Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.101

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.101.1

हते वैकर्तने कर्णे कुरवो भयपीडिताः ।
वीक्षमाणा दिशः सर्वाः पलायन्त सहस्रशः ॥ ८.१०१.१ ॥

ବୈକର୍ତନ କର୍ଣ୍ଣ ହତ ହେବାରୁ ଭୟପୀଡ଼ିତ କୌରବମାନେ ସବୁ ଦିଗକୁ ଚାହିଁ ହଜାର ହଜାର ପଳାଇଲେ।

8.101.2

रावणं निहतं दृष्ट्वा राक्षसा राघवेण वा ।
दिशो भीता द्रवन्नेव तावका भयपीडिताः ॥ ८.१०१.२ ॥

ରାବଣ ରାଘବ (ରାମ) ଦ୍ୱାରା ହତ ହେବା ଦେଖି ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟରେ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ, ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭୟପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପଳାଇଲେ।

8.101.3

ततो महारवं चक्रुर्योधा राजन्समन्ततः ।
वार्यमाणा भृशोद्विग्नास्तव पुत्रेण भारत ॥ ८.१०१.३ ॥

ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ୍, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସବୁଆଡ଼େ ମହା କୋଳାହଳ କଲେ। ହେ ଭରତବଂଶୀ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାରିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାକୁଳ ଥିଲେ।

8.101.4

तेषां तु मतमाज्ञाय पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
अवहारं ततश्चक्रे शल्यस्यानुमतेन च ॥ ८.१०१.४ ॥

ସେମାନଙ୍କ ମତ ବୁଝି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶଲ୍ୟଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ପଛକୁ ହଟିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ।

8.101.5

कृतवर्मा रणे तूर्णं वृतो भारत तावकैः ।
नारायणावशिष्टैश्च शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.५ ॥

ହେ ଭରତବଂଶୀ, କୃତବର୍ମା ରଣରେ ଶୀଘ୍ର ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ, ନାରାୟଣୀ ସେନାର ଅବଶିଷ୍ଟଙ୍କ ସହିତ ଶିବିର ଆଡ଼କୁ ପଳାଇଲେ।

8.101.6

अश्वत्थामा ततः शूरो विनिश्वस्य मुहुर्मुहुः ।
पाण्डवानां जयं दृष्ट्वा शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.६ ॥

ତା'ପରେ ଶୂର ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ବାରମ୍ବାର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଜୟ ଦେଖି ଶିବିର ଆଡ଼କୁ ପଳାଇଲେ।

8.101.7

कृपः शारद्वतो राजन्नागानीकेन भारत ।
महता मेघकल्पेन शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ହେ ଭରତବଂଶଜ, ଶରଦ୍ୱାନଙ୍କ ପୁତ୍ର କୃପ ମେଘ ପରି ବିଶାଳ ହସ୍ତୀସେନା ସହିତ ଛାଉଣି ଆଡ଼କୁ ପଳାଇଲେ।

8.101.8

गान्धाराणां सहस्रेण शकुनिः परिवारितः ।
सुशर्मा च ययौ राजन्वीक्षमाणो भयार्दितः ॥ ८.१०१.८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଗାନ୍ଧାରଙ୍କ ହଜାରେ ସୈନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଘେରିହୋଇ ଶକୁନି ଓ ସୁଶର୍ମା ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଚାରିଆଡ଼େ ଚାହିଁ ଚାହିଁ ଚାଲିଗଲେ।

8.101.9

दुर्योधनोऽपि स ययौ ह्वतसर्वस्व आतुरः ।
ज्ञातिशोकसमापन्नश्चिन्तयित्वा मुहुर्मुहुः ॥ ८.१०१.९ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମଧ୍ୟ ସର୍ବସ୍ୱ ହରାଇ ଆତୁର ହୋଇ, ଜ୍ଞାତିଶୋକରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ, ବାରମ୍ବାର ଚିନ୍ତା କରି ଚାଲିଗଲେ।

8.101.10

छिन्नध्वजेन शल्यस्तु रथेन रथिनां वरः ।
प्रययौ शिबिरायैव वीक्षमाणो दिशो दश ॥ ८.१०१.१० ॥

ଭଙ୍ଗା ଧ୍ୱଜାର ରଥରେ ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଲ୍ୟ ଦଶ ଦିଗକୁ ଚାହିଁ ଛାଉଣି ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

8.101.11

ततोऽपरे सुबहुशो भारतानां महारथाः ।
व्यद्रवन्त दिशो भीता भयविह्वलचेतसः ॥ ८.१०१.११ ॥

ତା'ପରେ ଭରତବଂଶର ଅନ୍ୟ ବହୁ ମହାରଥୀ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଭୟରେ ବିହ୍ୱଳମନା ହୋଇ, ଦିଗ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।

8.101.12

अश्रूपूर्णा भयोद्विग्ना वेपमाना भयातुराः ।
कुरवः प्राद्रवन्सर्वे दृष्ट्वा कर्णं निपातितम् ॥ ८.१०१.१२ ॥

ଲୋତକରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭୟରେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ, କମ୍ପମାନ, ଭୟାତୁର ସମସ୍ତ କୁରୁ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଧରାଶାୟୀ ଦେଖି ପଳାଇଲେ।

8.101.13

प्रशंसन्तोऽर्जुनं केचित्केचित्कर्णं महारथाः ।
प्राद्रवन्त रणे भीताः कुरवः कुरुसत्तम ॥ ८.१०१.१३ ॥

କେହି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ, କେହି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ମହାରଥୀ କୌରବମାନେ ରଣରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଲେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ।

8.101.14

तेषां योधसहस्राणां तावकानां महामृधे ।
नासीत्तत्र पुमान्कश्चिद्यस्तु युद्धे मनो दधे ॥ ८.१०१.१४ ॥

ସେହି ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷର, ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମନ ଦେଇଥିବା ଜଣେ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ରହିଲେ ନାହିଁ।

8.101.15

कर्णे हते महाराज निराशाः कुरवोऽभवन् ।
जीवनेषु च राज्येषु दारेषु च धनेषु च ॥ ८.१०१.१५ ॥

ହେ ମହାରାଜ, କର୍ଣ୍ଣ ନିହତ ହେବାରୁ କୌରବମାନେ ଜୀବନ, ରାଜ୍ୟ, ପତ୍ନୀ ଓ ଧନ ବିଷୟରେ ନିରାଶ ହେଲେ।

8.101.16

तान्समानीय पुत्रस्ते यत्नेन महता विभो ।
निवेशाय मनो दध्रे दुःखशोकसमन्वितः ॥ ८.१०१.१६ ॥

ହେ ପ୍ରଭୋ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହା ଯତ୍ନରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି, ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶିବିର ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ମନ କଲେ।

8.101.17

तस्याज्ञां शिरसा दीनाः प्रतिगृह्य विशाम्पते ।
विषण्णमनसो भीत्या न्यविशन्त महारथाः ॥ ८.१०१.१७ ॥

ହେ ବିଶାମ୍ପତେ, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶିରୋଧାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଦୀନ ଓ ବିଷଣ୍ଣମନା ମହାରଥୀମାନେ ଭୟରେ ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

8.101.18

चिन्तयन्तो वधं घोरं सूतपुत्रस्य संयुगे ।
अर्जुनस्य जयं युद्धे चिन्तयानाः पुनःपुनः ॥ ८.१०१.१८ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ସୂତପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ)ଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବଧ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିଜୟ ବିଷୟରେ ବାରମ୍ବାର ଚିନ୍ତା କରି।

8.101.19

पाण्डवाश्च महेष्वासा न्यविशन्त परन्तपाः ।
प्रहृष्टमनसः सर्वे जित्वा शत्रुं महारथाः ॥ ८.१०१.१९ ॥

ମହାଧନୁର୍ଧର ପରନ୍ତପ ପାଣ୍ଡବ ଓ ସମସ୍ତ ମହାରଥୀ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତି ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ସେଠାରେ ବସିଲେ।

8.101.20

ततो युधिष्ठिरं तत्र निविष्टं वै मुदान्वितम् ।
समेत्य सर्वे पाञ्चाला वर्धयन्तो यथाविधि ॥ ८.१०१.२० ॥

ତା'ପରେ ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଆସି ବିଧିମତେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

8.101.21

अर्जुनस्तु रथात्तूर्णमवरुह्य महायशाः ।
धर्मराजस्य चरणौ पीडयामास हृष्टवत् ॥ ८.१०१.२१ ॥

ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଅର୍ଜୁନ ଶୀଘ୍ର ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇ ଆନନ୍ଦରେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପାଦ ଦବାଇଲେ।

