ਕੱਟੇ ਗਏ; ਹਵਾ ਨਾਲ ਡਿੱਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
7.93.25
श्रुतायुषश्च निधनं वधश्चेवाश्रुतायुषः ।
लोकविस्मापनमभूत्समुद्रस्येव शोषणम् ॥ ७.९३.२५ ॥
ਸ਼ਰੁਤਾਯੁ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਅਸ਼ਰੁਤਾਯੁ ਦਾ ਵਧ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
7.93.26
तयोः पदानुगान्हत्वा पुनः पञ्चशतं रथान् ।
प्रत्यगाद्भारतीं सेनां निघ्नन्पार्थो वरान्वरान् ॥ ७.९३.२६ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਦਲ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੰਜ ਸੌ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਰਥ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ।
7.93.27
श्रुतायुषं च निहतं प्रेक्ष्य चैवाश्रुतायुषम् ।
नियतायुश्च सङ्क्रुद्धो दीर्घायुश्चैव भारत ॥ ७.९३.२७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸ਼ਰੁਤਾਯੁ ਅਤੇ ਅਸ਼ਰੁਤਾਯੁ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਨਿਯਤਾਯੁ ਅਤੇ ਦੀਰਘਾਯੁ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ।
7.93.28
पुत्रौ तयोर्नरश्रेष्ठौ कौन्तेयं प्रति जग्मतुः ।
किरन्तौ विविधान्बाणान्पितृव्यसनकर्शितौ ॥ ७.९३.२८ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ, ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਚਾਚੇ ਦੀ ਬਿਪਤਾ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਅਨੇਕ ਬਾਣ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਕੌਂਤੇਯ ਵੱਲ ਗਏ।
7.93.29
तावर्जुनो मुहूर्तेन शरैः सन्नतपर्वभिः ।
प्रैषयत्परमक्रुद्धो यमस्य सदनं प्रति ॥ ७.९३.२९ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਝੁਕੇ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਯਮ ਦੇ ਧਾਮ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
7.93.30
लोडयन्तमनीकानि द्विपं पद्मसरो यथा ।
नाशक्नुवन्वारयितुं पार्थं क्षत्रियपुङ्गवाः ॥ ७.९३.३० ॥
ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਤਲਾਬ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਕਸ਼ੱਤਰੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੇ।
7.93.31
अङ्गास्तु गजसङ्घैश्च पाण्डवं पर्यवारयन् ।
क्रुद्धाः सहस्रशो राजञ्शिक्षिता हस्तिसादिनः ॥ ७.९३.३१ ॥
ਅੰਗ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਾਥੀ-ਸਵਾਰ।
7.93.32
दुर्योधनसमादिष्टाः कुञ्जरैः पर्वतोपमैः ।
प्राच्याश्च दाक्षिणात्याश्च कलिङ्गप्रमुखा नृपाः ॥ ७.९३.३२ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਕਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ।
7.93.33
तेषामापततां शीघ्रं गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
निचकर्त शिरांस्युग्रो बाहूनपि सुभूषणान् ॥ ७.९३.३३ ॥
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਝਪਟੇ ਤਾਂ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਗਰ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ।
7.93.34
तैः शिरोभिर्मही कीर्णा बाहुभिश्च सहाङ्गदैः ।
बभौ कनकपाषाणा भुजगैरिव संवृता ॥ ७.९३.३४ ॥
ਉਹਨਾਂ ਸਿਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜੂਬੰਦਾਂ ਸਮੇਤ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਧਰਤੀ, ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕੀ।
7.93.35
बाहवो विशिखैश्छिन्नाः शिरांस्युन्मथितानि च ।
पतमानान्यदृश्यन्त द्रुमेभ्य इव पक्षिणः ॥ ७.९३.३५ ॥
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਪੁੱਟੇ ਸਿਰ ਡਿੱਗਦੇ ਦਿਸੇ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪੰਛੀ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।
7.93.36
