మహాభారతం · అధ్యాయం 8.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.101.1
हते वैकर्तने कर्णे कुरवो भयपीडिताः ।
वीक्षमाणा दिशः सर्वाः पलायन्त सहस्रशः ॥ ८.१०१.१ ॥
కర్ణుడు చంపబడగా, భయపీడితులైన కౌరవులు అన్ని దిక్కులవైపు చూస్తూ వేలాదిగా పారిపోయారు.
8.101.2
रावणं निहतं दृष्ट्वा राक्षसा राघवेण वा ।
दिशो भीता द्रवन्नेव तावका भयपीडिताः ॥ ८.१०१.२ ॥
రావణుడు రాఘవునిచే (రాముని చేత) చంపబడటం చూసిన రాక్షసులు భయంతో దిక్కులవైపు పారిపోయినట్లే, మీ వారు భయపీడితులై పారిపోయారు.
8.101.3
ततो महारवं चक्रुर्योधा राजन्समन्ततः ।
वार्यमाणा भृशोद्विग्नास्तव पुत्रेण भारत ॥ ८.१०१.३ ॥
అప్పుడు, ఓ రాజా, యోధులు అన్ని వైపులా మహా కోలాహలం చేశారు. ఓ భరతవంశీయుడా, మీ కుమారునిచే ఆపబడి వారు అత్యంత కలవరపడ్డారు.
8.101.4
तेषां तु मतमाज्ञाय पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
अवहारं ततश्चक्रे शल्यस्यानुमतेन च ॥ ८.१०१.४ ॥
వారి అభిప్రాయాన్ని గ్రహించి, ఓ భరతశ్రేష్ఠుడా, మీ కుమారుడు శల్యుని అనుమతితో వెనుదిరగాలని నిర్ణయించాడు.
8.101.5
कृतवर्मा रणे तूर्णं वृतो भारत तावकैः ।
नारायणावशिष्टैश्च शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.५ ॥
ఓ భరతవంశీయుడా, కృతవర్మ యుద్ధంలో త్వరగా మీ వారితో చుట్టుముట్టబడి, నారాయణ సేనలో మిగిలినవారితో శిబిరం వైపు పరుగెత్తాడు.
8.101.6
अश्वत्थामा ततः शूरो विनिश्वस्य मुहुर्मुहुः ।
पाण्डवानां जयं दृष्ट्वा शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.६ ॥
అప్పుడు శూరుడైన అశ్వత్థామ మళ్లీ మళ్లీ నిట్టూర్పులు విడుస్తూ, పాండవుల విజయాన్ని చూసి శిబిరం వైపు పరుగెత్తాడు.
8.101.7
कृपः शारद्वतो राजन्नागानीकेन भारत ।
महता मेघकल्पेन शिबिरायैव दुद्रुवे ॥ ८.१०१.७ ॥
ఓ రాజా, ఓ భరతవంశీయుడా, శరద్వంతుని కుమారుడైన కృపుడు మేఘంలా విశాలమైన ఏనుగుల సైన్యంతో శిబిరం వైపు పారిపోయాడు.
8.101.8
गान्धाराणां सहस्रेण शकुनिः परिवारितः ।
सुशर्मा च ययौ राजन्वीक्षमाणो भयार्दितः ॥ ८.१०१.८ ॥
ఓ రాజా, గాంధారుల వెయ్యిమంది సైనికులతో చుట్టుముట్టబడిన శకుని, సుశర్మలు భయంతో పీడించబడి చుట్టూ చూస్తూ వెళ్లారు.
8.101.9
दुर्योधनोऽपि स ययौ ह्वतसर्वस्व आतुरः ।
ज्ञातिशोकसमापन्नश्चिन्तयित्वा मुहुर्मुहुः ॥ ८.१०१.९ ॥
దుర్యోధనుడు కూడా సర్వస్వం కోల్పోయి, బాధతో, బంధువుల శోకంలో మునిగి, పదే పదే చింతిస్తూ వెళ్లాడు.
