ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.97.1
तथा तस्मिन्प्रवृत्ते तु सङ्ग्रमे रोमहर्षणे ।
कौरवेयांस्त्रिधाभूतान्पाण्डवाः समुपाद्रवन् ॥ ७.९७.१ ॥
ଏହିପରି ରୋମାଞ୍ଚକର ସେହି ସଂଗ୍ରାମ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ, ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କୌରବମାନଙ୍କ ଉପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
7.97.2
जलसन्धं महाबाहुं भीमसेनोऽभ्यवर्तत ।
युधिष्ठिरः सहानीकः कृतवर्माणमाहवे ॥ ७.९७.२ ॥
ମହାବାହୁ ଜୟଦ୍ରଥ ଆଡ଼କୁ ଭୀମସେନ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ସେନା ସହିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯୁଦ୍ଧରେ କୃତବର୍ମା ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
7.97.3
किरंस्तु शरवर्षाणि रोचमान इवांशुमान् ।
धृष्टद्युम्नो महाराज द्रोणमभ्यद्रवद्रणे ॥ ७.९७.३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଶରବର୍ଷଣ କରି ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
7.97.4
ततः प्रववृते युद्धं त्वरतां सर्वधन्विनाम् ।
कुरूणां पाण्डवानां च सङ्क्रुद्धानां परस्परम् ॥ ७.९७.४ ॥
ତା'ପରେ କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପରସ୍ପର ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ଓ ତ୍ୱରାଶୀଳ ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
7.97.5
सङ्क्षये तु तथाभूते वर्तमाने महाभये ।
द्वन्दवीभूतेषु सैन्येषु युध्यमानेष्वभीतवत् ॥ ७.९७.५ ॥
ଏହିପରି ମହାଭୟଙ୍କର ସଂହାର ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ସେନାମାନେ ଯୋଡ଼ାରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ନିର୍ଭୟ ପରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
7.97.6
द्रोणः पाञ्चालपुत्रेण बली बलवता सह ।
यदक्षिपत्पृषत्कौघांस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.९७.६ ॥
ବଳବାନ ଦ୍ରୋଣ ବଳବାନ ପାଞ୍ଚାଳପୁତ୍ର ସହ ଯେଉଁ ଶରଧାରା ଛାଡ଼ିଲେ, ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା।
7.97.7
पुण्डरीकवनानीव विध्वस्तानि समन्ततः ।
चक्राते द्रोणपाञ्चाल्यौ नृणां शीर्षाण्यनेकशः ॥ ७.९७.७ ॥
ପଦ୍ମବନ ଯେପରି ସବୁ ପଟେ ଦଳିତ ହୁଏ, ସେହିପରି ଦ୍ରୋଣ ଓ ପାଞ୍ଚାଳ-ପୁତ୍ର ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଲେ।
7.97.8
विनिकीर्णानि वीराणामनीकेषु समन्ततः ।
वस्त्राभरणशस्त्राणि ध्वजवर्मायुधानि च ॥ ७.९७.८ ॥
ବୀରମାନଙ୍କ ସେନାରେ ସବୁଆଡେ ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର, ଶସ୍ତ୍ର, ଧ୍ୱଜ, କବଚ ଓ ଆୟୁଧ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲା।
7.97.9
तपनीयतनुत्राणाः संसिक्ता रुधिरेण च ।
कोविदारा इवाभान्ति पुष्पितास्तत्र भारत।
तावकाः समरे योधाः पाण्डवेयाश्च विक्षताः ॥ ७.९७.९ ॥
ସୁନାକବଚ ପିନ୍ଧି, ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ସେମାନେ ସେଠାରେ ଫୁଟିଥିବା କୋବିଦାର ବୃକ୍ଷ ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ। ହେ ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମର ଯୋଦ୍ଧା ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ।