शरैः सहस्रशो विद्धा द्विपाः प्रसृतशोणिताः ।
अदृश्यन्ताद्रयः काले गैरिकाम्बुस्रवा इव ॥ ७.९३.३६ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਲਹੂ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹਾਥੀ, ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਗੇਰੂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਹਾਉਂਦੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿਸੇ।
7.93.37
निहताः शेरते स्मान्ये बीभत्सोर्निशितैः शरैः ।
गजपृष्ठगता म्लेच्छा नानाविकृतदर्शनाः ॥ ७.९३.३७ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹੋਰ ਵੀ ਪਏ ਹਨ — ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਮਲੇੱਛ, ਅਨੇਕ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ।
7.93.38
नानावेषधरा राजन्नानाशस्त्रौघसंवृताः ।
रुधिरेणानुलिप्ताङ्गा भान्ति चित्रैः शरैर्हताः ॥ ७.९३.३८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਾਨਾ ਭੇਸ ਧਾਰੀ, ਅਨੇਕ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉਹ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ।
7.93.39
शोणितं निर्वमन्ति स्म द्विपाः पार्थशराहताः ।
सहस्रशश्छिन्नगात्राः सारोहाः सपदानुगाः ॥ ७.९३.३९ ॥
ਪਾਰਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹਾਥੀ ਲਹੂ ਉਗਲ ਰਹੇ ਸਨ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਰੀਰ ਕੱਟੇ ਗਏ — ਸਵਾਰਾਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਸਮੇਤ।
7.93.40
चुक्रुशुश्च निपेतुश्च बभ्रमुश्चापरे दिशः ।
भृशं त्रस्ताश्च बहवः स्वानेव ममृदुर्गजाः ॥ ७.९३.४० ॥
ਉਹ ਚੀਕੇ, ਡਿੱਗ ਪਏ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣ ਲੱਗੇ। ਬਹੁਤ ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਨੇਕ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।
7.93.41
सोत्तरायुधिनश्चैव द्विपास्तीक्ष्णविषोपमाः ।
विदन्त्यसुरमायां ये सुघोरा घोरचक्षुषः ॥ ७.९३.४१ ॥
ਉੱਤਰੀਏ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਹਾਥੀ ਤਿੱਖੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗੇ ਸਨ; ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਜਾਣਦੇ ਸਨ — ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ।
7.93.42
यवनाः पारदाश्चैव शकाश्च सह बाह्लिकैः ।
काकवर्णा दुराचाराः स्त्रीलोलाः कलहप्रियाः ॥ ७.९३.४२ ॥
ਯਵਨ, ਪਾਰਦ ਅਤੇ ਸ਼ਕ, ਬਾਹਲੀਕਾਂ ਸਮੇਤ — ਕਾਂ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲੋਭੀ, ਝਗੜਾਲੂ।
7.93.43
द्राविडास्तत्र युध्यन्ते मत्तमातङ्गविक्रमाः ।
गोयोनिप्रभवा म्लेच्छाः कालकल्पाः प्रहारिणः ॥ ७.९३.४३ ॥
ਉੱਥੇ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ; ਗੋਯੋਨੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਮਲੇਚ੍ਛ, ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਵਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
7.93.44
दार्वातिसारा दरदाः पुण्ड्राश्चैव सहस्रशः ।
ते न शक्याः स्म सङ्ख्यातुं व्राताः शतसहस्रशः ॥ ७.९३.४४ ॥
ਦਾਰਵ, ਅਤਿਸਾਰ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਪੁੰਡ੍ਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਲੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟੁਕੜੀਆਂ ਸਨ।
7.93.45
अभ्यवर्षन्त ते सर्वे पाण्डवं निशितैः शरैः ।
अवाकिरंश्च ते म्लेच्छा नानायुद्धविशारदाः ॥ ७.९३.४५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਪਾਂਡਵ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਅਨੇਕ ਯੁੱਧ-ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਲੇਚ੍ਛਾਂ ਨੇ ਬਾਣ ਵਿਖੇਰੇ।
7.93.46
तेषामपि ससर्जाशु शरवृष्टिं धनञ्जयः ।
