મહાભારત · અધ્યાય 7.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.94.1
ततः प्रविष्टे कौन्तेये सिन्धुराजजिघांसया ।
द्रोणानीकं विनिर्भिद्य भोजानीकं च दुस्तरम् ॥ ७.९४.१ ॥
ત્યારે સિંધુરાજને મારવાની ઇચ્છાથી કૌંતેય પ્રવેશ્યો અને દ્રોણની સેના તથા દુર્લંઘ્ય ભોજસેનાને ભેદી નાખી.
7.94.2
काम्भोजस्य च दायादे हते राजन्सुदक्षिणे ।
श्रुतायुषि च विक्रान्ते निहते सव्यसाचिना ॥ ७.९४.२ ॥
હે રાજન, કામ્બોજનો વારસ સુદક્ષિણ અને પરાક્રમી શ્રુતાયુ સવ્યસાચી દ્વારા માર્યા ગયા.
7.94.3
विप्रद्रुतेष्वनीकेषु विध्वस्तेषु समन्ततः ।
प्रभग्नं स्वबलं दृष्ट्वा पुत्रस्ते द्रोणमभ्ययात् ॥ ७.९४.३ ॥
સેનાઓ ચારે તરફ વિખરાઈ અને નાશ પામી; પોતાની સેનાને ભગ્ન થયેલી જોઈને તમારો પુત્ર દ્રોણ પાસે ગયો.
7.94.4
त्वरन्नेकरथेनैव समेत्य द्रोणमब्रवीत् ।
गतः स पुरुषव्याघ्रः प्रमथ्यैतां महाचमूम् ॥ ७.९४.४ ॥
ઝડપથી એકલા રથમાં દ્રોણ પાસે પહોંચી તેણે કહ્યું: "તે પુરુષવ્યાઘ્ર (અર્જુન) આ મહાસેનાને કચડીને આગળ ગયો છે."
7.94.5
अथ बुद्ध्या समीक्षस्व किन्नु कार्यमनन्तरम् ।
अर्जुनस्य विघाताय दारुणेऽस्मिञ्जनक्षये ॥ ७.९४.५ ॥
હવે બુદ્ધિથી વિચારો; આ ભયંકર જનસંહારમાં અર્જુનને રોકવા માટે આગળનું કર્તવ્ય શું છે?
7.94.6
यथा स पुरुषव्याघ्रो न हन्येत जयद्रथः ।
तथा विधत्स्व भद्रं ते त्वं हि नः परमा गतिः ॥ ७.९४.६ ॥
તે પુરુષવ્યાઘ્ર (અર્જુન) જયદ્રથને મારી ન શકે તેવી વ્યવસ્થા કરો. તમારું કલ્યાણ થાઓ; તમે જ અમારો પરમ આશ્રય છો.
7.94.7
असौ धनञ्जयाग्निर्हि कोपमारुतचोदितः ।
सेनाकक्षं दहति मे वह्निः कक्षमिवोत्थितः ॥ ७.९४.७ ॥
ક્રોધના પવનથી પ્રેરિત આ ધનંજય-અગ્નિ, ઊઠેલી આગ સૂકા ઘાસને બાળે તેમ મારા સેનાવનને બાળી રહ્યો છે.
7.94.8
अतिक्रान्ते हि कौन्तेये भित्त्वा सैन्यं परन्तप ।
जयद्रथस्य गोप्तारः संशयं परमं गताः ॥ ७.९४.८ ॥
હે પરંતપ, કૌંતેય સેનાને ભેદીને આગળ નીકળી જતાં જયદ્રથના રક્ષકો મોટા સંશયમાં પડ્યા.
7.94.9
स्थिरा बुद्धिर्नरेन्द्राणमासीद्ब्रह्मविदां वर ।
नातिक्रमिष्यति द्रोणं जातु जीवन्धनञ्जयः ॥ ७.९४.९ ॥
હે બ્રહ્મવિદોમાં શ્રેષ્ઠ, રાજાઓની બુદ્ધિ સ્થિર હતી કે જીવતા રહીને ધનંજય દ્રોણને ક્યારેય ઓળંગી શકશે નહીં.
7.94.10
योऽसौ पाथो व्यतिक्रान्तो मिषतस्ते महाद्युते ।
सर्वं ह्यद्यातुरं मन्ये नेदमस्ति बलं मम ॥ ७.९४.१० ॥
હે મહાદ્યુતિ, એ પાર્થ તમારી આંખો સામે જ આગળ નીકળી ગયો. આજે બધું અસ્તવ્યસ્ત છે એમ હું માનું છું; મારી આ શક્તિ રહી નથી.
