Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.10

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.10.1

ततः कर्णो महेष्वासः पाण्डवानामनीकिनीम् ।
जघान समरे शूरः सन्नतपर्वभिः ॥ ८.१०.१ ॥

ତା'ପରେ ମହାଧନୁର୍ଧର କର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନାକୁ ସଂହାର କଲେ; ସେ ଶୂରବୀର ସିଧା ବାଣରେ ଏହା କଲେ।

8.10.2

तथैव पाण्डवा राजंस्तव पुत्रस्य वाहिनीम् ।
कर्णस्य प्रमुखे क्रुद्धा निजघ्नुस्ते महारथाः ॥ ८.१०.२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେହିପରି ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମହାରଥୀମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରର ସେନାକୁ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସଂହାର କଲେ।

8.10.3

कर्णोऽपि राजन्समरे व्यहनत्पाण्डवीं चमूम् ।
नाराचैरर्करश्म्याभैः कर्मारपरिमार्जितैः ॥ ८.१०.३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ପରି ଚମକୁଥିବା, କର୍ମକାରଙ୍କ ଘଷା ନାରାଚ ବାଣରେ।

8.10.4

तत्र भारत कर्णेन नाराचैस्ताडिता गजाः ।
नेदुः सेदुश्च मम्लुश्च बभ्रुमुश्च दिशो दश ॥ ८.१०.४ ॥

ହେ ଭରତବଂଶୀୟ, ସେଠାରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନାରାଚ ବାଣରେ ଆହତ ହାତୀମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ, ପଡ଼ିଗଲେ, କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ ଓ ଦଶ ଦିଗରେ ବୁଲିଗଲେ।

8.10.5

वध्यमाने बले तस्मिन्सूतपुत्रेण मारिष ।
नकुलोऽभ्यद्रवत्तूर्णं सूतपुत्रं महारणे ॥ ८.१०.५ ॥

ହେ ମାନନୀୟ, ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ସେନା ସଂହାର ହେଉଥିବାବେଳେ ନକୁଳ ଶୀଘ୍ର ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

8.10.6

भीमसेनस्तथा द्रौणिं कुर्वाणं कर्म दुष्करम् ।
विन्दानुविन्दौ कैकेयौ सात्यकिः समवारयत् ॥ ८.१०.६ ॥

ସେହିପରି ଭୀମସେନ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରୁଥିବା ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ; ସାତ୍ୟକି କୈକେୟ ରାଜକୁମାର ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ।

8.10.7

श्रुतकर्माणमायान्तं चित्रसेनो महीपतिः ।
प्रतिविन्ध्यस्तथा चित्रं चित्रकेतनकार्मुकम् ॥ ८.१०.७ ॥

ଶ୍ରୁତକର୍ମା ଆସୁଥିବା ବେଳେ ଭୂପତି ଚିତ୍ରସେନ ଏବଂ ସେହିପରି ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ, ଚିତ୍ରକେତନ ଧନୁର୍ଧାରୀ ଚିତ୍ରକୁ ରୋକିଲେ।

8.10.8

दुर्योधनस्तु राजानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
संशप्तकगणा हृष्टा ह्यभ्यधावन्धनञ्जयम् ॥ ८.१०.८ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ତ ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଲେ; ସଂଶପ୍ତକ ଦଳ ହର୍ଷରେ ଧନଞ୍ଜୟ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।

8.10.9

धृष्टद्युम्नः कृपं चापि तस्मिन्वीरवरक्षये ।
शिखण्डी कृतवर्माणं समासादयदच्युतम् ॥ ८.१०.९ ॥

ସେହି ବୀରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ସଂହାରରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ କୃପଙ୍କୁ ଓ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଅଚ୍ୟୁତ କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।

8.10.10

श्रुतकीर्तिस्तथा शल्यं माद्रीपुत्रः सुतं तव ।
दुःशासनं महाराज सहदेवः प्रतापवान् ॥ ८.१०.१० ॥

ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତି ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ; ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ପ୍ରତାପବାନ ସହଦେବ, ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।

8.10.11

कैकेयौ सात्यकिं युद्धे शरवर्षेण भास्वता ।
सात्यकिः केकयौ चापि च्छादयामास भारत ॥ ८.१०.११ ॥

ଦୁଇ କୈକେୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବାଣ ବର୍ଷଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ; ହେ ଭାରତ, ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ କୈକେୟଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।

8.10.12

तावेनं भ्रातरौ वीरौ जघ्नतुर्हृदये भृशम् ।
विषाणाभ्यां यथा नागौ प्रतिनागं महावने ॥ ८.१०.१२ ॥

ସେହି ଦୁଇ ବୀର ଭାଇ ତାଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ଗଭୀର ଆଘାତ କଲେ, ଯେପରି ମହାବନରେ ଦୁଇ ହାତୀ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ହାତୀକୁ ଦାନ୍ତରେ ଆଘାତ କରନ୍ତି।

8.10.13

शरसम्बिन्नवर्माणौ तावुभौ भ्रातरौ रणे ।
सात्यकिं सत्यकर्माणं राजन्विव्यधतुः शरैः ॥ ८.१०.१३ ॥

ବାଣରେ କବଚ ବିଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସେଇ ଦୁଇ ଭାଇ ରଣରେ, ହେ ରାଜନ୍, ସତ୍ୟକର୍ମା ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିଂଧିଲେ।

8.10.14

तौ सात्यकिर्महाराज प्रहसन्सर्वतोदिशः ।
छादयञ्छरवर्षेण वारयामास भारत ॥ ८.१०.१४ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ସାତ୍ୟକି ହସି ହସି ସବୁ ଦିଗରେ ବାଣବର୍ଷାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଢାଙ୍କି, ହେ ଭାରତ, ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।

8.10.15

वार्यमाणौ ततस्तौ हि शैनेयशरवृष्टिभिः ।
शैनेयस्य रथं तूर्णं छादयामासतुः शरैः ॥ ८.१०.१५ ॥

ଶୈନେୟଙ୍କ ବାଣବର୍ଷାରେ ବାଧା ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଶୈନେୟଙ୍କ ରଥକୁ ବାଣରେ ଢାଙ୍କିଲେ।

8.10.16

तयोस्तु धनुषी चित्रे छित्त्वा शौरिर्महायशाः ।
अथ तौ सायकैस्तीक्ष्णैर्वारयामास सात्यकिः ॥ ८.१०.१६ ॥

ସେମାନଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଧନୁ କାଟି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଶୌରି (କୃଷ୍ଣ); ତାପରେ ସାତ୍ୟକି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।

8.10.17

अथान्ये धनुषी चित्रे प्रगृह्य च महाशरान् ।
सात्यकिं छादयन्तौ तौ चेरतुर्लघु सुष्ठु च ॥ ८.१०.१७ ॥

ତାପରେ ସେ ଦୁଇଜଣ ଅନ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଧନୁ ଧରି, ବଡ଼ ବାଣରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଢାଙ୍କି, ଅତି ଶୀଘ୍ର ଓ ନିପୁଣତାରେ ବିଚରଣ କଲେ।

8.10.18

ताभ्यां मुक्ता महाबाणाः कङ्कबर्हिणवाससः ।
द्योतयन्तो दिशः सर्वाः सम्पेतुः स्वर्णभूषणाः ॥ ८.१०.१८ ॥

ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ, ବଗ ଓ ମୟୂର ପକ୍ଷରେ ସଜ୍ଜିତ, ସୁନା ଅଳଙ୍କାରଯୁକ୍ତ ବଡ଼ ବାଣ ସବୁ ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରି ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଧାଇଁଲେ।

8.10.19

बाणान्धकारमभवत्तयो राजन्महामृधे ।
अन्योन्यस्य धनुश्चैव चिच्छिदुस्ते महारथाः ॥ ८.१०.१९ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କ ବାଣରେ ଅନ୍ଧକାର ବ୍ୟାପିଗଲା। ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ପରସ୍ପରର ଧନୁ ମଧ୍ୟ କାଟିଦେଲେ।

8.10.20

ततः क्रुद्धो महाराज सात्वतो युद्धदुर्मदः ।
धनुरन्यत्समादाय सज्यं कृत्वा च संयुगे ॥ ८.१०.२० ॥

ତା'ପରେ ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ମତ୍ତ ସାତ୍ୱତ (ସାତ୍ୟକି) କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରି ତାହାର ଜ୍ୟା ଚଢ଼ାଇଲେ।

8.10.21

क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन ह्यनुविन्दशिरोऽहरत् ।
अपतत्तच्छिरो राजन्कुण्डलोपचितं महत् ॥ ८.१०.२१ ॥

ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ସେ ଅନୁବିନ୍ଦଙ୍କ ମସ୍ତକ କାଟିଦେଲେ। ହେ ରାଜନ୍, କୁଣ୍ଡଳରେ ଶୋଭିତ ସେହି ବିଶାଳ ମସ୍ତକ ପଡ଼ିଗଲା।

8.10.22

शम्बरस्य शिरो यद्वन्निहतस्य महारणे ।
शोचयन्केकयान्सर्वाञ्जगामाशु वसुन्धराम् ॥ ८.१०.२२ ॥

ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ଶମ୍ବରଙ୍କ ମସ୍ତକ ଯେପରି ପଡ଼ିଥିଲା, ସେହିପରି ସମସ୍ତ କେକୟମାନଙ୍କୁ ଶୋକିତ କରି ସେହି ମସ୍ତକ ଶୀଘ୍ର ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲା।

8.10.23

तं दृष्ट्वा निहतं शूरं भ्राता तस्य महारथः ।
सज्यमन्यद्धनुः कृत्वा शैनेयं पर्यवारयत् ॥ ८.१०.२३ ॥

ସେହି ବୀରଙ୍କୁ ହତ ଦେଖି ତାଙ୍କ ଭାଇ ମହାରଥୀ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ସଜ୍ଜିତ କରି ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କୁ ଘେରି ଦେଲେ।

8.10.24

स षष्ट्या सात्यकिं विद्व्वा स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ।
ननाद बलवन्नादं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ८.१०.२४ ॥

ପଥର ଉପରେ ଧାର କରାଯାଇଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଖ ଥିବା ଷାଠିଏ ବାଣରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ସେ ପ୍ରବଳ ଗର୍ଜନ କରି କହିଲେ, 'ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!'

8.10.25

सात्यकिं च ततस्तूर्णं केकयानां महारथः ।
शरैरनेकसाहस्रैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ८.१०.२५ ॥

ତା'ପରେ କେକୟମାନଙ୍କ ମହାରଥୀ ଶୀଘ୍ର ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ହଜାର ହଜାର ବାଣରେ ତାଙ୍କ ବାହୁ ଓ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲେ।

8.10.26

स शरैः क्षतसर्वाङ्गः सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
रराज समरे राजन्सपुष्प इव किंशुकः ॥ ८.१०.२६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ବାଣରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟବିକ୍ରମ ସାତ୍ୟକି ଯୁଦ୍ଧରେ ଫୁଲିଥିବା କିଂଶୁକ ଗଛ ପରି ଶୋଭିଲେ।

8.10.27

सात्यकिः समरे विद्वः कैकेयेन महात्मना ।
कैकेयं पञ्चविंशत्या विव्याध प्रहसन्निव ॥ ८.१०.२७ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୟକି ସେ ମହାତ୍ମା କୈକେୟଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଯେପରି ହସି ହସି ପଚିଶ ବାଣରେ କୈକେୟଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.10.28

तावन्योन्यस्य समरे सञ्छिद्य धनुषी शुभे ।
हत्वा च सारथी तूर्णं हयांश्च रथिनां वरौ ॥ ८.१०.२८ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଦୁଇଜଣ ପରସ୍ପରର ସୁନ୍ଦର ଧନୁ କାଟିଦେଲେ, ଶୀଘ୍ର ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ଦୁଇଜଣ ରଥହୀନ ହେଲେ।

8.10.29

विरथावसियुद्धाय समाजग्मतुराहवे ।
शतचन्द्रचिते गृह्य चर्मणी सुभुजौ तथा ॥ ८.१०.२९ ॥

ରଥହୀନ ସେ ଦୁଇଜଣ ଖଡ଼୍ଗଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ରଣଭୂମିରେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ହେଲେ; ଶହେ ଚନ୍ଦ୍ରଚିହ୍ନ ଖଚିତ ଢାଲ ଧରି ସେହି ସୁନ୍ଦରବାହୁ ବୀରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କଲେ।

8.10.30

विरोचेतां महारङ्गे निस्त्रिंशबरधारिणौ ।
यथा देवासुरे युद्धे जम्भशक्रौ महाबलौ ॥ ८.१०.३० ॥

ସେ ଦୁଇଜଣ ମହାରଙ୍ଗରେ ଉତ୍ତମ ଖଡ୍ଗ ଧାରଣ କରି ଶୋଭିଲେ, ଯେପରି ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାବଳ ଜମ୍ଭ ଓ ଶକ୍ର ଶୋଭିଥିଲେ।

8.10.31

मण्डलानि ततस्तौ तु विचन्तौ महारणे ।
अन्योन्यमभितस्तूर्णं समाजग्मतुराहवे ॥ ८.१०.३१ ॥

ଏବେ ସେ ଦୁଇଜଣ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ବୃତ୍ତାକାରେ ଘୂରି, ଶୀଘ୍ର ପରସ୍ପରକୁ ଚାରିପାଶରେ ଘେରି ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମନାସାମନି ହେଲେ।

8.10.32

अन्योन्यस्य वधे चैव चक्रतुर्यत्नमुत्तमम् ।
कैकेयस्य द्विधा चर्म ततश्चिच्छेद सात्वतः ॥ ८.१०.३२ ॥

ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଦୁହେଁ ଉତ୍ତମ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ତା'ପରେ ସାତ୍ବତ (ସାତ୍ୟକି) କୈକେୟଙ୍କ ଢାଲକୁ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲେ।

8.10.33

सात्यकेस्तु तथैवासौ चर्म चिच्छेद पार्थिवः ।
चर्म च्छित्त्वा तु कैकेयस्तारागणशतैर्वृतम्।
चचार मण्डलान्येव गतप्रत्यागतानि च ॥ ८.१०.३३ ॥

ସେହି ରାଜା ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ଢାଲ କାଟିଦେଲେ। ଢାଲ କାଟିବା ପରେ କୈକେୟ ତାରକାପୁଞ୍ଜ ପରି ଶହ ଶହ ଅଳଙ୍କାରରେ ଆବୃତ ଢାଲ ସହ ଯାଇ ଆସି ବୃତ୍ତାକାରେ ଘୂରିଲେ।

8.10.34

तं चरन्तं महारङ्गे निस्त्रिंशवरधारिणम् ।
अपहस्तेन चिच्छेद शैनेयस्त्वरयाऽन्वितः ॥ ८.१०.३४ ॥

ସେହି ମହାରଙ୍ଗରେ ଘୂରୁଥିବା, ଉତ୍ତମ ଖଡ୍ଗ ଧାରଣ କରିଥିବା ତାଙ୍କୁ ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି) ଶୀଘ୍ର ହାତକୁ ପାଖକୁ ଘୂରାଇ କାଟିଦେଲେ।

8.10.35

सवर्मा केकयो राजन्द्विधा च्छिन्नो महारणे ।
निपपात महेष्वासो वज्राहत इवात्वलः ॥ ८.१०.३५ ॥

ହେ ରାଜନ୍! କବଚ ସହିତ କୈକେୟ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ, ବଜ୍ରାହତ ଅତ୍ୱଳ ପର୍ବତ ପରି ପଡ଼ିଗଲା।

8.10.36

तं निहत्य रणे शूरः शैनेयो रथसत्तमः ।
युधामन्युरथं तूर्णमारुरोह परन्तपः ॥ ८.१०.३६ ॥

ରଣରେ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରି ବୀର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ଶତ୍ରୁ-ତାପକ ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି) ଶୀଘ୍ର ଯୁଧାମନ୍ୟୁଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।

8.10.37

ततोऽन्यं रथमास्थाय विधिवत्कल्पितं पुनः ।
केकयानां महत्सैन्यं व्यधमत्सात्यकिः शरैः ॥ ८.१०.३७ ॥

ତା'ପରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ସଜ୍ଜିତ ଅନ୍ୟ ଏକ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ସାତ୍ୟକି ନିଜ ବାଣରେ କେକୟଙ୍କ ମହାସେନାକୁ ପୁଣି ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ ।

8.10.38

सा वध्यमाना समरे केकयानां महाचमूः ।
तमुत्सृज्य रणे शत्रुं प्रदुद्राव दिशो दश ॥ ८.१०.३८ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହେଉଥିବା କେକୟଙ୍କ ସେହି ମହାସେନା, ସେହି ଶତ୍ରୁକୁ ଛାଡ଼ି ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲା ।