మహాభారతం · అధ్యాయం 7.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.93.1
हते सुदक्षिणे राजन्वीरे चैव श्रुतायुधे ।
जवेनाभ्यद्रवन्पार्थं कुपिताः सैनिकास्तव ॥ ७.९३.१ ॥
ఓ రాజా, సుదక్షిణుడు, వీరుడైన శ్రుతాయుధుడు హతులైన తర్వాత, కోపోద్రిక్తులైన నీ సైనికులు వేగంగా పార్థుడి (అర్జునుడి) మీదకు దూకారు.
7.93.2
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः ।
अभ्यवर्षंस्ततो राजञ्शरवर्षैर्धनञ्जयम् ॥ ७.९३.२ ॥
ఓ రాజా, అప్పుడు అభీషాహులు, శూరసేనులు, శిబులు, వసాతులు బాణవర్షంతో ధనంజయుడిని (అర్జునుడిని) కప్పారు.
7.93.3
तेषां षष्टिशतानन्यान्प्रामथ्नात्पाण्डवः शरैः ।
ते स्म भीताः पलायन्ते व्याघ्रात्क्षुद्रमृगा इव ॥ ७.९३.३ ॥
పాండవుడు వారిలో ఆరువందల మంది ఇతరులను బాణాలతో కూల్చాడు; వారు పులిని చూసిన చిన్న జింకల్లా భయపడి పారిపోయారు.
7.93.4
ते निवृत्ताः पुनः पार्थं सर्वतः पर्यवारयन् ।
रणे सपत्नान्निघ्नन्तं जिगीषन्तं परान्युधि ॥ ७.९३.४ ॥
వారు తిరిగి వచ్చి పార్థుడిని (అర్జునుడిని) అన్ని వైపుల నుండి చుట్టుముట్టారు; యుద్ధంలో శత్రువులను సంహరిస్తూ విజయాన్ని కోరిన అతడిని.
7.93.5
तेषामापततां तूर्णं गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
शिरांसि पातयामास बाहूंश्चापि धनञ्जयः ॥ ७.९३.५ ॥
వారిలో దూకివచ్చిన వారి తలలను గాండీవం నుండి ప్రయోగించిన బాణాలతో ధనంజయుడు వెంటనే పడగొట్టాడు, బాహువులను కూడా.
7.93.6
शिरोभिः पातितैस्तत्र भूमिरासीन्निरन्तरा ।
अभ्रच्छायेव चैवासीद्ध्वाङ्क्षगृध्रबलैर्युधि ॥ ७.९३.६ ॥
అక్కడ పడిపోయిన తలలతో భూమి ఖాళీ లేకుండా కప్పబడింది; యుద్ధంలో కాకులు, గద్దల సేనలతో అది మేఘచ్ఛాయలా అయింది.
7.93.7
तेषु तूत्साद्यमानेषु क्रोधामर्षसमन्वितौ ।
स्रुतायुश्चाश्रुतायुश्च धनञ्जयमयुध्यताम् ॥ ७.९३.७ ॥
వారు నశింపజేయబడుతుండగా, క్రోధంతోనూ అమర్షంతోనూ నిండిన శ్రుతాయువు, అశ్రుతాయువు ధనంజయునితో పోరాడారు.
7.93.8
बलिनौ स्पर्धिनौ वीरौ कुलजौ बाहुशालिनौ ।
तावेनं शरवर्षाणि सव्यदक्षिणमस्यताम् ॥ ७.९३.८ ॥
బలవంతులు, పోటీపడే స్వభావం గలవారు, వీరులు, కులీనులు, బాహుబలంతో గర్వించేవారు అయిన ఆ ఇద్దరు ఎడమ కుడి చేతులతో అతనిపై బాణవర్షం కురిపించారు.
7.93.9
त्वरायुक्तौ महराज प्रार्थयानौ महद्यशः ।
अर्जुनस्य वधप्रेप्सू पुत्रार्थे तव धन्विनौ ॥ ७.९३.९ ॥
మహారాజా! త్వరపడుతూ, గొప్ప కీర్తిని కోరుతూ, అర్జునుని వధించాలనుకుంటూ, మీ కుమారుని కోసం ఆ ఇద్దరు ధనుర్ధారులు.