7.94.11
जानामि त्वां महाभाग पाण्डवानां हिते रतम् ।
ततो मुह्यामि च ब्रह्मन्कार्यवत्तां विचिन्तयन् ॥ ७.९४.११ ॥
હે મહાભાગ, તમે પાંડવોના હિતમાં રત છો એ હું જાણું છું. પણ હે બ્રાહ્મણ, કાર્યની યોગ્યતાનો વિચાર કરતાં હું મોહમાં પડું છું.
7.94.12
यथाशक्ति च ते ब्रह्मन्वर्धयन्वृत्तिमुत्तमाम् ।
प्रीणामि च यथाशक्ति तच्च त्वं नावबुध्यसे ॥ ७.९४.१२ ॥
હે બ્રાહ્મણ, હું મારી શક્તિ પ્રમાણે તમારી ઉત્તમ આજીવિકા વધારું છું અને શક્તિ પ્રમાણે તમને પ્રસન્ન કરું છું; પણ તે તમે સમજતા નથી.
7.94.13
अस्मान्न त्वं सदा भक्तानिच्छस्यमितविक्रम ।
पाण्डवान्सततं प्रीणास्यास्माकं विप्रिये रतान् ॥ ७.९४.१३ ॥
હે અમિત પરાક્રમી, તું હંમેશા અમારા ભક્તોને ઇચ્છતો નથી; પાંડવોને સતત પ્રસન્ન કરે છે અને અમારા અપ્રિયમાં રત રહે છે.
7.94.14
अस्मानेवोपजीवंस्त्वमस्माकं विप्रिये रतः ।
न ह्यहं त्वां विजानामि मधुदिग्धमिव क्षुरम् ॥ ७.९४.१४ ॥
તું અમારા જ આધારે જીવે છે અને અમારા અપ્રિયમાં રત રહે છે. મધથી લેપાયેલા અસ્ત્રા જેવો હું તને ઓળખું છું.
7.94.15
नह्यहं त्वां विजानामि सर्वं मण्डूकराविणम् ।
नादास्यच्चेद्वरं मह्यं भवान्पाण्डवनिग्रहे।
नावारयिष्यं गच्छन्तमहं सिन्धुपतिं गृहान् ॥ ७.९४.१५ ॥
દેડકાની જેમ ટર્રાટ કરતા તને હું પૂરેપૂરો ઓળખતો નથી. પાંડવોના નિગ્રહમાં તેં મને વરદાન ન આપ્યું હોત, તો ઘેર જતા સિંધુપતિને મેં રોક્યો ન હોત.
7.94.16
मया त्वाशंसमानेन त्वत्तस्त्राणमबुद्धिना ।
आश्वासितः सिन्धुपतिर्मोहाद्दत्तश्च मृत्यवे ॥ ७.९४.१६ ॥
તારી પાસેથી રક્ષણની આશા રાખીને, અબુદ્ધિ એવા મેં સિંધુપતિને આશ્વાસન આપ્યું; મોહથી તે મૃત્યુને સોંપાયો.
7.94.17
यमदंष्ट्रान्तरं प्राप्तो मुच्येतापि हि मानवः ।
नार्जुनस्य वशं प्राप्तो मुच्येताजौ जयद्रथः ॥ ७.९४.१७ ॥
યમની દાઢોની વચ્ચે પહોંચેલો માનવી પણ મુક્ત થઈ શકે; પરંતુ અર્જુનના વશમાં પડેલો જયદ્રથ યુદ્ધમાં મુક્ત નહીં થાય.
7.94.18
स तथा कुरु शोणश्व यथा मुच्येत सैन्धवः ।
मम चार्तप्रलापानां माक्रुधः पाहि सैन्धवम् ॥ ७.९४.१८ ॥
તો હે શોણાશ્વ, સૈંધવ મુક્ત થાય તેવું કર. મારા આર્ત વિલાપોથી ક્રોધ ન કર; સૈંધવનું રક્ષણ કર.
7.94.19
नाभ्यसूयामि ते वाक्यमश्वत्थाम्नाऽसि मे समः ।
सत्यं तु ते प्रवक्ष्यामि तज्जुषस्व विशाम्पते ॥ ७.९४.१९ ॥
તારા શબ્દોથી હું નારાજ નથી; તું મારા માટે અશ્વત્થામા જેવો છે. પણ હું તને સત્ય કહીશ, હે પ્રજાપતિ, તે ધ્યાનથી સાંભળ.
