महाभारत · अध्याय 8.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.101.1
हते वैकर्तने कर्णे कुरवो भयपीडिताः ।
वीक्षमाणा दिशः सर्वाः पलायन्त सहस्रशः ॥ ८.१०१.१ ॥
वैकर्तन कर्ण मारला गेल्यावर भयपीडित कौरव सर्व दिशांकडे पाहत हजारोंच्या संख्येने पळून गेले.
8.101.2
रावणं निहतं दृष्ट्वा राक्षसा राघवेण वा ।
दिशो भीता द्रवन्नेव तावका भयपीडिताः ॥ ८.१०१.२ ॥
रावण राघवाकडून (रामाकडून) मारला गेलेला पाहून राक्षस भयभीत होऊन दिशांकडे पळतात, तसेच तुमचे योद्धे भयपीडित होऊन पळत होते.
8.101.3
ततो महारवं चक्रुर्योधा राजन्समन्ततः ।
वार्यमाणा भृशोद्विग्नास्तव पुत्रेण भारत ॥ ८.१०१.३ ॥
मग हे राजा, योद्धे सर्वत्र मोठा आक्रोश करू लागले. हे भारता, तुमच्या पुत्राने अडवल्यामुळे ते अत्यंत व्याकुळ होते.
8.101.4
तेषां तु मतमाज्ञाय पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
अवहारं ततश्चक्रे शल्यस्यानुमतेन च ॥ ८.१०१.४ ॥
त्यांचे मत जाणून घेऊन, हे भरतर्षभा, तुमच्या पुत्राने शल्याच्या संमतीने माघार घेण्याचा निर्णय केला.
8.101.5
कृतवर्मा रणे तूर्णं वृतो भारत तावकैः ।
नारायणावशिष्टैश्च शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.५ ॥
हे भारता, कृतवर्मा रणांगणात लवकरच तुमच्या योद्ध्यांनी वेढलेला, नारायणी सैन्यातील उरलेल्यांसह छावणीकडे पळाला.
8.101.6
अश्वत्थामा ततः शूरो विनिश्वस्य मुहुर्मुहुः ।
पाण्डवानां जयं दृष्ट्वा शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.६ ॥
मग शूर अश्वत्थाम्याने वारंवार उसासे टाकत पांडवांचा विजय पाहून छावणीकडे पळ काढला.
8.101.7
कृपः शारद्वतो राजन्नागानीकेन भारत ।
महता मेघकल्पेन शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.७ ॥
हे राजा, हे भरतवंशज, शरद्वानाचा पुत्र कृप मेघासारख्या प्रचंड गजसेनेसह छावणीच्या दिशेने पळून गेला.
8.101.8
गान्धाराणां सहस्रेण शकुनिः परिवारितः ।
सुशर्मा च ययौ राजन्वीक्षमाणो भयार्दितः ॥ ८.१०१.८ ॥
हे राजा, गांधारांच्या हजार सैनिकांनी वेढलेले शकुनी आणि सुशर्मा भयाने पीडित होऊन चारही बाजूंना पाहत निघून गेले.
8.101.9
दुर्योधनोऽपि स ययौ ह्वतसर्वस्व आतुरः ।
ज्ञातिशोकसमापन्नश्चिन्तयित्वा मुहुर्मुहुः ॥ ८.१०१.९ ॥
दुर्योधनही सर्वस्व हरवून आतुर होऊन, ज्ञातिशोकाने व्याकूळ होऊन, वारंवार चिंतन करत निघून गेला.
8.101.10
छिन्नध्वजेन शल्यस्तु रथेन रथिनां वरः ।
प्रययौ शिबिरायैव वीक्षमाणो दिशो दश ॥ ८.१०१.१० ॥
तुटलेल्या ध्वजाच्या रथात बसलेला रथिकांमध्ये श्रेष्ठ शल्य दहा दिशांकडे पाहत छावणीकडे निघून गेला.
8.101.11
ततोऽपरे सुबहुशो भारतानां महारथाः ।
व्यद्रवन्त दिशो भीता भयविह्वलचेतसः ॥ ८.१०१.११ ॥
नंतर भरतवंशांतील इतर अनेक महारथी भयभीत होऊन, भयाने विव्हल मनाने, दिशांकडे पळून गेले.
