મહાભારત · અધ્યાય 7.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.96.1
राजन्सङ्ग्राममाश्चर्यं शृणु कीर्तयतो मम ।
कुरूणां पाण्डवानां च यथा युद्धमवर्तत ॥ ७.९६.१ ॥
હે રાજન, કૌરવો અને પાંડવો વચ્ચે જે અદ્ભુત યુદ્ધ થયું હતું તે હું વર્ણવું છું, સાંભળો.
7.96.2
भारद्वाजं समासाद्य व्यूहस्य प्रमुखे स्थितम् ।
अयोधयन्रणे पार्था द्रोणानीकं बिभित्सवः ॥ ७.९६.२ ॥
વ્યૂહના અગ્રભાગે ઊભેલા ભારદ્વાજ (દ્રોણ) પાસે પહોંચીને, દ્રોણની સેનાને ભેદવાની ઇચ્છાવાળા પાર્થોએ રણમાં યુદ્ધ કર્યું.
7.96.3
रक्षमाणः स्वथं व्यूहं द्रोणोऽपि सह सैनिकैः ।
अयोधयद्रणे पार्थान्प्रार्थयानो महद्यशः ॥ ७.९६.३ ॥
વ્યૂહનું રક્ષણ કરતા, મહાન યશની આકાંક્ષા રાખતા દ્રોણ પણ પોતાના સૈનિકો સાથે રણમાં પાર્થો સાથે લડ્યા.
7.96.4
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ विराटं दशभिः शरैः ।
अयोधयद्रणे पार्थान्प्रार्थयानो महद्यशः ॥ ७.९६.४ ॥
અવંતીના બે રાજકુમારો વિંદ અને અનુવિંદે દસ બાણોથી વિરાટ પર હુમલો કર્યો અને મહાન યશની આકાંક્ષાથી રણમાં પાર્થો સાથે યુદ્ધ કર્યું.
7.96.5
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ विराटं दशभिः शरैः ।
पराक्रान्तौ पराक्रम्य योधयामास सानुगौ ॥ ७.९६.५ ॥
અવંતીના બે રાજકુમારો વિંદ અને અનુવિંદે દસ બાણોથી વિરાટને ઘેર્યો; પરાક્રમ દાખવી પોતાના અનુચરો સાથે તેની સામે યુદ્ધ કર્યું.
7.96.6
तेषां युद्धं समभवद्दारुणं शोणितोदकम् ।
सिंहस्य द्विपमुख्याभ्यां प्रभिन्नाभ्यां यथा वने ॥ ७.९६.६ ॥
તેમનું યુદ્ધ ભયંકર થયું; લોહી જ પાણી બની ગયું; વનમાં મદમસ્ત બે શ્રેષ્ઠ હાથીઓ સાથે સિંહ લડે તેમ.
7.96.7
बाह्लीकं रभसं युद्धे याज्ञसेनिर्महाबलः ।
आजघ्ने विशिखैस्तीक्ष्णैर्घोरैर्मर्मास्थिभेदिभिः ॥ ७.९६.७ ॥
મહાબલી યાજ્ઞસેનિએ યુદ્ધમાં વેગથી બાહ્લીક પર મર્મસ્થાનો અને હાડકાં ભેદનારાં તીક્ષ્ણ, ઘોર બાણો વડે પ્રહાર કર્યો.
7.96.8
बाह्लीको याज्ञसेनिं तु हेमपुङ्खैः शिलाशितैः ।
आजघान भृशं क्रुद्धो नवभिर्नतपर्वभिः ॥ ७.९६.८ ॥
પરંતુ બાહ્લીક ક્રોધે ભરાઈને યાજ્ઞસેનિ પર સોનાની પાંખોવાળાં, પથ્થર પર ધાર કાઢેલાં, નવ વાંકી ગાંઠોવાળાં બાણો વડે ભારે પ્રહાર કર્યો.
7.96.9
तद्युद्धमभवद्धोरं शरशक्तिसमाकुलम् ।
भीरूणां त्रासजननं शूराणां हर्षवर्धनम् ॥ ७.९६.९ ॥
તે યુદ્ધ બાણો અને શક્તિઓથી ભરાઈને ભયંકર બન્યું; તે ડરપોકોમાં ત્રાસ ઉપજાવતું અને શૂરવીરોનો હર્ષ વધારતું હતું.
7.96.10
ताभ्यां तत्र शरैर्मुक्तैरन्तरिक्षं दिशस्तथा ।
अभवत्संवृतं सर्वं न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ७.९६.१० ॥
ત્યાં તે બંનેએ છોડેલાં બાણોથી આકાશ અને દિશાઓ ઢંકાઈ ગયાં; બધું છવાઈ ગયું અને કંઈ પણ પરખાયું નહીં.
