ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.101.1
हते वैकर्तने कर्णे कुरवो भयपीडिताः ।
वीक्षमाणा दिशः सर्वाः पलायन्त सहस्रशः ॥ ८.१०१.१ ॥
ਵੈਕਰਤਨ ਕਰਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਭੈ-ਪੀੜਤ ਕੌਰਵ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ।
8.101.2
रावणं निहतं दृष्ट्वा राक्षसा राघवेण वा ।
दिशो भीता द्रवन्नेव तावका भयपीडिताः ॥ ८.१०१.२ ॥
ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਭੈਭੀਤ ਹੋ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸੂਰਮੇ ਭੈ-ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸਨ।
8.101.3
ततो महारवं चक्रुर्योधा राजन्समन्ततः ।
वार्यमाणा भृशोद्विग्नास्तव पुत्रेण भारत ॥ ८.१०१.३ ॥
ਤਦ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਾਰੀ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਹੁਤ ਬੇਚੈਨ ਸਨ।
8.101.4
तेषां तु मतमाज्ञाय पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
अवहारं ततश्चक्रे शल्यस्यानुमतेन च ॥ ८.१०१.४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਟ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸ਼ਲਯ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
8.101.5
कृतवर्मा रणे तूर्णं वृतो भारत तावकैः ।
नारायणावशिष्टैश्च शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.५ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਰਣ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਡੇਰੇ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਿਆ।
8.101.6
अश्वत्थामा ततः शूरो विनिश्वस्य मुहुर्मुहुः ।
पाण्डवानां जयं दृष्ट्वा शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.६ ॥
ਤਦ ਸੂਰਮੇ ਅਸ਼ਵਤਥਾਮਾ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਹ ਭਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵੇਖ ਕੇ ਡੇਰੇ ਵੱਲ ਹੀ ਭੱਜ ਗਿਆ।
8.101.7
कृपः शारद्वतो राजन्नागानीकेन भारत ।
महता मेघकल्पेन शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਸ਼ਰਦ੍ਵਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਪ ਮੇਘ ਵਰਗੀ ਵੱਡੀ ਹਾਥੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਡੇਰੇ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਿਆ।
8.101.8
गान्धाराणां सहस्रेण शकुनिः परिवारितः ।
सुशर्मा च ययौ राजन्वीक्षमाणो भयार्दितः ॥ ८.१०१.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗੰਧਾਰਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦੇ ਚਲੇ ਗਏ।
8.101.9
दुर्योधनोऽपि स ययौ ह्वतसर्वस्व आतुरः ।
ज्ञातिशोकसमापन्नश्चिन्तयित्वा मुहुर्मुहुः ॥ ८.१०१.९ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਗੁਆ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ, ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਾ ਹੋਇਆ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਚਲਾ ਗਿਆ।
8.101.10
छिन्नध्वजेन शल्यस्तु रथेन रथिनां वरः ।
प्रययौ शिबिरायैव वीक्षमाणो दिशो दश ॥ ८.१०१.१० ॥
ਟੁੱਟੀ ਧੱਜਾ ਵਾਲੇ ਰੱਥ ਤੇ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਲਯ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਡੇਰੇ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
8.101.11
ततोऽपरे सुबहुशो भारतानां महारथाः ।
व्यद्रवन्त दिशो भीता भयविह्वलचेतसः ॥ ८.१०१.११ ॥
ਫਿਰ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਡਰ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
8.101.12
अश्रूपूर्णा भयोद्विग्ना वेपमाना भयातुराः ।
कुरवः प्राद्रवन्सर्वे दृष्ट्वा कर्णं निपातितम् ॥ ८.१०१.१२ ॥
ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਬੇਚੈਨ, ਕੰਬਦੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਕਰਨ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।
8.101.13
प्रशंसन्तोऽर्जुनं केचित्केचित्कर्णं महारथाः ।
प्राद्रवन्त रणे भीताः कुरवः कुरुसत्तम ॥ ८.१०१.१३ ॥