8.101.22

तमुत्थाप्य महाराज धर्मपुत्रः प्रतापवान् ।
सस्वजे भरतश्रेष्ठमुपजिघ्रन्नुपस्पृशन् ॥ ८.१०१.२२ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ପ୍ରତାପୀ ଧର୍ମପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ମସ୍ତକ ଆଘ୍ରାଣ କଲେ ଓ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।

8.101.23

नकुलः सहदेवश्च पाण्डवश्च वृकोदरः ।
अभिवाद्य महाराजमस्वजन्त स्म फल्गुनम् ॥ ८.१०१.२३ ॥

ନକୁଳ, ସହଦେବ ଓ ପାଣ୍ଡବ ବୃକୋଦର ମହାରାଜଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରି ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କୁ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ) ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।

8.101.24

धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च पाण्डवानां च ये रथाः ।
वर्धयन्ते स्म राजानं निहते सूतनन्दने ॥ ८.१०१.२४ ॥

ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଶିଖଣ୍ଡୀ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଯେଉଁ ରଥୀମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସୂତପୁତ୍ର ନିହତ ହେବାରୁ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

8.101.25

ततः कृष्णो महाराज सात्यकिश्चापि सात्वतः ।
वर्धयन्ते स्म राजानं निहते सूतनन्दने ॥ ८.१०१.२५ ॥

ତା'ପରେ ହେ ମହାରାଜ, କୃଷ୍ଣ ଓ ସାତ୍ବତ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ ସୂତପୁତ୍ର ନିହତ ହେଲେ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

8.101.26

वासुदेवश्च कौन्तेयं प्रणयादिदमब्रवीत् ।
अद्य राजन्हताः सर्वे धार्तराष्ट्राः सराजकाः।
हते वैकर्तने कर्णे रथानां प्रवरे रथे ॥ ८.१०१.२६ ॥

ବାସୁଦେବ ସ୍ନେହରେ କୌନ୍ତେୟଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ: ହେ ରାଜନ, ଆଜି ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈକର୍ତନ କର୍ଣ୍ଣ ନିହତ ହେବାରୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ନିହତ ହେଲେ।

8.101.27

यदि लोकास्त्रयः सर्वे योधयेयुः सवासवाः ।
तथापि दुर्जयः सूतस्तव कोपात्तु सूदितः ॥ ८.१०१.२७ ॥

ତିନି ଲୋକ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଜେୟ ସୂତ (କର୍ଣ୍ଣ) ଆପଣଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ନିହତ ହୋଇଥାନ୍ତେ।

8.101.28

एवमुक्तः प्रत्युवाच धर्मराजो जनार्दनम् ॥ ८.१०१.२८ ॥

ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ଧର୍ମରାଜ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

8.101.29

तव प्रसादाद्ग्रोविन्द हतः कर्णो महायशाः ।
पाण्डवाश्च जयं प्राप्या नाशिताश्चापि शत्रवः ॥ ८.१०१.२९ ॥

ଆପଣଙ୍କ କୃପାରୁ, ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ମହାଯଶସ୍ୱୀ କର୍ଣ୍ଣ ନିହତ ହେଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିଜୟ ପାଇ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନାଶ କଲେ।

8.101.30

त्वं हि शक्तो भयात्त्रातुं यस्य कस्यचिदाहवे ।
त्वमस्य जगतो गोप्ता पाण्डवानां च सर्वदा ॥ ८.१०१.३० ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଆପଣ ହିଁ ସମର୍ଥ; ଆପଣ ହିଁ ଏହି ଜଗତର ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ସର୍ବଦା ରକ୍ଷକ।

8.101.31

त्वां समासाद्य शक्रोऽपि मोदते दिवि नित्यशः ।
त्वं पाता पाण्डुपुत्राणां यथैव जगतस्तथा ॥ ८.१०१.३१ ॥

ଆପଣଙ୍କୁ ପାଇ ଇନ୍ଦ୍ରମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି। ଆପଣ ଜଗତର ରକ୍ଷକ ଯେପରି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେପରି ରକ୍ଷକ।

8.101.32

अनाश्चर्यो जयस्तेषां भक्तिर्येषां त्वयि प्रभो ॥ ८.१०१.३२ ॥

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯାହାଙ୍କର ଭକ୍ତି ଆପଣଙ୍କଠାରେ, ସେମାନଙ୍କ ବିଜୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ନୁହେଁ।

