મહાભારત · અધ્યાય 8.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.11.1
श्रुतकर्मा ततो राजंश्चित्रसेनं महीपतिम् ।
आजघ्ने समरे क्रुद्धः पञ्चाशद्भिः शिलीमुखैः ॥ ८.११.१ ॥
પછી શ્રુતકર્માએ ક્રોધે ભરાઈ યુદ્ધમાં રાજા ચિત્રસેન પર પચાસ બાણો વડે પ્રહાર કર્યો.
8.11.2
चित्रसेनस्तु तं राजन्नवभिर्नतपर्वभिः ।
श्रुतकर्माणमाहत्य सूतं विव्याध पञ्चभिः ॥ ८.११.२ ॥
પણ ચિત્રસેને, હે રાજન, વળેલી ગાંઠવાળા નવ બાણોથી શ્રુતકર્માને પ્રહાર કરીને પાંચ બાણોથી તેના સારથિને વીંધ્યો.
8.11.3
श्रुतकर्मा ततः क्रुद्धश्चित्रसेनं चमूमुखे ।
नाराचेन सुतीक्ष्णेन मर्मदेशे समार्पयत् ॥ ८.११.३ ॥
પછી ક્રોધિત શ્રુતકર્માએ સેનાના મોખરે ચિત્રસેનના મર્મસ્થાને અતિ તીક્ષ્ણ નારાચ વડે ઊંડો પ્રહાર કર્યો.
8.11.4
सोऽतिविद्धो महाराज नाराचेन महात्मना ।
मूर्च्छामभिययौ वीरः कश्मलं चाविवेश ह ॥ ८.११.४ ॥
હે મહારાજ, તે મહાત્માના નારાચથી અતિ વીંધાયેલો એ વીર મૂર્છિત થઈ મોહમાં ડૂબી ગયો.
8.11.5
एतस्मिन्नन्तरे चैनं श्रुतकीर्तिर्महायशाः ।
नवत्या जगतीपालं छादयामास पत्रिभिः ॥ ८.११.५ ॥
આ દરમિયાન મહાયશસ્વી શ્રુતકીર્તિએ નેવું બાણો વડે તે ભૂપાલને ઢાંકી દીધો.
8.11.6
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां चित्रसेनो महारथः ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन तं च विव्याध सप्तभिः ॥ ८.११.६ ॥
પછી ભાનમાં આવીને મહારથી ચિત્રસેને ભલ્લ વડે તેનું ધનુષ્ય કાપ્યું અને સાત બાણોથી તેને વીંધ્યો.
8.11.7
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय वेगघ्नं रुक्मभूषितम् ।
चित्ररूपधरं चक्रे चित्रसेनं शरोर्मिभिः ॥ ८.११.७ ॥
તેણે વેગને રોકનાર, સોનાથી શણગારેલું બીજું ધનુષ્ય લઈને બાણોના મોજાંથી ચિત્રસેનને વિચિત્ર રૂપવાળો બનાવ્યો.
8.11.8
स शरैश्चित्रितो राजा चित्रमाल्यधरो युवा ।
अशोभत महारङ्गे श्वाविच्छललो यथा ॥ ८.११.८ ॥
બાણોથી ચિત્રિત થયેલો એ યુવાન રાજા વિચિત્ર માળાઓ ધારણ કરીને મહારંગમાં સાહુડી જેવો શોભ્યો.
8.11.9
श्रुतकर्माणमथ वै नाराचेन स्तनान्तरे ।
बिभेद तरसा शूरस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ८.११.९ ॥
પછી તે શૂરે શ્રુતકર્માને લોખંડના બાણથી છાતીની વચ્ચે વેગથી વીંધી નાખ્યો અને કહ્યું, 'ઊભો રહે, ઊભો રહે!'
8.11.10
श्रुतकर्माणि समरे नाराचेन समर्पितः ।
सुस्राव रुधिरं तत्र गैरिकाम्बु यथाऽचलः ॥ ८.११.१० ॥
યુદ્ધમાં લોખંડના બાણથી ઘવાયેલો શ્રુતકર્મા ત્યાં, પર્વત પરથી વહેતા ગેરુવાળા પાણીની જેમ લોહી વહાવતો રહ્યો.
8.11.11
ततः स रुधिराक्ताङ्गो रुधिरेण कृतच्छविः ।
रराज समरे वीरः सपुष्प इव किंशुकः ॥ ८.११.११ ॥
પછી લોહીથી લથપથ અંગવાળો એ વીર, લોહીથી રંગાયેલી કાંતિ ધારણ કરીને, યુદ્ધમાં ફૂલેલા કેસૂડાની જેમ શોભ્યો.
8.11.12
श्रुतकर्मा ततो राजञ्शत्रुणा समभिद्रुतः ।
शत्रुसंवारणं क्रुद्धो द्विधा चिच्छेद कार्मुकम् ॥ ८.११.१२ ॥
પછી, હે રાજન, શત્રુથી આક્રમણ પામેલા શ્રુતકર્માએ ક્રોધે ભરાઈને શત્રુનું રક્ષણકવચ સમાન ધનુષ્ય બે ટુકડા કરી નાખ્યું.
8.11.13
अथैनं छिन्नधन्वानं नाराचानां शतैस्त्रिभिः ।
छादयन्समरे राजन्विव्याध च सुपत्रिभिः ॥ ८.११.१३ ॥
પછી, રાજન, તૂટેલા ધનુષ્યવાળા તેને તેણે યુદ્ધમાં ત્રણસો લોખંડના બાણોથી ઢાંકીને સુંદર પાંખોવાળા બાણોથી વીંધ્યો.
8.11.14
ततोऽपरेण भल्लेन तीक्ष्णेन निशितेन च ।
जहार सशिरस्त्राणं शिरस्तस्य महात्मनः ॥ ८.११.१४ ॥
પછી તેણે બીજા તીક્ષ્ણ, ધારદાર ભલ્લ બાણથી તે મહાત્માનું શિરસ્ત્રાણ સહિત મસ્તક કાપી નાખ્યું.
8.11.15
तच्छिरो न्यपतद्भूमौ चित्रसेनस्य दीप्तिमत् ।
यदृच्छया यथा चन्द्रश्च्युतः स्वर्गान्महीतलम् ॥ ८.११.१५ ॥
ચિત્રસેનનું તે તેજસ્વી મસ્તક ભૂમિ પર પડ્યું; સ્વર્ગમાંથી અકસ્માત ખસી પડેલા ચંદ્રની જેમ.
8.11.16
राजानं निहतं दृष्ट्वा तेऽभिसारं तु मारिष ।
अभ्यद्रवन्त वेगेन चित्रसेनस्य सैनिकाः ॥ ८.११.१६ ॥
હે મારિષ, રાજાને મરાયેલો જોઈ ચિત્રસેનના સૈનિકો વેગથી હુમલો કરવા તેમના પર તૂટી પડ્યા.
8.11.17
ततः क्रुद्धो महेष्वासस्तत्सैन्यं प्राद्रवच्छरैः ।
अन्तकाले यथा क्रुद्धः सर्वभूतानि प्रेतराट् ॥ ८.११.१७ ॥
પછી ક્રોધિત એ મહાધનુર્ધરે બાણોથી તે સૈન્યને ભગાડ્યું; અંતકાળે ક્રોધિત યમ સર્વ ભૂતોને ભગાડે તેમ.
8.11.18
ते वध्यमानाः समरे तव पौत्रेण धन्विना ।
व्यद्रवन्त दिशस्तूर्णं दावदग्धा इव द्विपाः ॥ ८.११.१८ ॥
તમારા પૌત્ર એ ધનુર્ધર વડે યુદ્ધમાં મારાતા તેઓ તરત દિશાઓમાં ભાગ્યા; દાવાનળથી દાઝેલા હાથીઓ જેમ.
8.11.19
तांस्तु विद्रवतो दृष्ट्वा निरुत्साहान्द्विषज्जये ।
द्रावयन्निषुभिस्तीक्ष्णैः श्रुतकर्मा व्यरोचत ॥ ८.११.१९ ॥
તેમને ભાગતા અને શત્રુ પર જય મેળવવાના ઉત્સાહ વિનાના જોઈને, તીક્ષ્ણ બાણોથી તેમને વધુ ભગાડતો શ્રુતકર્મા શોભી ઊઠ્યો.
8.11.20
प्रतिविन्ध्यस्ततश्चित्रं भित्त्वा पञ्चभिराशुगैः ।
सारथिं च त्रिभिर्विद्व्वा ध्वजमेकेषुणापि च ॥ ८.११.२० ॥
પછી પ્રતિવિંધ્યે ચિત્રને પાંચ વેગવાન બાણોથી વીંધ્યો, સારથિને ત્રણ બાણોથી અને ધ્વજને એક બાણથી પણ પ્રહાર કર્યો.