7.93.10
तावर्जुनं सहस्रेण पत्रिणां नतपर्वणाम् ।
पूरयामासतुः क्रुद्धौ तटाकं जलदौ यथा ॥ ७.९३.१० ॥
కోపోద్రిక్తులైన ఆ ఇద్దరు వంగిన కీళ్ల వేలాది బాణాలతో అర్జునుని నింపివేశారు; మేఘాలు చెరువును నింపినట్లు.
7.93.11
श्रुतायुश्च ततः क्रुद्धस्तोमरेण धनञ्जयम् ।
आजघान रथश्रेष्ठः पीतेन निशितेन च ॥ ७.९३.११ ॥
అప్పుడు కోపించిన శ్రుతాయువు, రథికులలో శ్రేష్ఠుడు, తోమరంతో, పసుపు రంగు పదునైన బాణంతో ధనంజయుని కొట్టాడు.
7.93.12
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुकर्शनः ।
जगाम परमं मोहं मोहयन्केशवं रणे ॥ ७.९३.१२ ॥
అతడు, శత్రువులను బాధించువాడు, బలవంతుడైన శత్రువుచేత తీవ్రంగా గాయపడి, యుద్ధంలో కేశవుని కూడా మోహింపజేస్తూ, పరమ మోహాన్ని పొందాడు.
7.93.13
एतस्मिन्नेव काले तु सोऽश्रुतायुर्महारथः ।
शूलेन भृशतीक्ष्णेन ताडयामास पाण्डवम् ॥ ७.९३.१३ ॥
అదే సమయంలో మహారథుడైన అశ్రుతాయుడు అత్యంత తీక్ష్ణమైన శూలంతో పాండవుడిని కొట్టాడు.
7.93.14
क्षते क्षारं स हि ददौ पाण्डवस्य महात्मनः ।
पार्थोऽपि भृशसंविद्धो ध्वजयष्टिं समाश्रितः ॥ ७.९३.१४ ॥
అతడు మహాత్ముడైన పాండవుని గాయంపై క్షారం పూశాడు. పార్థుడు కూడా తీవ్రంగా గాయపడి ధ్వజస్తంభాన్ని ఆశ్రయించాడు.
7.93.15
ततः सर्वस्य सैन्यस्य तावकस्य विशाम्पते ।
सिंहनादो महानासीद्धतं मत्वा धनञ्जयम् ॥ ७.९३.१५ ॥
అప్పుడు, ఓ రాజా, మీ సైన్యమంతటిలో ధనంజయుడు హతుడయ్యాడని భావించి మహా సింహనాదం మ్రోగింది.
7.93.16
कृष्णश्च भृशसन्तप्तो दृष्ट्वा पार्थं विचेतनम् ।
आश्वासयत्सुहृद्याभिर्वाग्भिस्तत्र धनञ्जयम् ॥ ७.९३.१६ ॥
కృష్ణుడు మిక్కిలి సంతాపంతో, స్పృహ తప్పిన పార్థుని చూసి అక్కడ ధనంజయుని మిత్రవచనాలతో ఓదార్చాడు.
7.93.17
ततस्तौ रथिनां श्रेष्ठौ लब्धलक्षौ धनञ्जयम् ।
वासुदेवं च वार्ष्णेयं शरवर्षैः समन्ततः ॥ ७.९३.१७ ॥
అప్పుడు ఆ ఇద్దరు రథికులలో శ్రేష్ఠులు లక్ష్యాన్ని కనుగొని ధనంజయుని, వార్ష్ణేయ వాసుదేవుని అన్ని వైపులా బాణవర్షంతో కప్పారు.
7.93.18
सचक्रकूबररथं साश्वध्वजपताकिनम् ।
अदृश्यं चक्रतुर्युद्धे तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.९३.१८ ॥
వారు యుద్ధంలో చక్రాలు, కూబరం, గుర్రాలు, ధ్వజం, పతాకాలతో కూడిన ఆ రథాన్ని కనబడకుండా చేశారు; అది అద్భుతంలా మారింది.
7.93.19
प्रत्याश्वस्तस्तु बीभत्सुः शनकैरिव भारत ।
प्रेतराजपुरं प्राप्य पुनः प्रत्यागतो यथा ॥ ७.९३.१९ ॥
అప్పుడు నెమ్మదిగా తేరుకున్న బీభత్సుడు, ఓ భారతా, యమరాజు పురానికి చేరి తిరిగి వచ్చినవాడిలా మళ్ళీ వచ్చాడు.
7.93.20
सञ्छन्नं शरजालेन रथं दृष्ट्वा सकेशवम् ।
शत्रू चाभिमुखौ दृष्ट्वा दीप्यमानाविवानलौ ॥ ७.९३.२० ॥
బాణ జాలంతో కప్పబడిన రథాన్ని, కేశవునితో సహా చూసి, ఎదురుగా ఉన్న ఇద్దరు శత్రువులను మండుతున్న రెండు అగ్నులవలె చూసి—
7.93.21
प्रादुश्चक्रे ततः पार्थः शाक्रमस्त्रं महारथः ।
तस्मादासन्सहस्राणि शराणां नतपर्वणाम् ॥ ७.९३.२१ ॥
అప్పుడు మహారథుడైన పార్థుడు ఇంద్రాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు. దాని నుండి వంగిన కొనలు కలిగిన వేలాది బాణాలు ఉద్భవించాయి.
7.93.22
ते जघ्नुस्तौ महेष्वासौ ताभ्यां मुक्तांश्च सायकान् ।
विचेरुराकाशगताः पार्थचापविनिःसृताः ॥ ७.९३.२२ ॥
అవి ఆ ఇద్దరు మహా ధనుర్ధరులను తాకాయి; వారు విడిచిన బాణాలు కూడా పార్థుని విల్లు నుండి వెలువడి ఆకాశంలో సంచరించాయి.
7.93.23
प्रतिहत्य सरांस्तूर्णं शरवेगेन पाण्डवः ।
प्रतस्थे तत्रतत्रैव योधयन्वै महारथान् ॥ ७.९३.२३ ॥
పాండవుడు వెంటనే బాణాల వేగంతో ఆ బాణాలను అడ్డుకొని, అక్కడక్కడ మహారథులతో పోరాడుతూ ముందుకు సాగాడు.
7.93.24
तौ च फल्गुनबाणौघैर्विबाहुशिरसौ कृतौ ।
वसुधामन्वपद्येतां वातनुन्नाविव द्रुमौ ॥ ७.९३.२४ ॥
ఫల్గునుని బాణాల ప్రవాహంతో వారిద్దరి బాహువులు, తలలు ఖండించబడ్డాయి; గాలికి కూలిన చెట్లవలె వారిద్దరూ నేలపై పడ్డారు.
7.93.25
श्रुतायुषश्च निधनं वधश्चेवाश्रुतायुषः ।
लोकविस्मापनमभूत्समुद्रस्येव शोषणम् ॥ ७.९३.२५ ॥
శ్రుతాయువు మరణం, అశ్రుతాయువు వధ కూడా లోకాన్ని ఆశ్చర్యపరిచాయి; అది సముద్రం ఇంకిపోయినట్లు ఉంది.
7.93.26
तयोः पदानुगान्हत्वा पुनः पञ्चशतं रथान् ।
प्रत्यगाद्भारतीं सेनां निघ्नन्पार्थो वरान्वरान् ॥ ७.९३.२६ ॥
వారి కాలినడక అనుచరులను, మరియు తిరిగి ఐదు వందల రథాలను చంపి, పార్థుడు శ్రేష్ఠులను సంహరిస్తూ భారతుల సేన వైపు తిరిగి వచ్చాడు.
7.93.27
श्रुतायुषं च निहतं प्रेक्ष्य चैवाश्रुतायुषम् ।
नियतायुश्च सङ्क्रुद्धो दीर्घायुश्चैव भारत ॥ ७.९३.२७ ॥
భారతా, శ్రుతాయువు, అశ్రుతాయువులు చంపబడడం చూసి నియతాయువు, దీర్ఘాయువు ఎంతో కోపోద్రిక్తులయ్యారు.
7.93.28
पुत्रौ तयोर्नरश्रेष्ठौ कौन्तेयं प्रति जग्मतुः ।
किरन्तौ विविधान्बाणान्पितृव्यसनकर्शितौ ॥ ७.९३.२८ ॥
వారి ఇద్దరు కుమారులు, నరశ్రేష్ఠులు, తండ్రి-మామ దుఃఖంతో కృశించి, వివిధ బాణాలను విరజిమ్ముతూ కౌంతేయుని వైపు వెళ్లారు.
7.93.29
तावर्जुनो मुहूर्तेन शरैः सन्नतपर्वभिः ।
प्रैषयत्परमक्रुद्धो यमस्य सदनं प्रति ॥ ७.९३.२९ ॥
అర్జునుడు ఆ ఇద్దరినీ క్షణంలో, వంగిన కీళ్ల బాణాలతో, మిక్కిలి కోపంతో యముని నివాసానికి పంపాడు.
