મહાભારત · અધ્યાય 8.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.101.1
हते वैकर्तने कर्णे कुरवो भयपीडिताः ।
वीक्षमाणा दिशः सर्वाः पलायन्त सहस्रशः ॥ ८.१०१.१ ॥
વૈકર્તન કર્ણ હણાયો ત્યારે ભયપીડિત કૌરવો બધી દિશાઓ તરફ જોતાં હજારોની સંખ્યામાં ભાગ્યા.
8.101.2
रावणं निहतं दृष्ट्वा राक्षसा राघवेण वा ।
दिशो भीता द्रवन्नेव तावका भयपीडिताः ॥ ८.१०१.२ ॥
રાવણને રાઘવ (રામ) દ્વારા હણાયેલો જોઈ રાક્ષસો ભયભીત થઈ દિશાઓ તરફ ભાગે છે, તેમ તમારા યોદ્ધાઓ ભયપીડિત થઈ ભાગ્યા.
8.101.3
ततो महारवं चक्रुर्योधा राजन्समन्ततः ।
वार्यमाणा भृशोद्विग्नास्तव पुत्रेण भारत ॥ ८.१०१.३ ॥
ત્યારે, હે રાજન, યોદ્ધાઓએ ચારેય બાજુ મોટો કોલાહલ કર્યો. હે ભારત, તમારા પુત્ર દ્વારા રોકાયેલા તેઓ અત્યંત વ્યાકુળ હતા.
8.101.4
तेषां तु मतमाज्ञाय पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
अवहारं ततश्चक्रे शल्यस्यानुमतेन च ॥ ८.१०१.४ ॥
તેમનો મત સમજીને, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તમારા પુત્રે શલ્યની અનુમતિથી પીછેહઠ કરવાનો નિર્ણય કર્યો.
8.101.5
कृतवर्मा रणे तूर्णं वृतो भारत तावकैः ।
नारायणावशिष्टैश्च शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.५ ॥
હે ભારત, કૃતવર્મા યુદ્ધમાં ઝડપથી તમારા યોદ્ધાઓથી ઘેરાયેલો, નારાયણી સેનાના બચેલા સાથે છાવણી તરફ ભાગ્યો.
8.101.6
अश्वत्थामा ततः शूरो विनिश्वस्य मुहुर्मुहुः ।
पाण्डवानां जयं दृष्ट्वा शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.६ ॥
ત્યારે શૂરવીર અશ્વત્થામાએ વારંવાર નિસાસા નાખતાં, પાંડવોનો વિજય જોઈને છાવણી તરફ ભાગ્યો.
8.101.7
कृपः शारद्वतो राजन्नागानीकेन भारत ।
महता मेघकल्पेन शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.७ ॥
હે રાજન, હે ભરતવંશજ, શરદ્વાનનો પુત્ર કૃપ મેઘ જેવી વિશાળ હાથીસેના સાથે છાવણી તરફ ભાગી ગયો.
8.101.8
गान्धाराणां सहस्रेण शकुनिः परिवारितः ।
सुशर्मा च ययौ राजन्वीक्षमाणो भयार्दितः ॥ ८.१०१.८ ॥
હે રાજન, ગાંધારોના હજાર સૈનિકોથી ઘેરાયેલા શકુનિ અને સુશર્મા ભયથી પીડાઈ ચારેબાજુ જોતા ચાલ્યા ગયા.
8.101.9
दुर्योधनोऽपि स ययौ ह्वतसर्वस्व आतुरः ।
ज्ञातिशोकसमापन्नश्चिन्तयित्वा मुहुर्मुहुः ॥ ८.१०१.९ ॥
દુર્યોધન પણ સર્વસ્વ ગુમાવી આતુર થઈ, સ્વજનોના શોકમાં ડૂબી, વારંવાર ચિંતન કરતો ચાલ્યો ગયો.
8.101.10
छिन्नध्वजेन शल्यस्तु रथेन रथिनां वरः ।
प्रययौ शिबिरायैव वीक्षमाणो दिशो दश ॥ ८.१०१.१० ॥
તૂટેલા ધ્વજવાળા રથમાં રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ શલ્ય દસ દિશાઓ જોતો છાવણી તરફ ચાલ્યો ગયો.
8.101.11
ततोऽपरे सुबहुशो भारतानां महारथाः ।
व्यद्रवन्त दिशो भीता भयविह्वलचेतसः ॥ ८.१०१.११ ॥
પછી ભરતવંશના બીજા અનેક મહારથીઓ ભયભીત થઈ, ભયથી વિહ્વળ મનવાળા થઈ, દિશાઓ તરફ ભાગી ગયા.
