มหาภารตะ · อัธยายะ 7.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.97.1
तथा तस्मिन्प्रवृत्ते तु सङ्ग्रमे रोमहर्षणे ।
कौरवेयांस्त्रिधाभूतान्पाण्डवाः समुपाद्रवन् ॥ ७.९७.१ ॥
เมื่อการสู้รบอันน่าสยดสยองนั้นเริ่มขึ้นดังนี้ ปาณฑพก็เข้าโจมตีเการพซึ่งแยกกันเป็นสามกลุ่ม
7.97.2
जलसन्धं महाबाहुं भीमसेनोऽभ्यवर्तत ।
युधिष्ठिरः सहानीकः कृतवर्माणमाहवे ॥ ७.९७.२ ॥
ภีมเสนมุ่งเข้าหาชยัทรถผู้มีแขนทรงพลัง ส่วนยุธิษฐิรพร้อมกองทัพของตนก็เข้าต่อสู้กับกฤตวรมันในการรบ
7.97.3
किरंस्तु शरवर्षाणि रोचमान इवांशुमान् ।
धृष्टद्युम्नो महाराज द्रोणमभ्यद्रवद्रणे ॥ ७.९७.३ ॥
ธฤษฏทยุมน์ส่องแสงดุจพระอาทิตย์ ซัดลูกศรลงมาเป็นห่าฝน ข้าแต่มหาราช ได้พุ่งเข้าหาโทรณะในสนามรบ
7.97.4
ततः प्रववृते युद्धं त्वरतां सर्वधन्विनाम् ।
कुरूणां पाण्डवानां च सङ्क्रुद्धानां परस्परम् ॥ ७.९७.४ ॥
จากนั้นการรบก็เริ่มขึ้น ระหว่างเการพกับปาณฑพ ผู้ยิงธนูทั้งปวงรีบเร่งเข้าสู้ ต่างฝ่ายต่างโกรธเคืองกันและกัน
7.97.5
सङ्क्षये तु तथाभूते वर्तमाने महाभये ।
द्वन्दवीभूतेषु सैन्येषु युध्यमानेष्वभीतवत् ॥ ७.९७.५ ॥
ขณะที่การฆ่าฟันอันน่าสะพรึงกลัวเช่นนั้นกำลังดำเนินอยู่ กองทัพทั้งสองจับคู่กันต่อสู้ ราวกับไม่หวาดกลัวสิ่งใด
7.97.6
द्रोणः पाञ्चालपुत्रेण बली बलवता सह ।
यदक्षिपत्पृषत्कौघांस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.९७.६ ॥
ลูกศรที่โทรณะผู้ทรงพลังยิงไปยังโอรสของปัญจาละผู้ทรงพลัง ช่างน่าอัศจรรย์ยิ่งนัก
7.97.7
पुण्डरीकवनानीव विध्वस्तानि समन्ततः ।
चक्राते द्रोणपाञ्चाल्यौ नृणां शीर्षाण्यनेकशः ॥ ७.९७.७ ॥
ดุจป่าดอกบัวถูกเหยียบย่ำไปทุกด้าน โทรณะและเจ้าชายปาญจาลี ตัดศีรษะของมนุษย์ลงทีละมากมายซ้ำแล้วซ้ำเล่า
7.97.8
विनिकीर्णानि वीराणामनीकेषु समन्ततः ।
वस्त्राभरणशस्त्राणि ध्वजवर्मायुधानि च ॥ ७.९७.८ ॥
ทั่วทั้งกองทัพของเหล่าวีรบุรุษ มีเครื่องนุ่งห่ม เครื่องประดับ อาวุธ ธง เกราะ และศัสตราวุธกระจัดกระจายอยู่ทุกหนทุกแห่ง
7.97.9
तपनीयतनुत्राणाः संसिक्ता रुधिरेण च ।
कोविदारा इवाभान्ति पुष्पितास्तत्र भारत।
तावकाः समरे योधाः पाण्डवेयाश्च विक्षताः ॥ ७.९७.९ ॥
พวกเขาสวมเกราะทองคำ เปรอะไปด้วยโลหิต ส่องประกายอยู่ตรงนั้นดุจต้นโกวิทาระที่ออกดอกบาน ข้าแต่ภารตะ นักรบฝ่ายของท่านและบุตรแห่งปาณฑุต่างได้รับบาดเจ็บในการรบ
