മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.11.1
श्रुतकर्मा ततो राजंश्चित्रसेनं महीपतिम् ।
आजघ्ने समरे क्रुद्धः पञ्चाशद्भिः शिलीमुखैः ॥ ८.११.१ ॥
പിന്നെ ശ്രുതകർമ്മാവ് കോപിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ രാജാവായ ചിത്രസേനനെ അമ്പത് ശരങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു.
8.11.2
चित्रसेनस्तु तं राजन्नवभिर्नतपर्वभिः ।
श्रुतकर्माणमाहत्य सूतं विव्याध पञ्चभिः ॥ ८.११.२ ॥
എന്നാൽ ചിത്രസേനൻ, രാജാവേ, വളഞ്ഞ മുട്ടുകളുള്ള ഒമ്പത് ശരങ്ങൾ കൊണ്ട് ശ്രുതകർമ്മാവിനെ പ്രഹരിച്ച് അഞ്ചെണ്ണം കൊണ്ട് അവന്റെ സാരഥിയെ തുളച്ചു.
8.11.3
श्रुतकर्मा ततः क्रुद्धश्चित्रसेनं चमूमुखे ।
नाराचेन सुतीक्ष्णेन मर्मदेशे समार्पयत् ॥ ८.११.३ ॥
പിന്നെ കോപിച്ച ശ്രുതകർമ്മാവ് സൈന്യമുഖത്ത് ചിത്രസേനന്റെ മർമ്മസ്ഥാനത്ത് അതിതീക്ഷ്ണമായ നാരാചം കൊണ്ട് ആഴത്തിൽ പ്രഹരിച്ചു.
8.11.4
सोऽतिविद्धो महाराज नाराचेन महात्मना ।
मूर्च्छामभिययौ वीरः कश्मलं चाविवेश ह ॥ ८.११.४ ॥
മഹാരാജാവേ, ആ മഹാത്മാവിന്റെ നാരാചത്താൽ അതിവിദ്ധനായ ആ വീരൻ മൂർച്ഛയിലാണ്ടു, മോഹത്തിൽ വീണു.
8.11.5
एतस्मिन्नन्तरे चैनं श्रुतकीर्तिर्महायशाः ।
नवत्या जगतीपालं छादयामास पत्रिभिः ॥ ८.११.५ ॥
അതിനിടെ മഹായശസ്വിയായ ശ്രുതകീർത്തി തൊണ്ണൂറ് ശരങ്ങൾ കൊണ്ട് ആ ഭൂപാലനെ മൂടി.
8.11.6
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां चित्रसेनो महारथः ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन तं च विव्याध सप्तभिः ॥ ८.११.६ ॥
പിന്നെ ബോധം വീണ്ടെടുത്ത മഹാരഥൻ ചിത്രസേനൻ ഭല്ലംകൊണ്ട് അവന്റെ വില്ലറുത്ത്, ഏഴ് ശരങ്ങൾകൊണ്ട് അവനെ തുളച്ചു.
8.11.7
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय वेगघ्नं रुक्मभूषितम् ।
चित्ररूपधरं चक्रे चित्रसेनं शरोर्मिभिः ॥ ८.११.७ ॥
അവൻ വേഗത്തെ തടയുന്നതും സ്വർണ്ണാലങ്കാരമുള്ളതുമായ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത് അമ്പുകളുടെ തിരമാലകളാൽ ചിത്രസേനനെ വിചിത്രരൂപനാക്കി.
8.11.8
स शरैश्चित्रितो राजा चित्रमाल्यधरो युवा ।
अशोभत महारङ्गे श्वाविच्छललो यथा ॥ ८.११.८ ॥
അമ്പുകളാൽ ചിത്രിതനായ ആ യുവരാജാവ് വിചിത്രമാലകൾ ധരിച്ച് മഹാരംഗത്തിൽ മുള്ളൻപന്നിയെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
8.11.9
श्रुतकर्माणमथ वै नाराचेन स्तनान्तरे ।
बिभेद तरसा शूरस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ८.११.९ ॥
അപ്പോൾ ആ വീരൻ ശ്രുതകർമ്മാവിനെ ഇരുമ്പമ്പിനാൽ മാറിടത്തിന്റെ നടുവിൽ വേഗത്തിൽ തുളച്ചു, 'നില്ക്ക്, നില്ക്ക്!' എന്നു പറഞ്ഞു.
8.11.10
श्रुतकर्माणि समरे नाराचेन समर्पितः ।
सुस्राव रुधिरं तत्र गैरिकाम्बु यथाऽचलः ॥ ८.११.१० ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഇരുമ്പമ്പേറ്റ ശ്രുതകർമ്മാവ് അവിടെ, പർവതത്തിൽ നിന്നൊഴുകുന്ന ചുവന്ന മണ്ണുവെള്ളം പോലെ രക്തം ഒഴുക്കി.
8.11.11
ततः स रुधिराक्ताङ्गो रुधिरेण कृतच्छविः ।
रराज समरे वीरः सपुष्प इव किंशुकः ॥ ८.११.११ ॥
അപ്പോൾ രക്തത്തിൽ കുളിച്ച അംഗങ്ങളോടെ, രക്തവർണ്ണകാന്തി ധരിച്ച ആ വീരൻ യുദ്ധത്തിൽ പൂത്ത കിംശുകം പോലെ ശോഭിച്ചു.
8.11.12
श्रुतकर्मा ततो राजञ्शत्रुणा समभिद्रुतः ।
शत्रुसंवारणं क्रुद्धो द्विधा चिच्छेद कार्मुकम् ॥ ८.११.१२ ॥
അപ്പോൾ, രാജാവേ, ശത്രുവിനാൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ട ശ്രുതകർമ്മാവ് കോപിച്ച്, ശത്രുവിന്റെ രക്ഷാകവചമായ വില്ല് രണ്ടായി മുറിച്ചു.
8.11.13
अथैनं छिन्नधन्वानं नाराचानां शतैस्त्रिभिः ।
छादयन्समरे राजन्विव्याध च सुपत्रिभिः ॥ ८.११.१३ ॥
അനന്തരം, രാജാവേ, വില്ല് ഒടിഞ്ഞ അവനെ അദ്ദേഹം യുദ്ധത്തിൽ മൂന്നു നൂറ് ഇരുമ്പു അമ്പുകളാൽ മറച്ച്, മനോഹരമായ ചിറകുകളുള്ള അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു.
8.11.14
ततोऽपरेण भल्लेन तीक्ष्णेन निशितेन च ।
जहार सशिरस्त्राणं शिरस्तस्य महात्मनः ॥ ८.११.१४ ॥
പിന്നെ അദ്ദേഹം മൂർച്ചയേറിയതും മിനുക്കിയതുമായ മറ്റൊരു ഭല്ല അമ്പുകൊണ്ട് ആ മഹാത്മാവിന്റെ ശിരോകവചത്തോടുകൂടിയ തല അറുത്തു.
8.11.15
तच्छिरो न्यपतद्भूमौ चित्रसेनस्य दीप्तिमत् ।
यदृच्छया यथा चन्द्रश्च्युतः स्वर्गान्महीतलम् ॥ ८.११.१५ ॥
ചിത്രസേനന്റെ ആ പ്രകാശമുള്ള തല ഭൂമിയിൽ വീണു; സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് യാദൃച്ഛികമായി വീണ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ.
8.11.16
राजानं निहतं दृष्ट्वा तेऽभिसारं तु मारिष ।
अभ्यद्रवन्त वेगेन चित्रसेनस्य सैनिकाः ॥ ८.११.१६ ॥
മാരിഷ, രാജാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ട് ചിത്രസേനന്റെ സൈനികർ വേഗത്തിൽ ആക്രമിക്കാൻ അവരുടെ നേർക്ക് കുതിച്ചു.
