മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.93.1
हते सुदक्षिणे राजन्वीरे चैव श्रुतायुधे ।
जवेनाभ्यद्रवन्पार्थं कुपिताः सैनिकास्तव ॥ ७.९३.१ ॥
രാജാവേ, സുദക്ഷിണനും വീരനായ ശ്രുതായുധനും വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, കോപിച്ച നിങ്ങളുടെ സൈനികർ വേഗത്തിൽ പാർത്ഥനെ (അർജുനനെ) ആക്രമിച്ചു.
7.93.2
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः ।
अभ्यवर्षंस्ततो राजञ्शरवर्षैर्धनञ्जयम् ॥ ७.९३.२ ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ അഭീഷാഹന്മാരും ശൂരസേനരും ശിബികളും വസാതികളും ശരമഴകൊണ്ട് ധനഞ്ജയനെ (അർജുനനെ) മൂടി.
7.93.3
तेषां षष्टिशतानन्यान्प्रामथ्नात्पाण्डवः शरैः ।
ते स्म भीताः पलायन्ते व्याघ्रात्क्षुद्रमृगा इव ॥ ७.९३.३ ॥
പാണ്ഡവൻ അവരിൽ അറുനൂറും മറ്റുള്ളവരെയും അമ്പുകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി; പുലിയെ കണ്ട ചെറുമാനുകളെപ്പോലെ അവർ ഭയന്ന് ഓടി.
7.93.4
ते निवृत्ताः पुनः पार्थं सर्वतः पर्यवारयन् ।
रणे सपत्नान्निघ्नन्तं जिगीषन्तं परान्युधि ॥ ७.९३.४ ॥
അവർ തിരിച്ചുവന്ന് പാർത്ഥനെ (അർജുനനെ) എല്ലാ വശത്തുനിന്നും വളഞ്ഞു; യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ വധിക്കുകയും വിജയം ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവനെ.
7.93.5
तेषामापततां तूर्णं गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
शिरांसि पातयामास बाहूंश्चापि धनञ्जयः ॥ ७.९३.५ ॥
കുതിച്ചെത്തിയവരുടെ തലകൾ ഗാണ്ഡീവത്തിൽനിന്ന് തൊടുത്ത അമ്പുകൾകൊണ്ട് ധനഞ്ജയൻ വേഗത്തിൽ വീഴ്ത്തി; ഭുജങ്ങളും വീഴ്ത്തി.
7.93.6
शिरोभिः पातितैस्तत्र भूमिरासीन्निरन्तरा ।
अभ्रच्छायेव चैवासीद्ध्वाङ्क्षगृध्रबलैर्युधि ॥ ७.९३.६ ॥
അവിടെ വീണുകിടന്ന തലകൾകൊണ്ട് ഭൂമി വിടവില്ലാതെ മൂടപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ കാക്കകളുടെയും കഴുകന്മാരുടെയും സേനകളാൽ അത് മേഘച്ഛായപോലെയായി.
7.93.7
तेषु तूत्साद्यमानेषु क्रोधामर्षसमन्वितौ ।
स्रुतायुश्चाश्रुतायुश्च धनञ्जयमयुध्यताम् ॥ ७.९३.७ ॥
അവർ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കെ, ക്രോധവും അമർഷവും നിറഞ്ഞ ശ്രുതായുവും അശ്രുതായുവും ധനഞ്ജയനോടു യുദ്ധം ചെയ്തു.
7.93.8
बलिनौ स्पर्धिनौ वीरौ कुलजौ बाहुशालिनौ ।
तावेनं शरवर्षाणि सव्यदक्षिणमस्यताम् ॥ ७.९३.८ ॥
ബലശാലികളും മത്സരബുദ്ധിയുള്ളവരും വീരന്മാരും കുലീനരും ബാഹുബലത്തിൽ അഭിമാനിക്കുന്നവരുമായ ആ ഇരുവരും ഇടവലം കൈകളാൽ അവന്റെമേൽ ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞു.
7.93.9
त्वरायुक्तौ महराज प्रार्थयानौ महद्यशः ।
अर्जुनस्य वधप्रेप्सू पुत्रार्थे तव धन्विनौ ॥ ७.९३.९ ॥
മഹാരാജാവേ! തിടുക്കം കാട്ടുന്നവരും മഹായശസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും അർജുനനെ വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുമായ ആ ഇരുവില്ലാളികൾ നിങ്ങളുടെ പുത്രനുവേണ്ടി.
7.93.10
तावर्जुनं सहस्रेण पत्रिणां नतपर्वणाम् ।
पूरयामासतुः क्रुद्धौ तटाकं जलदौ यथा ॥ ७.९३.१० ॥
കോപിച്ച ആ ഇരുവരും വളഞ്ഞ മുട്ടുകളുള്ള ആയിരം അമ്പുകളാൽ അർജുനനെ നിറച്ചു; മേഘങ്ങൾ തടാകം നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ.