7.97.10
कुञ्जराश्वनरान्ये पातयन्ति स्म पत्रिभिः ।
तालमात्राणि चापानि विकर्षन्तो महारथाः ॥ ७.९७.१० ॥
ତାଳ ପରି ବଡ଼ ଧନୁ ଟାଣି ମହାରଥୀମାନେ ବାଣରେ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପାଡ଼ି ଦେଉଥିଲେ।
7.97.11
असिचर्माणि चापानि शिरांशि कवचानि च ।
विप्रकीर्यन्त शूराणां सम्प्रहारे महात्मनाम् ॥ ७.९७.११ ॥
ମହାତ୍ମା ବୀରମାନଙ୍କ ସଂଘର୍ଷରେ ଖଡ୍ଗ, ଢାଲ, ଧନୁ, ମୁଣ୍ଡ ଓ କବଚ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଉଥିଲା।
7.97.12
उत्थितान्यगणेयानि कबन्धानि समन्ततः ।
अदृश्यन्त महाराज तस्मिन्परमसङ्कुले ॥ ७.९७.१२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେହି ଅତି ସଂକୁଳ ରଣଭୂମିରେ ସବୁଆଡେ ଅଗଣିତ ଧଡ଼ ଉଠି ଠିଆ ହୋଇଥିବାର ଦେଖାଗଲା।
7.97.13
गृध्राः कङ्का बकाः श्येना वायसा जम्बुकास्तथा ।
बहुशः पिशिताशाश्च तत्रादृश्यन्त मारिष ॥ ७.९७.१३ ॥
ଶାଗୁଣା, କଙ୍କ ପକ୍ଷୀ, ବଗ, ବାଜ, କାଉ ଓ ଶିଆଳ — ମାଂସଭୋଜୀ ଜୀବମାନେ ସେଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ହେ ମାନ୍ୟ।
7.97.14
भक्षयन्तश्च मांसानि पिबन्तश्चापि शोणितम् ।
विलुम्पमानाः केशांश्च मज्जाश्च बहुधा नृप ॥ ७.९७.१४ ॥
ମାଂସ ଖାଉ, ରକ୍ତ ପିଉ, କେଶ ଓ ମଜ୍ଜାକୁ ନାନା ପ୍ରକାରେ ଟାଣି ଛିଣ୍ଡାଉ, ହେ ନୃପ।
7.97.15
आकर्षन्तः शरीराणि शरीरावयवांस्तथा ।
नराश्वगजसङ्घानां शिरांशि च ततस्ततः ॥ ७.९७.१५ ॥
ଶରୀର ଓ ଶରୀରାଙ୍ଗ ଟାଣି, ଏବଂ ନର, ଅଶ୍ୱ ଓ ଗଜ ସମୂହର ମୁଣ୍ଡ ଏଣେତେଣେ ଟାଣି।
7.97.16
कृतास्त्रा रणशिक्षाभिर्दीक्षिता रणशालिनः ।
रणे जयं प्रार्थयाना भृशं युयुधिरे तदा ॥ ७.९७.१६ ॥
ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ରଣଶିକ୍ଷାରେ ଦୀକ୍ଷିତ, ରଣଗର୍ବୀ — ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ଇଚ୍ଛା କରି ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଲଢ଼ିଲେ।
7.97.17
असिमार्गान्बहुविधान्विचेरुः सैनिका रणे ।
ऋष्टिभिः शक्तिभिः प्रासैः शूलतोमरपट्टसैः ॥ ७.९७.१७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସୈନିକମାନେ ନାନା ପ୍ରକାର ଖଡ୍ଗ-ଆଘାତ କରି ବୁଲିଲେ; ଋଷ୍ଟି, ଶକ୍ତି, ପ୍ରାସ, ଶୂଳ, ତୋମର ଓ ପଟ୍ଟିଶ ସହିତ।
7.97.18
गदाभिः परिघैश्चान्यैरायुधैश्च भुजैरपि ।
अन्योन्यं जघ्निरे क्रुद्धा युद्धरङ्गता नराः ॥ ७.९७.१८ ॥
ଗଦା, ପରିଘ ଓ ଅନ୍ୟ ଆୟୁଧ ଏବଂ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧରଙ୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା କ୍ରୁଦ୍ଧ ନରମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
7.97.19
रथिनो रथिभिः सार्धमश्वारोहाश्च सादिभिः ।
मातङ्गा वरमातङ्गैः पदाताश्च पदातिभिः ॥ ७.९७.१९ ॥
ରଥୀମାନେ ରଥୀମାନଙ୍କ ସହ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନଙ୍କ ସହ, ଗଜାରୋହୀମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଜମାନଙ୍କ ସହ, ପଦାତିମାନେ ପଦାତିମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
7.97.20
क्षीबा इवान्ये चोन्मत्ता रङ्गेष्विव च वारणाः ।