सृष्टिस्तथाविधा ह्यासीच्छलभानामिवायतिः ॥ ७.९३.४६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਛੱਡੀ; ਉਹ ਵਰਖਾ ਉਲਕਾਵਾਂ ਦੇ ਪਸਾਰ ਵਰਗੀ ਸੀ।
7.93.47
अभ्रच्छायामिव शरैः सैन्ये कृत्वा धनञ्जयः ।
मुण्डार्धमुण्डाञ्जटिलानशुचीञ्जटिलाननान्।
म्लेच्छानशातयत्सर्वान्समेतानस्त्रतेजसा ॥ ७.९३.४७ ॥
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਬੱਦਲ-ਛਾਂ ਵਾਂਗ ਛਾਉਣੀ ਬਣਾ ਕੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਅੱਧੇ ਮੁੰਡੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਅਪਵਿੱਤਰ, ਜਟਾਵਾਲੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮਲੇਚ੍ਛਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਇਕੱਠੇ ਸਨ, ਅਸਤ੍ਰ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
7.93.48
शरैश्च शतशो विद्धास्ते सङ्घा गिरिचारिणः ।
प्राद्रवन्त रणे भीता गिरिगह्वरवासिनः ॥ ७.९३.४८ ॥
ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਉਹ ਟੋਲੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ—ਪਹਾੜੀ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ।
7.93.49
गजाश्वसादिम्लेच्छानां पतितानां शितैः शरैः ।
बकाः कङ्का वृका भूमावपिबन्रुधिरं मुदा ॥ ७.९३.४९ ॥
ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰ ਮਲੇਛ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਸਨ; ਬਗਲੇ, ਕੰਕ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਬਘੇਲੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਲਹੂ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ।
7.93.50
पत्त्यश्वरथनागैश्च प्रच्छन्नकृतसङ्क्रमाम् ।
शरवर्षप्लवां घोरां केशशैवलशाद्वलाम्।
प्रावर्तयन्नदीमुग्रां शोणितौघतरङ्गिणीम् ॥ ७.९३.५० ॥
ਪੈਦਲ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਲੁਕੇ ਰਾਹ ਬਣੇ, ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੀ ਬੇੜੀ, ਵਾਲ ਹੀ ਕਾਈ-ਘਾਹ ਵਾਲੀ, ਭਿਆਨਕ, ਉਗਰ, ਲਹੂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਹਾ ਦਿੱਤੀ।
7.93.51
छिन्नाङ्गुलीक्षुद्रमत्स्यां युगान्ते कालसन्निभाम् ।
प्राकरोद्गजसम्बाधां नदीमुत्तरशोणिताम् ॥ ७.९३.५१ ॥
ਕੱਟੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਹੀ ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ, ਯੁਗ-ਅੰਤ ਦੇ ਕਾਲ ਵਰਗੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਉੱਪਰ ਲਹੂ ਵਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਇਹ ਨਦੀ ਉਸ ਬਣਾਈ।
7.93.52
देहेभ्यो राजपुत्राणां नागाश्वरथसादिनाम् ।
यथा स्थलं च निम्नं च न स्याद्वर्षति वासवे।
तथाऽऽसीत्पृथिवी सर्वा शोणितेन परिप्लुता ॥ ७.९३.५२ ॥
ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ — ਇੰਦਰ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਤੇ ਉੱਚਾ-ਨੀਵਾਂ ਨਾ ਰਹਿੰਦਾ ਜਿਵੇਂ — ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
7.93.53
षट्सहस्रान्हयान्वीरान्पुनर्दशशतान्वरान् ।
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ॥ ७.९३.५३ ॥
ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਸਵਾਰ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ — ਖੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦ ਵਰਗੇ ਉਸ ਨੇ ਮੌਤ-ਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ।
7.93.54
शरैः सहस्रशो विद्धा विधिवत्कल्पिता द्विपाः ।
शेरते भूमिमासाद्य शैला वज्रहता इव ॥ ७.९३.५४ ॥
ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਵਿੰਨ੍ਹੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜਾਏ ਹਾਥੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ ਹਨ — ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ।
7.93.55