7.94.20
सारथिः प्रवरः कृष्णः शीघ्राश्चास्य हयोत्तमाः ।
अल्पं च विवरं कृत्वा पूर्णं याति धनञ्जयः ॥ ७.९४.२० ॥
કૃષ્ણ તેનો સારથિ છે, શ્રેષ્ઠ છે; તેના ઉત્તમ ઘોડા વેગવાન છે. થોડું અંતર કરીને ધનંજય પૂરા વેગથી આગળ જઈ રહ્યો છે.
7.94.21
किं न पश्यसि बाणौघान्क्रोशमात्रे किरीटिनः ।
पश्चाद्रथस्य पतितान्क्षिप्ताञ्शीघ्रं हि गच्छतः ॥ ७.९४.२१ ॥
એક ક્રોશના અંતરે કિરીટધારીના બાણોનો પ્રવાહ તું જોતો નથી? તેના વેગથી જતા રથની પાછળ તે પડેલા અને ફેંકાયેલા નથી શું?
7.94.22
न ताबं शीघ्रयानेऽद्य समर्थो वयसान्वितः ।
सेनामुखे च पार्थानामेतद्बलमुपस्थितम् ॥ ७.९४.२२ ॥
આજે ઉંમરથી યુક્ત હું આ વેગવાન રથયાત્રામાં સમર્થ નથી; સેનાના મોખરે પૃથાના પુત્રોનું આ બળ ઊભું છે.
7.94.23
युधिष्ठिरश्च मे ग्राह्यो मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
एवं मया प्रतिज्ञातं क्षत्रमध्ये महाभुज ॥ ७.९४.२३ ॥
બધા ધનુર્ધરો જોતા હોય ત્યારે મારે યુધિષ્ઠિરને પકડવો છે. હે મહાબાહુ, ક્ષત્રિયોની વચ્ચે મેં આ રીતે પ્રતિજ્ઞા કરી છે.
7.94.24
धनञ्जयेन चोत्सृष्टो वर्तते प्रमुखे नृप ।
तस्माद्व्यूहमुखं हित्वा नाहं यास्यामि फल्गुनम् ॥ ७.९४.२४ ॥
ધનંજયે છોડેલો તે, હે રાજન્, મોખરે રહ્યો છે. તેથી વ્યૂહનું મુખ છોડીને હું ફાલ્ગુન તરફ નહીં જાઉં.
7.94.25
तुल्याभिजनकर्माणं शत्रुमेकं सहायवान् ।
गत्वा योधय मा भैस्त्वं त्वं ह्यस्य जगतः पतिः ॥ ७.९४.२५ ॥
સમાન કુળ અને કર્મવાળા એક શત્રુ સામે સહાયકો સાથે જઈને લડ; ડર નહિ, તું જ આ જગતનો સ્વામી છે.
7.94.26
राजा शूरः कृती दक्षो वैरमुत्पाद्य पाण्डवैः ।
वीरः स्वयं प्रयाह्याशु यत्र पार्थो धनञ्जयः ॥ ७.९४.२६ ॥
રાજન, તું શૂર, કુશળ અને દક્ષ છે; પાંડવો સાથે વેર ઊભું કરીને વીર તું પોતે ઝડપથી ત્યાં જા જ્યાં પાર્થ ધનંજય છે.
7.94.27
कथं त्वामप्यतिक्रान्तः सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
धनञ्जयो मया शक्य आचार्य प्रतिबाधितुम् ॥ ७.९४.२७ ॥
આચાર્ય, સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા આપને પણ વટાવી ગયેલા ધનંજયને હું કેવી રીતે રોકી શકું?
7.94.28
अपि शक्यो रणे जेतुं वज्रहस्तः पुरन्दरः ।
नार्जुनः समरे शक्यो जेतुं परपुरञ्जयः ॥ ७.९४.२८ ॥
વજ્રધારી પુરંદરને પણ યુદ્ધમાં જીતી શકાય; પરંતુ શત્રુનગરો જીતનાર અર્જુનને યુદ્ધમાં જીતી શકાતો નથી.
7.94.29
येन भोजश्च हार्दिक्यो भवांश्च त्रिदशोपमः ।
अस्त्रप्रतापेन जितौ श्रुतायुश्च निबर्हितः ॥ ७.९४.२९ ॥
જેણે અસ્ત્રપ્રતાપથી ભોજ અને હાર્દિક્યને જીત્યા, દેવતુલ્ય આપને પણ જીત્યા; અને શ્રુતાયુનો વધ કર્યો.
7.94.30
सुदक्षिणश्च निहतः स च राजा श्रुतायुधः ।
श्रुतायुश्चाश्रुतायुश्च भ्लेच्छाश्चायुतशो हताः ॥ ७.९४.३० ॥
સુદક્ષિણ પણ માર્યો ગયો; તે રાજા શ્રુતાયુધ પણ; શ્રુતાયુ અને અશ્રુતાયુ, અને મ્લેચ્છો હજારોની સંખ્યામાં માર્યા ગયા.
7.94.31
तं कथं पाण्डवं युद्धे दहन्तमिव पावकम् ।
प्रतियोत्स्यामि दुर्धर्षं तन्ममाचक्ष्व सत्तम्। ॥ ७.९४.३१ ॥
યુદ્ધમાં અગ્નિની જેમ બાળનાર તે દુર્ધર્ષ પાંડવનો હું કેવી રીતે સામનો કરું? હે સત્તમ, તે મને કહો.
7.94.32
क्षमं चेन्मन्यसे युद्धं मम तेनाद्य शाधि माम् ।
परवानस्मि भवतः प्रेष्यवद्रक्ष मे यशः ॥ ७.९४.३२ ॥
જો આ યુદ્ધ મારા માટે યોગ્ય લાગે તો આજે મને આજ્ઞા આપો. હું તમારો આધીન છું, સેવક જેવો છું; મારા યશનું રક્ષણ કરો.
7.94.33
सत्यं वदसि कौरव्य दुराधर्षो धनञ्जयः ।
अहं तु तत्करिष्यामि यथैनं प्रसहिष्यसि ॥ ७.९४.३३ ॥
હે કૌરવ્ય, તું સત્ય બોલે છે; ધનંજય દુર્ધર્ષ છે. પણ તું તેનો સામનો કરી શકે તેવું હું કરીશ.
7.94.34
अद्भुतं चाद्य पश्यन्तु लोके सर्वधनुर्धराः ।
विषक्तं त्वयि कौन्तेयं वासुदेवस्य पश्यतः ॥ ७.९४.३४ ॥
આજે જગતના સર્વ ધનુર્ધરો એક અદ્ભુત દૃશ્ય જુએ — વાસુદેવ જોઈ રહ્યા હોય ત્યારે કૌંતેય તારી સાથે ભીડાયેલો છે.
7.94.35
एष ते कवचं राजंस्तथा बध्नामि काञ्चनम् ।
यथा न बाणा नास्त्राणि प्रहरिष्यन्ति ते रणे ॥ ७.९४.३५ ॥
હે રાજન, આ સોનાનું કવચ હું તારા માટે બાંધું છું, જેથી યુદ્ધમાં બાણો અને અસ્ત્રો તને પ્રહાર ન કરે.
7.94.36
यदि त्वां सासुरसुराः सयक्षोरगराक्षसाः ।
योधयन्ति त्रयो लोकाः सनरा नास्ति ते भयम् ॥ ७.९४.३६ ॥
અસુરો, દેવો, યક્ષો, નાગો, રાક્ષસો અને મનુષ્યો સહિત ત્રણેય લોક જો તારી સાથે યુદ્ધ કરે તોપણ તને ભય નથી.
7.94.37
न कृष्णो न च कौन्तेयो न चान्यः शस्त्रभृद्रणे ।
शरानर्पयितुं कश्चित्कवचे तव शक्ष्यति ॥ ७.९४.३७ ॥
યુદ્ધમાં કૃષ્ણ, કૌન્તેય કે બીજો કોઈ શસ્ત્રધારી તારા કવચ પર બાણ મારી શકશે નહીં.
7.94.38
स त्वं कवचमास्थाय क्रुद्धमद्य रणेऽर्जुनम् ।
त्वरमाणः स्वयं याहि न त्वाऽसौ विषहिष्यति ॥ ७.९४.३८ ॥
તેથી તું કવચ ધારણ કરીને, આજે યુદ્ધમાં ક્રોધિત અર્જુન પાસે ઉતાવળે પોતે જા; તે તને સહન કરી શકશે નહીં.
7.94.39
एवमुक्त्वा त्वरन्द्रोणः स्पृष्ट्वाम्भो वर्म भास्वरम् ।
आबबन्धाद्भुततमं जपन्मन्त्रं यथाविधि ॥ ७.९४.३९ ॥
એમ કહીને દ્રોણે ઉતાવળે પાણીને સ્પર્શ કરી, ચમકતું અત્યંત અદ્ભુત કવચ વિધિપૂર્વક મંત્ર જપતાં બાંધ્યું.
7.94.40
रणे तस्मिन्सुमहति विजयस्य सुतस्य ते ।
विसिष्मापयिषुर्लोकान्विद्यया ब्रह्मवित्तमः ॥ ७.९४.४० ॥
તે મહાન યુદ્ધમાં, તારા પુત્ર (દુર્યોધન)ના વિજય માટે, બ્રહ્મજ્ઞાનીઓમાં શ્રેષ્ઠ દ્રોણ વિદ્યાથી લોકોને ચકિત કરવા ઇચ્છતા હતા.
7.94.41
करोतु स्वस्ति ते ब्रह्मा स्वस्ति कुर्वन्तु ब्राह्मणाः ।
सरीसृपाश्च ये श्रेष्ठास्तेभ्यस्ते स्वस्ति भारत ॥ ७.९४.४१ ॥
બ્રહ્મા તારું કલ્યાણ કરો; બ્રાહ્મણો કલ્યાણ કરો. હે ભારત, શ્રેષ્ઠ સરીસૃપો તરફથી પણ તારું કલ્યાણ થાઓ.
7.94.42
ययातिर्नहुषश्चैव धुन्धुमारो भगीरथः ।
तुभ्यं राजर्षयः सर्वे स्वस्ति कुर्वन्तु ते सदा ॥ ७.९४.४२ ॥
યયાતિ, નહુષ, ધુન્ધુમાર, ભગીરથ અને બધા રાજર્ષિઓ તારું સદા કલ્યાણ કરો.
7.94.43
स्वस्ति तेऽस्त्वेकपादेभ्यो बहुपादेभ्य एव च ।
स्वस्त्यस्त्वपादकेभ्यश्च नित्यं तव महारणे ॥ ७.९४.४३ ॥
એક પગવાળા અને અનેક પગવાળાઓ તરફથી તને કલ્યાણ થાઓ; પગ વિનાના જીવોથી અને મહાયુદ્ધમાં સદા તને કલ્યાણ થાઓ.
7.94.44
स्वाहा स्वधा शची चैव स्वस्ति कुर्वन्तु ते सदा ।
लक्ष्मीररुन्धती चैव कुरुतां स्वस्ति तेऽनघ ॥ ७.९४.४४ ॥
સ્વાહા, સ્વધા અને શચી પણ સદા તારું કલ્યાણ કરો; લક્ષ્મી અને અરુંધતી પણ, હે નિષ્પાપ, તારું કલ્યાણ કરો.
7.94.45
अमितो देवलश्चैव विश्वामित्रस्तथाङ्गिराः ।
वसिष्ठः कश्यपश्चैव स्वस्ति कुर्वन्तु ते नृप ॥ ७.९४.४५ ॥
અમિત, દેવલ, વિશ્વામિત્ર અને અંગિરા, વસિષ્ઠ અને કશ્યપ પણ, હે નૃપ, તારું કલ્યાણ કરો.
7.94.46
धाता विधाता लोकेशो दिशश्च सदिगीश्वराः ।
स्वस्ति तेऽद्य प्रयच्छन्तु कार्तिकेयश्च षण्मुखः ॥ ७.९४.४६ ॥
ધાતા, વિધાતા, લોકેશ, દિશાઓ અને દિગ્પાલો આજે તને કલ્યાણ આપો; ષણ્મુખ કાર્તિકેય પણ.
7.94.47
येन देवाः सकृद्भग्नाः सङ्ग्रमे तारकामये ।
धृताः स च हतः शूरो ह्यवध्यो देवतागणैः ॥ ७.९४.४७ ॥
તારકામય સંગ્રામમાં જેણે એક વાર દેવતાઓને ભગાડ્યા, પછી તેમને થંભાવ્યા અને મારી નાખ્યા; એ શૂર દેવગણોથી પણ અવધ્ય હતો.
7.94.48
विवस्वान्कुरुतां स्वस्ति तथा वैवस्वतो यमः ।
पार्षिदा वशगा यस्य स्वस्ति तुभ्यं प्रयच्छतु ॥ ७.९४.४८ ॥
વિવસ્વાન તારું કલ્યાણ કરો; એમ જ વૈવસ્વત યમ પણ; જેના પાર્ષદો તેને વશ છે, તે યમ તને કલ્યાણ આપો.
7.94.49
दिग्गजाश्चैव चत्वारः क्षितिश्च गगनं ग्रहाः ।
दिशश्च विदिशश्चैव सिद्धा लोकहिते रताः।
स्वस्ति कुर्वन्तु ते नित्यं मन्त्रेणानेन रस्तुताः ॥ ७.९४.४९ ॥
ચાર દિગ્ગજો, પૃથ્વી, આકાશ, ગ્રહો, દિશાઓ અને વિદિશાઓ, તથા લોકહિતમાં રત સિદ્ધો — આ મંત્રથી સ્તુત થઈને સદા તારું કલ્યાણ કરો.
7.94.50
अधस्ताद्धरणीं योऽसौ सदा धारयते नृप ।
शेषश्च पन्नगश्रेष्ठः स्वस्ति तुभ्यं प्रयच्छतु ॥ ७.९४.५० ॥
હે રાજા, જે નીચેથી સદા પૃથ્વીને ધારણ કરે છે અને સર્પોમાં શ્રેષ્ઠ શેષ — તેઓ તને કલ્યાણ આપો.
7.94.51
गान्धारे युधि विक्रम्य निर्जिते पाकशासनेः ।
पुरा वृत्रेण दैत्येन भिन्नदेहाः सहस्रशः ॥ ७.९४.५१ ॥
પૂર્વે ગાંધાર દેશના યુદ્ધમાં પરાક્રમથી પાકશાસન ઇન્દ્ર પરાજિત થયા, ત્યારે દૈત્ય વૃત્રે હજારો દેવોનાં શરીર છિન્નભિન્ન કર્યાં.
7.94.52
हृततेजोबलाः स्रवे तदा सेन्द्रा दिवौकसः ।
ब्रह्माणं शरणं जग्मुर्वृत्राद्भीतां महासुरात् ॥ ७.९४.५२ ॥
ત્યારે ઇન્દ્ર સહિત સ્વર્ગવાસી દેવો, તેજ અને બળ ગુમાવીને ભાગતા, મહાસુર વૃત્રથી ભયભીત થઈ બ્રહ્માનું શરણ લેવા ગયા.
7.94.53
प्रमार्दितानां वृत्रेण देवानां देवसत्तम ।
गतिर्भव सुरश्रेष्ठ त्राहि नो महतो भयात् ॥ ७.९४.५३ ॥
હે દેવોત્તમ, વૃત્રથી પીડિત દેવોનો તમે આશ્રય બનો. હે સુરશ્રેષ્ઠ, આ મહાભયથી અમારું રક્ષણ કરો.
7.94.54
अथ पार्श्वे स्थितं विष्णुं शक्रादींश्च सुरोत्तमान् ।
प्राह पथ्यमिदं वाक्यं विषण्णान्सुरसत्तमान् ॥ ७.९४.५४ ॥
ત્યારે પાસે ઊભેલા વિષ્ણુ અને શક્ર આદિ ઉત્તમ દેવોને, વિષાદમાં ડૂબેલા તે સુરોત્તમોને તેમણે આ હિતકારી વચન કહ્યું.
7.94.55
रक्ष्या मे सततं देवाः सहेन्द्राः सद्विजातयः ।
त्वष्टुः सुदुर्धरं तेजो येन वृत्रो विनिर्मितः ॥ ७.९४.५५ ॥
ઇન્દ્ર સહિત દેવો અને સદ્વિજો મારી સતત રક્ષા કરો. ત્વષ્ટાનું અતિ દુર્ધર તેજ, જેનાથી વૃત્ર નિર્માણ પામ્યો.
7.94.56
त्वष्ट्रा पुरा तपस्तप्त्वा वर्षायुतशतं तदा ।
वृत्रो विनिर्मितो देवाः प्राप्यानुज्ञां महेश्वरात् ॥ ७.९४.५६ ॥
પૂર્વે ત્વષ્ટાએ સો હજાર વર્ષ તપ કરીને ત્યારે વૃત્ર નિર્માણ કર્યો. હે દેવો, મહેશ્વર પાસેથી અનુજ્ઞા મેળવીને.
7.94.57
शंकरस्य प्रसादाद्वै हन्याद्देवरिपुर्बली ।
नागत्वा शंकरस्थानं भगवान्दृश्यते हरः ॥ ७.९४.५७ ॥
શંકરની કૃપાથી જ બળવાન દેવશત્રુ હણાઈ શકે. શંકરના સ્થાને આવ્યા વિના ભગવાન હર દેખાતા નથી.
7.94.58
दृष्ट्वा जेष्यथ वृत्रं तं क्षिप्रं गच्छत मन्दरम् ।
यत्रास्ते तपसां योनिर्दक्षयज्ञविनाशनः ॥ ७.९४.५८ ॥
તેને જોઈને તમે વૃત્રને જલદી જીતશો; જલદી મંદર પર્વત પર જાઓ, જ્યાં તપોનું મૂળ અને દક્ષયજ્ઞનો વિનાશક છે.
7.94.59
पिनाकी सर्वभूतेशो भगनेत्रनिपातनः ।
ते गत्वा सहिता देवा ब्रह्मणा सह मन्दरम् ॥ ७.९४.५९ ॥
પિનાકી, સર્વભૂતેશ, ભગના નેત્રો પાડનાર. તે દેવો બ્રહ્મા સાથે મંદર પર્વત પર ગયા.
7.94.60
अपश्यंस्तेजसां राशिं सूर्यकोटिसमप्रभम् ।
सोऽब्रवीत्स्वागतं देवा ब्रूत किं करवाण्यहम् ॥ ७.९४.६० ॥
કરોડો સૂર્યોના તેજ સમાન તેજરાશિ તેમણે જોઈ. તે બોલ્યા, 'હે દેવો, સ્વાગત; કહો, હું શું કરું?'
7.94.61
अमोघं दर्शनं मह्यं कामप्राप्तिरतोऽस्तु वः ।
एवमुक्तास्तु ते सर्वे प्रत्युचूस्तं दिवौकसः ॥ ७.९४.६१ ॥
મારું દર્શન વ્યર્થ ન જાઓ, તમને ઇચ્છિત ફળ પ્રાપ્ત થાઓ. એમ કહેવાયા ત્યારે તે સર્વ સ્વર્ગવાસી દેવોએ તેમને ઉત્તર આપ્યો.
7.94.62
हृतौजसां नो वृत्रेण गतिर्भव दिवौकसाम् ।
मूर्तीरीक्षस्व नो देव प्रहारैर्जर्जरीकृताः।
शरणं त्वां प्रपन्नाः स्म गतिर्भव महेश्वर ॥ ७.९४.६२ ॥
વૃત્રે અમારું તેજ હરી લીધું છે; સ્વર્ગવાસી એવા અમારા આશ્રય થાઓ. હે દેવ, પ્રહારોથી જર્જરિત થયેલાં અમારાં રૂપો જુઓ. અમે તમારું શરણ લીધું છે; હે મહેશ્વર, અમારી ગતિ થાઓ.
7.94.63
विदितं वो यथा देवाः कृत्येयं सुमहाबला। ॥ ७.९४.६३ ॥
હે દેવો, આ કૃત્યા અત્યંત બળવાન છે એ તમે જાણો છો.
7.94.64
त्वष्टुस्तेजोभवा घोरा दुर्निवार्याऽकृतात्मभिः ।
अवश्यं तु मया कार्यं साह्यं सर्वदिवौकसाम्। ॥ ७.९४.६४ ॥
ત્વષ્ટાના તેજથી ઉત્પન્ન થયેલી આ ભયંકર છે, અકૃતાત્માઓ માટે દુર્નિવાર્ય છે. સર્વ સ્વર્ગવાસીઓને સહાય કરવી એ મારું અવશ્ય કર્તવ્ય છે.
7.94.65
ममेदं गात्रजं शक्र कवचं गृह्य भास्वरम् ।
बधानानेन मन्त्रेण मानसेन सुरेश्वर। ॥ ७.९४.६५ ॥
હે શક્ર, મારા શરીરમાંથી ઉત્પન્ન થયેલું આ તેજસ્વી કવચ લો. હે સુરેશ્વર, આ માનસ મંત્રથી તેને બાંધો.
7.94.66
वधायासुरमुख्यस्य वृत्रस्य सुरघातिनः ।
इत्युक्त्वा वरदः प्रादाद्वर्म तन्मन्त्रमेव च।
स तेन वर्मणा गुप्तः प्रायाद्वृत्रचमूं प्रति ॥ ७.९४.६६ ॥
અસુરપ્રધાન અને દેવઘાતી વૃત્રના વધ માટે એમ કહીને વરદાતાએ તે કવચ અને તે જ મંત્ર આપ્યો. તે કવચથી સુરક્ષિત થઈને તે વૃત્રની સેના તરફ ગયો.
7.94.67
नानाविधैश्च शस्त्रौघैः पात्यमानैर्महारणे ।
न सन्धिः शक्यते भेत्तुं वर्मबन्धस्य तस्य तु ॥ ७.९४.६७ ॥
મહાયુદ્ધમાં અનેક પ્રકારના શસ્ત્રસમૂહો ફેંકાય તોપણ તે કવચબંધનનો સાંધો ભેદી શકાતો નથી.
7.94.68
स तेन वर्मणा गुप्तो वृत्रं देवरिपुं तदा ।
जघान समरेऽभीतः शक्रो देवाग्रणीस्तदा ॥ ७.९४.६८ ॥
તે કવચથી રક્ષિત, નિર્ભય એવા દેવોના અગ્રણી શક્રે ત્યારે યુદ્ધમાં દેવશત્રુ વૃત્રને હણ્યો.