7.97.10
कुञ्जराश्वनरान्ये पातयन्ति स्म पत्रिभिः ।
तालमात्राणि चापानि विकर्षन्तो महारथाः ॥ ७.९७.१० ॥
มหารถทั้งหลายดึงคันธนูขนาดใหญ่เท่าต้นตาล ยิงลูกศรสังหารช้าง ม้า และมนุษย์ให้ล้มลง
7.97.11
असिचर्माणि चापानि शिरांशि कवचानि च ।
विप्रकीर्यन्त शूराणां सम्प्रहारे महात्मनाम् ॥ ७.९७.११ ॥
ในการปะทะของเหล่าวีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่นั้น ดาบและโล่ คันธนู ศีรษะ และเกราะ ต่างกระจัดกระจายไปทั่ว
7.97.12
उत्थितान्यगणेयानि कबन्धानि समन्ततः ।
अदृश्यन्त महाराज तस्मिन्परमसङ्कुले ॥ ७.९७.१२ ॥
ข้าแต่มหาราช ท่อนร่างไร้ศีรษะนับไม่ถ้วนปรากฏขึ้นทุกด้าน ในสนามรบอันแออัดยิ่งนั้น
7.97.13
गृध्राः कङ्का बकाः श्येना वायसा जम्बुकास्तथा ।
बहुशः पिशिताशाश्च तत्रादृश्यन्त मारिष ॥ ७.९७.१३ ॥
แร้ง นกกังกะ นกกระสา เหยี่ยว อีกาและหมาจิ้งจอก ผู้กินเนื้อจำนวนมาก ปรากฏให้เห็นที่นั่น ข้าแต่ท่านผู้เจริญ
7.97.14
भक्षयन्तश्च मांसानि पिबन्तश्चापि शोणितम् ।
विलुम्पमानाः केशांश्च मज्जाश्च बहुधा नृप ॥ ७.९७.१४ ॥
พวกมันกินเนื้อ ดื่มเลือด และดึงขนและไขกระดูกออกมาหลายวิธี ข้าแต่พระราชา
7.97.15
आकर्षन्तः शरीराणि शरीरावयवांस्तथा ।
नराश्वगजसङ्घानां शिरांशि च ततस्ततः ॥ ७.९७.१५ ॥
ลากร่างกายและอวัยวะของร่างกาย รวมถึงศีรษะของฝูงมนุษย์ ม้า และช้าง ไปทางนั้นทางนี้
7.97.16
कृतास्त्रा रणशिक्षाभिर्दीक्षिता रणशालिनः ।
रणे जयं प्रार्थयाना भृशं युयुधिरे तदा ॥ ७.९७.१६ ॥
ผู้ชำนาญอาวุธ ได้รับการอบรมจากการฝึกการรบ ผู้ภาคภูมิในสงคราม ปรารถนาชัยชนะในการต่อสู้ ต่างก็ต่อสู้กันอย่างดุเดือดในขณะนั้น
7.97.17
असिमार्गान्बहुविधान्विचेरुः सैनिका रणे ।
ऋष्टिभिः शक्तिभिः प्रासैः शूलतोमरपट्टसैः ॥ ७.९७.१७ ॥
ในการรบ เหล่าทหารเคลื่อนไหวไปตามวิถีดาบหลากหลายแบบ พร้อมหอก ทวน หลาว ตรีศูล ซ้อง และดาบใหญ่
7.97.18
गदाभिः परिघैश्चान्यैरायुधैश्च भुजैरपि ।
अन्योन्यं जघ्निरे क्रुद्धा युद्धरङ्गता नराः ॥ ७.९७.१८ ॥
ด้วยกระบอง เหล็กดาม และอาวุธอื่น ๆ รวมทั้งด้วยแขนของตนเอง บรรดามนุษย์ผู้โกรธเกรี้ยวที่เข้าสู่สนามรบ ต่างฟาดฟันกันและกัน
7.97.19
रथिनो रथिभिः सार्धमश्वारोहाश्च सादिभिः ।
मातङ्गा वरमातङ्गैः पदाताश्च पदातिभिः ॥ ७.९७.१९ ॥
นักรบรถศึกสู้กับนักรบรถศึก ผู้ขี่ม้าสู้กับผู้ขี่ม้า ผู้ขี่ช้างสู้กับช้างชั้นเลิศ และทหารเท้าสู้กับทหารเท้า
7.97.20
क्षीबा इवान्ये चोन्मत्ता रङ्गेष्विव च वारणाः ।
उच्चुक्रुशुरथान्योन्यं जघ्नुरन्योन्यमेव च ॥ ७.९७.२० ॥
ช้างอีกเชือกหนึ่งราวกับเมามายและคลั่ง ดุจอยู่ในสังเวียน ต่างร้องคำรามและฟาดฟันกันและกัน
7.97.21
वर्तमाने तथा युद्धे निर्मर्यादे विशाम्पते ।
धृष्टद्युम्नो हयानश्चैर्द्रोणस्य व्यत्यमिश्रयत् ॥ ७.९७.२१ ॥
ในขณะที่การรบดำเนินไปเช่นนั้นโดยไม่มีขอบเขต ข้าแต่จอมประชา ธฤษฏทยุมนะได้ให้ม้าของทโรณะปะปนเข้าไปในหมู่ม้าอื่น ๆ
7.97.22
ते हयाः साध्वशोभन्त मिश्रिता वातरंहसः ।
पारावतसवर्णाश्च रक्तशोणाश्च संयुगे ॥ ७.९७.२२ ॥
ม้าเหล่านั้นเร็วดุจลม มีสีเหมือนนกพิราบและสีแดง ปะปนกันในสนามรบ งามรุ่งเรืองยิ่งนัก
7.97.23
पारावतसवर्णास्ते रक्तशोणविमिश्रिताः ।
हयाः शुशुभिरे राजन्मेघा इव सविद्युतः ॥ ७.९७.२३ ॥
ข้าแต่พระราชา ม้าสีเหมือนนกพิราบเหล่านั้น ปะปนกับม้าสีแดง ส่องแสงเหมือนเมฆที่มีสายฟ้า
7.97.24
धृष्टद्युम्नस्तु सम्प्रेक्ष्य द्रोणमभ्याशमागतम् ।
असिचर्माददे वीरो धनुरुत्सृज्य भारत ॥ ७.९७.२४ ॥
ฝ่ายธฤษฏทยุมนะเห็นทโรณะเข้ามาใกล้ จึงวางคันธนูลง ข้าแต่โอรสแห่งภรตะ วีรบุรุษผู้นั้นหยิบดาบและโล่ขึ้นถือ
7.97.25
चिकीर्षुर्दुष्करं कर्म पार्षतः परवीरहा ।
ईषायाः समतिक्रम्य द्रोणस्य रथमाविशत् ॥ ७.९७.२५ ॥
ปารษตผู้ปรารถนาจะกระทำกิจที่ยากยิ่ง ผู้สังหารวีรบุรุษฝ่ายศัตรู ได้กระโดดข้ามคันแอกรถศึก แล้วเข้าสู่รถศึกของทโรณะ
7.97.26
अतिष्ठद्युगमध्ये स युगसन्नहनेषु च ।
जघनार्धेषु चाश्वानां तत्सैन्यान्यभ्यपूजयन् ॥ ७.९७.२६ ॥
เขายืนอยู่กลางแอก บนเครื่องผูกแอก และบนส่วนท้ายของม้า กองทัพทั้งสองจึงพากันยกย่องเขาในการกระทำนั้น
7.97.27
खङ्गेन चरतस्तस्य शोणाश्वानधितिष्ठतः ।
न ददार्शान्तरं द्रोणस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.९७.२७ ॥
ขณะที่เขาเคลื่อนไหวไปมาด้วยดาบ ยืนอยู่บนม้าสีแดง ทโรณะไม่อาจเห็นช่องว่างใดในตัวเขา การนั้นกลายเป็นสิ่งน่าอัศจรรย์
7.97.28
यथा श्येनस्य पतनं वनेष्वामिषगृद्धिनः ।
तथैवासीदभीसारस्तस्य द्रोणं जिघांसतः ॥ ७.९७.२८ ॥