8.101.12
अश्रूपूर्णा भयोद्विग्ना वेपमाना भयातुराः ।
कुरवः प्राद्रवन्सर्वे दृष्ट्वा कर्णं निपातितम् ॥ ८.१०१.१२ ॥
अश्रूंनी भरलेले, भयाने उद्विग्न, थरथरणारे, भयाने आतुर झालेले सर्व कौरव कर्ण पाडलेला पाहून पळून गेले.
8.101.13
प्रशंसन्तोऽर्जुनं केचित्केचित्कर्णं महारथाः ।
प्राद्रवन्त रणे भीताः कुरवः कुरुसत्तम ॥ ८.१०१.१३ ॥
काही अर्जुनाची, काही कर्णाची स्तुती करत, महारथी कौरव रणात भयभीत होऊन पळाले, हे कुरुश्रेष्ठा.
8.101.14
तेषां योधसहस्राणां तावकानां महामृधे ।
नासीत्तत्र पुमान्कश्चिद्यस्तु युद्धे मनो दधे ॥ ८.१०१.१४ ॥
त्या हजारो योद्ध्यांपैकी, तुमच्या पक्षातील, त्या महायुद्धात युद्धात मन लावणारा एकही पुरुष तेथे राहिला नाही.
8.101.15
कर्णे हते महाराज निराशाः कुरवोऽभवन् ।
जीवनेषु च राज्येषु दारेषु च धनेषु च ॥ ८.१०१.१५ ॥
हे महाराज, कर्ण मारला गेल्यावर कौरव जीवन, राज्य, पत्नी आणि धन यांबाबत निराश झाले.
8.101.16
तान्समानीय पुत्रस्ते यत्नेन महता विभो ।
निवेशाय मनो दध्रे दुःखशोकसमन्वितः ॥ ८.१०१.१६ ॥
हे प्रभो, तुमच्या पुत्राने मोठ्या प्रयत्नाने त्यांना एकत्र करून, दुःख आणि शोकाने व्याप्त होऊन, तळ ठोकण्याचा निश्चय केला.
8.101.17
तस्याज्ञां शिरसा दीनाः प्रतिगृह्य विशाम्पते ।
विषण्णमनसो भीत्या न्यविशन्त महारथाः ॥ ८.१०१.१७ ॥
हे विशांपते, त्याची आज्ञा शिरसावंद्य मानून, दीन आणि खिन्नमनस्क महारथी भीतीने तेथे प्रवेशले.
8.101.18
चिन्तयन्तो वधं घोरं सूतपुत्रस्य संयुगे ।
अर्जुनस्य जयं युद्धे चिन्तयानाः पुनःपुनः ॥ ८.१०१.१८ ॥
युद्धात सूतपुत्राच्या (कर्णाच्या) भयंकर वधाचा विचार करत, आणि युद्धात अर्जुनाच्या विजयाचा वारंवार विचार करत.
8.101.19
पाण्डवाश्च महेष्वासा न्यविशन्त परन्तपाः ।
प्रहृष्टमनसः सर्वे जित्वा शत्रुं महारथाः ॥ ८.१०१.१९ ॥
महाधनुर्धर परंतप पांडव आणि सर्व महारथ शत्रूला जिंकून आनंदित मनाने तेथे बसले.
8.101.20
ततो युधिष्ठिरं तत्र निविष्टं वै मुदान्वितम् ।
समेत्य सर्वे पाञ्चाला वर्धयन्तो यथाविधि ॥ ८.१०१.२० ॥
नंतर तेथे आनंदाने बसलेल्या युधिष्ठिराजवळ सर्व पांचाल येऊन यथाविधी त्याचे अभिनंदन करू लागले.
8.101.21
अर्जुनस्तु रथात्तूर्णमवरुह्य महायशाः ।
धर्मराजस्य चरणौ पीडयामास हृष्टवत् ॥ ८.१०१.२१ ॥
महायशस्वी अर्जुन त्वरित रथातून उतरला आणि आनंदाने धर्मराजाचे चरण दाबू लागला.
8.101.22
तमुत्थाप्य महाराज धर्मपुत्रः प्रतापवान् ।
सस्वजे भरतश्रेष्ठमुपजिघ्रन्नुपस्पृशन् ॥ ८.१०१.२२ ॥
हे महाराजा, प्रतापी धर्मपुत्राने त्याला उठवून भरतश्रेष्ठाला आलिंगन दिले, त्याचे मस्तक हुंगले आणि स्पर्श केला.
8.101.23
नकुलः सहदेवश्च पाण्डवश्च वृकोदरः ।
अभिवाद्य महाराजमस्वजन्त स्म फल्गुनम् ॥ ८.१०१.२३ ॥
नकुल, सहदेव आणि पांडव वृकोदर यांनी महाराजांना अभिवादन करून फाल्गुनाला (अर्जुनाला) आलिंगन दिले.
8.101.24
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च पाण्डवानां च ये रथाः ।
वर्धयन्ते स्म राजानं निहते सूतनन्दने ॥ ८.१०१.२४ ॥
धृष्टद्युम्न, शिखंडी आणि पांडवांचे जे रथी होते, ते सूतपुत्र मारला गेल्यामुळे राजाचे अभिनंदन करू लागले.
8.101.25
ततः कृष्णो महाराज सात्यकिश्चापि सात्वतः ।
वर्धयन्ते स्म राजानं निहते सूतनन्दने ॥ ८.१०१.२५ ॥
तेव्हा हे महाराज, कृष्ण आणि सात्वत सात्यकी यांनीही सूतपुत्र मारला गेल्यावर राजाची प्रशंसा केली.
8.101.26
वासुदेवश्च कौन्तेयं प्रणयादिदमब्रवीत् ।
अद्य राजन्हताः सर्वे धार्तराष्ट्राः सराजकाः।
हते वैकर्तने कर्णे रथानां प्रवरे रथे ॥ ८.१०१.२६ ॥
वासुदेव प्रेमाने कौन्तेयाला असे म्हणाले: हे राजा, आज रथिकांत श्रेष्ठ असलेला वैकर्तन कर्ण मारला गेल्यामुळे धृतराष्ट्राचे सर्व पुत्र राजांसह मारले गेले.
8.101.27
यदि लोकास्त्रयः सर्वे योधयेयुः सवासवाः ।
तथापि दुर्जयः सूतस्तव कोपात्तु सूदितः ॥ ८.१०१.२७ ॥
तिन्ही लोक इंद्रासह युद्ध करते तरीही अजिंक्य सूत (कर्ण) तुमच्या क्रोधामुळेच मारला गेला असता.
8.101.28
एवमुक्तः प्रत्युवाच धर्मराजो जनार्दनम् ॥ ८.१०१.२८ ॥
असे म्हटल्यावर धर्मराज (युधिष्ठिर) जनार्दनाला प्रत्युत्तर देऊ लागला.
8.101.29
तव प्रसादाद्ग्रोविन्द हतः कर्णो महायशाः ।
पाण्डवाश्च जयं प्राप्या नाशिताश्चापि शत्रवः ॥ ८.१०१.२९ ॥
तुझ्या प्रसादाने, हे गोविंदा, महायशस्वी कर्ण मारला गेला; पांडवांनी जय मिळवून शत्रूंचाही नाश केला.
8.101.30
त्वं हि शक्तो भयात्त्रातुं यस्य कस्यचिदाहवे ।
त्वमस्य जगतो गोप्ता पाण्डवानां च सर्वदा ॥ ८.१०१.३० ॥
युद्धात कोणालाही भयापासून वाचवण्यास तूच समर्थ आहेस; तूच या जगाचा आणि पांडवांचा सदैव रक्षणकर्ता आहेस.
8.101.31
त्वां समासाद्य शक्रोऽपि मोदते दिवि नित्यशः ।
त्वं पाता पाण्डुपुत्राणां यथैव जगतस्तथा ॥ ८.१०१.३१ ॥
आपल्याला प्राप्त करून इंद्रसुद्धा स्वर्गात नेहमी आनंदित होतो. जसे आपण जगाचे रक्षक आहात, तसेच पांडुपुत्रांचेही रक्षक आहात.