7.93.11
श्रुतायुश्च ततः क्रुद्धस्तोमरेण धनञ्जयम् ।
आजघान रथश्रेष्ठः पीतेन निशितेन च ॥ ७.९३.११ ॥
പിന്നെ കോപിച്ച ശ്രുതായു, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, തോമരംകൊണ്ടും മഞ്ഞനിറമുള്ള മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൊണ്ടും ധനഞ്ജയനെ പ്രഹരിച്ചു.
7.93.12
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुकर्शनः ।
जगाम परमं मोहं मोहयन्केशवं रणे ॥ ७.९३.१२ ॥
ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവനായ അവൻ, ബലവാനായ ശത്രുവിനാൽ അതിതീവ്രമായി മുറിവേറ്റ്, യുദ്ധത്തിൽ കേശവനെപ്പോലും മോഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പരമമായ മോഹത്തിലായി.
7.93.13
एतस्मिन्नेव काले तु सोऽश्रुतायुर्महारथः ।
शूलेन भृशतीक्ष्णेन ताडयामास पाण्डवम् ॥ ७.९३.१३ ॥
ആ സമയത്തുതന്നെ മഹാരഥനായ അശ്രുതായു അതിതീക്ഷ്ണമായ ശൂലംകൊണ്ട് പാണ്ഡവനെ പ്രഹരിച്ചു.
7.93.14
क्षते क्षारं स हि ददौ पाण्डवस्य महात्मनः ।
पार्थोऽपि भृशसंविद्धो ध्वजयष्टिं समाश्रितः ॥ ७.९३.१४ ॥
മഹാത്മാവായ പാണ്ഡവന്റെ മുറിവിൽ അവൻ ക്ഷാരം പുരട്ടി. പാർത്ഥനും അതികഠിനമായി മുറിവേറ്റ് ധ്വജയഷ്ടിയിൽ ചാരി നിന്നു.
7.93.15
ततः सर्वस्य सैन्यस्य तावकस्य विशाम्पते ।
सिंहनादो महानासीद्धतं मत्वा धनञ्जयम् ॥ ७.९३.१५ ॥
അപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, നിന്റെ സർവ്വസൈന്യത്തിലും ധനഞ്ജയൻ hതനായി എന്ന് കരുതി മഹാ സിംഹനാദം ഉയർന്നു.
7.93.16
कृष्णश्च भृशसन्तप्तो दृष्ट्वा पार्थं विचेतनम् ।
आश्वासयत्सुहृद्याभिर्वाग्भिस्तत्र धनञ्जयम् ॥ ७.९३.१६ ॥
കൃഷ്ണൻ അതിസന്താപത്തോടെ ബോധമറ്റു കിടക്കുന്ന പാർത്ഥനെ കണ്ടപ്പോൾ അവിടെ ധനഞ്ജയനെ സൗഹൃദവാക്കുകളാൽ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
7.93.17
ततस्तौ रथिनां श्रेष्ठौ लब्धलक्षौ धनञ्जयम् ।
वासुदेवं च वार्ष्णेयं शरवर्षैः समन्ततः ॥ ७.९३.१७ ॥
അപ്പോൾ ആ രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ ഇരുവരും ലക്ഷ്യം കണ്ടെത്തി ധനഞ്ജയനെയും വാർഷ്ണേയനായ വാസുദേവനെയും എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ശരവർഷം കൊണ്ട് മൂടി.
7.93.18
सचक्रकूबररथं साश्वध्वजपताकिनम् ।
अदृश्यं चक्रतुर्युद्धे तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.९३.१८ ॥
അവർ യുദ്ധത്തിൽ ചക്രം, കൂബരം, കുതിരകൾ, ധ്വജം, പതാകകൾ എന്നിവയോടെയുള്ള ആ രഥത്തെ അദൃശ്യമാക്കി; അത് അത്ഭുതമെന്നപോലെ ആയി.
7.93.19
प्रत्याश्वस्तस्तु बीभत्सुः शनकैरिव भारत ।
प्रेतराजपुरं प्राप्य पुनः प्रत्यागतो यथा ॥ ७.९३.१९ ॥
മെല്ലെ ബോധം വീണ്ടെടുത്ത ബീഭത്സു, ഹേ ഭാരതാ, യമരാജപുരിയിൽ എത്തി തിരിച്ചുവന്നവനെപ്പോലെ വീണ്ടും വന്നു.