7.96.11
शैब्यो गोवासनो युद्धे काश्यपुत्रं महारथम् ।
ससैन्यो योधयामास गजः प्रतिगजं यथा ॥ ७.९६.११ ॥
શૈબ્ય ગોવાસને યુદ્ધમાં સૈન્ય સાથે કાશ્યપપુત્ર મહારથી સાથે લડ્યો, જેમ એક હાથી બીજા હાથી સામે લડે.
7.96.12
बाह्लीकराजः सङ्क्रुद्धो द्रौपदेयान्महारथान् ।
मनः पञ्चेन्द्रियाणीव शुशुभे योधयन्रणे ॥ ७.९६.१२ ॥
બાહ્લીક રાજા અત્યંત ક્રોધે ભરાઈને યુદ્ધમાં દ્રૌપદીના પુત્ર મહારથીઓ સાથે લડતા, પાંચ ઇન્દ્રિયો વચ્ચે મન શોભે તેમ શોભ્યા.
7.96.13
अयोधयंस्ते सुभृशं तं शरौघैः समन्ततः ।
इन्द्रियाणि यथा देहं शश्वद्देहवतां वर ॥ ७.९६.१३ ॥
તેમણે બાણોના સમૂહથી તેને ચારે બાજુથી અતિશય રોક્યો; જેમ દેહધારીઓની ઇન્દ્રિયો સદા દેહને ઘેરી રહે છે, તેમ, હે શ્રેષ્ઠ.
7.96.14
वार्ष्णेयं सात्यकिं युद्धे पुत्रो दुःशासनस्तव ।
आजघ्ने सायकैस्तीक्ष्णैर्नवभिर्नतपर्वभिः ॥ ७.९६.१४ ॥
તમારા પુત્ર દુઃશાસને યુદ્ધમાં વૃષ્ણિવંશી સાત્યકિને નવ તીક્ષ્ણ, વાંકા પર્વવાળા બાણોથી પ્રહાર કર્યો.
7.96.15
सोऽतिविद्धो बलवता महेष्वासेन धन्विना ।
ईषन्मूर्च्छां जगामाशु सात्यकिः सत्यविक्रमः ॥ ७.९६.१५ ॥
બળવાન મહાધનુર્ધરના બાણોથી અતિશય વિંધાયેલો સત્યપરાક્રમી સાત્યકિ તરત જ કંઈક મૂર્છિત થયો.
7.96.16
समाश्वस्तस्तु वार्ष्णेयस्तव पुत्रं महारथम् ।
विव्याध दशभिस्तूर्णं सायकैः कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.९६.१६ ॥
સ્વસ્થ થયેલા વૃષ્ણિવીરે તમારા મહારથી પુત્રને કંક પક્ષીના પાંખવાળા દસ બાણોથી તરત વીંધ્યો.
7.96.17
तावन्योन्यं दृढं विद्धावन्योन्यशरपीडितौ ।
रजेतुः समरे राजन्पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ७.९६.१७ ॥
એકબીજાને દૃઢ રીતે વીંધીને, એકબીજાના બાણોથી પીડિત થયેલા તે બંને, હે રાજન્, યુદ્ધમાં ખીલેલા કેસૂડાના વૃક્ષો જેવા શોભ્યા.
7.96.18
अलम्बुसस्तु सङ्क्रुद्धः कृन्तिभोजशरार्दितः ।
अशोभत भृशं लक्ष्म्या पुष्पाढ्य इव किंशुकः ॥ ७.९६.१८ ॥
પરંતુ ક્રોધે ભરાયેલો અલંબુષ કૃંતિભોજના બાણોથી પીડાઈને ફૂલોથી ભરેલા કેસૂડા જેવો અતિશય શોભ્યો.
7.96.19
कुन्तिभोजं ततो रक्षो विद्ध्वा बहुभिरायसैः ।
अनदद्भैरवं नादं वाहिन्याः प्रमुखे तव ॥ ७.९६.१९ ॥
પછી તે રાક્ષસે કુંતિભોજને અનેક લોખંડી બાણોથી વીંધીને તારી સેનાના અગ્રભાગમાં ભયંકર ગર્જના કરી.
7.96.20
ततस्तौ समरे शूरौ योधयन्तौ परस्परम् ।
ददृशुः सर्वसैन्यानि शक्रजम्भौ यथा पुरा ॥ ७.९६.२० ॥
પછી યુદ્ધમાં પરસ્પર લડતા તે બંને શૂરવીરોને સર્વ સેનાઓએ પૂર્વે ઇન્દ્ર અને જંભની જેમ જોયા.