8.101.32
अनाश्चर्यो जयस्तेषां भक्तिर्येषां त्वयि प्रभो ॥ ८.१०१.३२ ॥
हे प्रभो, ज्यांची भक्ती आपल्यावर आहे, त्यांचा विजय आश्चर्यकारक नाही.
8.101.33
त्वया नाथेन गोविन्द नाथवन्तो वयं युधि ।
यथेन्द्रेण पुरा देवास्त्वया चापि जनार्दन ॥ ८.१०१.३३ ॥
हे गोविंदा, आपल्यासारखा नाथ लाभल्यामुळे युद्धात आम्ही नाथवान आहोत; पूर्वी इंद्रामुळे देव जसे होते, तसेच हे जनार्दना, आपल्यामुळे आम्ही आहोत.
8.101.34
स्वप्स्याम्यद्य सुखं कृष्णनिद्रां लप्स्ये त्वहं क्षपाम् ।
विगतं हि भयं मेऽद्य त्वत्प्रसादान्न संशयः ॥ ८.१०१.३४ ॥
हे कृष्णा, आज मी सुखाने झोपेन, रात्री निद्रा घेईन. आज माझी भीती गेली आहे; आपल्या कृपेमुळे यात शंका नाही.
8.101.35
एवमुक्तस्तु पार्थेन केशवः प्राह पाण्डवम् ।
निमित्तमात्रं हि वयं तवाप्यस्मिन्मुदागमे ॥ ८.१०१.३५ ॥
पार्थाने असे म्हटल्यावर केशवाने पांडवाला म्हटले — या आनंददायी आगमनात आम्ही केवळ निमित्तमात्र आहोत.
8.101.36
यस्य ते भ्रातरः शूरा भीमसेनादयो नृप ।
सम्बन्धिनश्चेन्द्रवीर्याः पार्षतप्रमुखास्तथा ॥ ८.१०१.३६ ॥
हे राजा, ज्यांचे भीमसेनादी शूर बंधू आहेत, इंद्रासमान पराक्रमी नातेवाईक आणि पार्षत आदी प्रमुख योद्धेही आहेत.
8.101.37
अर्हते च भवान्नित्यं प्रियं नित्यं च मद्वितम् ।
प्रियो हि मे त्वमेतेन वचनेन नरोत्तम ॥ ८.१०१.३७ ॥
आपण नेहमी योग्य आहात आणि नेहमी माझे प्रिय करता. हे नरोत्तमा, या वचनानेच आपण मला प्रिय आहात.
8.101.38
इत्युक्तो धर्मराजस्तु स्वरथं हेमभूपितम् ।
दन्तवर्णैर्हयैर्युक्तं कालवालैर्महीपतिः ॥ ८.१०१.३८ ॥
असे सांगितले गेल्यावर धर्मराज, सोन्याने सजवलेल्या आपल्या रथावर, हस्तिदंतासारख्या रंगाचे व काळ्या शेपटीचे घोडे जुंपलेल्या त्या रथावर, आरूढ झाला; तो महीपती होता.
8.101.39
आस्थाय पुरुषव्याघ्रः स्वबलेनापि संवृतः ।
प्रययौ बहुवृत्तान्तं द्रष्टुमायोधनं प्रति ॥ ८.१०१.३९ ॥
तो पुरुषव्याघ्र आपल्या सैन्याने वेढलेला आरूढ होऊन, पुष्कळ वृत्तांत पाहण्यासाठी रणांगणाकडे निघाला.
8.101.40
सम्भाषमाणौ तौ वीर उभौ माधवपाण्डवौ ॥ ८.१०१.४० ॥
ते दोन वीर, माधव आणि पांडव, संभाषण करत होते.
8.101.41
स ददर्श रणे कर्णं शयानं पुरुषर्षभम् ।
गाण्डीवमुक्तैर्विशिखैः सर्वतः सन्निपीडितम् ॥ ८.१०१.४१ ॥
त्याने रणांगणावर कर्ण निजलेला पाहिला; तो पुरुषर्षभ गाण्डीवातून सुटलेल्या बाणांनी सर्व बाजूंनी विंधला गेला होता.