7.93.20
सञ्छन्नं शरजालेन रथं दृष्ट्वा सकेशवम् ।
शत्रू चाभिमुखौ दृष्ट्वा दीप्यमानाविवानलौ ॥ ७.९३.२० ॥
അമ്പുകളുടെ വലയാൽ മൂടപ്പെട്ട രഥത്തെ കേശവനോടൊപ്പം കണ്ടു, മുന്നിൽ നിന്ന രണ്ടു ശത്രുക്കളെ ജ്വലിക്കുന്ന രണ്ടു തീകൾപോലെ കണ്ടു—
7.93.21
प्रादुश्चक्रे ततः पार्थः शाक्रमस्त्रं महारथः ।
तस्मादासन्सहस्राणि शराणां नतपर्वणाम् ॥ ७.९३.२१ ॥
അപ്പോൾ മഹാരഥനായ പാർത്ഥൻ ശാക്രാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു. അതിൽ നിന്ന് വളഞ്ഞ മുനകളുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ ഉയർന്നു.
7.93.22
ते जघ्नुस्तौ महेष्वासौ ताभ्यां मुक्तांश्च सायकान् ।
विचेरुराकाशगताः पार्थचापविनिःसृताः ॥ ७.९३.२२ ॥
ആ അമ്പുകൾ ആ രണ്ടു മഹാധനുർധരന്മാരെയും പ്രഹരിച്ചു; അവർ അയച്ച അമ്പുകളും പാർത്ഥന്റെ വില്ലിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ട് ആകാശത്ത് സഞ്ചരിച്ചു.
7.93.23
प्रतिहत्य सरांस्तूर्णं शरवेगेन पाण्डवः ।
प्रतस्थे तत्रतत्रैव योधयन्वै महारथान् ॥ ७.९३.२३ ॥
പാണ്ഡവൻ വേഗത്തിൽ അമ്പുകളുടെ വേഗത്താൽ ആ അമ്പുകളെ തടഞ്ഞ്, അവിടവിടെ മഹാരഥന്മാരോട് യുദ്ധം ചെയ്തുകൊണ്ട് മുന്നോട്ടു നീങ്ങി.
7.93.24
तौ च फल्गुनबाणौघैर्विबाहुशिरसौ कृतौ ।
वसुधामन्वपद्येतां वातनुन्नाविव द्रुमौ ॥ ७.९३.२४ ॥
ഫൽഗുനന്റെ അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹത്താൽ അവരിരുവരുടെയും കൈകളും തലകളും ഛേദിക്കപ്പെട്ടു; കാറ്റിൽ വീണ മരങ്ങളെപ്പോലെ അവർ ഇരുവരും ഭൂമിയിൽ വീണു.
7.93.25
श्रुतायुषश्च निधनं वधश्चेवाश्रुतायुषः ।
लोकविस्मापनमभूत्समुद्रस्येव शोषणम् ॥ ७.९३.२५ ॥
ശ്രുതായുവിന്റെ മരണവും അശ്രുതായുവിന്റെ വധവും ലോകത്തെ വിസ്മയിപ്പിച്ചു; കടൽ വറ്റിപ്പോയതുപോലെയായിരുന്നു അത്.
7.93.26
तयोः पदानुगान्हत्वा पुनः पञ्चशतं रथान् ।
प्रत्यगाद्भारतीं सेनां निघ्नन्पार्थो वरान्वरान् ॥ ७.९३.२६ ॥
അവരുടെ കാലാൾപ്പടയാളികളെയും പിന്നെ അഞ്ഞൂറ് രഥങ്ങളെയും കൊന്ന്, ശ്രേഷ്ഠരെ വധിച്ചുകൊണ്ട് പാർത്ഥൻ ഭാരതസേനയിലേക്ക് മടങ്ങി.
7.93.27
श्रुतायुषं च निहतं प्रेक्ष्य चैवाश्रुतायुषम् ।
नियतायुश्च सङ्क्रुद्धो दीर्घायुश्चैव भारत ॥ ७.९३.२७ ॥
ഭാരതാ, ശ്രുതായുവും അശ്രുതായുവും കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ട് നിയതായുവും ദീർഘായുവും അതിയായി കോപിച്ചു.
7.93.28
पुत्रौ तयोर्नरश्रेष्ठौ कौन्तेयं प्रति जग्मतुः ।
किरन्तौ विविधान्बाणान्पितृव्यसनकर्शितौ ॥ ७.९३.२८ ॥
അവരുടെ പുത്രരായ നരശ്രേഷ്ഠന്മാർ, അമ്മാവന്റെ ദുരന്തത്താൽ ക്ഷീണിതരായി, നാനാവിധ ബാണങ്ങൾ വർഷിച്ചുകൊണ്ട് കൗന്തേയന്റെ നേർക്ക് പോയി.
7.93.29
तावर्जुनो मुहूर्तेन शरैः सन्नतपर्वभिः ।
प्रैषयत्परमक्रुद्धो यमस्य सदनं प्रति ॥ ७.९३.२९ ॥
അർജുനൻ ആ രണ്ടുപേരെയും ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട്, വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള ശരങ്ങളാൽ, അത്യന്തം കോപിച്ച് യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
7.93.30
लोडयन्तमनीकानि द्विपं पद्मसरो यथा ।
नाशक्नुवन्वारयितुं पार्थं क्षत्रियपुङ्गवाः ॥ ७.९३.३० ॥
താമരക്കുളം കലക്കുന്ന ആനപോലെ സേനകളെ ഇളക്കുന്ന പാർത്ഥനെ ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠന്മാർക്ക് തടയാനായില്ല.