स वाजिरथमातङ्गान्निघ्नन्व्यचरदर्जुनः ।
प्रभिन्न इव मातङ्गो मृद्गन्नलवनं यथा ॥ ७.९३.५५ ॥
ਅਰਜੁਨ ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਵਿਚਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹਾਥੀ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਬਨ ਨੂੰ ਰੌਂਦਦਾ ਹੈ।
7.93.56
भुरिद्रुमलतागुल्मं शुष्केन्धनतृणोलपम् ।
निर्दहेदनलोऽरण्यं यथा वायुसमीरितः ॥ ७.९३.५६ ॥
ਹਵਾ ਨਾਲ ਭੜਕੀ ਅੱਗ ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖਾਂ, ਵੇਲਾਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਸੁੱਕੇ ਬਾਲਣ ਤੇ ਘਾਹ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
7.93.57
सेनारण्यं तव तथा कृष्णानिलसमीरितः ।
शरार्चिरदहत्क्रुद्धः पाण्डवोऽग्निर्धनञ्जयः ॥ ७.९३.५७ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਰੂਪੀ ਜੰਗਲ ਨੂੰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰੂਪੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਪਾਂਡਵ ਧਨੰਜਯ ਰੂਪੀ ਅੱਗ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਸਾੜਿਆ।
7.93.58
शून्यान्कुर्वन्रथोपस्थान्मानवैः संस्तरन्महीम् ।
प्रानृत्यदिव सम्बाधे चापहस्तो धनञ्जयः।
वज्रकल्पैः शरैर्भूमिं कुर्वन्नुत्तरशोणिताम् ॥ ७.९३.५८ ॥
ਰੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਖਾਲੀ ਕਰਦਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਢਕਦਾ, ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦਾ ਹੋਇਆ ਜਿਹਾ ਧਨੁੱਖ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਈ ਧਨੰਜਯ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
7.93.59
ततः प्रावर्तत नदी शोणितौघतरङ्गिणी ।
नराश्वद्विपकायेभ्यः पर्वतेभ्य इवापगा ॥ ७.९३.५९ ॥
ਫਿਰ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਵਹਿ ਤੁਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ।
7.93.60
अस्थिशर्करसम्बाधा ध्वजवृक्षा रथहदा ।
सञ्छिन्नशीर्षपाणाणा हस्तिहस्तमहाग्रहा ॥ ७.९३.६० ॥
ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਕਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਧੁਜਾ-ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਰੱਥਾਂ ਰੂਪੀ ਝੀਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਵੱਢੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਹੱਥ ਪੱਥਰ ਬਣੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੂੰਡਾਂ ਵੱਡੇ ਮਗਰਮੱਛ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਉਹ ਨਦੀ ਸੀ।
7.93.61
मांसमज्जास्थिपङ्काढ्यां हताश्वमकराकुला ।
उष्णीषफेनसञ्छन्ना शरघोरझषाकुला ॥ ७.९३.६१ ॥
ਮਾਸ, ਮੱਜਾ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਚਿੱਕੜ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਮਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਰੂਪੀ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਪੱਗਾਂ ਦੇ ਝੱਗ ਨਾਲ ਢਕੀ, ਤੀਰਾਂ ਰੂਪੀ ਭਿਆਨਕ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ।
7.93.62
रुद्रस्याक्रीडसदृशीं भूमिं कुर्वन्विभीषणाम् ।
प्राविशद्भारतीं सेनां सङ्क्रुद्धो वै धनञ्जयः ॥ ७.९३.६२ ॥
ਰੁਦਰ ਦੀ ਖੇਡ-ਭੂਮੀ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਧਰਤੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਧਨੰਜਯ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
7.93.63
तं श्रुतायुस्तथाम्बष्ठो व्रजमानं न्यवारयत् ॥ ७.९३.६३ ॥
ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ ਤੇ ਅੰਬਸ਼ਠ ਨੇ ਵੀ ਰੋਕਿਆ।
7.93.64
तस्यार्जुनः शरैस्तीक्ष्णैः कङ्कपत्रपरिच्छदैः ।
न्यपातयद्धयाञ्शीघ्रं यतमानस्य मारिष।