8.101.12
अश्रूपूर्णा भयोद्विग्ना वेपमाना भयातुराः ।
कुरवः प्राद्रवन्सर्वे दृष्ट्वा कर्णं निपातितम् ॥ ८.१०१.१२ ॥
આંસુઓથી ભરેલા, ભયથી ઉદ્વિગ્ન, કંપતા, ભયથી આતુર સર્વ કૌરવો કર્ણને પડેલો જોઈ ભાગી ગયા.
8.101.13
प्रशंसन्तोऽर्जुनं केचित्केचित्कर्णं महारथाः ।
प्राद्रवन्त रणे भीताः कुरवः कुरुसत्तम ॥ ८.१०१.१३ ॥
કેટલાક અર્જુનની, કેટલાક કર્ણની પ્રશંસા કરતા, મહારથી કૌરવો રણમાં ભયભીત થઈ ભાગ્યા, હે કુરુશ્રેષ્ઠ.
8.101.14
तेषां योधसहस्राणां तावकानां महामृधे ।
नासीत्तत्र पुमान्कश्चिद्यस्तु युद्धे मनो दधे ॥ ८.१०१.१४ ॥
તે હજારો યોદ્ધાઓમાંથી, તમારા પક્ષના, તે મહાયુદ્ધમાં યુદ્ધમાં મન લગાડનાર એક પણ પુરુષ ત્યાં રહ્યો નહોતો.
8.101.15
कर्णे हते महाराज निराशाः कुरवोऽभवन् ।
जीवनेषु च राज्येषु दारेषु च धनेषु च ॥ ८.१०१.१५ ॥
હે મહારાજ, કર્ણ હણાતા કૌરવો જીવન, રાજ્ય, પત્નીઓ અને ધન વિશે નિરાશ થયા.
8.101.16
तान्समानीय पुत्रस्ते यत्नेन महता विभो ।
निवेशाय मनो दध्रे दुःखशोकसमन्वितः ॥ ८.१०१.१६ ॥
હે પ્રભુ, તમારા પુત્રે તેમને મોટા પ્રયત્નથી એકઠા કરીને, દુઃખ અને શોકથી ભરેલો હોવા છતાં, પડાવ નાખવાનો નિશ્ચય કર્યો.
8.101.17
तस्याज्ञां शिरसा दीनाः प्रतिगृह्य विशाम्पते ।
विषण्णमनसो भीत्या न्यविशन्त महारथाः ॥ ८.१०१.१७ ॥
હે વિશાંપતિ, તેની આજ્ઞા શિરે ધારણ કરીને, દીન અને ખિન્નમનવાળા મહારથીઓ ભયથી ત્યાં પ્રવેશ્યા.
8.101.18
चिन्तयन्तो वधं घोरं सूतपुत्रस्य संयुगे ।
अर्जुनस्य जयं युद्धे चिन्तयानाः पुनःपुनः ॥ ८.१०१.१८ ॥
યુદ્ધમાં સૂતપુત્ર (કર્ણ)ના ભયંકર વધનો વિચાર કરતા, અને યુદ્ધમાં અર્જુનના વિજયનો વારંવાર વિચાર કરતા.
8.101.19
पाण्डवाश्च महेष्वासा न्यविशन्त परन्तपाः ।
प्रहृष्टमनसः सर्वे जित्वा शत्रुं महारथाः ॥ ८.१०१.१९ ॥
મહાધનુર્ધર પરંતપ પાંડવો અને સર્વ મહારથીઓ શત્રુને જીતીને પ્રસન્ન મનથી ત્યાં બેઠા.
8.101.20
ततो युधिष्ठिरं तत्र निविष्टं वै मुदान्वितम् ।
समेत्य सर्वे पाञ्चाला वर्धयन्तो यथाविधि ॥ ८.१०१.२० ॥
પછી ત્યાં આનંદથી બેઠેલા યુધિષ્ઠિર પાસે સર્વ પાંચાલો આવીને વિધિપૂર્વક તેમનું અભિનંદન કરવા લાગ્યા.
8.101.21
अर्जुनस्तु रथात्तूर्णमवरुह्य महायशाः ।
धर्मराजस्य चरणौ पीडयामास हृष्टवत् ॥ ८.१०१.२१ ॥
મહાયશસ્વી અર્જુન તરત રથમાંથી ઊતરીને હર્ષપૂર્વક ધર્મરાજના ચરણ દબાવવા લાગ્યા.