8.101.10
छिन्नध्वजेन शल्यस्तु रथेन रथिनां वरः ।
प्रययौ शिबिरायैव वीक्षमाणो दिशो दश ॥ ८.१०१.१० ॥
విరిగిన ధ్వజంతో ఉన్న రథంపై రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన శల్యుడు పది దిక్కులను చూస్తూ శిబిరం వైపు వెళ్లాడు.
8.101.11
ततोऽपरे सुबहुशो भारतानां महारथाः ।
व्यद्रवन्त दिशो भीता भयविह्वलचेतसः ॥ ८.१०१.११ ॥
తరువాత భరతవంశీయులైన ఇతర అనేకమంది మహారథులు భయంతో కలత చెంది, భయంతో విహ్వలమైన మనసుతో దిక్కుల వైపు పారిపోయారు.
8.101.12
अश्रूपूर्णा भयोद्विग्ना वेपमाना भयातुराः ।
कुरवः प्राद्रवन्सर्वे दृष्ट्वा कर्णं निपातितम् ॥ ८.१०१.१२ ॥
కన్నీళ్లతో నిండి, భయంతో కలవరపడి, వణుకుతూ, భయంతో బాధపడుతూ, కర్ణుడు పడగొట్టబడటం చూసి కౌరవులందరూ పారిపోయారు.
8.101.13
प्रशंसन्तोऽर्जुनं केचित्केचित्कर्णं महारथाः ।
प्राद्रवन्त रणे भीताः कुरवः कुरुसत्तम ॥ ८.१०१.१३ ॥
కొందరు అర్జునుని, కొందరు కర్ణుని ప్రశంసిస్తూ, మహారథులైన కౌరవులు రణంలో భయపడి పారిపోయారు, ఓ కురుశ్రేష్ఠా.
8.101.14
तेषां योधसहस्राणां तावकानां महामृधे ।
नासीत्तत्र पुमान्कश्चिद्यस्तु युद्धे मनो दधे ॥ ८.१०१.१४ ॥
ఆ వేలాది యోధులలో, మీ వారిలో, ఆ మహాయుద్ధంలో యుద్ధంపై మనసు నిలిపిన ఒక్కడూ అక్కడ లేడు.
8.101.15
कर्णे हते महाराज निराशाः कुरवोऽभवन् ।
जीवनेषु च राज्येषु दारेषु च धनेषु च ॥ ८.१०१.१५ ॥
మహారాజా, కర్ణుడు చంపబడగా కౌరవులు జీవితం, రాజ్యం, భార్యలు, ధనం విషయంలో నిరాశ చెందారు.
8.101.16
तान्समानीय पुत्रस्ते यत्नेन महता विभो ।
निवेशाय मनो दध्रे दुःखशोकसमन्वितः ॥ ८.१०१.१६ ॥
ప్రభూ, మీ కుమారుడు వారిని గొప్ప ప్రయత్నంతో సమకూర్చి, దుఃఖశోకాలతో నిండినవాడై విడిది చేయాలని నిశ్చయించాడు.
8.101.17
तस्याज्ञां शिरसा दीनाः प्रतिगृह्य विशाम्पते ।
विषण्णमनसो भीत्या न्यविशन्त महारथाः ॥ ८.१०१.१७ ॥
ప్రజాపతీ, అతని ఆజ్ఞను శిరసావహించి, దీనులై, విషణ్ణమనస్కులైన మహారథులు భయంతో అక్కడ ప్రవేశించారు.
8.101.18
चिन्तयन्तो वधं घोरं सूतपुत्रस्य संयुगे ।
अर्जुनस्य जयं युद्धे चिन्तयानाः पुनःपुनः ॥ ८.१०१.१८ ॥
యుద్ధంలో సూతపుత్రుడి (కర్ణుడి) భయంకర వధను ఆలోచిస్తూ, యుద్ధంలో అర్జునుని విజయాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ తలస్తూ.