ਕੁਝ ਅਰਜੁਨ ਦੀ, ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਰਥੀ ਕੌਰਵ ਰਣ ਵਿੱਚ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ, ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
8.101.14
तेषां योधसहस्राणां तावकानां महामृधे ।
नासीत्तत्र पुमान्कश्चिद्यस्तु युद्धे मनो दधे ॥ ८.१०१.१४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਖ ਦੇ, ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਨ ਟਿਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵੀ ਪੁਰਸ਼ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।
8.101.15
कर्णे हते महाराज निराशाः कुरवोऽभवन् ।
जीवनेषु च राज्येषु दारेषु च धनेषु च ॥ ८.१०१.१५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕੌਰਵ ਜੀਵਨ, ਰਾਜ, ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਧਨ ਬਾਰੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
8.101.16
तान्समानीय पुत्रस्ते यत्नेन महता विभो ।
निवेशाय मनो दध्रे दुःखशोकसमन्वितः ॥ ८.१०१.१६ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਡੇਰਾ ਲਾਉਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
8.101.17
तस्याज्ञां शिरसा दीनाः प्रतिगृह्य विशाम्पते ।
विषण्णमनसो भीत्या न्यविशन्त महारथाः ॥ ८.१०१.१७ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਮਪਤੀ, ਉਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸਿਰ-ਮੱਥੇ ਮੰਨ ਕੇ, ਦੀਨ ਅਤੇ ਉਦਾਸ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰਥੀ ਡਰ ਕੇ ਉੱਥੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ।
8.101.18
चिन्तयन्तो वधं घोरं सूतपुत्रस्य संयुगे ।
अर्जुनस्य जयं युद्धे चिन्तयानाः पुनःपुनः ॥ ८.१०१.१८ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਤਪੁੱਤਰ (ਕਰਨ) ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਵਧ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਬਾਰੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
8.101.19
पाण्डवाश्च महेष्वासा न्यविशन्त परन्तपाः ।
प्रहृष्टमनसः सर्वे जित्वा शत्रुं महारथाः ॥ ८.१०१.१९ ॥
ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਪਰੰਤਪ ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀ ਸ਼ਤਰੂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਗਏ।
8.101.20
ततो युधिष्ठिरं तत्र निविष्टं वै मुदान्वितम् ।
समेत्य सर्वे पाञ्चाला वर्धयन्तो यथाविधि ॥ ८.१०१.२० ॥
ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਪਾਂਚਾਲ ਆ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
8.101.21
अर्जुनस्तु रथात्तूर्णमवरुह्य महायशाः ।
धर्मराजस्य चरणौ पीडयामास हृष्टवत् ॥ ८.१०१.२१ ॥
ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਅਰਜੁਨ ਝਟਪਟ ਰੱਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਚਰਨ ਦਬਾਉਣ ਲੱਗਾ।
8.101.22
तमुत्थाप्य महाराज धर्मपुत्रः प्रतापवान् ।
सस्वजे भरतश्रेष्ठमुपजिघ्रन्नुपस्पृशन् ॥ ८.१०१.२२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ, ਸਿਰ ਸੁੰਘਿਆ ਅਤੇ ਛੂਹਿਆ।
8.101.23
नकुलः सहदेवश्च पाण्डवश्च वृकोदरः ।
अभिवाद्य महाराजमस्वजन्त स्म फल्गुनम् ॥ ८.१०१.२३ ॥
ਨਕੁਲ, ਸਹਦੇਵ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਫਾਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ।
8.101.24
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च पाण्डवानां च ये रथाः ।
वर्धयन्ते स्म राजानं निहते सूतनन्दने ॥ ८.१०१.२४ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਿਊਮਨ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਜੋ ਰਥੀ ਸਨ, ਉਹ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
8.101.25
ततः कृष्णो महाराज सात्यकिश्चापि सात्वतः ।
वर्धयन्ते स्म राजानं निहते सूतनन्दने ॥ ८.१०१.२५ ॥
ਤਦ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਾਤਵਤ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਵੀ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
8.101.26
वासुदेवश्च कौन्तेयं प्रणयादिदमब्रवीत् ।
अद्य राजन्हताः सर्वे धार्तराष्ट्राः सराजकाः।
हते वैकर्तने कर्णे रथानां प्रवरे रथे ॥ ८.१०१.२६ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕੌਂਤੇਯ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅੱਜ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੈਕਰਤਨ ਕਰਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.101.27
यदि लोकास्त्रयः सर्वे योधयेयुः सवासवाः ।
तथापि दुर्जयः सूतस्तव कोपात्तु सूदितः ॥ ८.१०१.२७ ॥
ਜੇ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਅਜਿੱਤ ਸੂਤ (ਕਰਣ) ਤੁਹਾਡੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ।
8.101.28
एवमुक्तः प्रत्युवाच धर्मराजो जनार्दनम् ॥ ८.१०१.२८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਧਰਮਰਾਜ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ) ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
8.101.29
तव प्रसादाद्ग्रोविन्द हतः कर्णो महायशाः ।
पाण्डवाश्च जयं प्राप्या नाशिताश्चापि शत्रवः ॥ ८.१०१.२९ ॥
ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਕਰਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
8.101.30
त्वं हि शक्तो भयात्त्रातुं यस्य कस्यचिदाहवे ।
त्वमस्य जगतो गोप्ता पाण्डवानां च सर्वदा ॥ ८.१०१.३० ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਸ ਜਗਤ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸਦਾ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ।
8.101.31
त्वां समासाद्य शक्रोऽपि मोदते दिवि नित्यशः ।
त्वं पाता पाण्डुपुत्राणां यथैव जगतस्तथा ॥ ८.१०१.३१ ॥
ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਵੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਜਗਤ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵੀ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋ।
8.101.32
अनाश्चर्यो जयस्तेषां भक्तिर्येषां त्वयि प्रभो ॥ ८.१०१.३२ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ।
8.101.33
त्वया नाथेन गोविन्द नाथवन्तो वयं युधि ।
यथेन्द्रेण पुरा देवास्त्वया चापि जनार्दन ॥ ८.१०१.३३ ॥
ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਨਾਥ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਨਾਥ ਵਾਲੇ ਹਾਂ; ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸਨ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵੀ ਅਸੀਂ ਉਵੇਂ ਹਾਂ।
8.101.34
स्वप्स्याम्यद्य सुखं कृष्णनिद्रां लप्स्ये त्वहं क्षपाम् ।
विगतं हि भयं मेऽद्य त्वत्प्रसादान्न संशयः ॥ ८.१०१.३४ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੌਂਵਾਂਗਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਪਾਵਾਂਗਾ। ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
8.101.35
एवमुक्तस्तु पार्थेन केशवः प्राह पाण्डवम् ।
निमित्तमात्रं हि वयं तवाप्यस्मिन्मुदागमे ॥ ८.१०१.३५ ॥
ਪਾਰਥ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਆਗਮਨ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕੇਵਲ ਨਿਮਿੱਤ ਮਾਤਰ ਹਾਂ।
8.101.36
यस्य ते भ्रातरः शूरा भीमसेनादयो नृप ।
सम्बन्धिनश्चेन्द्रवीर्याः पार्षतप्रमुखास्तथा ॥ ८.१०१.३६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਭੀਮਸੇਨ ਆਦਿ ਸੂਰਬੀਰ ਭਰਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੋਧੇ ਵੀ ਹਨ।
8.101.37
अर्हते च भवान्नित्यं प्रियं नित्यं च मद्वितम् ।
प्रियो हि मे त्वमेतेन वचनेन नरोत्तम ॥ ८.१०१.३७ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਯੋਗ ਹੋ ਅਤੇ ਸਦਾ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਨਰੋੱਤਮ, ਇਸੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋ।
8.101.38
इत्युक्तो धर्मराजस्तु स्वरथं हेमभूपितम् ।
दन्तवर्णैर्हयैर्युक्तं कालवालैर्महीपतिः ॥ ८.१०१.३८ ॥
ਏਦਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ-ਦੰਦ ਰੰਗੇ ਤੇ ਕਾਲੀ ਪੂਛ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਜੁੜੇ ਸਨ; ਉਹ ਮਹੀਪਤੀ ਸਨ।
8.101.39
आस्थाय पुरुषव्याघ्रः स्वबलेनापि संवृतः ।
प्रययौ बहुवृत्तान्तं द्रष्टुमायोधनं प्रति ॥ ८.१०१.३९ ॥
ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਰਣਭੂਮੀ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
8.101.40
सम्भाषमाणौ तौ वीर उभौ माधवपाण्डवौ ॥ ८.१०१.४० ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ, ਮਾਧਵ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ, ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
8.101.41
स ददर्श रणे कर्णं शयानं पुरुषर्षभम् ।
गाण्डीवमुक्तैर्विशिखैः सर्वतः सन्निपीडितम् ॥ ८.१०१.४१ ॥
ਉਸ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਨੂੰ ਪਿਆ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਰਿਸ਼ਭ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
8.101.42
सपुत्रं निहतं दृष्ट्वा कर्णं राजा युधिष्ठिरः ।
प्रशशंस नरव्याघ्रावुभौ माधवपाण्डवौ ॥ ८.१०१.४२ ॥
ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਮਾਰੇ ਗਏ ਕਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਂ, ਮਾਧਵ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ, ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
8.101.43
अद्य राजाऽस्मि सर्वस्यां पृथिव्यां मधुसूदन ।
दिष्ट्या जयसि गोविन्द दिष्ट्याशत्रुर्निपातितः ॥ ८.१०१.४३ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ। ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ; ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਢਾਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
8.101.44
एवं सुबहुशो राजन्प्रशशंस जनार्दनम् ।
अर्जुनं च कुरुश्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ८.१०१.४४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ।
8.101.45
दृष्ट्वा च निहतं कर्णं स पुत्रं पार्थसायकैः ।
पुनर्जातमिवात्मानं मेने कुरुकुलोद्वहः ॥ ८.१०१.४५ ॥
ਪਾਰਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰੇ ਗਏ ਕਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੁਰੂ ਕੁਲ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਨੋ ਮੁੜ ਜਨਮਿਆ ਸਮਝਿਆ।
8.101.46
समेत्य च कुरुश्रेष्ठं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
वर्धयन्ति स्म राजानो हर्षयुक्ता महारथाः ॥ ८.१०१.४६ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਹਾਰਥੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਇਆ।
8.101.47
एवमेष क्षयो वृत्तः सुमहान्रोमहर्षणः ।
तव दुर्मन्त्रिते राजन्दिष्ट्या त्वमनुशोचसि ॥ ८.१०१.४७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਦੁਸ਼ਟ ਸਲਾਹ ਨਾਲ। ਹੁਣ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸੋਗ ਕਰਦੇ ਹੋ।
8.101.48
श्रुत्वैतदप्रियं राजा धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
पपात भूमौ निश्चेष्टः कौरव्यः परमासनात्।
तथा सत्यव्रता देवी गान्धारी दिव्यदर्शना ॥ ८.१०१.४८ ॥
ਇਹ ਅਪ੍ਰਿਯ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਕੌਰਵ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਉੱਚੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਬੇਹਰਕਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਤਿਅਵ੍ਰਤਾ ਦੇਵੀ ਗਾਂਧਾਰੀ, ਦਿਵਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀ, ਵੀ ਡਿੱਗ ਪਈ।
8.101.49
ततस्तूर्णं तु विदुरस्तं नृपं सञ्जयस्तथा ।
पर्याश्वासयतां चैतावुभावेव तु भूमिपम् ॥ ८.१०१.४९ ॥
ਫਿਰ ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਸੰਜਯ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਭੂਮੀਪਤੀ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਢਾਰਸ ਬੰਨ੍ਹਾਈ।
8.101.50
तथैवाश्वासयामासुर्गान्धारीं कुरुयोषितः ॥ ८.१०१.५० ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਰੂ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੂੰ ਢਾਰਸ ਬੰਨ੍ਹਾਈ।
8.101.51
स दैवं परमं मेने भवितव्यं च भारत ।
ताभ्यामाश्वासितो राजा तूष्णीमास्ते विशाम्पते ॥ ८.१०१.५१ ॥
ਉਸ ਨੇ ਦੈਵ ਨੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਣਾ ਸੀ ਉਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸਮਝਿਆ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਢਾਰਸ ਬੰਨ੍ਹਾਏ ਰਾਜਾ ਚੁੱਪ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।
8.101.52
एवमाख्याय राज्ञे च सञ्जयो राजसत्तम ।
जगाम शिबिरं भूयो हते कर्णे महात्मनि ॥ ८.१०१.५२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ ਸੰਜਯ ਮਹਾਤਮਾ ਕਰਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਫਿਰ ਛਾਉਣੀ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
8.101.53
स दृष्ट्वा निहतं शल्यं राजानं च सुयोधनम् ।
शकुनिं सुबहून्राजन्सैनिकांश्च सहस्रशः ॥ ८.१०१.५३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸ਼ਲਯ ਨੂੰ, ਰਾਜੇ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ, ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
8.101.54
तथैव पाण्डवीं सेनां निहतां प्रेक्ष्य सञ्जयः ।
सौप्तिके द्रौणिना राजन्हतवाजिनरद्विपाम् ॥ ८.१०१.५४ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਜਯ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰੀ ਗਈ ਵੇਖਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੌਪਤਿਕ ਰਾਤ ਦੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਘੋੜੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਮਾਰੇ ਸਨ।
8.101.55
स हि दृष्ट्वा हतान्सर्वान्समन्ताद्युधि सञ्जयः ।
प्रयातो हास्तिनपुरं शोकार्तो भयविह्वलः ॥ ८.१०१.५५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੰਜਯ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਭੈ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
8.101.56
हतेषु पुनरेतेषु प्रभूतगजवाजिषु ।
योधैश्च तैर्महाराज नानादेशसमुद्भवैः ॥ ८.१०१.५६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਫਿਰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਉਹਨਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ।
8.101.57
कुरुक्षेत्रं तु तत्सर्वं शून्यमासीद्विशाम्पते ।
निहतैः पाण्डवेयैश्च धार्तराष्ट्रैश्च संयुगे ॥ ८.१०१.५७ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਸੁੰਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
8.101.58
यथाहि विषयं वृत्तं धार्तराष्ट्रस्य संञ्जयः ।
निवेदयति तत्सर्वं यथावृत्तं यथाविधि ॥ ८.१०१.५८ ॥
ਸੰਜਯ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸਭ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ, ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਦੱਸਿਆ।
8.101.59
एवं महायुद्धमिदं महात्मनो ।
धनञ्जयस्याधिरथेश्च यः पठेत्।
स सम्यगिष्टस्य मखस्य यत्फलं ।
तदाप्नुयाद्यः शृणुयाच्च नित्यशः ॥ ८.१०१.५९ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਧਨੰਜਯ ਅਤੇ ਅਧਿਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਯੁੱਧ ਜੋ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਇਸ਼ਟ ਯੱਗ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ ਉਹੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਨਿੱਤ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵੀ।
8.101.60
मखो हि विष्णुर्भगवान्सनातनो ।
वहन्ति यं चाप्यनिलेन्दुभानवः।
अतोऽनसूयुः शृणुयात्पठेच्च यः ।
स सर्वलोकांश्च जयेत्सुखी भवेत् ॥ ८.१०१.६० ॥
ਯੱਗ ਹੀ ਸਨਾਤਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ; ਵਾਯੂ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਜਿਸਨੂੰ ਧਾਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਈਰਖਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣਦਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।