उच्चुक्रुशुरथान्योन्यं जघ्नुरन्योन्यमेव च ॥ ७.९७.२० ॥
ଅନ୍ୟ ହାତୀମାନେ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ପରି, ରଙ୍ଗଭୂମିରେ ଥିବା ପରି, ଚିତ୍କାର କରି ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
7.97.21
वर्तमाने तथा युद्धे निर्मर्यादे विशाम्पते ।
धृष्टद्युम्नो हयानश्चैर्द्रोणस्य व्यत्यमिश्रयत् ॥ ७.९७.२१ ॥
ହେ ବିଶାମ୍ପତି, ଏହିପରି ମର୍ଯ୍ୟାଦାହୀନ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ମିଶାଇଦେଲେ।
7.97.22
ते हयाः साध्वशोभन्त मिश्रिता वातरंहसः ।
पारावतसवर्णाश्च रक्तशोणाश्च संयुगे ॥ ७.९७.२२ ॥
ବାୟୁବେଗ ସେହି ଘୋଡ଼ାମାନେ, ପାରାବତ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ଯୁଦ୍ଧରେ ମିଶି ଭଲରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ।
7.97.23
पारावतसवर्णास्ते रक्तशोणविमिश्रिताः ।
हयाः शुशुभिरे राजन्मेघा इव सविद्युतः ॥ ७.९७.२३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପାରାବତ ରଙ୍ଗର ସେହି ଘୋଡ଼ାମାନେ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ସହ ମିଶି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସହିତ ମେଘ ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ।
7.97.24
धृष्टद्युम्नस्तु सम्प्रेक्ष्य द्रोणमभ्याशमागतम् ।
असिचर्माददे वीरो धनुरुत्सृज्य भारत ॥ ७.९७.२४ ॥
ମାତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆସିବାର ଦେଖି, ହେ ଭାରତ, ବୀର ଧନୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଲ ଧରିଲେ।
7.97.25
चिकीर्षुर्दुष्करं कर्म पार्षतः परवीरहा ।
ईषायाः समतिक्रम्य द्रोणस्य रथमाविशत् ॥ ७.९७.२५ ॥
ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ଶତ୍ରୁବୀରହନ୍ତା ପାର୍ଷତ ଈଷା ଅତିକ୍ରମ କରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ରଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
7.97.26
अतिष्ठद्युगमध्ये स युगसन्नहनेषु च ।
जघनार्धेषु चाश्वानां तत्सैन्यान्यभ्यपूजयन् ॥ ७.९७.२६ ॥
ସେ ଜୁଆଳିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ଜୁଆଳି ବନ୍ଧନରେ ଏବଂ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ପଛଭାଗରେ ଠିଆ ହେଲେ; ସେହି ସେନାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
7.97.27
खङ्गेन चरतस्तस्य शोणाश्वानधितिष्ठतः ।
न ददार्शान्तरं द्रोणस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.९७.२७ ॥
ଖଡ଼୍ଗ ସହ ବିଚରଣ କରୁଥିବା, ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କଠାରେ ଦ୍ରୋଣ କୌଣସି ଫାଙ୍କ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ; ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା।
7.97.28
यथा श्येनस्य पतनं वनेष्वामिषगृद्धिनः ।
तथैवासीदभीसारस्तस्य द्रोणं जिघांसतः ॥ ७.९७.२८ ॥
ଅରଣ୍ୟରେ ମାଂସଲୋଭୀ ବାଜର ଝାଁପ ପରି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ତାଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ହେଲା।
7.97.29
ततः शरशतेनास्य शतचन्द्रं समाक्षिपत् ।