7.94.69
तं च मन्त्रमयं बन्धं वर्म चाङ्गिरसे ददौ ।
अङ्गिराः प्राह पुत्रस्य मन्त्रज्ञस्य बृहस्पतेः।
बृहस्पतिरथोवाच अग्निवेश्याय धीमते ॥ ७.९४.६९ ॥
તે મંત્રમય બંધન અને કવચ તેમણે અંગિરાને આપ્યાં. અંગિરાએ મંત્રજ્ઞ પુત્ર બૃહસ્પતિને કહ્યું; બૃહસ્પતિએ બુદ્ધિમાન અગ્નિવેશ્યને કહ્યું.
7.94.70
अग्निवेश्यो मम प्रादात्तेन बध्नामि वर्म ते ।
तवाह्य देहरक्षार्थं मन्त्रेण नृपसत्तम ॥ ७.९४.७० ॥
અગ્નિવેશ્યે તે મને આપ્યું હતું. તેના વડે, હે નૃપશ્રેષ્ઠ, તારા દેહરક્ષણ માટે મંત્રથી હું તને કવચ બાંધું છું.
7.94.71
एवमुक्त्वा ततो द्रोणस्तव पुत्रं महाद्युतिम् ।
पुनरे वचः प्राह शनैराचार्यपुङ्गवः ॥ ७.९४.७१ ॥
એમ કહીને આચાર્યોમાં શ્રેષ્ઠ દ્રોણે તમારા મહાતેજસ્વી પુત્રને ફરીથી ધીમેથી આ વચન કહ્યું.
7.94.72
ब्रह्मसूत्रेण बध्नामि कथचं तव भारत ।
हिरण्यगर्भेण यथा बद्धं विष्णोः पुरा रणे ॥ ७.९४.७२ ॥
હે ભારત, પૂર્વે યુદ્ધમાં હિરણ્યગર્ભે વિષ્ણુને બાંધ્યા હતા તેમ, બ્રહ્મસૂત્રથી હું તારું કવચ બાંધું છું.
7.94.73
यथा च ब्रह्मणा बद्धं सङ्ग्रामे तारकामये ।
शक्रस्य कवचं दिव्यं तथा बध्नाम्यहं तव ॥ ७.९४.७३ ॥
તારક યુદ્ધમાં બ્રહ્માએ ઇન્દ્રનું દિવ્ય કવચ બાંધ્યું હતું, તેમ હું તમને કવચ બાંધું છું.
7.94.74
बद्धा तु कवचं तस्य मन्त्रेण विधिपूर्वकम् ।
प्रेषयामास राजानं युद्धाय महते द्विजः ॥ ७.९४.७४ ॥
મંત્ર અને વિધિપૂર્વક તેનું કવચ બાંધીને તે દ્વિજે રાજાને મહાયુદ્ધ માટે મોકલ્યો.
7.94.75
स सन्नद्धो महाबाहुराचार्येण महात्मना ।
प्रस्थितः सहसा राजन्यत्र यातो धनञ्जयः ॥ ७.९४.७५ ॥
હે રાજન્, મહાબાહુ તે મહાત્મા આચાર્ય વડે કવચ ધારણ કરી, ધનંજય જ્યાં ગયો હતો ત્યાં તરત ચાલ્યો.
7.94.76
रथानां च सहस्रेण त्रिगर्तानां प्रहारिणाम् ।
तथा दन्तिसहस्रेण मत्तानां वीर्यशालिनाम् ॥ ७.९४.७६ ॥
પ્રહાર કરનારા ત્રિગર્તોના હજાર રથો સાથે, અને મદોન્મત્ત, પરાક્રમી હજાર હાથીઓ સાથે.
7.94.77
अश्वानां नियुतेनैव तथाऽन्यैश्च महारथैः ।
वृतः प्रायान्महाबाहुरर्जुनस्य रथं प्रति ॥ ७.९४.७७ ॥
એક નિયુત ઘોડાઓ અને અન્ય મહારથીઓથી ઘેરાયેલો તે મહાબાહુ અર્જુનના રથ તરફ ગયો.
7.94.78
नानावादित्रघोषेण यथा वैरोचनिस्तथा ॥ ७.९४.७८ ॥
વિવિધ વાદ્યોના ઘોષ સાથે, જેમ વૈરોચનિ (બલિ) ગયો હતો તેમ તે ગયો.
7.94.79
ततः शब्दो महानासीत्सैन्यानां तव भारत ।
अगाधं प्रस्थितं दृष्ट्वा समुद्रमिव कौरवम् ॥ ७.९४.७९ ॥
હે ભારત, ત્યારે તમારી સેનાઓમાં મોટો કોલાહલ થયો; કૌરવ સેનાને સમુદ્રની જેમ અગાધ રીતે આગળ વધતી જોઈને.