8.101.22
तमुत्थाप्य महाराज धर्मपुत्रः प्रतापवान् ।
सस्वजे भरतश्रेष्ठमुपजिघ्रन्नुपस्पृशन् ॥ ८.१०१.२२ ॥
હે મહારાજ, પ્રતાપી ધર્મપુત્રે તેમને ઊભા કરીને ભરતશ્રેષ્ઠને આલિંગન આપ્યું, માથું સૂંઘ્યું અને સ્પર્શ કર્યો.
8.101.23
नकुलः सहदेवश्च पाण्डवश्च वृकोदरः ।
अभिवाद्य महाराजमस्वजन्त स्म फल्गुनम् ॥ ८.१०१.२३ ॥
નકુલ, સહદેવ અને પાંડવ વૃકોદરે મહારાજને અભિવાદન કરીને ફાલ્ગુનને (અર્જુનને) આલિંગન આપ્યું.
8.101.24
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च पाण्डवानां च ये रथाः ।
वर्धयन्ते स्म राजानं निहते सूतनन्दने ॥ ८.१०१.२४ ॥
ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, શિખંડી અને પાંડવોના જે રથીઓ હતા, તેઓ સૂતપુત્ર માર્યો ગયા પછી રાજાનું અભિનંદન કરવા લાગ્યા.
8.101.25
ततः कृष्णो महाराज सात्यकिश्चापि सात्वतः ।
वर्धयन्ते स्म राजानं निहते सूतनन्दने ॥ ८.१०१.२५ ॥
ત્યારે હે મહારાજ, કૃષ્ણ અને સાત્વત સાત્યકીએ પણ સૂતપુત્ર હણાયો ત્યારે રાજાની પ્રશંસા કરી.
8.101.26
वासुदेवश्च कौन्तेयं प्रणयादिदमब्रवीत् ।
अद्य राजन्हताः सर्वे धार्तराष्ट्राः सराजकाः।
हते वैकर्तने कर्णे रथानां प्रवरे रथे ॥ ८.१०१.२६ ॥
વાસુદેવે સ્નેહથી કૌન્તેયને આમ કહ્યું: હે રાજન, આજે રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ વૈકર્તન કર્ણ હણાતાં ધૃતરાષ્ટ્રના બધા પુત્રો રાજાઓ સહિત હણાયા.
8.101.27
यदि लोकास्त्रयः सर्वे योधयेयुः सवासवाः ।
तथापि दुर्जयः सूतस्तव कोपात्तु सूदितः ॥ ८.१०१.२७ ॥
ત્રણેય લોક ઇન્દ્ર સહિત યુદ્ધ કરે તોય અજેય સૂત (કર્ણ) તમારા ક્રોધથી હણાયો હોત.
8.101.28
एवमुक्तः प्रत्युवाच धर्मराजो जनार्दनम् ॥ ८.१०१.२८ ॥
આમ કહેવાયા પછી ધર્મરાજ (યુધિષ્ઠિર) જનાર્દનને જવાબ આપ્યો.
8.101.29
तव प्रसादाद्ग्रोविन्द हतः कर्णो महायशाः ।
पाण्डवाश्च जयं प्राप्या नाशिताश्चापि शत्रवः ॥ ८.१०१.२९ ॥
તમારી કૃપાથી, હે ગોવિંદ, મહાયશસ્વી કર્ણ હણાયો; પાંડવોએ વિજય મેળવી શત્રુઓનો પણ નાશ કર્યો.
8.101.30
त्वं हि शक्तो भयात्त्रातुं यस्य कस्यचिदाहवे ।
त्वमस्य जगतो गोप्ता पाण्डवानां च सर्वदा ॥ ८.१०१.३० ॥
યુદ્ધમાં કોઈને પણ ભયથી બચાવવા તમે જ સમર્થ છો; તમે જ આ જગતના અને પાંડવોના સદા રક્ષક છો.
8.101.31
त्वां समासाद्य शक्रोऽपि मोदते दिवि नित्यशः ।
त्वं पाता पाण्डुपुत्राणां यथैव जगतस्तथा ॥ ८.१०१.३१ ॥
તમને પામીને ઇન્દ્ર પણ સ્વર્ગમાં સદા આનંદ પામે છે. જેમ તમે જગતના રક્ષક છો, તેમ પાંડુપુત્રોના પણ રક્ષક તમે છો.