7.93.31
अङ्गास्तु गजसङ्घैश्च पाण्डवं पर्यवारयन् ।
क्रुद्धाः सहस्रशो राजञ्शिक्षिता हस्तिसादिनः ॥ ७.९३.३१ ॥
അംഗരാജാക്കന്മാർ ആനക്കൂട്ടങ്ങളോടെ പാണ്ഡവനെ വളഞ്ഞു. ഓ രാജാവേ, കോപിച്ച, ആയിരക്കണക്കിന് പരിശീലനം ലഭിച്ച ആനപ്പാപ്പാന്മാർ.
7.93.32
दुर्योधनसमादिष्टाः कुञ्जरैः पर्वतोपमैः ।
प्राच्याश्च दाक्षिणात्याश्च कलिङ्गप्रमुखा नृपाः ॥ ७.९३.३२ ॥
ദുര്യോധനന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, പർവതസമാനമായ ആനകളോടെ കിഴക്കും തെക്കുമുള്ള രാജാക്കന്മാർ, കലിംഗരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ.
7.93.33
तेषामापततां शीघ्रं गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
निचकर्त शिरांस्युग्रो बाहूनपि सुभूषणान् ॥ ७.९३.३३ ॥
അവർ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞടുത്തപ്പോൾ, ഗാണ്ഡീവത്തിൽനിന്ന് അയച്ച ശരങ്ങളാൽ ഉഗ്രൻ അവരുടെ തലകളും, നല്ല ആഭരണങ്ങളണിഞ്ഞ ബാഹുക്കളും മുറിച്ചു.
7.93.34
तैः शिरोभिर्मही कीर्णा बाहुभिश्च सहाङ्गदैः ।
बभौ कनकपाषाणा भुजगैरिव संवृता ॥ ७.९३.३४ ॥
ആ തലകളാലും അംഗദങ്ങളോടുകൂടിയ ബാഹുക്കളാലും നിറഞ്ഞ ഭൂമി, സർപ്പങ്ങളാൽ മൂടിയ സ്വർണ്ണപ്പാറകൾപോലെ തിളങ്ങി.
7.93.35
बाहवो विशिखैश्छिन्नाः शिरांस्युन्मथितानि च ।
पतमानान्यदृश्यन्त द्रुमेभ्य इव पक्षिणः ॥ ७.९३.३५ ॥
ശരങ്ങളാൽ മുറിഞ്ഞ ബാഹുക്കളും പറിഞ്ഞുവീണ തലകളും വീഴുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു, മരങ്ങളിൽനിന്ന് പക്ഷികൾ വീഴുന്നതുപോലെ.
7.93.36
शरैः सहस्रशो विद्धा द्विपाः प्रसृतशोणिताः ।
अदृश्यन्ताद्रयः काले गैरिकाम्बुस्रवा इव ॥ ७.९३.३६ ॥
ആയിരക്കണക്കിന് ശരങ്ങളേറ്റ് രക്തം ഒഴുകുന്ന ആനകൾ, കാലത്ത് ചുവന്ന ധാതുജലം ഒഴുക്കുന്ന പർവതങ്ങൾപോലെ കാണപ്പെട്ടു.
7.93.37
निहताः शेरते स्मान्ये बीभत्सोर्निशितैः शरैः ।
गजपृष्ठगता म्लेच्छा नानाविकृतदर्शनाः ॥ ७.९३.३७ ॥
അർജുനന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട മറ്റുള്ളവരും കിടക്കുന്നു — ആനപ്പുറത്തിരുന്ന മ്ലേച്ഛർ, പലതരം വികൃതരൂപമുള്ളവർ.
7.93.38
नानावेषधरा राजन्नानाशस्त्रौघसंवृताः ।
रुधिरेणानुलिप्ताङ्गा भान्ति चित्रैः शरैर्हताः ॥ ७.९३.३८ ॥
ഹേ രാജാവേ, പലതരം വേഷം ധരിച്ചവർ, പലതരം ആയുധസമൂഹങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടവർ, രക്തം പുരണ്ട അംഗങ്ങളുള്ളവർ, വർണ്ണാഭമായ അമ്പുകളാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട അവർ പ്രകാശിക്കുന്നു.
7.93.39
शोणितं निर्वमन्ति स्म द्विपाः पार्थशराहताः ।
सहस्रशश्छिन्नगात्राः सारोहाः सपदानुगाः ॥ ७.९३.३९ ॥
പാർത്ഥന്റെ അമ്പുകളേറ്റ ആനകൾ രക്തം ഛർദ്ദിച്ചു; ആയിരക്കണക്കിന് അംഗങ്ങൾ ഛേദിക്കപ്പെട്ടു — സവാരിക്കാരും കാലാൾപ്പടയും സഹിതം.