8.101.19
पाण्डवाश्च महेष्वासा न्यविशन्त परन्तपाः ।
प्रहृष्टमनसः सर्वे जित्वा शत्रुं महारथाः ॥ ८.१०१.१९ ॥
మహా ధనుర్ధరులు, శత్రువులను దహించేవారైన పాండవులు, మహారథులందరూ శత్రువును జయించి సంతోష మనసుతో అక్కడ కూర్చున్నారు.
8.101.20
ततो युधिष्ठिरं तत्र निविष्टं वै मुदान्वितम् ।
समेत्य सर्वे पाञ्चाला वर्धयन्तो यथाविधि ॥ ८.१०१.२० ॥
అప్పుడు అక్కడ సంతోషంతో కూర్చున్న యుధిష్ఠిరుని వద్దకు పాంచాలురందరూ చేరి యథావిధిగా ఆయనను కీర్తించారు.
8.101.21
अर्जुनस्तु रथात्तूर्णमवरुह्य महायशाः ।
धर्मराजस्य चरणौ पीडयामास हृष्टवत् ॥ ८.१०१.२१ ॥
మహాయశస్వి అర్జునుడు రథం నుండి వెంటనే దిగి, సంతోషంతో ధర్మరాజు పాదాలను ఒత్తసాగాడు.
8.101.22
तमुत्थाप्य महाराज धर्मपुत्रः प्रतापवान् ।
सस्वजे भरतश्रेष्ठमुपजिघ्रन्नुपस्पृशन् ॥ ८.१०१.२२ ॥
మహారాజా, ప్రతాపవంతుడైన ధర్మపుత్రుడు అతన్ని లేవనెత్తి, భరతశ్రేష్ఠుని కౌగిలించుకొని, వాసన చూస్తూ స్పృశించాడు.
8.101.23
नकुलः सहदेवश्च पाण्डवश्च वृकोदरः ।
अभिवाद्य महाराजमस्वजन्त स्म फल्गुनम् ॥ ८.१०१.२३ ॥
నకులుడు, సహదేవుడు, పాండవుడైన వృకోదరుడు మహారాజుకు నమస్కరించి ఫల్గుణుని (అర్జునుని) కౌగిలించుకున్నారు.
8.101.24
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च पाण्डवानां च ये रथाः ।
वर्धयन्ते स्म राजानं निहते सूतनन्दने ॥ ८.१०१.२४ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు, శిఖండి, పాండవుల రథికులు సూతపుత్రుడు హతమైనందున రాజును కీర్తించారు.
8.101.25
ततः कृष्णो महाराज सात्यकिश्चापि सात्वतः ।
वर्धयन्ते स्म राजानं निहते सूतनन्दने ॥ ८.१०१.२५ ॥
అప్పుడు ఓ మహారాజా, కృష్ణుడు మరియు సాత్వతుడైన సాత్యకి కూడా సూతపుత్రుడు చంపబడినప్పుడు ఆ రాజును ప్రశంసించారు.
8.101.26
वासुदेवश्च कौन्तेयं प्रणयादिदमब्रवीत् ।
अद्य राजन्हताः सर्वे धार्तराष्ट्राः सराजकाः।
हते वैकर्तने कर्णे रथानां प्रवरे रथे ॥ ८.१०१.२६ ॥
వాసుదేవుడు ప్రేమతో కౌంతేయునితో ఇలా అన్నాడు: ఓ రాజా, ఈ రోజు రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన వైకర్తన కర్ణుడు చంపబడగా, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులందరూ రాజులతో సహా హతులయ్యారు.
8.101.27
यदि लोकास्त्रयः सर्वे योधयेयुः सवासवाः ।
तथापि दुर्जयः सूतस्तव कोपात्तु सूदितः ॥ ८.१०१.२७ ॥
మూడు లోకాలూ ఇంద్రునితో కలిసి పోరాడినా, జయింపరాని సూతుడు (కర్ణుడు) మీ కోపంవల్లే చంపబడ్డాడు.
8.101.28
एवमुक्तः प्रत्युवाच धर्मराजो जनार्दनम् ॥ ८.१०१.२८ ॥
ఇలా చెప్పబడిన ధర్మరాజు (యుధిష్ఠిరుడు) జనార్దనునికి ప్రత్యుత్తరమిచ్చాడు.
8.101.29
तव प्रसादाद्ग्रोविन्द हतः कर्णो महायशाः ।
पाण्डवाश्च जयं प्राप्या नाशिताश्चापि शत्रवः ॥ ८.१०१.२९ ॥
మీ అనుగ్రహంవల్ల, ఓ గోవిందా, మహాయశస్వి కర్ణుడు చంపబడ్డాడు; పాండవులు విజయం పొంది శత్రువులను కూడా నాశనం చేశారు.
8.101.30
त्वं हि शक्तो भयात्त्रातुं यस्य कस्यचिदाहवे ।
त्वमस्य जगतो गोप्ता पाण्डवानां च सर्वदा ॥ ८.१०१.३० ॥
యుద్ధంలో ఎవరినైనా భయం నుండి రక్షించగల సమర్థుడు మీరే; ఈ లోకానికి రక్షకుడు, పాండవులకు ఎల్లప్పుడూ రక్షకుడు మీరే.
8.101.31
त्वां समासाद्य शक्रोऽपि मोदते दिवि नित्यशः ।
त्वं पाता पाण्डुपुत्राणां यथैव जगतस्तथा ॥ ८.१०१.३१ ॥
మిమ్మల్ని పొంది ఇంద్రుడు కూడా స్వర్గంలో ఎల్లప్పుడూ ఆనందిస్తాడు. మీరు లోకానికి రక్షకులైనట్లే పాండుపుత్రులకు కూడా రక్షకులు.
8.101.32
अनाश्चर्यो जयस्तेषां भक्तिर्येषां त्वयि प्रभो ॥ ८.१०१.३२ ॥
ఓ ప్రభూ, ఎవరికి మీ యందు భక్తి ఉందో వారి విజయం ఆశ్చర్యకరం కాదు.
8.101.33
त्वया नाथेन गोविन्द नाथवन्तो वयं युधि ।
यथेन्द्रेण पुरा देवास्त्वया चापि जनार्दन ॥ ८.१०१.३३ ॥
ఓ గోవిందా, మీరు నాథునిగా ఉండటంతో మేము యుద్ధంలో నాథులు కలిగినవారమయ్యాము; పూర్వం ఇంద్రునితో దేవతలు ఉన్నట్లు, ఓ జనార్దనా, మీతో కూడా మేము ఉన్నాము.
8.101.34
स्वप्स्याम्यद्य सुखं कृष्णनिद्रां लप्स्ये त्वहं क्षपाम् ।
विगतं हि भयं मेऽद्य त्वत्प्रसादान्न संशयः ॥ ८.१०१.३४ ॥
ఓ కృష్ణా, ఈ రాత్రి నేను సుఖంగా నిద్రపోతాను; ఈ రోజు నా భయం తొలగిపోయింది, మీ అనుగ్రహం వల్ల ఇందులో సందేహం లేదు.
8.101.35
एवमुक्तस्तु पार्थेन केशवः प्राह पाण्डवम् ।
निमित्तमात्रं हि वयं तवाप्यस्मिन्मुदागमे ॥ ८.१०१.३५ ॥
పార్థుడు ఇలా అనగా, కేశవుడు పాండవునితో ఇలా అన్నాడు — ఈ ఆనందమయ విజయంలో మేము కేవలం నిమిత్తమాత్రులమే.
8.101.36
यस्य ते भ्रातरः शूरा भीमसेनादयो नृप ।
सम्बन्धिनश्चेन्द्रवीर्याः पार्षतप्रमुखास्तथा ॥ ८.१०१.३६ ॥
ఓ రాజా, భీమసేనుడు మొదలైన శూర సోదరులు ఉన్న నీకు, ఇంద్రునితో సమాన పరాక్రమం గల బంధువులు, పార్షతుడు మొదలైన ప్రముఖులు కూడా ఉన్నారు.
8.101.37
अर्हते च भवान्नित्यं प्रियं नित्यं च मद्वितम् ।
प्रियो हि मे त्वमेतेन वचनेन नरोत्तम ॥ ८.१०१.३७ ॥
మీరు ఎల్లప్పుడూ యోగ్యులు, ఎల్లప్పుడూ నాకు ప్రియమైనది చేస్తారు. ఓ నరోత్తమా, ఈ మాటతోనే మీరు నాకు ప్రియులు.
8.101.38
इत्युक्तो धर्मराजस्तु स्वरथं हेमभूपितम् ।
दन्तवर्णैर्हयैर्युक्तं कालवालैर्महीपतिः ॥ ८.१०१.३८ ॥
ఇలా చెప్పబడిన ధర్మరాజు, బంగారంతో అలంకరించిన తన రథం, దంతవర్ణపు నల్ల తోక గల గుర్రాలతో కూడిన దానిని అధిష్ఠించాడు; ఆయన మహీపతి.
8.101.39
आस्थाय पुरुषव्याघ्रः स्वबलेनापि संवृतः ।
प्रययौ बहुवृत्तान्तं द्रष्टुमायोधनं प्रति ॥ ८.१०१.३९ ॥
ఆ పురుషవ్యాఘ్రుడు తన సైన్యంతో చుట్టబడి ఎక్కి, అనేక వార్తలను చూడటానికి యుద్ధభూమి వైపు వెళ్ళాడు.
8.101.40
सम्भाषमाणौ तौ वीर उभौ माधवपाण्डवौ ॥ ८.१०१.४० ॥
ఆ ఇద్దరు వీరులు, మాధవుడు మరియు పాండవుడు, సంభాషిస్తూ.
8.101.41
स ददर्श रणे कर्णं शयानं पुरुषर्षभम् ।
गाण्डीवमुक्तैर्विशिखैः सर्वतः सन्निपीडितम् ॥ ८.१०१.४१ ॥
ఆయన యుద్ధంలో కర్ణుడు పడి ఉండటం చూశాడు; ఆ పురుషర్షభుడు గాండీవం నుండి వెలువడిన బాణాలతో అన్ని వైపులా గ్రుచ్చబడి ఉన్నాడు.
8.101.42
सपुत्रं निहतं दृष्ट्वा कर्णं राजा युधिष्ठिरः ।
प्रशशंस नरव्याघ्रावुभौ माधवपाण्डवौ ॥ ८.१०१.४२ ॥
కొడుకుతో సహా చంపబడిన కర్ణుడిని చూసి రాజు యుధిష్ఠిరుడు ఆ ఇద్దరు నరవ్యాఘ్రులు, మాధవుడు మరియు పాండవుడిని ప్రశంసించాడు.
8.101.43
अद्य राजाऽस्मि सर्वस्यां पृथिव्यां मधुसूदन ।
दिष्ट्या जयसि गोविन्द दिष्ट्याशत्रुर्निपातितः ॥ ८.१०१.४३ ॥
ఈ రోజు నేను భూమి అంతటికీ రాజునయ్యాను, ఓ మధుసూదనా. అదృష్టవశాత్తు నీవు జయిస్తున్నావు, ఓ గోవిందా; అదృష్టవశాత్తు శత్రువు నేలకూలాడు.
8.101.44
एवं सुबहुशो राजन्प्रशशंस जनार्दनम् ।
अर्जुनं च कुरुश्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ८.१०१.४४ ॥
ఈ విధంగా, ఓ రాజా, కురువంశశ్రేష్ఠుడైన ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు జనార్దనుణ్ణి మరియు అర్జునుణ్ణి అనేకసార్లు ప్రశంసించాడు.
8.101.45
दृष्ट्वा च निहतं कर्णं स पुत्रं पार्थसायकैः ।
पुनर्जातमिवात्मानं मेने कुरुकुलोद्वहः ॥ ८.१०१.४५ ॥
పార్థుని బాణాలచే కుమారులతో సహా చంపబడిన కర్ణుని చూసి, కురువంశాన్ని మోసే అతడు తనను పునర్జన్మ పొందినవానిగా భావించాడు.
8.101.46
समेत्य च कुरुश्रेष्ठं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
वर्धयन्ति स्म राजानो हर्षयुक्ता महारथाः ॥ ८.१०१.४६ ॥
కురువంశశ్రేష్ఠుడు కుంతీపుత్రుడైన యుధిష్ఠిరుని చేరి, ఆనందంతో నిండిన మహారథులైన రాజులు అతనిని గౌరవించి ప్రోత్సహించారు.
8.101.47
एवमेष क्षयो वृत्तः सुमहान्रोमहर्षणः ।
तव दुर्मन्त्रिते राजन्दिष्ट्या त्वमनुशोचसि ॥ ८.१०१.४७ ॥
ఈ విధంగా ఈ మహా వినాశనం, ఓ రాజా, నీ దుష్ట మంత్రాంగం వల్ల జరిగింది. ఇప్పుడు నీవు అదృష్టవశాత్తు శోకిస్తున్నావు.
8.101.48
श्रुत्वैतदप्रियं राजा धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
पपात भूमौ निश्चेष्टः कौरव्यः परमासनात्।
तथा सत्यव्रता देवी गान्धारी दिव्यदर्शना ॥ ८.१०१.४८ ॥
ఈ అప్రియమైన వార్త విని, భూపతి అయిన కౌరవ రాజు ధృతరాష్ట్రుడు ఉన్నతాసనం నుండి చలనం లేకుండా నేలపై పడిపోయాడు. అలాగే సత్యవ్రత అయిన దేవి గాంధారి, దివ్యదృష్టి కలది, కూడా పడిపోయింది.
8.101.49
ततस्तूर्णं तु विदुरस्तं नृपं सञ्जयस्तथा ।
पर्याश्वासयतां चैतावुभावेव तु भूमिपम् ॥ ८.१०१.४९ ॥
తర్వాత విదురుడు, సంజయుడు ఇద్దరూ వెంటనే ఆ రాజును ఓదార్చారు; ఆ భూపతిని ఇద్దరూ ఓదార్చారు.
8.101.50
तथैवाश्वासयामासुर्गान्धारीं कुरुयोषितः ॥ ८.१०१.५० ॥
అలాగే కురు స్త్రీలు గాంధారిని ఓదార్చారు.
8.101.51
स दैवं परमं मेने भवितव्यं च भारत ।
ताभ्यामाश्वासितो राजा तूष्णीमास्ते विशाम्पते ॥ ८.१०१.५१ ॥
అతడు దైవమే పరమమని, జరగవలసినదే జరిగిందని భావించాడు; భారతా, వారిద్దరిచే ఓదార్చబడిన రాజు మౌనంగా కూర్చున్నాడు, ప్రజాపతీ.
8.101.52
एवमाख्याय राज्ञे च सञ्जयो राजसत्तम ।
जगाम शिबिरं भूयो हते कर्णे महात्मनि ॥ ८.१०१.५२ ॥
రాజశ్రేష్ఠుడా, ఈ విధంగా రాజుకు చెప్పి సంజయుడు మళ్లీ శిబిరానికి వెళ్ళాడు; మహాత్ముడైన కర్ణుడు చంపబడిన తర్వాత.