8.101.33

त्वया नाथेन गोविन्द नाथवन्तो वयं युधि ।
यथेन्द्रेण पुरा देवास्त्वया चापि जनार्दन ॥ ८.१०१.३३ ॥

ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଆପଣ ନାଥ ଥିବାରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ନାଥବାନ; ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଥିଲେ, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସେପରି।

8.101.34

स्वप्स्याम्यद्य सुखं कृष्णनिद्रां लप्स्ये त्वहं क्षपाम् ।
विगतं हि भयं मेऽद्य त्वत्प्रसादान्न संशयः ॥ ८.१०१.३४ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ଆଜି ମୁଁ ସୁଖରେ ଶୋଇବି, ରାତ୍ରିରେ ନିଦ୍ରା ପାଇବି। ଆଜି ମୋ ଭୟ ଦୂର ହୋଇଛି; ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

8.101.35

एवमुक्तस्तु पार्थेन केशवः प्राह पाण्डवम् ।
निमित्तमात्रं हि वयं तवाप्यस्मिन्मुदागमे ॥ ८.१०१.३५ ॥

ପାର୍ଥ ଏପରି କହିବାରୁ କେଶବ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ କହିଲେ — ଏହି ଆନନ୍ଦମୟ ଆଗମନରେ ଆମେ କେବଳ ନିମିତ୍ତମାତ୍ର।

8.101.36

यस्य ते भ्रातरः शूरा भीमसेनादयो नृप ।
सम्बन्धिनश्चेन्द्रवीर्याः पार्षतप्रमुखास्तथा ॥ ८.१०१.३६ ॥

ହେ ନୃପ, ଯାହାଙ୍କର ଭୀମସେନ ପ୍ରମୁଖ ଶୂର ଭ୍ରାତା ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ପରାକ୍ରମୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଓ ପାର୍ଷତ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

8.101.37

अर्हते च भवान्नित्यं प्रियं नित्यं च मद्वितम् ।
प्रियो हि मे त्वमेतेन वचनेन नरोत्तम ॥ ८.१०१.३७ ॥

ଆପଣ ସର୍ବଦା ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ସର୍ବଦା ମୋର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ହେ ନରୋତ୍ତମ, ଏହି ବାକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଆପଣ ମୋର ପ୍ରିୟ।

8.101.38

इत्युक्तो धर्मराजस्तु स्वरथं हेमभूपितम् ।
दन्तवर्णैर्हयैर्युक्तं कालवालैर्महीपतिः ॥ ८.१०१.३८ ॥

ଏହିପରି କୁହାଯାଇ ଧର୍ମରାଜ ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ନିଜ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ହାତୀ ଦାନ୍ତ ରଙ୍ଗର କଳା ଲାଞ୍ଜ ଥିବା ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ଥିଲେ; ସେ ମହୀପତି।

8.101.39

आस्थाय पुरुषव्याघ्रः स्वबलेनापि संवृतः ।
प्रययौ बहुवृत्तान्तं द्रष्टुमायोधनं प्रति ॥ ८.१०१.३९ ॥

ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ନିଜ ସେନାରେ ଘେରା ହୋଇ ଆରୋହଣ କରି, ବହୁ ସମାଚାର ଦେଖିବା ପାଇଁ ରଣକ୍ଷେତ୍ର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

8.101.40

सम्भाषमाणौ तौ वीर उभौ माधवपाण्डवौ ॥ ८.१०१.४० ॥

ସେହି ଦୁଇ ବୀର, ମାଧବ ଓ ପାଣ୍ଡବ, କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିଲେ।

8.101.41

स ददर्श रणे कर्णं शयानं पुरुषर्षभम् ।
गाण्डीवमुक्तैर्विशिखैः सर्वतः सन्निपीडितम् ॥ ८.१०१.४१ ॥

ସେ ରଣରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଶୟନ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ; ସେହି ପୁରୁଷର୍ଷଭ ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣରେ ସବୁ ପାଖରୁ ବିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ।

8.101.42

सपुत्रं निहतं दृष्ट्वा कर्णं राजा युधिष्ठिरः ।
प्रशशंस नरव्याघ्रावुभौ माधवपाण्डवौ ॥ ८.१०१.४२ ॥

ପୁତ୍ର ସହିତ ନିହତ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେହି ଦୁଇ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ମାଧବ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

8.101.43

अद्य राजाऽस्मि सर्वस्यां पृथिव्यां मधुसूदन ।
दिष्ट्या जयसि गोविन्द दिष्ट्याशत्रुर्निपातितः ॥ ८.१०१.४३ ॥

ଆଜି ମୁଁ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ରାଜା ଅଟେ, ହେ ମଧୁସୂଦନ। ସୌଭାଗ୍ୟରୁ ତୁମେ ଜୟୀ ହେଉଛ, ହେ ଗୋବିନ୍ଦ; ସୌଭାଗ୍ୟରୁ ଶତ୍ରୁ ନିପାତିତ ହୋଇଛି।

8.101.44

एवं सुबहुशो राजन्प्रशशंस जनार्दनम् ।
अर्जुनं च कुरुश्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ८.१०१.४४ ॥

ଏହିପରି, ହେ ରାଜନ୍, କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବହୁବାର ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

8.101.45

दृष्ट्वा च निहतं कर्णं स पुत्रं पार्थसायकैः ।
पुनर्जातमिवात्मानं मेने कुरुकुलोद्वहः ॥ ८.१०१.४५ ॥

ପାର୍ଥଙ୍କ ବାଣରେ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ନିହତ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି, କୁରୁକୁଳର ଭାର ବହନକାରୀ ସେ ନିଜକୁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ ଭାବିଲେ।

8.101.46

समेत्य च कुरुश्रेष्ठं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
वर्धयन्ति स्म राजानो हर्षयुक्ता महारथाः ॥ ८.१०१.४६ ॥

କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ହର୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାରଥୀ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ବଢ଼ାଇଲେ।

8.101.47

एवमेष क्षयो वृत्तः सुमहान्रोमहर्षणः ।
तव दुर्मन्त्रिते राजन्दिष्ट्या त्वमनुशोचसि ॥ ८.१०१.४७ ॥

ଏହିପରି ଏହି ମହାନ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ବିନାଶ ଘଟିଲା, ହେ ରାଜନ୍, ତୁମର ଦୁର୍ମନ୍ତ୍ରଣାରୁ। ଏବେ ସୌଭାଗ୍ୟରୁ ତୁମେ ଶୋକ କରୁଛ।

8.101.48

श्रुत्वैतदप्रियं राजा धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
पपात भूमौ निश्चेष्टः कौरव्यः परमासनात्।
तथा सत्यव्रता देवी गान्धारी दिव्यदर्शना ॥ ८.१०१.४८ ॥

ଏହି ଅପ୍ରିୟ ବାର୍ତ୍ତା ଶୁଣି, ଭୂପତି କୌରବ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଉଚ୍ଚ ଆସନରୁ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେହିପରି ସତ୍ୟବ୍ରତା ଦେବୀ ଗାନ୍ଧାରୀ, ଦିବ୍ୟଦର୍ଶନା, ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିଗଲେ।

8.101.49

ततस्तूर्णं तु विदुरस्तं नृपं सञ्जयस्तथा ।
पर्याश्वासयतां चैतावुभावेव तु भूमिपम् ॥ ८.१०१.४९ ॥

ତା'ପରେ ବିଦୁର ଓ ସଞ୍ଜୟ ଶୀଘ୍ର ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ; ସେହି ଭୂମିପତିଙ୍କୁ ଦୁହେଁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।

8.101.50

तथैवाश्वासयामासुर्गान्धारीं कुरुयोषितः ॥ ८.१०१.५० ॥

ସେହିପରି କୁରୁ ବଂଶର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।

8.101.51

स दैवं परमं मेने भवितव्यं च भारत ।
ताभ्यामाश्वासितो राजा तूष्णीमास्ते विशाम्पते ॥ ८.१०१.५१ ॥

ସେ ଦୈବକୁ ପରମ ବୋଲି ମାନିଲେ ଏବଂ ଯାହା ହେବାର ଥିଲା ତାହା ହେଲା ବୋଲି ଭାବିଲେ; ହେ ଭାରତ, ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାନ୍ତ୍ୱିତ ହୋଇ ରାଜା ମୌନ ହୋଇ ବସିଲେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି।