धनुश्चास्यापरैश्छित्त्वा शरैः पार्थो विचक्रमे ॥ ७.९३.६४ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਉਹ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕੰਕ ਪੰਛੀ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਝਟਪਟ ਡੇਗ ਦਿੱਤੇ; ਹੋਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਕੇ ਪਾਰਥ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ।
7.93.65
अम्बष्ठस्तु गदां गृह्य क्रोधपर्याकुलेक्षणः ।
आससाद रणे पार्थं केशवं च महारथम् ॥ ७.९३.६५ ॥
ਪਰ ਅੰਬਸ਼ਠ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ, ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।
7.93.66
ततः सम्प्रहरन्वीरो गदामुद्यम्य भारत ।
रथमावार्य गदया केशवं समताडयत् ॥ ७.९३.६६ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਰੱਥ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
7.93.67
गदया ताडितं दृष्ट्वा केशवं परवीरहा ।
अर्जुनोऽथ भृशं क्रुद्धः सोऽम्बष्ठं प्रति भारत ॥ ७.९३.६७ ॥
ਗਦਾ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਰਜੁਨ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਅੰਬਸ਼ਠ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
7.93.68
ततः शरैर्हेमपुङ्खैः सगदं रथिनां वरम् ।
छादयामास समरे मेघः सूर्यमिवोदितम् ॥ ७.९३.६८ ॥
ਫਿਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਸਮੇਤ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ; ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਉਦੇ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
7.93.69
अथापरैः शरैश्चापि गदां तस्य महात्मनः ।
अचूर्णयत्तदा पार्थस्तिदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.९३.६९ ॥
ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਹੋਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਗਦਾ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਅਚਰਜ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ।
7.93.70
अथ तां पतितां दृष्ट्वा गृह्यान्यां च महागदाम् ।
अर्जुनं वासुदेवं च पुनः पुनरताडयत् ॥ ७.९३.७० ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਗਦਾ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਗਦਾ ਚੁੱਕੀ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਰਿਆ।
7.93.71
तस्यार्जुनः क्षुरप्राभ्यां सगदावुद्यतौ भुजौ ।
चिच्छेदेन्द्रध्वजाकारौ शिरश्चान्येन पत्रिणा ॥ ७.९३.७१ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਗਦਾ ਸਮੇਤ ਉਠਾਈਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ, ਜੋ ਇੰਦਰਧਵਜ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਦੋ ਕ੍ਸ਼ੁਰਪ੍ਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੰਖਦਾਰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਸਿਰ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.93.72
स पपात हतो राजन्वसुधामनुनादयन् ।
इन्द्रध्वज इवोत्सृष्टो यन्त्रनिर्मुक्तबन्धनः ॥ ७.९३.७२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦਾ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਯੰਤਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗੇ ਇੰਦਰਧਵਜ ਵਾਂਗ।
7.93.73
अम्बष्ठे तु तदा भग्ने तव सैन्यमभज्यत ॥ ७.९३.७३ ॥
ਤਦ ਅੰਬਸ਼ਠ ਸੈਨਾ ਟੁੱਟਣ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਵੀ ਭੱਜ ਗਈ।
7.93.74
रथानीकावगाढश्च वारणाश्वशतैर्वृतः ।
अदृश्यत पदा पार्थो घनैः सूर्य इवावृतः ॥ ७.९३.७४ ॥
ਰਥ-ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਵੜਿਆ, ਸੈਂਕੜੇ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਪਾਰਥ ਪੈਦਲ ਦਿਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਸੂਰਜ।