మహాభారతం · అధ్యాయం 8.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.11.1
श्रुतकर्मा ततो राजंश्चित्रसेनं महीपतिम् ।
आजघ्ने समरे क्रुद्धः पञ्चाशद्भिः शिलीमुखैः ॥ ८.११.१ ॥
అప్పుడు శ్రుతకర్ముడు కోపించి యుద్ధంలో రాజు చిత్రసేనుడిని ఏభై బాణాలతో కొట్టాడు.
8.11.2
चित्रसेनस्तु तं राजन्नवभिर्नतपर्वभिः ।
श्रुतकर्माणमाहत्य सूतं विव्याध पञ्चभिः ॥ ८.११.२ ॥
కాని చిత్రసేనుడు, ఓ రాజా, వంగిన కణుపుల తొమ్మిది బాణాలతో శ్రుతకర్ముని కొట్టి, ఐదింటితో అతని సారథిని గుచ్చాడు.
8.11.3
श्रुतकर्मा ततः क्रुद्धश्चित्रसेनं चमूमुखे ।
नाराचेन सुतीक्ष्णेन मर्मदेशे समार्पयत् ॥ ८.११.३ ॥
అప్పుడు కోపించిన శ్రుతకర్ముడు సైన్య ముఖంలో చిత్రసేనుని మర్మస్థలంలో అత్యంత పదునైన నారాచంతో లోతుగా కొట్టాడు.
8.11.4
सोऽतिविद्धो महाराज नाराचेन महात्मना ।
मूर्च्छामभिययौ वीरः कश्मलं चाविवेश ह ॥ ८.११.४ ॥
ఓ మహారాజా, ఆ మహాత్ముని నారాచంతో అత్యంత గాయపడిన ఆ వీరుడు మూర్ఛపోయి మోహంలో మునిగిపోయాడు.
8.11.5
एतस्मिन्नन्तरे चैनं श्रुतकीर्तिर्महायशाः ।
नवत्या जगतीपालं छादयामास पत्रिभिः ॥ ८.११.५ ॥
ఈ మధ్యలో మహాయశస్వి శ్రుతకీర్తి తొంభై బాణాలతో ఆ భూపతిని కప్పివేశాడు.
8.11.6
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां चित्रसेनो महारथः ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन तं च विव्याध सप्तभिः ॥ ८.११.६ ॥
అప్పుడు స్పృహ తిరిగి పొందిన మహారథుడు చిత్రసేనుడు భల్లంతో అతని ధనుస్సును ఖండించి, ఏడు బాణాలతో అతన్ని గుచ్చాడు.
8.11.7
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय वेगघ्नं रुक्मभूषितम् ।
चित्ररूपधरं चक्रे चित्रसेनं शरोर्मिभिः ॥ ८.११.७ ॥
అతడు వేగాన్ని అడ్డుకునే, బంగారంతో అలంకరించిన మరో విల్లును తీసుకుని, బాణాల అలలతో చిత్రసేనుణ్ణి విచిత్ర రూపధారిగా చేశాడు.
8.11.8
स शरैश्चित्रितो राजा चित्रमाल्यधरो युवा ।
अशोभत महारङ्गे श्वाविच्छललो यथा ॥ ८.११.८ ॥
బాణాలతో చిత్రితుడైన ఆ యువరాజు విచిత్ర పూలమాలలు ధరించి మహారంగంలో ముళ్ళపంది వలె ప్రకాశించాడు.
8.11.9
श्रुतकर्माणमथ वै नाराचेन स्तनान्तरे ।
बिभेद तरसा शूरस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ८.११.९ ॥
అప్పుడు ఆ శూరుడు శ్రుతకర్మను ఇనుప బాణంతో వేగంగా ఛాతీ మధ్యలో గుచ్చి, 'ఆగు, ఆగు!' అన్నాడు.
8.11.10
श्रुतकर्माणि समरे नाराचेन समर्पितः ।
सुस्राव रुधिरं तत्र गैरिकाम्बु यथाऽचलः ॥ ८.११.१० ॥
యుద్ధంలో ఇనుప బాణంతో కొట్టబడిన శ్రుతకర్మ అక్కడ, కొండ నుండి ప్రవహించే గైరిక జలంలా రక్తం స్రవించాడు.
8.11.11
ततः स रुधिराक्ताङ्गो रुधिरेण कृतच्छविः ।
रराज समरे वीरः सपुष्प इव किंशुकः ॥ ८.११.११ ॥
అప్పుడు రక్తంతో తడిసిన అవయవాలు కలిగిన ఆ వీరుడు, రక్తవర్ణ కాంతితో యుద్ధంలో పుష్పించిన కింశుకం వలె ప్రకాశించాడు.
8.11.12
श्रुतकर्मा ततो राजञ्शत्रुणा समभिद्रुतः ।
शत्रुसंवारणं क्रुद्धो द्विधा चिच्छेद कार्मुकम् ॥ ८.११.१२ ॥
అప్పుడు, రాజా, శత్రువు చేత ముట్టడించబడిన శ్రుతకర్మ కోపించి, శత్రువు రక్షణ అయిన విల్లును రెండుగా ఖండించాడు.
8.11.13
अथैनं छिन्नधन्वानं नाराचानां शतैस्त्रिभिः ।
छादयन्समरे राजन्विव्याध च सुपत्रिभिः ॥ ८.११.१३ ॥
అప్పుడు, రాజా, విరిగిన విల్లున్న అతనిని అతడు యుద్ధంలో మూడు వందల ఇనుప బాణాలతో కప్పి, మంచి రెక్కల బాణాలతో గుచ్చాడు.
8.11.14
ततोऽपरेण भल्लेन तीक्ष्णेन निशितेन च ।
जहार सशिरस्त्राणं शिरस्तस्य महात्मनः ॥ ८.११.१४ ॥
ఆ తర్వాత అతడు మరో పదునైన, సానబెట్టిన భల్ల బాణంతో ఆ మహాత్ముని శిరస్త్రాణంతో సహా తలను ఖండించాడు.
8.11.15
तच्छिरो न्यपतद्भूमौ चित्रसेनस्य दीप्तिमत् ।
यदृच्छया यथा चन्द्रश्च्युतः स्वर्गान्महीतलम् ॥ ८.११.१५ ॥
చిత్రసేనుని ఆ ప్రకాశించే తల భూమిపై పడింది; స్వర్గం నుండి అనుకోకుండా జారిన చంద్రుడు భూమిపై పడినట్లు.
8.11.16
राजानं निहतं दृष्ट्वा तेऽभिसारं तु मारिष ।
अभ्यद्रवन्त वेगेन चित्रसेनस्य सैनिकाः ॥ ८.११.१६ ॥
మారిష, రాజు చంపబడినట్లు చూసి చిత్రసేనుని సైనికులు వేగంగా దాడి చేయడానికి వారిపై విరుచుకుపడ్డారు.
8.11.17
ततः क्रुद्धो महेष्वासस्तत्सैन्यं प्राद्रवच्छरैः ।
अन्तकाले यथा क्रुद्धः सर्वभूतानि प्रेतराट् ॥ ८.११.१७ ॥
అప్పుడు కోపించిన ఆ మహా ధనుర్ధరుడు బాణాలతో ఆ సైన్యాన్ని తరిమేశాడు; అంతకాలంలో కోపించిన యముడు సర్వప్రాణులను తరిమినట్లు.
8.11.18
ते वध्यमानाः समरे तव पौत्रेण धन्विना ।
व्यद्रवन्त दिशस्तूर्णं दावदग्धा इव द्विपाः ॥ ८.११.१८ ॥
మీ మనవడైన ఆ ధనుర్ధరుని చేత యుద్ధంలో కొట్టబడినవారు వెంటనే దిక్కులకు పారిపోయారు; అడవి మంటచే కాలిన ఏనుగుల వలె.
8.11.19
तांस्तु विद्रवतो दृष्ट्वा निरुत्साहान्द्विषज्जये ।
द्रावयन्निषुभिस्तीक्ष्णैः श्रुतकर्मा व्यरोचत ॥ ८.११.१९ ॥
వారు పారిపోవడం, శత్రువులను జయించే ఉత్సాహం కోల్పోవడం చూసి, పదునైన బాణాలతో వారిని తరిమిన శ్రుతకర్మ ప్రకాశించాడు.
8.11.20
प्रतिविन्ध्यस्ततश्चित्रं भित्त्वा पञ्चभिराशुगैः ।
सारथिं च त्रिभिर्विद्व्वा ध्वजमेकेषुणापि च ॥ ८.११.२० ॥
అప్పుడు ప్రతివింధ్యుడు చిత్రుడిని ఐదు వేగపు బాణాలతో గుచ్చి, సారథిని మూడింటితో కొట్టి, ఒక్క బాణంతో ధ్వజాన్ని కూడా విరిచాడు.