8.101.52

एवमाख्याय राज्ञे च सञ्जयो राजसत्तम ।
जगाम शिबिरं भूयो हते कर्णे महात्मनि ॥ ८.१०१.५२ ॥

ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ରାଜାଙ୍କୁ କହି ସଞ୍ଜୟ ମହାତ୍ମା କର୍ଣ୍ଣ ନିହତ ହେବା ପରେ ପୁନର୍ବାର ଶିବିରକୁ ଗଲେ।

8.101.53

स दृष्ट्वा निहतं शल्यं राजानं च सुयोधनम् ।
शकुनिं सुबहून्राजन्सैनिकांश्च सहस्रशः ॥ ८.१०१.५३ ॥

ସେ ନିହତ ଶଲ୍ୟ, ରାଜା ସୁଯୋଧନ, ଶକୁନି ଏବଂ ହେ ରାଜନ୍, ହଜାର ହଜାର ସୈନିକଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

8.101.54

तथैव पाण्डवीं सेनां निहतां प्रेक्ष्य सञ्जयः ।
सौप्तिके द्रौणिना राजन्हतवाजिनरद्विपाम् ॥ ८.१०१.५४ ॥

ସେହିପରି ସଞ୍ଜୟ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ନିହତ ଦେଖିଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ସୌପ୍ତିକ ରାତ୍ରି ଆକ୍ରମଣରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଡ଼ା, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ହାତୀ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ।

8.101.55

स हि दृष्ट्वा हतान्सर्वान्समन्ताद्युधि सञ्जयः ।
प्रयातो हास्तिनपुरं शोकार्तो भयविह्वलः ॥ ८.१०१.५५ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଚାରିଆଡ଼େ ନିହତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି ଶୋକାର୍ତ୍ତ ଓ ଭୟବିହ୍ୱଳ ସଞ୍ଜୟ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଚାଲିଗଲେ।

8.101.56

हतेषु पुनरेतेषु प्रभूतगजवाजिषु ।
योधैश्च तैर्महाराज नानादेशसमुद्भवैः ॥ ८.१०१.५६ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଏହି ବହୁ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ପୁନର୍ବାର ନିହତ ହେଲେ, ଏବଂ ନାନା ଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ ନିହତ ହେଲେ।

8.101.57

कुरुक्षेत्रं तु तत्सर्वं शून्यमासीद्विशाम्पते ।
निहतैः पाण्डवेयैश्च धार्तराष्ट्रैश्च संयुगे ॥ ८.१०१.५७ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ସମଗ୍ର କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଗଲା।

8.101.58

यथाहि विषयं वृत्तं धार्तराष्ट्रस्य संञ्जयः ।
निवेदयति तत्सर्वं यथावृत्तं यथाविधि ॥ ८.१०१.५८ ॥

ସଞ୍ଜୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେହି ବିଷୟ ଓ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା, ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ସେପରି, ବିଧିପୂର୍ବକ ନିବେଦନ କଲେ।

8.101.59

एवं महायुद्धमिदं महात्मनो ।
धनञ्जयस्याधिरथेश्च यः पठेत्।
स सम्यगिष्टस्य मखस्य यत्फलं ।
तदाप्नुयाद्यः शृणुयाच्च नित्यशः ॥ ८.१०१.५९ ॥

ମହାତ୍ମା ଧନଞ୍ଜୟ ଓ ଅଧିରଥପୁତ୍ରଙ୍କର ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧ ଯିଏ ପାଠ କରେ, ସେ ଭଲଭାବେ ଇଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞର ଯେଉଁ ଫଳ, ତାହା ପାଏ; ଯିଏ ନିତ୍ୟ ଶୁଣେ ସେ ମଧ୍ୟ।

8.101.60

मखो हि विष्णुर्भगवान्सनातनो ।
वहन्ति यं चाप्यनिलेन्दुभानवः।
अतोऽनसूयुः शृणुयात्पठेच्च यः ।
स सर्वलोकांश्च जयेत्सुखी भवेत् ॥ ८.१०१.६० ॥

ଯଜ୍ଞ ହିଁ ସନାତନ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ; ବାୟୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯାହାଙ୍କୁ ବହନ କରନ୍ତି ସେ ମଧ୍ୟ ସେ। ତେଣୁ ଯିଏ ଅସୂୟାରହିତ ହୋଇ ଶୁଣେ ଓ ପାଠ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜିଣେ ଓ ସୁଖୀ ହୁଏ।