द्रोणो द्रुपद पुत्रस्य खङ्गं च दशभिः शरैः ॥ ७.९७.२९ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ ଶହେ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଶତଚନ୍ଦ୍ର ଢାଲ ଖସାଇଦେଲେ; ଦ୍ରୁପଦ ପୁତ୍ରର ଖଡ଼୍ଗକୁ ଦଶ ବାଣରେ।
7.97.30
हयांश्चैव चतुःषष्ट्या शराणां जघ्निवान्बली ।
ध्वजं छत्रं च भल्लाभ्यां तथा तौ पार्ष्णिसारथी ॥ ७.९७.३० ॥
ବଳବାନ ଦ୍ରୋଣ ଚଉଷଠି ବାଣରେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମାରିଲେ; ଦୁଇଟି ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ଧ୍ୱଜ ଏବଂ ଛତ୍ର; ସେହିପରି ସେ ଦୁହିଁଙ୍କୁ, ପଛ ରକ୍ଷକ ଓ ସାରଥିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
7.97.31
अथास्मै त्वरितो बाणमपरं जीवितान्तकम् ।
धृष्टद्युम्नाय चिक्षेप वज्रं वज्रधरो यथा ॥ ७.९७.३१ ॥
ଏବେ ସେ ଶୀଘ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଉପରେ ଆଉ ଏକ ପ୍ରାଣନାଶକ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ଯେପରି ବଜ୍ରଧର (ଇନ୍ଦ୍ର) ବଜ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରନ୍ତି।
7.97.32
तं चतुर्दशभिस्तीक्ष्णैर्बाणैश्चिच्छेद सात्यकिः ।
ग्रस्तमाचार्यमुख्येन धृष्टद्युम्नं व्यमोचयत् ॥ ७.९७.३२ ॥
ସାତ୍ୟକି ଚଉଦଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଛେଦନ କଲେ; ଆଚାର୍ଯ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ଗ୍ରାସରେ ପଡ଼ିଥିବା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
7.97.33
सिंहेनेव मृगं ग्रस्तं नरसिंहेन मारिष ।
द्रोणाद्वै मोचयामास पाञ्चाल्यं शिनिपुङ्गवः ॥ ७.९७.३३ ॥
ହେ ମାରିଷ! ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇଥିବା ହରିଣକୁ ଯେପରି ମୁକ୍ତ କରାଯାଏ, ସେହିପରି ନରସିଂହ ଶିନି ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ (ସାତ୍ୟକି) ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ ପାଞ୍ଚାଳ୍ୟଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
7.97.34
सात्यकिं प्रेक्ष्य गोप्तारं पाञ्चाल्यं च महाहवे ।
शराणां त्वरितो द्रोणः षड्विंशत्या समार्पयत् ॥ ७.९७.३४ ॥
ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୟକି ଓ ପାଞ୍ଚାଳ୍ୟଙ୍କ ରକ୍ଷକଙ୍କୁ ଦେଖି ଦ୍ରୋଣ ଶୀଘ୍ର ଛବିଶଟି ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
7.97.35
ततो द्रोणं शिनेः पौत्रो ग्रसन्तमपि सृञ्जयान् ।
प्रत्यविध्यच्छितैर्बाणैः षड्विंशत्या स्तनान्तरे ॥ ७.९७.३५ ॥
ତେବେ ଶିନିଙ୍କ ପୌତ୍ର (ସାତ୍ୟକି) ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କରୁଥିବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଛବିଶଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆଘାତ କଲେ।
7.97.36
ततः सर्वे रथास्तूर्णं पाञ्चाल्या जयगृद्धिनः ।
सात्वताभिसृते द्रोणे धृष्टद्युम्नमवाक्षिपन् ॥ ७.९७.३६ ॥
ତେବେ ଜୟଲିପ୍ସୁ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ରଥ ଶୀଘ୍ର, ସାତ୍ଵତ (ସାତ୍ୟକି) ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିବା ସମୟରେ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।