8.11.21
तं चित्रो नवभिर्भल्लैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ।
स्वर्णपुङ्खैः प्रसन्नाग्नैः कङ्कबर्हिणवाजितैः ॥ ८.११.२१ ॥
చిత్రుడు అతన్ని బంగారు రెక్కలు, ప్రకాశించే కొనలు, కంక మరియు నెమలి ఈకలతో అలంకరించిన తొమ్మిది భల్ల బాణాలతో అతని బాహువులపై, రొమ్ముపై గురిపెట్టాడు.
8.11.22
प्रतिविन्ध्यो धनुश्छित्त्वा तस्य बारत सायकेः ।
पञ्चभिर्निशितैर्बाणैरथैनं स हि जघ्निवान् ॥ ८.११.२२ ॥
ఓ భారతా, ప్రతివింధ్యుడు అతని విల్లును తుంచి, తర్వాత ఐదు పదునైన బాణాలతో అతన్ని కొట్టాడు.
8.11.23
ततः शक्तिं महाराज स्वर्णघण्टां दुरासदाम् ।
प्राहिणोत्प्रतिविन्ध्याय विचिन्वन्तीमसूनिव ॥ ८.११.२३ ॥
అప్పుడు, ఓ మహారాజా, బంగారు గంటలతో ఉన్న, ఎదిరించరాని శక్తి అనే ఈటెను, ప్రాణాలను వెతుకుతున్నట్లు, ప్రతివింధ్యునిపై విసిరాడు.
8.11.24
तामापतन्ती सहसा शक्तिमुल्कामिवाम्बरे ।
द्विधा चिच्छेद समरे प्रतिविन्ध्यो हसन्निव ॥ ८.११.२४ ॥
ఆకాశంలో ఉల్కలా అకస్మాత్తుగా దూసుకువచ్చిన ఆ ఈటెను, ప్రతివింధ్యుడు యుద్ధంలో నవ్వుతూ రెండు ముక్కలు చేశాడు.
8.11.25
सा पपात द्विधा छिन्ना प्रतिविन्ध्यशरैः शितैः ।
युगान्ते सर्वभूतानि त्रासयन्ती यथाऽशनिः ॥ ८.११.२५ ॥
ప్రతివింధ్యుని వాడి బాణాలతో రెండుగా తెగి ఆమె పడిపోయింది; యుగాంతంలో సర్వ ప్రాణులను భయపెట్టే పిడుగులా.
8.11.26
शक्तिं तां प्रहतां दृष्ट्वा चित्रो गृह्य महागदाम् ।
प्रतिविन्ध्याय चिक्षेप रुक्मजालविभूषिताम् ॥ ८.११.२६ ॥
ఆ శక్తి దెబ్బతిని పడటం చూసి చిత్రుడు గొప్ప గదను తీసుకుని, బంగారు వలతో అలంకరించిన దానిని ప్రతివింధ్యునిపై విసిరాడు.
8.11.27
सा जघान हयांस्तस्य सारथिं च महारणे ।
रथं प्रमृद्य वेगेन धरमीमन्वपद्यत ॥ ८.११.२७ ॥
ఆ గద మహాయుద్ధంలో అతని గుర్రాలను, సారథిని కొట్టింది; వేగంగా రథాన్ని నలిపి భూమిపై పడింది.
8.11.28
एतस्मिन्नेव काले तु रथादाप्लुत्य भारत ।
शक्तिं चिक्षेप चित्राय स्वर्णदण्डामलङ्कृताम् ॥ ८.११.२८ ॥
ఈ సమయంలోనే, ఓ భారతా, అతడు రథం నుండి దూకి, బంగారు దండంతో అలంకరించిన శక్తిని చిత్రునిపై విసిరాడు.
8.11.29
तामापतन्तीं जग्राह चित्रो राजन्महामनाः ।
ततस्तामेव चिक्षेप प्रतिविन्ध्याय पार्थिवः ॥ ८.११.२९ ॥
ఓ రాజా, మహామనస్కుడైన చిత్రుడు ఎగురుతూ వస్తున్న దానిని పట్టుకున్నాడు; తరువాత ఆ రాజే దానినే ప్రతివింధ్యునిపై విసిరాడు.
8.11.30
समासाद्य रणे शूरं प्रतिविन्ध्यं महाप्रभा ।
निर्भिद्य दक्षिणं बाहुं निपपात महीतले।
पतिताऽभासयश्चैव तं देशमशनिर्यथा ॥ ८.११.३० ॥
రణంలో శూరుడైన ప్రతివింధ్యుని చేరి ఆ మహాతేజస్వి అతని కుడి భుజాన్ని చీల్చి నేలపై పడింది; పడి ఆ ప్రదేశాన్ని పిడుగులా ప్రకాశింపజేసింది.
8.11.31
प्रतिविन्ध्यस्ततो राजंस्तोमरं हेमभूषितम् ।
प्रेषयामास सङ्क्रुद्धश्चित्रस्य वधकाङ्क्षया ॥ ८.११.३१ ॥
ఓ రాజా, అప్పుడు కోపోద్రిక్తుడైన ప్రతివింధ్యుడు చిత్రుని వధించాలనే కోరికతో బంగారంతో అలంకరించిన ఒక ఈటెను ప్రయోగించాడు.
8.11.32
स तस्य गात्रावरणं भित्त्वा हृदयमेव च ।
जगाम धरणीं तूर्णं महोरग इवाशयम् ॥ ८.११.३२ ॥
అది అతని కవచాన్ని, హృదయాన్ని చీల్చి, పెద్ద సర్పం తన బిలంలోకి దూరినట్లు వేగంగా భూమిలోకి వెళ్లింది.
8.11.33
स पपात तदा राजा तोमरेण समाहतः ।
प्रसार्य विपुलौ बाहू पीनौ पिघसन्निभौ ॥ ८.११.३३ ॥
అప్పుడు ఆ రాజు తోమరంతో కొట్టబడి, ఇనుప దండాలవంటి విశాలమైన బలిష్ఠ బాహువులను చాచి పడిపోయాడు.
8.11.34
चित्रं सम्प्रेक्ष्य निहतं तावका रणशोभिनः ।
अभ्यद्रवन्त वेगेन प्रतिविन्ध्यं समन्ततः ॥ ८.११.३४ ॥
చిత్రుడు చంపబడటం చూసి, నీ రణశోభితులైన వీరులు వేగంగా ప్రతివింధ్యునిపై నలుదిక్కులనుండి దాడి చేశారు.
8.11.35
सृजन्तो विविधान्बाणाञ्शतघ्नीश्च सकिङ्किणीः ।
तमवच्छादयामासुः सूर्यमभ्रगणा इव ॥ ८.११.३५ ॥
అనేక రకాల బాణాలను, గంటల ధ్వనిగల శతఘ్నులను ప్రయోగిస్తూ వారు అతన్ని కప్పివేశారు, మేఘసమూహాలు సూర్యుని కప్పినట్లు.
8.11.36
तान्विधम्य महाबाहुः शरजालेन संयुगे ।
व्यद्रावयत्तव चमूं वज्रहस्त इवासुरीम् ॥ ८.११.३६ ॥
వారిని బాణజాలంతో నాశనం చేసి, ఆ మహాబాహువు యుద్ధంలో వజ్రహస్తుడు అసురసేనను తరిమినట్లు నీ సైన్యాన్ని తరిమివేశాడు.
8.11.37
ते वध्यमानाः समरे तावकाः पाण्डवैर्नृप ।
विप्रकीर्यन्त सहसा वातनुन्ना घना इव ॥ ८.११.३७ ॥
రాజా! యుద్ధంలో పాండవులచే వధింపబడుతున్న మీ సైనికులు అకస్మాత్తుగా గాలికి ఎగిరిపోయిన మేఘాల వలె చెదిరిపోయారు.
8.11.38
विप्रद्रुते बले तस्मिन्वध्यमाने समन्ततः ।
द्रौणिरेकोऽभ्ययात्तूर्णं भीमसेनं महाबलम् ॥ ८.११.३८ ॥
ఆ సైన్యం చెదిరిపోయి నలుదిక్కులా వధింపబడుతుండగా, ద్రోణుని కుమారుడు ఒంటరిగా వేగంగా మహాబలుడైన భీమసేనుని వైపు ముందుకు సాగాడు.
8.11.39
तः समागमो घोरो बभूव सहसा तयोः ।
यथा दैवासुरे युद्धे वृत्रवासवयोरिव ॥ ८.११.३९ ॥
అప్పుడు వారిద్దరి మధ్య అకస్మాత్తుగా భయంకరమైన సమాగమం జరిగింది, దేవాసుర యుద్ధంలో వృత్రుడు మరియు వాసవుడు (ఇంద్రుడు) తలపడినట్లుగా.