8.11.17
ततः क्रुद्धो महेष्वासस्तत्सैन्यं प्राद्रवच्छरैः ।
अन्तकाले यथा क्रुद्धः सर्वभूतानि प्रेतराट् ॥ ८.११.१७ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച ആ മഹാധനുർധരൻ അമ്പുകളാൽ ആ സൈന്യത്തെ ഓടിച്ചു; അന്ത്യകാലത്ത് കോപിച്ച യമൻ സർവ്വഭൂതങ്ങളെയും ഓടിക്കുന്നതുപോലെ.
8.11.18
ते वध्यमानाः समरे तव पौत्रेण धन्विना ।
व्यद्रवन्त दिशस्तूर्णं दावदग्धा इव द्विपाः ॥ ८.११.१८ ॥
നിങ്ങളുടെ പൗത്രനായ ആ വില്ലാളിയാൽ യുദ്ധത്തിൽ അടിക്കപ്പെട്ടവർ വേഗം ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടി; കാട്ടുതീയിൽ വെന്ത ആനകളെപ്പോലെ.
8.11.19
तांस्तु विद्रवतो दृष्ट्वा निरुत्साहान्द्विषज्जये ।
द्रावयन्निषुभिस्तीक्ष्णैः श्रुतकर्मा व्यरोचत ॥ ८.११.१९ ॥
അവർ ഓടുന്നതും ശത്രുക്കളെ ജയിക്കാനുള്ള ഉത്സാഹം നഷ്ടപ്പെട്ടതും കണ്ട്, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവരെ ചിതറിച്ച ശ്രുതകർമ്മാവ് തിളങ്ങി.
8.11.20
प्रतिविन्ध्यस्ततश्चित्रं भित्त्वा पञ्चभिराशुगैः ।
सारथिं च त्रिभिर्विद्व्वा ध्वजमेकेषुणापि च ॥ ८.११.२० ॥
പിന്നീട് പ്രതിവിന്ധ്യൻ ചിത്രനെ അഞ്ച് വേഗമുള്ള അമ്പുകളാൽ തുളച്ച്, സാരഥിയെ മൂന്നിനാൽ അടിച്ച്, ഒറ്റ അമ്പുകൊണ്ട് കൊടിയെയും പ്രഹരിച്ചു.
8.11.21
तं चित्रो नवभिर्भल्लैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ।
स्वर्णपुङ्खैः प्रसन्नाग्नैः कङ्कबर्हिणवाजितैः ॥ ८.११.२१ ॥
ചിത്രൻ അവനെ സ്വർണ്ണച്ചിറകുകളും തിളങ്ങുന്ന മുനകളും കങ്കപ്പക്ഷിയുടെയും മയിലിന്റെയും തൂവലുകളുമുള്ള ഒമ്പത് ഭല്ലങ്ങളാൽ കൈകളിലും മാറിലും പ്രഹരിച്ചു.
8.11.22
प्रतिविन्ध्यो धनुश्छित्त्वा तस्य बारत सायकेः ।
पञ्चभिर्निशितैर्बाणैरथैनं स हि जघ्निवान् ॥ ८.११.२२ ॥
ഹേ ഭാരതാ, പ്രതിവിന്ധ്യൻ അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ച്, പിന്നെ അഞ്ച് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവനെ പ്രഹരിച്ചു.
8.11.23
ततः शक्तिं महाराज स्वर्णघण्टां दुरासदाम् ।
प्राहिणोत्प्रतिविन्ध्याय विचिन्वन्तीमसूनिव ॥ ८.११.२३ ॥
പിന്നെ, മഹാരാജാവേ, സ്വർണ്ണമണികളുള്ള, തടയാനാകാത്ത ശക്തി എന്ന കുന്തം, ജീവനെ തേടുന്നതുപോലെ, പ്രതിവിന്ധ്യന്റെ നേർക്ക് എറിഞ്ഞു.
8.11.24
तामापतन्ती सहसा शक्तिमुल्कामिवाम्बरे ।
द्विधा चिच्छेद समरे प्रतिविन्ध्यो हसन्निव ॥ ८.११.२४ ॥
ആകാശത്ത് ഉൽക്കപോലെ പെട്ടെന്ന് പാഞ്ഞടുത്ത ആ കുന്തത്തെ, പ്രതിവിന്ധ്യൻ യുദ്ധത്തിൽ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് രണ്ടായി മുറിച്ചു.
8.11.25
सा पपात द्विधा छिन्ना प्रतिविन्ध्यशरैः शितैः ।
युगान्ते सर्वभूतानि त्रासयन्ती यथाऽशनिः ॥ ८.११.२५ ॥
പ്രതിവിന്ധ്യന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ രണ്ടായി മുറിഞ്ഞ് അത് വീണു; യുഗാന്ത്യത്തിൽ സർവഭൂതങ്ങളെയും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഇടിമിന്നൽ പോലെ.
8.11.26
शक्तिं तां प्रहतां दृष्ट्वा चित्रो गृह्य महागदाम् ।
प्रतिविन्ध्याय चिक्षेप रुक्मजालविभूषिताम् ॥ ८.११.२६ ॥
ആ ശക്തി അടിയേറ്റ് വീഴുന്നത് കണ്ട് ചിത്രൻ വലിയ ഗദയെടുത്ത് സ്വർണ്ണവലയാൽ അലങ്കരിച്ചത് പ്രതിവിന്ധ്യന്റെ നേർക്ക് എറിഞ്ഞു.
8.11.27
सा जघान हयांस्तस्य सारथिं च महारणे ।
रथं प्रमृद्य वेगेन धरमीमन्वपद्यत ॥ ८.११.२७ ॥
ആ ഗദ മഹായുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ കുതിരകളെയും സാരഥിയെയും അടിച്ചു; വേഗത്തിൽ രഥം തകർത്ത് ഭൂമിയിൽ വീണു.
8.11.28
एतस्मिन्नेव काले तु रथादाप्लुत्य भारत ।
शक्तिं चिक्षेप चित्राय स्वर्णदण्डामलङ्कृताम् ॥ ८.११.२८ ॥
ഈ സമയത്ത്, ഭാരതാ, അവൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി സ്വർണ്ണദണ്ഡാൽ അലങ്കരിച്ച ശക്തി ചിത്രന്റെ നേർക്ക് എറിഞ്ഞു.
8.11.29
तामापतन्तीं जग्राह चित्रो राजन्महामनाः ।
ततस्तामेव चिक्षेप प्रतिविन्ध्याय पार्थिवः ॥ ८.११.२९ ॥
രാജാവേ, മഹാമനസ്കനായ ചിത്രൻ തന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞുവരുന്ന അതിനെ പിടിച്ചു; പിന്നീട് ആ രാജാവ് അതിനെത്തന്നെ പ്രതിവിന്ധ്യന്റെ നേർക്ക് എറിഞ്ഞു.
8.11.30
समासाद्य रणे शूरं प्रतिविन्ध्यं महाप्रभा ।
निर्भिद्य दक्षिणं बाहुं निपपात महीतले।
पतिताऽभासयश्चैव तं देशमशनिर्यथा ॥ ८.११.३० ॥
യുദ്ധത്തിൽ ശൂരനായ പ്രതിവിന്ധ്യനെ സമീപിച്ച് ആ മഹാപ്രഭ അവന്റെ വലംകൈ തുളച്ച് നിലത്തുവീണു; വീണ് ആ സ്ഥലത്തെ ഇടിമിന്നൽ പോലെ പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
8.11.31
प्रतिविन्ध्यस्ततो राजंस्तोमरं हेमभूषितम् ।
प्रेषयामास सङ्क्रुद्धश्चित्रस्य वधकाङ्क्षया ॥ ८.११.३१ ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ കോപിഷ്ഠനായ പ്രതിവിന്ധ്യൻ ചിത്രനെ വധിക്കാനാഗ്രഹിച്ച് സ്വർണ്ണംകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ഒരു കുന്തം അയച്ചു.
8.11.32
स तस्य गात्रावरणं भित्त्वा हृदयमेव च ।
जगाम धरणीं तूर्णं महोरग इवाशयम् ॥ ८.११.३२ ॥
അത് അവന്റെ കവചവും ഹൃദയവും തുളച്ച്, വലിയ സർപ്പം തന്റെ മാളത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതുപോലെ വേഗം ഭൂമിയിൽ പതിച്ചു.
8.11.33
स पपात तदा राजा तोमरेण समाहतः ।
प्रसार्य विपुलौ बाहू पीनौ पिघसन्निभौ ॥ ८.११.३३ ॥
അപ്പോൾ ആ രാജാവ് തോമരമേറ്റ് വീണു; ഇരുമ്പുദണ്ഡുകൾപോലെ വിശാലവും ബലമുള്ളതുമായ ഭുജങ്ങൾ നീട്ടി.
8.11.34
चित्रं सम्प्रेक्ष्य निहतं तावका रणशोभिनः ।
अभ्यद्रवन्त वेगेन प्रतिविन्ध्यं समन्ततः ॥ ८.११.३४ ॥
ചിത്രൻ വധിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ട്, നിന്റെ യുദ്ധശോഭയുള്ള വീരന്മാർ വേഗത്തിൽ പ്രതിവിന്ധ്യനെ എല്ലാ വശങ്ങളിൽനിന്നും ആക്രമിച്ചു.
8.11.35
सृजन्तो विविधान्बाणाञ्शतघ्नीश्च सकिङ्किणीः ।
तमवच्छादयामासुः सूर्यमभ्रगणा इव ॥ ८.११.३५ ॥
നാനാവിധ ബാണങ്ങളും മണിയൊലിക്കുന്ന ശതഘ്നികളും അയച്ച് അവർ അവനെ മൂടി; മേഘസമൂഹം സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ.
8.11.36
तान्विधम्य महाबाहुः शरजालेन संयुगे ।
व्यद्रावयत्तव चमूं वज्रहस्त इवासुरीम् ॥ ८.११.३६ ॥
അവരെ ശരജാലത്താൽ തകർത്ത്, വജ്രപാണിയായ ഇന്ദ്രൻ അസുരസേനയെ ഓടിക്കുന്നതുപോലെ ആ മഹാബാഹു യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ സേനയെ ഓടിച്ചു.
8.11.37
ते वध्यमानाः समरे तावकाः पाण्डवैर्नृप ।
विप्रकीर्यन्त सहसा वातनुन्ना घना इव ॥ ८.११.३७ ॥
രാജാവേ! യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന നിങ്ങളുടെ സൈനികർ കാറ്റേറ്റ മേഘങ്ങളെപ്പോലെ പെട്ടെന്ന് ചിതറിപ്പോയി.
8.11.38
विप्रद्रुते बले तस्मिन्वध्यमाने समन्ततः ।
द्रौणिरेकोऽभ्ययात्तूर्णं भीमसेनं महाबलम् ॥ ८.११.३८ ॥
ആ സേന ചിതറിയോടി എല്ലായിടത്തും വധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ദ്രോണപുത്രൻ ഒറ്റയ്ക്ക് വേഗത്തിൽ മഹാബലനായ ഭീമസേനന്റെ നേർക്ക് മുന്നേറി.
8.11.39
तः समागमो घोरो बभूव सहसा तयोः ।
यथा दैवासुरे युद्धे वृत्रवासवयोरिव ॥ ८.११.३९ ॥
അപ്പോൾ ഇരുവരും തമ്മിൽ പെട്ടെന്ന് ഭയങ്കരമായ ഏറ്റുമുട്ടൽ ഉണ്ടായി, ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ വൃത്രനും വാസവനും (ഇന്ദ്രൻ) തമ്മിലുണ്ടായതുപോലെ.