7.93.30
लोडयन्तमनीकानि द्विपं पद्मसरो यथा ।
नाशक्नुवन्वारयितुं पार्थं क्षत्रियपुङ्गवाः ॥ ७.९३.३० ॥
కమలసరస్సును కలచివేసే ఏనుగులా సేనలను కలవరపరచిన పార్థుని, క్షత్రియ-శ్రేష్ఠులు ఆపలేకపోయారు.
7.93.31
अङ्गास्तु गजसङ्घैश्च पाण्डवं पर्यवारयन् ।
क्रुद्धाः सहस्रशो राजञ्शिक्षिता हस्तिसादिनः ॥ ७.९३.३१ ॥
అంగదేశీయులు ఏనుగుల గుంపులతో పాండవుని చుట్టుముట్టారు. ఓ రాజా, కోపంతో నిండిన వేలాది శిక్షణ పొందిన గజారోహకులు.
7.93.32
दुर्योधनसमादिष्टाः कुञ्जरैः पर्वतोपमैः ।
प्राच्याश्च दाक्षिणात्याश्च कलिङ्गप्रमुखा नृपाः ॥ ७.९३.३२ ॥
దుర్యోధనుని ఆజ్ఞతో, పర్వతాల వంటి ఏనుగులతో తూర్పు మరియు దక్షిణ దేశ రాజులు, కళింగుల నాయకత్వంలో.
7.93.33
तेषामापततां शीघ्रं गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
निचकर्त शिरांस्युग्रो बाहूनपि सुभूषणान् ॥ ७.९३.३३ ॥
వారు వేగంగా దూసుకువచ్చినప్పుడు, గాండీవం నుండి ప్రయోగించిన బాణాలతో ఉగ్రుడు వారి తలలను, అలంకారాలతో కూడిన బాహువులను కూడా నరికాడు.
7.93.34
तैः शिरोभिर्मही कीर्णा बाहुभिश्च सहाङ्गदैः ।
बभौ कनकपाषाणा भुजगैरिव संवृता ॥ ७.९३.३४ ॥
ఆ తలలతో, అంగదాలతో కూడిన బాహువులతో నిండిన భూమి, పాములతో కప్పబడిన బంగారు శిలల వలె మెరిసింది.
7.93.35
बाहवो विशिखैश्छिन्नाः शिरांस्युन्मथितानि च ।
पतमानान्यदृश्यन्त द्रुमेभ्य इव पक्षिणः ॥ ७.९३.३५ ॥
బాణాలతో ఖండించబడిన బాహువులు, పెకిలించబడిన తలలు పడుతూ కనిపించాయి, చెట్ల నుండి పక్షులు పడినట్లు.
7.93.36
शरैः सहस्रशो विद्धा द्विपाः प्रसृतशोणिताः ।
अदृश्यन्ताद्रयः काले गैरिकाम्बुस्रवा इव ॥ ७.९३.३६ ॥
వేల బాణాలతో గుచ్చబడి రక్తం కారుతున్న ఏనుగులు, కాలంలో గైరిక జలం స్రవించే పర్వతాల వలె కనిపించాయి.
7.93.37
निहताः शेरते स्मान्ये बीभत्सोर्निशितैः शरैः ।
गजपृष्ठगता म्लेच्छा नानाविकृतदर्शनाः ॥ ७.९३.३७ ॥
అర్జునుని పదునైన బాణాలతో చంపబడిన ఇతరులు కూడా పడి ఉన్నారు — ఏనుగు వీపులపై ఉన్న మ్లేచ్ఛులు, అనేక వికృత రూపాలు కలవారు.
7.93.38
नानावेषधरा राजन्नानाशस्त्रौघसंवृताः ।
रुधिरेणानुलिप्ताङ्गा भान्ति चित्रैः शरैर्हताः ॥ ७.९३.३८ ॥
ఓ రాజా, నానా వేషాలు ధరించి, అనేక ఆయుధ సమూహాలతో కప్పబడి, రక్తంతో పూసిన అవయవాలతో, విచిత్రమైన బాణాలతో హతులైన వారు మెరుస్తున్నారు.