7.93.40
चुक्रुशुश्च निपेतुश्च बभ्रमुश्चापरे दिशः ।
भृशं त्रस्ताश्च बहवः स्वानेव ममृदुर्गजाः ॥ ७.९३.४० ॥
അവ അലറി, വീണു, മറ്റു ചിലത് ദിക്കുകളിൽ അലഞ്ഞു. അത്യന്തം ഭയന്ന പല ആനകളും സ്വന്തം ആളുകളെത്തന്നെ ചവിട്ടിമെതിച്ചു.
7.93.41
सोत्तरायुधिनश्चैव द्विपास्तीक्ष्णविषोपमाः ।
विदन्त्यसुरमायां ये सुघोरा घोरचक्षुषः ॥ ७.९३.४१ ॥
മേൽവസ്ത്രവും ആയുധങ്ങളുമുള്ള ആ ആനകൾ തീക്ഷ്ണവിഷംപോലെയായിരുന്നു; അസുരമായ അറിയുന്നവയായിരുന്നു — അതിഭയങ്കരർ, ഘോരനേത്രർ.
7.93.42
यवनाः पारदाश्चैव शकाश्च सह बाह्लिकैः ।
काकवर्णा दुराचाराः स्त्रीलोलाः कलहप्रियाः ॥ ७.९३.४२ ॥
യവനർ, പാരദർ, ശകർ, ബാഹ്ലികരോടൊപ്പം — കാക്കയുടെ നിറമുള്ളവർ, ദുരാചാരികൾ, സ്ത്രീലോലുപർ, കലഹപ്രിയർ.
7.93.43
द्राविडास्तत्र युध्यन्ते मत्तमातङ्गविक्रमाः ।
गोयोनिप्रभवा म्लेच्छाः कालकल्पाः प्रहारिणः ॥ ७.९३.४३ ॥
അവിടെ ദ്രാവിഡർ യുദ്ധം ചെയ്തു, മദിച്ച ആനകളുടെ വീര്യത്തോടെ; ഗോയോനിയിൽ ജനിച്ച മ്ലേച്ഛർ, കാലസമാനരായി പ്രഹരിക്കുന്നവർ.
7.93.44
दार्वातिसारा दरदाः पुण्ड्राश्चैव सहस्रशः ।
ते न शक्याः स्म सङ्ख्यातुं व्राताः शतसहस्रशः ॥ ७.९३.४४ ॥
ദാർവ്വർ, അതിസാരർ, ദരദർ, പുണ്ഡ്രർ, ആയിരക്കണക്കിന്; അവരെ എണ്ണുവാൻ കഴിഞ്ഞില്ല, ലക്ഷക്കണക്കിന് സംഘങ്ങളായിരുന്നു.
7.93.45
अभ्यवर्षन्त ते सर्वे पाण्डवं निशितैः शरैः ।
अवाकिरंश्च ते म्लेच्छा नानायुद्धविशारदाः ॥ ७.९३.४५ ॥
അവരെല്ലാം പാണ്ഡവന്റെ മേൽ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ മഴയായി വർഷിച്ചു; പലതരം യുദ്ധത്തിൽ വിദഗ്ധരായ ആ മ്ലേച്ഛർ അമ്പുകൾ വിതറി.
7.93.46
तेषामपि ससर्जाशु शरवृष्टिं धनञ्जयः ।
सृष्टिस्तथाविधा ह्यासीच्छलभानामिवायतिः ॥ ७.९३.४६ ॥
അവർക്കെതിരെയും ധനഞ്ജയൻ വേഗത്തിൽ അമ്പുമഴ വർഷിച്ചു; ആ വർഷം ഉൽക്കകളുടെ വ്യാപ്തിപോലെയായിരുന്നു.
7.93.47
अभ्रच्छायामिव शरैः सैन्ये कृत्वा धनञ्जयः ।
मुण्डार्धमुण्डाञ्जटिलानशुचीञ्जटिलाननान्।
म्लेच्छानशातयत्सर्वान्समेतानस्त्रतेजसा ॥ ७.९३.४७ ॥
അമ്പുകൾകൊണ്ട് സൈന്യത്തിന്മേൽ മേഘച്ഛായപോലെ ഒരു വിതാനം തീർത്ത് ധനഞ്ജയൻ, അർദ്ധമുണ്ഡിതരും ജടാധാരികളും അശുദ്ധരും ജടയുള്ള മുഖമുള്ളവരുമായ എല്ലാ മ്ലേച്ഛരെയും, ഒന്നുചേർന്നവരെയെല്ലാം, അസ്ത്രതേജസ്സിനാൽ വീഴ്ത്തി.