8.11.21
तं चित्रो नवभिर्भल्लैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ।
स्वर्णपुङ्खैः प्रसन्नाग्नैः कङ्कबर्हिणवाजितैः ॥ ८.११.२१ ॥
ચિત્રે તેને સોનેરી પાંખ, ચમકતા અગ્રભાગ અને કંક તથા મોરપીંછથી સજેલા નવ ભલ્લ બાણોથી ભુજાઓ અને છાતી પર પ્રહાર કર્યો.
8.11.22
प्रतिविन्ध्यो धनुश्छित्त्वा तस्य बारत सायकेः ।
पञ्चभिर्निशितैर्बाणैरथैनं स हि जघ्निवान् ॥ ८.११.२२ ॥
હે ભારત, પ્રતિવિંધ્યે તેનું ધનુષ્ય કાપીને, પછી પાંચ તીક્ષ્ણ બાણોથી તેના પર પ્રહાર કર્યો.
8.11.23
ततः शक्तिं महाराज स्वर्णघण्टां दुरासदाम् ।
प्राहिणोत्प्रतिविन्ध्याय विचिन्वन्तीमसूनिव ॥ ८.११.२३ ॥
પછી, હે મહારાજ, સોનાની ઘંટડીઓવાળી, અજેય શક્તિ નામનો ભાલો, જાણે પ્રાણ શોધતો હોય તેમ, પ્રતિવિંધ્ય પર ફેંક્યો.
8.11.24
तामापतन्ती सहसा शक्तिमुल्कामिवाम्बरे ।
द्विधा चिच्छेद समरे प्रतिविन्ध्यो हसन्निव ॥ ८.११.२४ ॥
આકાશમાં ઉલ્કાની જેમ અચાનક ધસી આવતા તે ભાલાને પ્રતિવિંધ્યે યુદ્ધમાં હસતાં હસતાં બે ટુકડામાં કાપી નાખ્યો.
8.11.25
सा पपात द्विधा छिन्ना प्रतिविन्ध्यशरैः शितैः ।
युगान्ते सर्वभूतानि त्रासयन्ती यथाऽशनिः ॥ ८.११.२५ ॥
પ્રતિવિન્ધ્યના તીક્ષ્ણ બાણોથી બે ટુકડા થઈને તે પડી; યુગાંતે સર્વ ભૂતોને ત્રાસ આપતી વીજળી જેવી.
8.11.26
शक्तिं तां प्रहतां दृष्ट्वा चित्रो गृह्य महागदाम् ।
प्रतिविन्ध्याय चिक्षेप रुक्मजालविभूषिताम् ॥ ८.११.२६ ॥
તે શક્તિને પ્રહારથી પડેલી જોઈને ચિત્રે મોટી ગદા ઉઠાવી અને સોનાની જાળીથી શણગારેલી તે પ્રતિવિન્ધ્ય પર ફેંકી.
8.11.27
सा जघान हयांस्तस्य सारथिं च महारणे ।
रथं प्रमृद्य वेगेन धरमीमन्वपद्यत ॥ ८.११.२७ ॥
તે ગદાએ મહાયુદ્ધમાં તેના ઘોડા અને સારથીને માર્યા; વેગથી રથ ચૂરો કરીને ધરતી પર પડી.
8.11.28
एतस्मिन्नेव काले तु रथादाप्लुत्य भारत ।
शक्तिं चिक्षेप चित्राय स्वर्णदण्डामलङ्कृताम् ॥ ८.११.२८ ॥
આ જ સમયે, હે ભારત, તેણે રથ પરથી કૂદીને સોનાના દંડથી શણગારેલી શક્તિ ચિત્ર પર ફેંકી.
8.11.29
तामापतन्तीं जग्राह चित्रो राजन्महामनाः ।
ततस्तामेव चिक्षेप प्रतिविन्ध्याय पार्थिवः ॥ ८.११.२९ ॥
હે રાજન, મહામના ચિત્રે તેમની તરફ ધસી આવતી તે પકડી લીધી; પછી એ જ રાજાએ તેને પ્રતિવિન્ધ્ય પર ફેંકી.