7.93.39
शोणितं निर्वमन्ति स्म द्विपाः पार्थशराहताः ।
सहस्रशश्छिन्नगात्राः सारोहाः सपदानुगाः ॥ ७.९३.३९ ॥
పార్థుని బాణాలతో గాయపడిన ఏనుగులు రక్తాన్ని వాంతి చేసుకున్నాయి; వేలకొద్దీ అవయవాలు ఛిన్నమయ్యాయి — సవారీలు, కాల్బలంతో సహా.
7.93.40
चुक्रुशुश्च निपेतुश्च बभ्रमुश्चापरे दिशः ।
भृशं त्रस्ताश्च बहवः स्वानेव ममृदुर्गजाः ॥ ७.९३.४० ॥
అవి అరిచాయి, కూలిపోయాయి, మరికొన్ని దిక్కుల్లో తిరిగాయి. అతిభయంతో ఉన్న అనేక ఏనుగులు తమ వారినే తొక్కి నలిపాయి.
7.93.41
सोत्तरायुधिनश्चैव द्विपास्तीक्ष्णविषोपमाः ।
विदन्त्यसुरमायां ये सुघोरा घोरचक्षुषः ॥ ७.९३.४१ ॥
ఉత్తరీయాలు, ఆయుధాలతో కూడిన ఆ ఏనుగులు తీక్షణ విషం వంటివి; అసురుల మాయను తెలిసినవి — అత్యంత భయంకరమైనవి, భయానక నేత్రాలు కలవి.
7.93.42
यवनाः पारदाश्चैव शकाश्च सह बाह्लिकैः ।
काकवर्णा दुराचाराः स्त्रीलोलाः कलहप्रियाः ॥ ७.९३.४२ ॥
యవనులు, పారదులు, శకులు, బాహ్లికులతో కలిసి — కాకి వర్ణం కలవారు, దురాచారులు, స్త్రీలపై ఆసక్తి కలవారు, కలహప్రియులు.
7.93.43
द्राविडास्तत्र युध्यन्ते मत्तमातङ्गविक्रमाः ।
गोयोनिप्रभवा म्लेच्छाः कालकल्पाः प्रहारिणः ॥ ७.९३.४३ ॥
అక్కడ ద్రావిడులు పోరాడుతున్నారు, మదించిన ఏనుగుల పరాక్రమంతో; గోయోనిలో పుట్టిన మ్లేచ్ఛులు, కాలునిలా ప్రహరించేవారు.
7.93.44
दार्वातिसारा दरदाः पुण्ड्राश्चैव सहस्रशः ।
ते न शक्याः स्म सङ्ख्यातुं व्राताः शतसहस्रशः ॥ ७.९३.४४ ॥
దార్వులు, అతిసారులు, దరదులు, పుండ్రులు, వేలకొలదీ; వారిని లెక్కించలేము, లక్షలాది సమూహాలుగా ఉన్నారు.
7.93.45
अभ्यवर्षन्त ते सर्वे पाण्डवं निशितैः शरैः ।
अवाकिरंश्च ते म्लेच्छा नानायुद्धविशारदाः ॥ ७.९३.४५ ॥
వారందరూ పాండవునిపై వాడి బాణాల వర్షం కురిపించారు; అనేక యుద్ధవిధాల్లో నిపుణులైన ఆ మ్లేచ్ఛులు బాణాలు చల్లారు.
7.93.46
तेषामपि ससर्जाशु शरवृष्टिं धनञ्जयः ।
सृष्टिस्तथाविधा ह्यासीच्छलभानामिवायतिः ॥ ७.९३.४६ ॥
వారిపైనా ధనంజయుడు వేగంగా బాణవర్షం కురిపించాడు; ఆ వర్షం ఉల్కల విస్తారంలా ఉంది.
7.93.47
अभ्रच्छायामिव शरैः सैन्ये कृत्वा धनञ्जयः ।
मुण्डार्धमुण्डाञ्जटिलानशुचीञ्जटिलाननान्।
म्लेच्छानशातयत्सर्वान्समेतानस्त्रतेजसा ॥ ७.९३.४७ ॥
బాణాలతో సైన్యంపై మేఘచ్ఛాయలా విస్తారం చేసి, ధనంజయుడు అర్ధమొట్టు, జటాధారులు, అపవిత్రులు, జటలు గల ముఖాలు గల మ్లేచ్ఛులందరినీ, కలిసి ఉన్నవారిని అస్త్రతేజంతో కూల్చాడు.