7.93.48
शरैश्च शतशो विद्धास्ते सङ्घा गिरिचारिणः ।
प्राद्रवन्त रणे भीता गिरिगह्वरवासिनः ॥ ७.९३.४८ ॥
നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകളാൽ തുളയ്ക്കപ്പെട്ട ആ സംഘങ്ങൾ, മലകളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ, യുദ്ധത്തിൽ ഭയന്ന് ഓടി—മലക്കുഹകളിൽ വസിക്കുന്നവർ.
7.93.49
गजाश्वसादिम्लेच्छानां पतितानां शितैः शरैः ।
बकाः कङ्का वृका भूमावपिबन्रुधिरं मुदा ॥ ७.९३.४९ ॥
ആനകളും കുതിരകളും കുതിരപ്പടയാളികളുമായ മ്ലേച്ഛർ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ വീണുകിടന്നു; കൊക്കുകളും കങ്കപ്പക്ഷികളും ചെന്നായ്ക്കളും നിലത്ത് സന്തോഷത്തോടെ രക്തം കുടിച്ചു.
7.93.50
पत्त्यश्वरथनागैश्च प्रच्छन्नकृतसङ्क्रमाम् ।
शरवर्षप्लवां घोरां केशशैवलशाद्वलाम्।
प्रावर्तयन्नदीमुग्रां शोणितौघतरङ्गिणीम् ॥ ७.९३.५० ॥
കാലാളുകൾ, കുതിരകൾ, രഥങ്ങൾ, ആനകൾ എന്നിവയാൽ മറഞ്ഞ കടവുകളുള്ള, അമ്പുമഴയാൽ ചങ്ങാടമുള്ള, മുടി പായലും പുല്ലുമായുള്ള, ഭയങ്കരവും ഉഗ്രവുമായ, രക്തപ്രവാഹത്തിരകളുള്ള നദി അവർ ഒഴുക്കി.
7.93.51
छिन्नाङ्गुलीक्षुद्रमत्स्यां युगान्ते कालसन्निभाम् ।
प्राकरोद्गजसम्बाधां नदीमुत्तरशोणिताम् ॥ ७.९३.५१ ॥
മുറിഞ്ഞ വിരലുകളാകുന്ന ചെറുമീനുകളുള്ള, യുഗാന്തകാലത്തിനു തുല്യമായ, ആനകൾ നിറഞ്ഞ, മുകളിൽ രക്തമൊഴുകുന്ന ആ നദി അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
7.93.52
देहेभ्यो राजपुत्राणां नागाश्वरथसादिनाम् ।
यथा स्थलं च निम्नं च न स्याद्वर्षति वासवे।
तथाऽऽसीत्पृथिवी सर्वा शोणितेन परिप्लुता ॥ ७.९३.५२ ॥
രാജകുമാരന്മാരുടെയും ആന, കുതിര, രഥ യോദ്ധാക്കളുടെയും ശരീരങ്ങളിൽ നിന്ന് — ഇന്ദ്രൻ മഴ പെയ്യുമ്പോൾ ഉയരവും താഴവുമില്ലാത്തതുപോലെ — ഭൂമി മുഴുവൻ രക്തത്താൽ മുങ്ങി.
7.93.53
षट्सहस्रान्हयान्वीरान्पुनर्दशशतान्वरान् ।
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ॥ ७.९३.५३ ॥
ആറായിരം കുതിരപ്പട വീരന്മാരെയും, വീണ്ടും ആയിരം ശ്രേഷ്ഠ വീരന്മാരെയും — ക്ഷത്രിയരിൽ വൃഷഭനായ അവൻ മൃത്യുലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
7.93.54
शरैः सहस्रशो विद्धा विधिवत्कल्पिता द्विपाः ।
शेरते भूमिमासाद्य शैला वज्रहता इव ॥ ७.९३.५४ ॥
അമ്പുകളാൽ ആയിരക്കണക്കിനു തവണ തുളയ്ക്കപ്പെട്ട, ചട്ടപ്രകാരം അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആനകൾ നിലത്ത് കിടക്കുന്നു — വജ്രത്താൽ തകർക്കപ്പെട്ട പർവതങ്ങൾപോലെ.
7.93.55
स वाजिरथमातङ्गान्निघ्नन्व्यचरदर्जुनः ।
प्रभिन्न इव मातङ्गो मृद्गन्नलवनं यथा ॥ ७.९३.५५ ॥
അർജുനൻ കുതിരകളെയും രഥങ്ങളെയും ആനകളെയും സംഹരിച്ചുകൊണ്ട്, മദം പൊട്ടിയ ആന താമരക്കാടിനെ ചവിട്ടിമെതിക്കുന്നതുപോലെ സഞ്ചരിച്ചു.