8.11.30
समासाद्य रणे शूरं प्रतिविन्ध्यं महाप्रभा ।
निर्भिद्य दक्षिणं बाहुं निपपात महीतले।
पतिताऽभासयश्चैव तं देशमशनिर्यथा ॥ ८.११.३० ॥
રણમાં શૂરવીર પ્રતિવિન્ધ્ય પાસે પહોંચીને તે મહાપ્રભાએ તેમનો જમણો હાથ વીંધી નાખ્યો અને ધરતી પર પડી; પડીને તે સ્થાનને વીજળી જેવું પ્રકાશિત કર્યું.
8.11.31
प्रतिविन्ध्यस्ततो राजंस्तोमरं हेमभूषितम् ।
प्रेषयामास सङ्क्रुद्धश्चित्रस्य वधकाङ्क्षया ॥ ८.११.३१ ॥
હે રાજન્, ત્યારે ક્રોધે ભરાયેલા પ્રતિવિન્ધ્યે ચિત્રને મારવાની ઇચ્છાથી સોનાથી શણગારેલો ભાલો છોડ્યો.
8.11.32
स तस्य गात्रावरणं भित्त्वा हृदयमेव च ।
जगाम धरणीं तूर्णं महोरग इवाशयम् ॥ ८.११.३२ ॥
તે તેના બખ્તર અને હૃદયને ભેદીને, મહાસર્પ જેમ પોતાના દરમાં પેસે તેમ તરત પૃથ્વીમાં પેઠો.
8.11.33
स पपात तदा राजा तोमरेण समाहतः ।
प्रसार्य विपुलौ बाहू पीनौ पिघसन्निभौ ॥ ८.११.३३ ॥
ત્યારે તે રાજા તોમરથી ઘાયલ થઈને પડ્યો, પોતાના વિશાળ અને પુષ્ટ બાહુઓ લોખંડના પરિઘ જેવા પહોળા કરીને.
8.11.34
चित्रं सम्प्रेक्ष्य निहतं तावका रणशोभिनः ।
अभ्यद्रवन्त वेगेन प्रतिविन्ध्यं समन्ततः ॥ ८.११.३४ ॥
ચિત્રને મરાયેલો જોઈને તારા રણશોભી યોદ્ધાઓ વેગથી ચારે બાજુથી પ્રતિવિન્ધ્ય પર ધસી ગયા.
8.11.35
सृजन्तो विविधान्बाणाञ्शतघ्नीश्च सकिङ्किणीः ।
तमवच्छादयामासुः सूर्यमभ्रगणा इव ॥ ८.११.३५ ॥
વિવિધ બાણો અને ઘંટડીવાળી શતઘ્નીઓ છોડીને તેમણે તેને ઢાંકી દીધો, જેમ મેઘસમૂહ સૂર્યને ઢાંકે.
8.11.36
तान्विधम्य महाबाहुः शरजालेन संयुगे ।
व्यद्रावयत्तव चमूं वज्रहस्त इवासुरीम् ॥ ८.११.३६ ॥
તેમને બાણજાળથી વિનષ્ટ કરીને તે મહાબાહુએ યુદ્ધમાં તારા સૈન્યને ભગાડ્યું, જેમ વજ્રધારી ઇન્દ્ર અસુરસેનાને ભગાડે.
8.11.37
ते वध्यमानाः समरे तावकाः पाण्डवैर्नृप ।
विप्रकीर्यन्त सहसा वातनुन्ना घना इव ॥ ८.११.३७ ॥
હે રાજન્! યુદ્ધમાં પાંડવો દ્વારા મરાતા તમારા સૈનિકો અચાનક પવનથી વિખેરાયેલાં વાદળોની જેમ વેરવિખેર થઈ ગયા.
8.11.38
विप्रद्रुते बले तस्मिन्वध्यमाने समन्ततः ।
द्रौणिरेकोऽभ्ययात्तूर्णं भीमसेनं महाबलम् ॥ ८.११.३८ ॥
તે સેના વિખેરાઈને ચારે બાજુ મરાતી હતી ત્યારે દ્રોણપુત્ર એકલો ઝડપથી મહાબળવાન ભીમસેન તરફ આગળ વધ્યો.
8.11.39
तः समागमो घोरो बभूव सहसा तयोः ।
यथा दैवासुरे युद्धे वृत्रवासवयोरिव ॥ ८.११.३९ ॥
ત્યારે તે બંનેનો અચાનક ભયંકર સામનો થયો, દેવાસુર યુદ્ધમાં વૃત્ર અને વાસવ (ઇન્દ્ર) વચ્ચે થયો હતો તેમ.