7.93.48
शरैश्च शतशो विद्धास्ते सङ्घा गिरिचारिणः ।
प्राद्रवन्त रणे भीता गिरिगह्वरवासिनः ॥ ७.९३.४८ ॥
వందలాది బాణాలతో గాయపడిన ఆ సమూహాలు, పర్వతాల్లో తిరిగేవారు, యుద్ధంలో భయపడి పారిపోయారు—పర్వత గుహలలో నివసించేవారు.
7.93.49
गजाश्वसादिम्लेच्छानां पतितानां शितैः शरैः ।
बकाः कङ्का वृका भूमावपिबन्रुधिरं मुदा ॥ ७.९३.४९ ॥
ఏనుగులు, గుర్రాలు, అశ్వారోహులైన మ్లేచ్ఛులు వాడి బాణాలతో కూలిపడగా, కొంగలు, కంకపక్షులు, తోడేళ్ళు నేలపై సంతోషంగా రక్తం తాగాయి.
7.93.50
पत्त्यश्वरथनागैश्च प्रच्छन्नकृतसङ्क्रमाम् ।
शरवर्षप्लवां घोरां केशशैवलशाद्वलाम्।
प्रावर्तयन्नदीमुग्रां शोणितौघतरङ्गिणीम् ॥ ७.९३.५० ॥
కాల్బలం, గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులతో దాగిన దాటుడు మార్గాలున్న, బాణవర్షమే తెప్పలుగా ఉన్న, కేశాలే నాచు-గడ్డిగా ఉన్న, భయంకరమైన, ఉగ్రమైన, రక్తప్రవాహ అలలుగల నదిని వారు ప్రవహింపజేశారు.
7.93.51
छिन्नाङ्गुलीक्षुद्रमत्स्यां युगान्ते कालसन्निभाम् ।
प्राकरोद्गजसम्बाधां नदीमुत्तरशोणिताम् ॥ ७.९३.५१ ॥
తెగిపడిన వేళ్లే చిన్న చేపలుగా కలిగి, యుగాంత కాలంలా, ఏనుగులతో నిండి, పైన రక్తం ప్రవహించే ఆ నదిని అతను సృష్టించాడు.
7.93.52
देहेभ्यो राजपुत्राणां नागाश्वरथसादिनाम् ।
यथा स्थलं च निम्नं च न स्याद्वर्षति वासवे।
तथाऽऽसीत्पृथिवी सर्वा शोणितेन परिप्लुता ॥ ७.९३.५२ ॥
రాజకుమారుల శరీరాల నుండి, ఏనుగు, గుర్రం, రథ యోధుల శరీరాల నుండి — ఇంద్రుడు వర్షించినప్పుడు ఎత్తు పల్లం లేనట్లు — భూమి అంతా రక్తంతో నిండిపోయింది.
7.93.53
षट्सहस्रान्हयान्वीरान्पुनर्दशशतान्वरान् ।
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ॥ ७.९३.५३ ॥
ఆరు వేల అశ్వారోహక వీరులను, మళ్ళీ వెయ్యి మంది శ్రేష్ఠ వీరులను — క్షత్రియుల్లో వృషభుడైన అతను మృత్యులోకానికి పంపాడు.
7.93.54
शरैः सहस्रशो विद्धा विधिवत्कल्पिता द्विपाः ।
शेरते भूमिमासाद्य शैला वज्रहता इव ॥ ७.९३.५४ ॥
బాణాలతో వేలసార్లు గుచ్చబడి, విధివత్తుగా అలంకరించబడిన ఏనుగులు భూమిపై పడి ఉన్నాయి — వజ్రంతో కొట్టబడిన పర్వతాల్లా.
7.93.55
स वाजिरथमातङ्गान्निघ्नन्व्यचरदर्जुनः ।
प्रभिन्न इव मातङ्गो मृद्गन्नलवनं यथा ॥ ७.९३.५५ ॥
అర్జునుడు గుర్రాలను, రథాలను, ఏనుగులను సంహరిస్తూ, మదించిన ఏనుగు కమలవనాన్ని తొక్కినట్లు సంచరించాడు.
7.93.56
भुरिद्रुमलतागुल्मं शुष्केन्धनतृणोलपम् ।
निर्दहेदनलोऽरण्यं यथा वायुसमीरितः ॥ ७.९३.५६ ॥
గాలితో ప్రేరేపించబడిన అగ్ని, చెట్లు తీగలు పొదలు నిండి ఎండిన కట్టెలు గడ్డి ఉన్న అడవిని దహించివేసినట్లు.
7.93.57
सेनारण्यं तव तथा कृष्णानिलसमीरितः ।
शरार्चिरदहत्क्रुद्धः पाण्डवोऽग्निर्धनञ्जयः ॥ ७.९३.५७ ॥
అలాగే మీ సేనారణ్యాన్ని, కృష్ణుడనే గాలితో ప్రేరేపించబడిన, కోపించిన పాండవ ధనంజయుడనే అగ్ని బాణజ్వాలలతో దహించాడు.
7.93.58
शून्यान्कुर्वन्रथोपस्थान्मानवैः संस्तरन्महीम् ।
प्रानृत्यदिव सम्बाधे चापहस्तो धनञ्जयः।
वज्रकल्पैः शरैर्भूमिं कुर्वन्नुत्तरशोणिताम् ॥ ७.९३.५८ ॥
రథాల ఆసనాలను ఖాళీ చేస్తూ, మనుషులతో భూమిని కప్పుతూ, ఇరుకులో నాట్యం చేస్తున్నట్లు విల్లు చేతబట్టిన ధనంజయుడు, వజ్రసమాన బాణాలతో భూమిని రక్తప్రవాహంగా చేశాడు.
7.93.59
ततः प्रावर्तत नदी शोणितौघतरङ्गिणी ।
नराश्वद्विपकायेभ्यः पर्वतेभ्य इवापगा ॥ ७.९३.५९ ॥
అప్పుడు మనుషులు, గుర్రాలు, ఏనుగుల శరీరాల నుండి రక్తప్రవాహపు అలలతో ఒక నది ప్రవహించింది, పర్వతాల నుండి నది ప్రవహించినట్లు.
7.93.60
अस्थिशर्करसम्बाधा ध्वजवृक्षा रथहदा ।
सञ्छिन्नशीर्षपाणाणा हस्तिहस्तमहाग्रहा ॥ ७.९३.६० ॥
ఎముకలు రాళ్లతో నిండిన, ధ్వజవృక్షాలు కలిగిన, రథాలే సరస్సులుగా ఉన్న, తెగిన తలలు చేతులే రాళ్లుగా ఉన్న, ఏనుగు తొండాలే పెద్ద మొసళ్లుగా ఉన్న ఆ నది.
7.93.61
मांसमज्जास्थिपङ्काढ्यां हताश्वमकराकुला ।
उष्णीषफेनसञ्छन्ना शरघोरझषाकुला ॥ ७.९३.६१ ॥
మాంసం, మజ్జ, ఎముకల బురదతో నిండి, చచ్చిన గుర్రాలనే మొసళ్ళతో కూడి, తలపాగాల నురుగుతో కప్పబడి, బాణాలనే భయంకర చేపలతో నిండి ఉన్న.
7.93.62
रुद्रस्याक्रीडसदृशीं भूमिं कुर्वन्विभीषणाम् ।
प्राविशद्भारतीं सेनां सङ्क्रुद्धो वै धनञ्जयः ॥ ७.९३.६२ ॥
రుద్రుని క్రీడాస్థలంలా భయంకరమైన భూమిని చేస్తూ, కోపోద్రిక్తుడైన ధనంజయుడు భారతసేనలో ప్రవేశించాడు.
7.93.63
तं श्रुतायुस्तथाम्बष्ठो व्रजमानं न्यवारयत् ॥ ७.९३.६३ ॥
ముందుకు వెళ్తున్న అతనిని శ్రుతాయుడు, అంబష్ఠుడు కూడా అడ్డుకున్నారు.
7.93.64
तस्यार्जुनः शरैस्तीक्ष्णैः कङ्कपत्रपरिच्छदैः ।
न्यपातयद्धयाञ्शीघ्रं यतमानस्य मारिष।
धनुश्चास्यापरैश्छित्त्वा शरैः पार्थो विचक्रमे ॥ ७.९३.६४ ॥
ఓ మారిష, అతడు ప్రయత్నిస్తుండగా, అర్జునుడు కంకపక్షి రెక్కలతో అలంకరించిన పదునైన బాణాలతో అతని గుర్రాలను వెంటనే కూల్చాడు; ఇతర బాణాలతో అతని విల్లును ఖండించి పార్థుడు తిరిగాడు.
7.93.65
अम्बष्ठस्तु गदां गृह्य क्रोधपर्याकुलेक्षणः ।
आससाद रणे पार्थं केशवं च महारथम् ॥ ७.९३.६५ ॥
అంబష్ఠుడు మాత్రం గదను పట్టుకుని, కోపంతో కలతచెందిన కన్నులతో, యుద్ధంలో పార్థుడిని, కేశవుడిని, మహారథుడిని సమీపించాడు.
7.93.66
ततः सम्प्रहरन्वीरो गदामुद्यम्य भारत ।
रथमावार्य गदया केशवं समताडयत् ॥ ७.९३.६६ ॥
అప్పుడు, ఓ భారత, ఆ వీరుడు గదను ఎత్తి కొడుతూ, రథాన్ని అడ్డుకుని గదతో కేశవుని బాగా కొట్టాడు.
7.93.67
गदया ताडितं दृष्ट्वा केशवं परवीरहा ।
अर्जुनोऽथ भृशं क्रुद्धः सोऽम्बष्ठं प्रति भारत ॥ ७.९३.६७ ॥
గదతో కేశవుడు కొట్టబడటం చూసిన శత్రువీరులను సంహరించే అర్జునుడు అత్యంత కోపోద్రిక్తుడయ్యాడు. ఓ భారతా, అతడు అంబష్ఠుని వైపు వెళ్ళాడు.
7.93.68
ततः शरैर्हेमपुङ्खैः सगदं रथिनां वरम् ।
छादयामास समरे मेघः सूर्यमिवोदितम् ॥ ७.९३.६८ ॥
అప్పుడు బంగారు రెక్కల బాణాలతో, యుద్ధంలో గదతో ఉన్న రథికులలో శ్రేష్ఠుడిని అతడు కప్పివేశాడు; మేఘం ఉదయించిన సూర్యుడిని కప్పినట్లు.
7.93.69
अथापरैः शरैश्चापि गदां तस्य महात्मनः ।
अचूर्णयत्तदा पार्थस्तिदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.९३.६९ ॥
అప్పుడు పార్థుడు ఇతర బాణాలతో ఆ మహాత్ముని గదను చూర్ణం చేశాడు; అది అద్భుతంలా అయింది.
7.93.70
अथ तां पतितां दृष्ट्वा गृह्यान्यां च महागदाम् ।
अर्जुनं वासुदेवं च पुनः पुनरताडयत् ॥ ७.९३.७० ॥
అప్పుడు ఆ గద పడిపోవడం చూసి, మరో మహాగదను చేతబట్టి అర్జునుడిని, వాసుదేవుడిని మళ్ళీ మళ్ళీ కొట్టాడు.
7.93.71
तस्यार्जुनः क्षुरप्राभ्यां सगदावुद्यतौ भुजौ ।
चिच्छेदेन्द्रध्वजाकारौ शिरश्चान्येन पत्रिणा ॥ ७.९३.७१ ॥
అర్జునుడు గదతో పైకెత్తిన అతని రెండు బాహువులను, ఇంద్రధ్వజాల వంటి వాటిని, రెండు క్షురప్ర బాణాలతో ఛేదించాడు; మరో పత్రి బాణంతో తల కూడా ఛేదించాడు.
7.93.72
स पपात हतो राजन्वसुधामनुनादयन् ।
इन्द्रध्वज इवोत्सृष्टो यन्त्रनिर्मुक्तबन्धनः ॥ ७.९३.७२ ॥
ఓ రాజా, అతడు హతుడై భూమిని ప్రతిధ్వనింపజేస్తూ పడిపోయాడు; యంత్రపు బంధనం విడిపోగా పడిన ఇంద్రధ్వజంలా.
7.93.73
अम्बष्ठे तु तदा भग्ने तव सैन्यमभज्यत ॥ ७.९३.७३ ॥
అప్పుడు అంబష్ఠ సేన విరిగిపోయినప్పుడు మీ సైన్యమూ చెదిరిపోయింది.
7.93.74
रथानीकावगाढश्च वारणाश्वशतैर्वृतः ।
अदृश्यत पदा पार्थो घनैः सूर्य इवावृतः ॥ ७.९३.७४ ॥
రథ సమూహంలో చొచ్చుకుపోయి, వందల కొద్దీ ఏనుగులు, గుర్రాలతో చుట్టబడిన పార్థుడు కాలినడకన కనిపించాడు; మేఘాలతో కప్పబడిన సూర్యుడిలా.