7.93.56
भुरिद्रुमलतागुल्मं शुष्केन्धनतृणोलपम् ।
निर्दहेदनलोऽरण्यं यथा वायुसमीरितः ॥ ७.९३.५६ ॥
കാറ്റിനാൽ ആളിക്കത്തിയ അഗ്നി, മരങ്ങളും വള്ളികളും കുറ്റിച്ചെടികളും നിറഞ്ഞ, ഉണങ്ങിയ വിറകും പുല്ലുമുള്ള കാടിനെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
7.93.57
सेनारण्यं तव तथा कृष्णानिलसमीरितः ।
शरार्चिरदहत्क्रुद्धः पाण्डवोऽग्निर्धनञ्जयः ॥ ७.९३.५७ ॥
അതുപോലെ നിങ്ങളുടെ സേനയാകുന്ന കാടിനെ, കൃഷ്ണനാകുന്ന കാറ്റാൽ പ്രേരിതനായ, കോപിച്ച പാണ്ഡവൻ ധനഞ്ജയൻ എന്ന അഗ്നി അമ്പിൻ ജ്വാലകളാൽ ദഹിപ്പിച്ചു.
7.93.58
शून्यान्कुर्वन्रथोपस्थान्मानवैः संस्तरन्महीम् ।
प्रानृत्यदिव सम्बाधे चापहस्तो धनञ्जयः।
वज्रकल्पैः शरैर्भूमिं कुर्वन्नुत्तरशोणिताम् ॥ ७.९३.५८ ॥
രഥത്തട്ടുകൾ ശൂന്യമാക്കി, മനുഷ്യശരീരങ്ങളാൽ ഭൂമിയെ മൂടി, തിരക്കിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ വില്ലുമായി നിന്ന ധനഞ്ജയൻ, വജ്രതുല്യമായ അമ്പുകളാൽ ഭൂമിയെ രക്തപ്രവാഹമാക്കി.
7.93.59
ततः प्रावर्तत नदी शोणितौघतरङ्गिणी ।
नराश्वद्विपकायेभ्यः पर्वतेभ्य इवापगा ॥ ७.९३.५९ ॥
അപ്പോൾ മനുഷ്യർ, കുതിരകൾ, ആനകൾ എന്നിവയുടെ ശരീരങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്തപ്രവാഹത്തിന്റെ തിരമാലകളുള്ള ഒരു നദി ഒഴുകി, പർവതങ്ങളിൽ നിന്ന് നദി ഒഴുകുന്നതുപോലെ.
7.93.60
अस्थिशर्करसम्बाधा ध्वजवृक्षा रथहदा ।
सञ्छिन्नशीर्षपाणाणा हस्तिहस्तमहाग्रहा ॥ ७.९३.६० ॥
അസ്ഥികളും ചരലുകളും നിറഞ്ഞ, കൊടിമരങ്ങളുള്ള, രഥങ്ങളായ കുളങ്ങളുള്ള, വെട്ടിയ തലകളും കൈകളും കല്ലുകളായ, ആനത്തുമ്പിക്കൈകൾ വലിയ മുതലകളായ ആ നദി.
7.93.61
मांसमज्जास्थिपङ्काढ्यां हताश्वमकराकुला ।
उष्णीषफेनसञ्छन्ना शरघोरझषाकुला ॥ ७.९३.६१ ॥
മാംസം, മജ്ജ, അസ്ഥികൾ എന്നിവയുടെ ചേറ്റാൽ നിറഞ്ഞതും, ചത്ത കുതിരകളാകുന്ന മുതലകളാൽ നിറഞ്ഞതും, തലപ്പാവുകളുടെ നുരയാൽ മൂടപ്പെട്ടതും, അമ്പുകളാകുന്ന ഭയങ്കര മത്സ്യങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതുമായ.
7.93.62
रुद्रस्याक्रीडसदृशीं भूमिं कुर्वन्विभीषणाम् ।
प्राविशद्भारतीं सेनां सङ्क्रुद्धो वै धनञ्जयः ॥ ७.९३.६२ ॥
രുദ്രന്റെ ക്രീഡാസ്ഥലം പോലെ ഭയങ്കരമായ ഭൂമി ഉണ്ടാക്കിക്കൊണ്ട്, കോപിച്ച ധനഞ്ജയൻ ഭാരതസേനയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
7.93.63
तं श्रुतायुस्तथाम्बष्ठो व्रजमानं न्यवारयत् ॥ ७.९३.६३ ॥
മുന്നോട്ടു നീങ്ങുന്ന അവനെ ശ്രുതായുസ്സും അംബഷ്ഠനും തടഞ്ഞു.
7.93.64
तस्यार्जुनः शरैस्तीक्ष्णैः कङ्कपत्रपरिच्छदैः ।
न्यपातयद्धयाञ्शीघ्रं यतमानस्य मारिष।
धनुश्चास्यापरैश्छित्त्वा शरैः पार्थो विचक्रमे ॥ ७.९३.६४ ॥
ഹേ മാരിഷ, അവൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, കങ്കപ്പക്ഷിയുടെ തൂവലുകളാൽ അലങ്കരിച്ച മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അർജുനൻ അവന്റെ കുതിരകളെ വേഗത്തിൽ വീഴ്ത്തി; മറ്റ് അമ്പുകളാൽ അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ച് പാർത്ഥൻ സഞ്ചരിച്ചു.