8.101.42
सपुत्रं निहतं दृष्ट्वा कर्णं राजा युधिष्ठिरः ।
प्रशशंस नरव्याघ्रावुभौ माधवपाण्डवौ ॥ ८.१०१.४२ ॥
पुत्रासह मारल्या गेलेल्या कर्णाला पाहून राजा युधिष्ठिराने ते दोन नरव्याघ्र, माधव आणि पांडव, यांची प्रशंसा केली.
8.101.43
अद्य राजाऽस्मि सर्वस्यां पृथिव्यां मधुसूदन ।
दिष्ट्या जयसि गोविन्द दिष्ट्याशत्रुर्निपातितः ॥ ८.१०१.४३ ॥
आज मी सर्व पृथ्वीचा राजा आहे, हे मधुसूदना. सुदैवाने तू जिंकत आहेस, हे गोविंदा; सुदैवाने शत्रू पाडला गेला आहे.
8.101.44
एवं सुबहुशो राजन्प्रशशंस जनार्दनम् ।
अर्जुनं च कुरुश्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ८.१०१.४४ ॥
अशा प्रकारे, हे राजा, कुरुश्रेष्ठ धर्मराज युधिष्ठिराने जनार्दन आणि अर्जुन यांची अनेक वेळा स्तुती केली.
8.101.45
दृष्ट्वा च निहतं कर्णं स पुत्रं पार्थसायकैः ।
पुनर्जातमिवात्मानं मेने कुरुकुलोद्वहः ॥ ८.१०१.४५ ॥
पार्थाच्या बाणांनी पुत्रांसह मारल्या गेलेल्या कर्णाला पाहून, कुरुकुलाचा भार वाहणारा तो स्वतःला पुनर्जन्म मिळाल्यासारखे मानू लागला.
8.101.46
समेत्य च कुरुश्रेष्ठं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
वर्धयन्ति स्म राजानो हर्षयुक्ता महारथाः ॥ ८.१०१.४६ ॥
कुरुश्रेष्ठ कुंतीपुत्र युधिष्ठिराजवळ जाऊन, हर्षाने भरलेल्या महारथी राजांनी त्याचा गौरव वाढवला.
8.101.47
एवमेष क्षयो वृत्तः सुमहान्रोमहर्षणः ।
तव दुर्मन्त्रिते राजन्दिष्ट्या त्वमनुशोचसि ॥ ८.१०१.४७ ॥
अशा प्रकारे हा महान आणि रोमांचकारी संहार घडला, हे राजा, तुझ्या दुष्ट मसलतीमुळे. आता सुदैवाने तू शोक करीत आहेस.
8.101.48
श्रुत्वैतदप्रियं राजा धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
पपात भूमौ निश्चेष्टः कौरव्यः परमासनात्।
तथा सत्यव्रता देवी गान्धारी दिव्यदर्शना ॥ ८.१०१.४८ ॥
हे अप्रिय वृत्त ऐकून, भूपती कौरव राजा धृतराष्ट्र उच्च आसनावरून निश्चल होऊन जमिनीवर कोसळला. तसेच सत्यव्रता देवी गांधारीही, दिव्यदृष्टी असलेली, कोसळली.
8.101.49
ततस्तूर्णं तु विदुरस्तं नृपं सञ्जयस्तथा ।
पर्याश्वासयतां चैतावुभावेव तु भूमिपम् ॥ ८.१०१.४९ ॥
नंतर विदुर आणि संजय यांनी लगेच त्या राजाचे सांत्वन केले; त्या भूमिपतीला दोघांनीही धीर दिला.
8.101.50
तथैवाश्वासयामासुर्गान्धारीं कुरुयोषितः ॥ ८.१०१.५० ॥
त्याचप्रमाणे कुरुकुलातील स्त्रियांनी गांधारीचे सांत्वन केले.
8.101.51
स दैवं परमं मेने भवितव्यं च भारत ।
ताभ्यामाश्वासितो राजा तूष्णीमास्ते विशाम्पते ॥ ८.१०१.५१ ॥
त्याने दैवालाच परम मानले आणि जे व्हायचे होते ते झाले असे मानले; हे भारता, त्या दोघांनी धीर दिल्यावर राजा मौन धरून बसला, हे प्रजापते.