8.101.32
अनाश्चर्यो जयस्तेषां भक्तिर्येषां त्वयि प्रभो ॥ ८.१०१.३२ ॥
હે પ્રભો, જેમની ભક્તિ તમારામાં છે, તેમનો વિજય આશ્ચર્યજનક નથી.
8.101.33
त्वया नाथेन गोविन्द नाथवन्तो वयं युधि ।
यथेन्द्रेण पुरा देवास्त्वया चापि जनार्दन ॥ ८.१०१.३३ ॥
હે ગોવિંદ, તમે નાથ હોવાથી યુદ્ધમાં અમે નાથવાળા છીએ; પૂર્વે ઇન્દ્રથી દેવો જેમ હતા, તેમ હે જનાર્દન, તમારાથી પણ અમે છીએ.
8.101.34
स्वप्स्याम्यद्य सुखं कृष्णनिद्रां लप्स्ये त्वहं क्षपाम् ।
विगतं हि भयं मेऽद्य त्वत्प्रसादान्न संशयः ॥ ८.१०१.३४ ॥
હે કૃષ્ણ, આજે હું સુખથી સૂઈશ, રાત્રે નિદ્રા પામીશ. આજે મારો ભય દૂર થયો છે; તમારી કૃપાથી એમાં સંદેહ નથી.
8.101.35
एवमुक्तस्तु पार्थेन केशवः प्राह पाण्डवम् ।
निमित्तमात्रं हि वयं तवाप्यस्मिन्मुदागमे ॥ ८.१०१.३५ ॥
પાર્થે એમ કહ્યું ત્યારે કેશવે પાંડવને કહ્યું — આ આનંદમય આગમનમાં અમે માત્ર નિમિત્ત છીએ.
8.101.36
यस्य ते भ्रातरः शूरा भीमसेनादयो नृप ।
सम्बन्धिनश्चेन्द्रवीर्याः पार्षतप्रमुखास्तथा ॥ ८.१०१.३६ ॥
હે રાજા, જેમના ભીમસેન આદિ શૂર ભાઈઓ છે, ઇન્દ્ર સમાન પરાક્રમી સંબંધીઓ અને પાર્ષત આદિ પ્રમુખ યોદ્ધાઓ પણ છે.
8.101.37
अर्हते च भवान्नित्यं प्रियं नित्यं च मद्वितम् ।
प्रियो हि मे त्वमेतेन वचनेन नरोत्तम ॥ ८.१०१.३७ ॥
તમે હંમેશાં યોગ્ય છો અને હંમેશાં મારું પ્રિય કરો છો. હે નરોત્તમ, આ વચનથી જ તમે મને પ્રિય છો.
8.101.38
इत्युक्तो धर्मराजस्तु स्वरथं हेमभूपितम् ।
दन्तवर्णैर्हयैर्युक्तं कालवालैर्महीपतिः ॥ ८.१०१.३८ ॥
આમ કહેવાયેલા ધર્મરાજ, સોનાથી શણગારેલા પોતાના રથ પર, હાથીદાંત જેવા રંગના અને કાળી પૂંછડીવાળા ઘોડા જોડેલા રથ પર સવાર થયા; તેઓ મહીપતિ હતા.
8.101.39
आस्थाय पुरुषव्याघ्रः स्वबलेनापि संवृतः ।
प्रययौ बहुवृत्तान्तं द्रष्टुमायोधनं प्रति ॥ ८.१०१.३९ ॥
તે પુરુષવ્યાઘ્ર પોતાની સેનાથી ઘેરાયેલા સવાર થઈ, ઘણા સમાચાર જોવા રણભૂમિ તરફ ગયા.
8.101.40
सम्भाषमाणौ तौ वीर उभौ माधवपाण्डवौ ॥ ८.१०१.४० ॥
તે બે વીરો, માધવ અને પાંડવ, વાતચીત કરતા હતા.
8.101.41
स ददर्श रणे कर्णं शयानं पुरुषर्षभम् ।
गाण्डीवमुक्तैर्विशिखैः सर्वतः सन्निपीडितम् ॥ ८.१०१.४१ ॥
તેણે રણમાં કર્ણને પડેલો જોયો; તે પુરુષર્ષભ ગાંડીવમાંથી છૂટેલા બાણોથી ચારે બાજુથી વીંધાયેલો હતો.
8.101.42
सपुत्रं निहतं दृष्ट्वा कर्णं राजा युधिष्ठिरः ।
प्रशशंस नरव्याघ्रावुभौ माधवपाण्डवौ ॥ ८.१०१.४२ ॥
પુત્ર સહિત માર્યા ગયેલા કર્ણને જોઈને રાજા યુધિષ્ઠિરે તે બે નરવ્યાઘ્ર, માધવ અને પાંડવની પ્રશંસા કરી.
8.101.43
अद्य राजाऽस्मि सर्वस्यां पृथिव्यां मधुसूदन ।
दिष्ट्या जयसि गोविन्द दिष्ट्याशत्रुर्निपातितः ॥ ८.१०१.४३ ॥
આજે હું સમગ્ર પૃથ્વીનો રાજા છું, હે મધુસૂદન. સદ્ભાગ્યે તમે જીતો છો, હે ગોવિંદ; સદ્ભાગ્યે શત્રુ પાડી દેવાયો છે.
8.101.44
एवं सुबहुशो राजन्प्रशशंस जनार्दनम् ।
अर्जुनं च कुरुश्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ८.१०१.४४ ॥
આ રીતે, હે રાજન્, કુરુશ્રેષ્ઠ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે જનાર્દન અને અર્જુનની વારંવાર પ્રશંસા કરી.
8.101.45
दृष्ट्वा च निहतं कर्णं स पुत्रं पार्थसायकैः ।
पुनर्जातमिवात्मानं मेने कुरुकुलोद्वहः ॥ ८.१०१.४५ ॥
પાર્થના બાણોથી પુત્રો સહિત હણાયેલા કર્ણને જોઈને, કુરુકુળનો ભાર વહન કરનાર તે પોતાને પુનર્જન્મ પામ્યા હોય એમ માનવા લાગ્યો.
8.101.46
समेत्य च कुरुश्रेष्ठं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
वर्धयन्ति स्म राजानो हर्षयुक्ता महारथाः ॥ ८.१०१.४६ ॥
કુરુશ્રેષ્ઠ કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિર પાસે જઈને, હર્ષથી ભરેલા મહારથી રાજાઓએ તેમનું સન્માન વધાર્યું.
8.101.47
एवमेष क्षयो वृत्तः सुमहान्रोमहर्षणः ।
तव दुर्मन्त्रिते राजन्दिष्ट्या त्वमनुशोचसि ॥ ८.१०१.४७ ॥
આ રીતે આ મહાન અને રોમાંચકારી વિનાશ થયો, હે રાજન્, તમારી દુષ્ટ મંત્રણાથી. હવે સદ્ભાગ્યે તમે શોક કરો છો.
8.101.48
श्रुत्वैतदप्रियं राजा धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
पपात भूमौ निश्चेष्टः कौरव्यः परमासनात्।
तथा सत्यव्रता देवी गान्धारी दिव्यदर्शना ॥ ८.१०१.४८ ॥
આ અપ્રિય સમાચાર સાંભળીને, ભૂપતિ કૌરવ રાજા ધૃતરાષ્ટ્ર ઊંચા આસનેથી નિશ્ચેષ્ટ થઈને ભૂમિ પર પડી ગયા. તેમ જ સત્યવ્રતા દેવી ગાંધારી, દિવ્યદર્શના, પણ પડી ગઈ.
8.101.49
ततस्तूर्णं तु विदुरस्तं नृपं सञ्जयस्तथा ।
पर्याश्वासयतां चैतावुभावेव तु भूमिपम् ॥ ८.१०१.४९ ॥
પછી વિદુર અને સંજયે તરત જ તે રાજાને આશ્વાસન આપ્યું; એ ભૂમિપતિને બંનેએ આશ્વાસન આપ્યું.
8.101.50
तथैवाश्वासयामासुर्गान्धारीं कुरुयोषितः ॥ ८.१०१.५० ॥
એ જ રીતે કુરુકુળની સ્ત્રીઓએ ગાંધારીને આશ્વાસન આપ્યું.
8.101.51
स दैवं परमं मेने भवितव्यं च भारत ।
ताभ्यामाश्वासितो राजा तूष्णीमास्ते विशाम्पते ॥ ८.१०१.५१ ॥
તેણે દૈવને જ પરમ માન્યું અને જે થવાનું હતું તે થયું એમ માન્યું; હે ભારત, તે બંનેએ આશ્વાસન આપ્યા પછી રાજા મૌન બેસી રહ્યો, હે પ્રજાપતિ.
8.101.52
एवमाख्याय राज्ञे च सञ्जयो राजसत्तम ।
जगाम शिबिरं भूयो हते कर्णे महात्मनि ॥ ८.१०१.५२ ॥
હે રાજશ્રેષ્ઠ, એ રીતે રાજાને કહીને સંજય મહાત્મા કર્ણ હણાયા પછી ફરી છાવણી તરફ ગયો.
8.101.53
स दृष्ट्वा निहतं शल्यं राजानं च सुयोधनम् ।
शकुनिं सुबहून्राजन्सैनिकांश्च सहस्रशः ॥ ८.१०१.५३ ॥
તેણે હણાયેલા શલ્યને, રાજા સુયોધનને, શકુનિને, અને હે રાજન્, હજારો સૈનિકોને જોયા.
8.101.54
तथैव पाण्डवीं सेनां निहतां प्रेक्ष्य सञ्जयः ।
सौप्तिके द्रौणिना राजन्हतवाजिनरद्विपाम् ॥ ८.१०१.५४ ॥
એ જ રીતે સંજયે પાંડવોની સેના હણાયેલી જોઈ; હે રાજન્, સૌપ્તિક રાત્રિના હુમલામાં દ્રોણપુત્ર દ્વારા ઘોડા, માણસો અને હાથીઓ હણાયા હતા.
8.101.55
स हि दृष्ट्वा हतान्सर्वान्समन्ताद्युधि सञ्जयः ।
प्रयातो हास्तिनपुरं शोकार्तो भयविह्वलः ॥ ८.१०१.५५ ॥
યુદ્ધમાં ચોમેર હણાયેલા સર્વને જોઈને શોકથી પીડિત અને ભયથી વિહ્વળ સંજય હસ્તિનાપુર તરફ ગયો.
8.101.56
हतेषु पुनरेतेषु प्रभूतगजवाजिषु ।
योधैश्च तैर्महाराज नानादेशसमुद्भवैः ॥ ८.१०१.५६ ॥
હે મહારાજ, આ અનેક હાથીઓ અને ઘોડાઓ ફરી હણાયા પછી, અને વિવિધ દેશોમાંથી આવેલા તે યોદ્ધાઓ પણ હણાયા પછી.
8.101.57
कुरुक्षेत्रं तु तत्सर्वं शून्यमासीद्विशाम्पते ।
निहतैः पाण्डवेयैश्च धार्तराष्ट्रैश्च संयुगे ॥ ८.१०१.५७ ॥
હે પ્રજાપતિ, યુદ્ધમાં હણાયેલા પાંડવો અને ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોથી એ સમગ્ર કુરુક્ષેત્ર શૂન્ય થઈ ગયું.
8.101.58
यथाहि विषयं वृत्तं धार्तराष्ट्रस्य संञ्जयः ।
निवेदयति तत्सर्वं यथावृत्तं यथाविधि ॥ ८.१०१.५८ ॥
સંજયે ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રને એ વિષય અને બનેલું બધું, જેમ બન્યું તેમ, વિધિપૂર્વક નિવેદન કર્યું.
8.101.59
एवं महायुद्धमिदं महात्मनो ।
धनञ्जयस्याधिरथेश्च यः पठेत्।
स सम्यगिष्टस्य मखस्य यत्फलं ।
तदाप्नुयाद्यः शृणुयाच्च नित्यशः ॥ ८.१०१.५९ ॥
મહાત્મા ધનંજય અને અધિરથપુત્રનું આ મહાયુદ્ધ જે વાંચે છે, તેને સારી રીતે ઇષ્ટ યજ્ઞનું જે ફળ મળે તે જ મળે છે; જે નિત્ય સાંભળે તે પણ.
8.101.60
मखो हि विष्णुर्भगवान्सनातनो ।
वहन्ति यं चाप्यनिलेन्दुभानवः।
अतोऽनसूयुः शृणुयात्पठेच्च यः ।
स सर्वलोकांश्च जयेत्सुखी भवेत् ॥ ८.१०१.६० ॥
યજ્ઞ જ સનાતન ભગવાન વિષ્ણુ છે; વાયુ, ચંદ્ર અને સૂર્ય જેને ધારણ કરે છે તે પણ તે જ. તેથી જે અસૂયા વિના સાંભળે અને વાંચે છે, તે સર્વ લોક જીતે છે અને સુખી થાય છે.