7.93.65
अम्बष्ठस्तु गदां गृह्य क्रोधपर्याकुलेक्षणः ।
आससाद रणे पार्थं केशवं च महारथम् ॥ ७.९३.६५ ॥
അംബഷ്ഠൻ ഗദ പിടിച്ച്, കോപത്താൽ കലങ്ങിയ കണ്ണുകളോടെ, യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥനെയും കേശവനെയും മഹാരഥനെയും സമീപിച്ചു.
7.93.66
ततः सम्प्रहरन्वीरो गदामुद्यम्य भारत ।
रथमावार्य गदया केशवं समताडयत् ॥ ७.९३.६६ ॥
അപ്പോൾ, ഹേ ഭാരത, ആ വീരൻ ഗദ ഉയർത്തി അടിച്ചുകൊണ്ട്, രഥത്തെ തടഞ്ഞ് ഗദകൊണ്ട് കേശവനെ നന്നായി അടിച്ചു.
7.93.67
गदया ताडितं दृष्ट्वा केशवं परवीरहा ।
अर्जुनोऽथ भृशं क्रुद्धः सोऽम्बष्ठं प्रति भारत ॥ ७.९३.६७ ॥
ഗദകൊണ്ട് കേശവൻ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ട ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്ന അർജുനൻ അത്യന്തം കുപിതനായി. ഹേ ഭാരതാ, അവൻ അംബഷ്ഠനു നേരെ ചെന്നു.
7.93.68
ततः शरैर्हेमपुङ्खैः सगदं रथिनां वरम् ।
छादयामास समरे मेघः सूर्यमिवोदितम् ॥ ७.९३.६८ ॥
അപ്പോൾ സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട്, യുദ്ധത്തിൽ ഗദയോടുകൂടിയ രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനെ അവൻ മറച്ചു; മേഘം ഉദിച്ച സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ.
7.93.69
अथापरैः शरैश्चापि गदां तस्य महात्मनः ।
अचूर्णयत्तदा पार्थस्तिदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.९३.६९ ॥
അപ്പോൾ പാർത്ഥൻ മറ്റു അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ മഹാത്മാവിന്റെ ഗദ പൊടിച്ചു; അതൊരു അത്ഭുതം പോലെയായി.
7.93.70
अथ तां पतितां दृष्ट्वा गृह्यान्यां च महागदाम् ।
अर्जुनं वासुदेवं च पुनः पुनरताडयत् ॥ ७.९३.७० ॥
ആ ഗദ വീണത് കണ്ട്, മറ്റൊരു മഹാഗദ എടുത്ത് അർജുനനെയും വാസുദേവനെയും വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രഹരിച്ചു.
7.93.71
तस्यार्जुनः क्षुरप्राभ्यां सगदावुद्यतौ भुजौ ।
चिच्छेदेन्द्रध्वजाकारौ शिरश्चान्येन पत्रिणा ॥ ७.९३.७१ ॥
ഗദയോടുകൂടി ഉയർത്തിയ അവന്റെ രണ്ടു ഭുജങ്ങളെ, ഇന്ദ്രധ്വജങ്ങൾ പോലെയുള്ളവയെ, രണ്ടു ക്ഷുരപ്ര അമ്പുകൾകൊണ്ട് അർജുനൻ മുറിച്ചു; മറ്റൊരു പത്രി അമ്പുകൊണ്ട് തലയും മുറിച്ചു.
7.93.72
स पपात हतो राजन्वसुधामनुनादयन् ।
इन्द्रध्वज इवोत्सृष्टो यन्त्रनिर्मुक्तबन्धनः ॥ ७.९३.७२ ॥
രാജാവേ, അവൻ വധിക്കപ്പെട്ട് ഭൂമിയെ മുഴക്കിക്കൊണ്ട് വീണു; യന്ത്രബന്ധനം വിട്ടുപോയ ഇന്ദ്രധ്വജം പോലെ.
7.93.73
अम्बष्ठे तु तदा भग्ने तव सैन्यमभज्यत ॥ ७.९३.७३ ॥
അപ്പോൾ അംബഷ്ഠ സേന തകർന്നപ്പോൾ അങ്ങയുടെ സേനയും ചിതറിപ്പോയി.
7.93.74
रथानीकावगाढश्च वारणाश्वशतैर्वृतः ।
अदृश्यत पदा पार्थो घनैः सूर्य इवावृतः ॥ ७.९३.७४ ॥
രഥസൈന്യത്തിലേക്ക് കടന്ന, നൂറുകണക്കിന് ആനകളും കുതിരകളും ചുറ്റിയ പാർത്ഥൻ കാൽനടയായി കാണപ്പെട്ടു; മേഘങ്ങളാൽ മറഞ്ഞ സൂര്യനെപ്പോലെ.