8.101.52
एवमाख्याय राज्ञे च सञ्जयो राजसत्तम ।
जगाम शिबिरं भूयो हते कर्णे महात्मनि ॥ ८.१०१.५२ ॥
हे राजश्रेष्ठा, असे राजाला सांगून संजय महात्मा कर्ण मारला गेल्यानंतर पुन्हा छावणीकडे गेला.
8.101.53
स दृष्ट्वा निहतं शल्यं राजानं च सुयोधनम् ।
शकुनिं सुबहून्राजन्सैनिकांश्च सहस्रशः ॥ ८.१०१.५३ ॥
त्याने मारल्या गेलेल्या शल्याला, राजा सुयोधनाला, शकुनीला, आणि हे राजा, हजारो सैनिकांना पाहिले.
8.101.54
तथैव पाण्डवीं सेनां निहतां प्रेक्ष्य सञ्जयः ।
सौप्तिके द्रौणिना राजन्हतवाजिनरद्विपाम् ॥ ८.१०१.५४ ॥
त्याचप्रमाणे संजयाने पांडवांची सेना मारली गेलेली पाहिली; हे राजा, सौप्तिक रात्रीच्या हल्ल्यात द्रोणपुत्राकडून घोडे, मनुष्ये आणि हत्ती मारले गेले होते.
8.101.55
स हि दृष्ट्वा हतान्सर्वान्समन्ताद्युधि सञ्जयः ।
प्रयातो हास्तिनपुरं शोकार्तो भयविह्वलः ॥ ८.१०१.५५ ॥
युद्धात सर्वत्र मारले गेलेले सर्व पाहून शोकपीडित आणि भयाने व्याकूळ झालेला संजय हस्तिनापुरास परत गेला.
8.101.56
हतेषु पुनरेतेषु प्रभूतगजवाजिषु ।
योधैश्च तैर्महाराज नानादेशसमुद्भवैः ॥ ८.१०१.५६ ॥
हे महाराज, हे असंख्य हत्ती व घोडे पुन्हा मारले गेल्यावर, आणि नाना देशांतून आलेले ते योद्धेही मारले गेल्यावर.
8.101.57
कुरुक्षेत्रं तु तत्सर्वं शून्यमासीद्विशाम्पते ।
निहतैः पाण्डवेयैश्च धार्तराष्ट्रैश्च संयुगे ॥ ८.१०१.५७ ॥
हे प्रजापते, युद्धात मारले गेलेल्या पांडवांमुळे आणि धृतराष्ट्राच्या पुत्रांमुळे ते संपूर्ण कुरुक्षेत्र ओसाड झाले.
8.101.58
यथाहि विषयं वृत्तं धार्तराष्ट्रस्य संञ्जयः ।
निवेदयति तत्सर्वं यथावृत्तं यथाविधि ॥ ८.१०१.५८ ॥
संजयाने धृतराष्ट्राच्या पुत्रास त्या विषयाची आणि जे घडले ते सर्व, जसे घडले तसे, विधिपूर्वक निवेदन केले.
8.101.59
एवं महायुद्धमिदं महात्मनो ।
धनञ्जयस्याधिरथेश्च यः पठेत्।
स सम्यगिष्टस्य मखस्य यत्फलं ।
तदाप्नुयाद्यः शृणुयाच्च नित्यशः ॥ ८.१०१.५९ ॥
महात्मा धनंजय आणि अधिरथपुत्र यांचे हे महायुद्ध जो वाचतो, त्याला इष्ट यज्ञाचे जे फल मिळते तेच तो मिळवतो; आणि जो नित्य ऐकतो तोही.
8.101.60
मखो हि विष्णुर्भगवान्सनातनो ।
वहन्ति यं चाप्यनिलेन्दुभानवः।
अतोऽनसूयुः शृणुयात्पठेच्च यः ।
स सर्वलोकांश्च जयेत्सुखी भवेत् ॥ ८.१०१.६० ॥
यज्ञच सनातन भगवान विष्णू आहे; वारा, चंद्र आणि सूर्य ज्याला धारण करतात, तोही तोच. म्हणून जो असूया न करता ऐकतो व वाचतो, तो सर्व लोक जिंकतो आणि सुखी होतो.