7.96.21
शकुनिं रभसं युद्धे कृतवैरं च भारत ।
माद्रीपुत्रौ च संरब्धौ शरैश्चार्दयतां भृशम् ॥ ७.९६.२१ ॥
હે ભારત! યુદ્ધમાં વેર ધરાવતા શકુનિ પર ક્રોધિત માદ્રીના બંને પુત્રોએ વેગથી બાણો વડે અત્યંત પ્રહાર કર્યો.
7.96.22
तुमुलः स महान्राजन्प्रावर्तत जनक्षयः ।
त्वया सञ्जनितोऽत्यर्थं कर्णेन च विवर्धितः ॥ ७.९६.२२ ॥
હે રાજન! તારા દ્વારા અત્યંત સર્જાયેલો અને કર્ણ દ્વારા વધારાયેલો તે ભીષણ મહાજનસંહાર શરૂ થયો.
7.96.23
रक्षितस्तव पुत्रैश्च क्रोधमूलो हुताशनः ।
य इमां पृथिवीं राजन्दग्धुं सर्वां समुद्यतः ॥ ७.९६.२३ ॥
તારા પુત્રો દ્વારા રક્ષિત, ક્રોધમાં મૂળ ધરાવતો તે અગ્નિ, હે રાજન, આ સમગ્ર પૃથ્વીને બાળવા તૈયાર છે.
7.96.24
शकुनिः पाण्डुपुत्राभ्यां कृतः स विमुखः शरैः ।
न स्म जानाति कर्तव्यं युद्धे किञ्चित्पराक्रमम् ॥ ७.९६.२४ ॥
પાંડુપુત્રોએ બાણો વડે શકુનિને પીઠ ફેરવાવી દીધો; યુદ્ધમાં તે કયો પરાક્રમ કરવો જોઈએ તે પણ જાણતો નથી.
7.96.25
विमुखं चैनमालोक्य माद्रीपुत्रौ महारथौ ।
ववर्षतुः पुनर्बाणैर्यथा मेघौ महागिरिम् ॥ ७.९६.२५ ॥
તેને પીઠ બતાવતો જોઈને માદ્રીના બે મહારથી પુત્રોએ ફરી બાણોની વર્ષા કરી, જેમ બે મેઘ મહાપર્વત પર વરસે.
7.96.26
स वध्यमानो बहुभिः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
सम्प्रायाज्जवनैरश्वैर्द्रोणानीकाय सौबलः ॥ ७.९६.२६ ॥
વાંકા ગાંઠવાળા અનેક બાણોથી વીંધાયેલો તે સૌબલ (શકુનિ) વેગવાન ઘોડાઓ સાથે દ્રોણની સેના તરફ ગયો.
7.96.27
घटोत्कचस्तथा शूरं राक्षसं तमलामुधम् ।
अभ्ययाद्रभसं युद्धे वेगमास्थाय मध्यमम् ॥ ७.९६.२७ ॥
એવી જ રીતે ઘટોત્કચે તે શૂર રાક્ષસ અલાયુધ પર યુદ્ધમાં વેગથી આક્રમણ કર્યું, મધ્યમ ગતિ અપનાવીને.
7.96.28
तयोर्युद्धं महाराज चित्ररूपमिवाभवत् ।
यादृशं हि पुरावृत्तं रामरावणयोर्मृधे ॥ ७.९६.२८ ॥
હે મહારાજ, તે બંનેનું યુદ્ધ વિચિત્ર રૂપવાળું બન્યું, જેવું પૂર્વે રામ અને રાવણ વચ્ચે થયું હતું.
7.96.29
ततो युधिष्ठिरो राजा मद्रराजानमाहवे ।
विद्ध्वा पञ्चाशता बाणैः पुनर्विव्याध सप्तभिः ॥ ७.९६.२९ ॥
પછી રાજા યુધિષ્ઠિરે યુદ્ધમાં મદ્રરાજને પચાસ બાણોથી વીંધ્યો અને ફરી સાત બાણોથી વીંધ્યો.
7.96.30
ततः प्रववृते युद्धं तयोरत्यद्भुतं नृप ।
यथा पूर्वं महद्युद्धं शम्बरामरराजयोः ॥ ७.९६.३० ॥
પછી, હે નૃપ, તે બંને વચ્ચે અત્યંત અદ્ભુત યુદ્ધ શરૂ થયું, જેમ પૂર્વે શંબર અને દેવરાજ વચ્ચે મહાન યુદ્ધ થયું હતું.
7.96.31
विविंशतिश्चित्रसेनो विकर्णश्च तवात्मजः ।
अयोधयन्भीमसेनं महत्या सेनया वृताः ॥ ७.९६.३१ ॥
વિવિંશતિ, ચિત્રસેન અને તમારો પુત્ર વિકર્ણ મહાન સેનાથી ઘેરાયેલા ભીમસેન સામે લડવા લાગ્યા.