ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.96.1
राजन्सङ्ग्राममाश्चर्यं शृणु कीर्तयतो मम ।
कुरूणां पाण्डवानां च यथा युद्धमवर्तत ॥ ७.९६.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਅਦਭੁਤ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਰਣਨ ਰਾਹੀਂ ਸੁਣੋ।
7.96.2
भारद्वाजं समासाद्य व्यूहस्य प्रमुखे स्थितम् ।
अयोधयन्रणे पार्था द्रोणानीकं बिभित्सवः ॥ ७.९६.२ ॥
ਵਿਊਹ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਾਰਥਾਂ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
7.96.3
रक्षमाणः स्वथं व्यूहं द्रोणोऽपि सह सैनिकैः ।
अयोधयद्रणे पार्थान्प्रार्थयानो महद्यशः ॥ ७.९६.३ ॥
ਵਿਊਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।
7.96.4
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ विराटं दशभिः शरैः ।
अयोधयद्रणे पार्थान्प्रार्थयानो महद्यशः ॥ ७.९६.४ ॥
ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਿੰਦ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦ ਨੇ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਰਾਟ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਲੜੇ।
7.96.5
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ विराटं दशभिः शरैः ।
पराक्रान्तौ पराक्रम्य योधयामास सानुगौ ॥ ७.९६.५ ॥
ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਿੰਦ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦ ਨੇ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਰਾਟ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ; ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਨਾਲ ਲੜੇ।
7.96.6
तेषां युद्धं समभवद्दारुणं शोणितोदकम् ।
सिंहस्य द्विपमुख्याभ्यां प्रभिन्नाभ्यां यथा वने ॥ ७.९६.६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੁੱਧ ਭਿਆਨਕ ਹੋਇਆ; ਲਹੂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਬਣ ਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੇਰ ਲੜਦਾ ਹੈ।
7.96.7
बाह्लीकं रभसं युद्धे याज्ञसेनिर्महाबलः ।
आजघ्ने विशिखैस्तीक्ष्णैर्घोरैर्मर्मास्थिभेदिभिः ॥ ७.९६.७ ॥
ਮਹਾਬਲੀ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨਿ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹ੍ਲੀਕ ਉੱਤੇ ਮਰਮ-ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ, ਭਿਆਨਕ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
7.96.8
बाह्लीको याज्ञसेनिं तु हेमपुङ्खैः शिलाशितैः ।
आजघान भृशं क्रुद्धो नवभिर्नतपर्वभिः ॥ ७.९६.८ ॥
ਪਰ ਬਾਹ੍ਲੀਕ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨਿ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ, ਨੌਂ ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਪੋਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
7.96.9
तद्युद्धमभवद्धोरं शरशक्तिसमाकुलम् ।
भीरूणां त्रासजननं शूराणां हर्षवर्धनम् ॥ ७.९६.९ ॥
ਉਹ ਯੁੱਧ ਬਾਣਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਡਰਪੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸੂਰਿਆਂ ਦਾ ਹਰਸ਼ ਵਧਾਉਂਦਾ ਸੀ।
7.96.10
ताभ्यां तत्र शरैर्मुक्तैरन्तरिक्षं दिशस्तथा ।
अभवत्संवृतं सर्वं न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ७.९६.१० ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉੱਥੇ ਛੱਡੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਢਕੀਆਂ ਗਈਆਂ; ਸਭ ਕੁਝ ਛਿਪ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਪਛਾਣਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕਿਆ।
7.96.11
शैब्यो गोवासनो युद्धे काश्यपुत्रं महारथम् ।
ससैन्यो योधयामास गजः प्रतिगजं यथा ॥ ७.९६.११ ॥
ਸ਼ੈਬ੍ਯ ਗੋਵਾਸਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਕਾਸ਼ਯਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਥੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਦੂਜੇ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਭਿੜਦਾ ਹੈ।
7.96.12
बाह्लीकराजः सङ्क्रुद्धो द्रौपदेयान्महारथान् ।
मनः पञ्चेन्द्रियाणीव शुशुभे योधयन्रणे ॥ ७.९६.१२ ॥
ਬਾਹ੍ਲੀਕ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਨ ਵਾਂਗ ਸੋਹਿਆ।
7.96.13
अयोधयंस्ते सुभृशं तं शरौघैः समन्ततः ।
इन्द्रियाणि यथा देहं शश्वद्देहवतां वर ॥ ७.९६.१३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਝੜੀਆਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਰੋਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਸਦਾ ਦੇਹ ਨੂੰ ਘੇਰੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
7.96.14
वार्ष्णेयं सात्यकिं युद्धे पुत्रो दुःशासनस्तव ।
आजघ्ने सायकैस्तीक्ष्णैर्नवभिर्नतपर्वभिः ॥ ७.९६.१४ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਨੌਂ ਤਿੱਖੇ, ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
7.96.15
सोऽतिविद्धो बलवता महेष्वासेन धन्विना ।
ईषन्मूर्च्छां जगामाशु सात्यकिः सत्यविक्रमः ॥ ७.९६.१५ ॥