8.101.53
स दृष्ट्वा निहतं शल्यं राजानं च सुयोधनम् ।
शकुनिं सुबहून्राजन्सैनिकांश्च सहस्रशः ॥ ८.१०१.५३ ॥
అతడు హతుడైన శల్యుని, రాజు సుయోధనుని, శకునిని, రాజా, వేలాది మంది సైనికులను చూశాడు.
8.101.54
तथैव पाण्डवीं सेनां निहतां प्रेक्ष्य सञ्जयः ।
सौप्तिके द्रौणिना राजन्हतवाजिनरद्विपाम् ॥ ८.१०१.५४ ॥
అదే విధంగా సంజయుడు పాండవ సైన్యం హతమైనట్లు చూశాడు; రాజా, సౌప్తిక రాత్రి దాడిలో ద్రోణపుత్రునిచే గుర్రాలు, మనుషులు, ఏనుగులు హతమయ్యాయి.
8.101.55
स हि दृष्ट्वा हतान्सर्वान्समन्ताद्युधि सञ्जयः ।
प्रयातो हास्तिनपुरं शोकार्तो भयविह्वलः ॥ ८.१०१.५५ ॥
యుద్ధంలో అన్నివైపులా చంపబడినవారిని చూసి సంజయుడు శోకార్తుడై, భయవిహ్వలుడై హాస్తినాపురానికి వెళ్లిపోయాడు.
8.101.56
हतेषु पुनरेतेषु प्रभूतगजवाजिषु ।
योधैश्च तैर्महाराज नानादेशसमुद्भवैः ॥ ८.१०१.५६ ॥
మహారాజా, ఇన్ని ఏనుగులు, గుర్రాలు మళ్లీ చంపబడినప్పుడు, వివిధ దేశాలనుండి వచ్చిన ఆ యోధులు కూడా చంపబడినప్పుడు.
8.101.57
कुरुक्षेत्रं तु तत्सर्वं शून्यमासीद्विशाम्पते ।
निहतैः पाण्डवेयैश्च धार्तराष्ट्रैश्च संयुगे ॥ ८.१०१.५७ ॥
ప్రజాపతీ, యుద్ధంలో చంపబడిన పాండవులు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులచేత ఆ కురుక్షేత్రమంతా శూన్యమైపోయింది.
8.101.58
यथाहि विषयं वृत्तं धार्तराष्ट्रस्य संञ्जयः ।
निवेदयति तत्सर्वं यथावृत्तं यथाविधि ॥ ८.१०१.५८ ॥
సంజయుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారునికి ఆ విషయాన్ని, జరిగినదంతా జరిగినట్లే, విధిప్రకారం తెలియజేశాడు.
8.101.59
एवं महायुद्धमिदं महात्मनो ।
धनञ्जयस्याधिरथेश्च यः पठेत्।
स सम्यगिष्टस्य मखस्य यत्फलं ।
तदाप्नुयाद्यः शृणुयाच्च नित्यशः ॥ ८.१०१.५९ ॥
మహాత్ముడైన ధనంజయునికి, అధిరథుని కుమారునికి మధ్య జరిగిన ఈ మహాయుద్ధాన్ని ఎవరు పఠిస్తారో, వారు చక్కగా ఇష్టమైన యజ్ఞం యొక్క ఫలాన్నే పొందుతారు; నిత్యం వినేవారు కూడా అదే పొందుతారు.
8.101.60
मखो हि विष्णुर्भगवान्सनातनो ।
वहन्ति यं चाप्यनिलेन्दुभानवः।
अतोऽनसूयुः शृणुयात्पठेच्च यः ।
स सर्वलोकांश्च जयेत्सुखी भवेत् ॥ ८.१०१.६० ॥
యజ్ఞమే సనాతనుడైన భగవంతుడు విష్ణువు; వాయువు, చంద్రుడు, సూర్యుడు ఎవరిని మోస్తారో వారే. కాబట్టి అసూయ లేకుండా విని పఠించేవాడు సమస్త లోకాలను జయించి సుఖంగా ఉంటాడు.