ดุจเหยี่ยวโฉบลงในป่า ด้วยความโลภในเนื้อ การเข้าโจมตีทโรณะของเขา ผู้ปรารถนาจะสังหารทโรณะ ก็เป็นเช่นนั้น
7.97.29
ततः शरशतेनास्य शतचन्द्रं समाक्षिपत् ।
द्रोणो द्रुपद पुत्रस्य खङ्गं च दशभिः शरैः ॥ ७.९७.२९ ॥
ครั้นแล้วทโรณะใช้ลูกศรหนึ่งร้อยดอกยิงโล่ร้อยจันทร์ของเขาให้กระเด็นไป และใช้ลูกศรสิบดอกยิงดาบของโอรสแห่งทรุปทะ
7.97.30
हयांश्चैव चतुःषष्ट्या शराणां जघ्निवान्बली ।
ध्वजं छत्रं च भल्लाभ्यां तथा तौ पार्ष्णिसारथी ॥ ७.९७.३० ॥
ทั้งนักรบผู้ทรงพลังยังยิงม้าด้วยลูกศรหกสิบสี่ดอก และยิงธงกับเศวตฉัตรด้วยลูกศรภัลละสองดอก อนึ่ง ยิงผู้คุ้มกันท้ายรถและนายสารถีทั้งสองด้วยเช่นกัน
7.97.31
अथास्मै त्वरितो बाणमपरं जीवितान्तकम् ।
धृष्टद्युम्नाय चिक्षेप वज्रं वज्रधरो यथा ॥ ७.९७.३१ ॥
จากนั้นเขารีบพุ่งลูกศรอีกดอกหนึ่งซึ่งเป็นดุจมัจจุราช ใส่ธฤษฏทยุมนะ เหมือนผู้ทรงวัชระขว้างวัชระของตน
7.97.32
तं चतुर्दशभिस्तीक्ष्णैर्बाणैश्चिच्छेद सात्यकिः ।
ग्रस्तमाचार्यमुख्येन धृष्टद्युम्नं व्यमोचयत् ॥ ७.९७.३२ ॥
สาตยกีตัดลูกศรนั้นด้วยลูกศรคมสิบสี่ดอก และช่วยธฤษฏทยุมนะซึ่งถูกอาจารย์ผู้ประเสริฐที่สุดจับไว้ให้พ้นจากอันตราย
7.97.33
सिंहेनेव मृगं ग्रस्तं नरसिंहेन मारिष ।
द्रोणाद्वै मोचयामास पाञ्चाल्यं शिनिपुङ्गवः ॥ ७.९७.३३ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ดุจกวางที่สิงโตจับไว้แล้วถูกช่วยให้รอดได้ ฉันนั้น วัวจ่าฝูงแห่งตระกูลศินี นรสิงห์ผู้นั้น ได้ช่วยโอรสแห่งปัญจาละให้พ้นจากทโรณะ
7.97.34
सात्यकिं प्रेक्ष्य गोप्तारं पाञ्चाल्यं च महाहवे ।
शराणां त्वरितो द्रोणः षड्विंशत्या समार्पयत् ॥ ७.९७.३४ ॥
เห็นสาตยกีผู้คุ้มครองโอรสแห่งปัญจาละในมหาสงคราม ทโรณะรีบยิงลูกศรยี่สิบหกดอก
7.97.35
ततो द्रोणं शिनेः पौत्रो ग्रसन्तमपि सृञ्जयान् ।
प्रत्यविध्यच्छितैर्बाणैः षड्विंशत्या स्तनान्तरे ॥ ७.९७.३५ ॥
จากนั้น โอรสของศินี ซึ่งกำลังถูกทโรณะกลืนกินชาวสฤญชยะอยู่ ได้ยิงกลับไปยังทโรณะ โดยแทงที่หน้าอกด้วยลูกศรคมยี่สิบหกดอก
7.97.36
ततः सर्वे रथास्तूर्णं पाञ्चाल्या जयगृद्धिनः ।
सात्वताभिसृते द्रोणे धृष्टद्युम्नमवाक्षिपन् ॥ ७.९७.३६ ॥
ครั้นแล้ว รถศึกทั้งหมดของชาวปัญจาละ ผู้ปรารถนาชัยชนะ รีบพุ่งเข้าหาธฤษฏทยุมนะ ขณะที่สาตวตะ (สาตยกี) กำลังรุกเข้าหาทโรณะ