ਬਲਵਾਨ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸਤਿਆਪਰਾਕਰਮੀ ਸਾਤਯਕੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਕੁਝ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
7.96.16
समाश्वस्तस्तु वार्ष्णेयस्तव पुत्रं महारथम् ।
विव्याध दशभिस्तूर्णं सायकैः कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.९६.१६ ॥
ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਹਾਰਥੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕੰਕ ਪੰਛੀ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.96.17
तावन्योन्यं दृढं विद्धावन्योन्यशरपीडितौ ।
रजेतुः समरे राजन्पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ७.९६.१७ ॥
ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੱਸ ਕੇ ਵਿੰਨ੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਢਾਕ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭੇ।
7.96.18
अलम्बुसस्तु सङ्क्रुद्धः कृन्तिभोजशरार्दितः ।
अशोभत भृशं लक्ष्म्या पुष्पाढ्य इव किंशुकः ॥ ७.९६.१८ ॥
ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰਿਆ ਅਲੰਬੁਸ਼ ਕ੍ਰਿੰਤਿਭੋਜ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਢਾਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਭਿਆ।
7.96.19
कुन्तिभोजं ततो रक्षो विद्ध्वा बहुभिरायसैः ।
अनदद्भैरवं नादं वाहिन्याः प्रमुखे तव ॥ ७.९६.१९ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਤੇਰੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਨਾ ਕੀਤੀ।
7.96.20
ततस्तौ समरे शूरौ योधयन्तौ परस्परम् ।
ददृशुः सर्वसैन्यानि शक्रजम्भौ यथा पुरा ॥ ७.९६.२० ॥
ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਰਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਜੰਭ ਵਾਂਗ ਵੇਖਿਆ।
7.96.21
शकुनिं रभसं युद्धे कृतवैरं च भारत ।
माद्रीपुत्रौ च संरब्धौ शरैश्चार्दयतां भृशम् ॥ ७.९६.२१ ॥
ਹੇ ਭਰਤ! ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
7.96.22
तुमुलः स महान्राजन्प्रावर्तत जनक्षयः ।
त्वया सञ्जनितोऽत्यर्थं कर्णेन च विवर्धितः ॥ ७.९६.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਰਨ ਵੱਲੋਂ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਵਿਨਾਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
7.96.23
रक्षितस्तव पुत्रैश्च क्रोधमूलो हुताशनः ।
य इमां पृथिवीं राजन्दग्धुं सर्वां समुद्यतः ॥ ७.९६.२३ ॥
ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹ ਵਾਲੀ ਉਹ ਅੱਗ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
7.96.24
शकुनिः पाण्डुपुत्राभ्यां कृतः स विमुखः शरैः ।
न स्म जानाति कर्तव्यं युद्धे किञ्चित्पराक्रमम् ॥ ७.९६.२४ ॥
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੀ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
7.96.25
विमुखं चैनमालोक्य माद्रीपुत्रौ महारथौ ।
ववर्षतुः पुनर्बाणैर्यथा मेघौ महागिरिम् ॥ ७.९६.२५ ॥
ਉਸਨੂੰ ਪਿੱਠ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਰਥੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਬੱਦਲ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵਰ੍ਹਦੇ ਹਨ।
7.96.26
स वध्यमानो बहुभिः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
सम्प्रायाज्जवनैरश्वैर्द्रोणानीकाय सौबलः ॥ ७.९६.२६ ॥
ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
7.96.27
घटोत्कचस्तथा शूरं राक्षसं तमलामुधम् ।
अभ्ययाद्रभसं युद्धे वेगमास्थाय मध्यमम् ॥ ७.९६.२७ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਉਸ ਸੂਰਬੀਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਲਾਯੁਧ ਉੱਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੇਗ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਮੱਧਮ ਗਤੀ ਅਪਣਾ ਕੇ।
7.96.28
तयोर्युद्धं महाराज चित्ररूपमिवाभवत् ।
यादृशं हि पुरावृत्तं रामरावणयोर्मृधे ॥ ७.९६.२८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਯੁੱਧ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਸੀ।
7.96.29
ततो युधिष्ठिरो राजा मद्रराजानमाहवे ।
विद्ध्वा पञ्चाशता बाणैः पुनर्विव्याध सप्तभिः ॥ ७.९६.२९ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਜ ਨੂੰ ਪੰਜਾਹ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੱਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.96.30
ततः प्रववृते युद्धं तयोरत्यद्भुतं नृप ।
यथा पूर्वं महद्युद्धं शम्बरामरराजयोः ॥ ७.९६.३० ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਦਭੁਤ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੰਬਰ ਅਤੇ ਦੇਵਰਾਜ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਸੀ।
7.96.31
विविंशतिश्चित्रसेनो विकर्णश्च तवात्मजः ।
अयोधयन्भीमसेनं महत्या सेनया वृताः ॥ ७.९६.३१ ॥
ਵਿਵਿੰਸ਼ਤੀ, ਚਿੱਤਰਸੇਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਕਰਣ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਭੀਮਸੇਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲੱਗੇ।